Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00525 010873 7466224 na godz. na dobę w sumie
Prawo rodzinne i opiekuńcze - ebook/pdf
Prawo rodzinne i opiekuńcze - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 389
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-8394-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Stan prawny: wrzesień 2016 r.

W ósmym wydaniu uwzględniono ostatnie nowelizacje Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dokonane m.in.: ustawą z dnia 18 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2016 r. poz. 606) oraz ustawą z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 1177).

Podręcznik opiera sie na systematyce Kodeks rodzinnego i opiekuńczego,  co powinno ułatwić poznanie poszczególnych instytucji prawnych przy jednoczesnym śledzeniu przepisów. Zostały w nim uwzględnione zagadnienia dotyczące m.in.:

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Tadeusz Smyczyński Prawo rodzinne i opiekuńcze 8. wydanie PODRĘCZNIKI PRAWNICZE T. Smyczyński • Prawo rodzinne i opiekuńcze Ukochanemu synkowi Michałowi Tadeusz Smyczyński profesor dr hab. nauk prawnych Uniwersytet Szczeciński i Instytut Nauk Prawnych PAN Prawo rodzinne i opiekuńcze 8. wydanie uzupełnione i uaktualnione WYDAWNICTWO C. H.BECK WARSZAWA 2016 Wydawca: Aneta Flisek © Wydawnictwo C.H.Beck 2016 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H.Beck Druk i oprawa: ORTHDRUK, Białystok ISBN 978-83-255-8393-4 ISBN e-book 978-83-255-8394-1 Spis treści Wykaz skrótów .................................................................................................................. XV Wykaz podręczników ........................................................................................................ XIX Przedmowa ......................................................................................................................... XXI Wprowadzenie .................................................................................................................. 1 1 § 1. Rodzina jako zjawisko społeczne i prawne ........................................................ 1 I. Pojęcie rodziny i jej funkcje ...................................................................... 1 1. Pojęcie .................................................................................................... 3 2. Funkcje rodziny ..................................................................................... 4 II. Powstanie rodziny ...................................................................................... 4 III. Skład rodziny ............................................................................................. 6 IV. Więzi rodzinne ........................................................................................... 6 1. Pokrewieństwo ....................................................................................... 8 2. Powinowactwo ....................................................................................... 3. Osoby bliskie ......................................................................................... 8 4. Stan cywilny .......................................................................................... 10 5. Zagadnienie transseksualizmu ............................................................... 12 § 2. Prawo rodzinne ..................................................................................................... 14 I. Charakter i funkcje ..................................................................................... 14 1. Geneza prawa rodzinnego ..................................................................... 14 2. Budowa Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ..................................... 15 II. Źródła prawa rodzinnego i opiekuńczego ................................................. 17 1. Konstytucja ............................................................................................ 17 2. Kodeks rodzinny i opiekuńczy i inne ustawy ...................................... 17 III. Główne zasady i kierunki wykładni ........................................................................... 19 IV. Orzekanie w sprawach rodzinnych ............................................................................. 21 Część pierwsza. Małżeństwo .......................................................................................... 23 Rozdział I. Zawarcie i unieważnienie małżeństwa ...................................................... 23 § 3. Pojęcie małżeństwa .............................................................................................. 23 I. Definicja i funkcje ...................................................................................... 23 II. Elementy modelu prawnego ...................................................................... 24 1. Małżeństwo monogamiczne .................................................................. 25 2. Świeckość małżeństwa .......................................................................... 25 3. Trwałość małżeństwa ............................................................................. 26 4. Równouprawnienie małżonków ............................................................ 26 III. Standard międzynarodowy ......................................................................... 27 § 4. Zawarcie małżeństwa ........................................................................................... 28 I. Uwagi wstępne ........................................................................................... 28 VI II. Zawarcie małżeństwa przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego ..... 28 1. Przesłanki konieczne .............................................................................. 28 2. Przesłanki formalno-porządkowe .......................................................... 30 III. Zawarcie małżeństwa przed duchownym .................................................. 33 IV. Przeszkody zawarcia małżeństwa .............................................................. 41 1. Uwagi ogólne ......................................................................................... 41 2. Katalog ................................................................................................... 42 V. Charakter prawny zawarcia małżeństwa ................................................... 43 § 5. Unieważnienie małżeństwa .................................................................................. 45 I. Pojęcie ........................................................................................................ 45 II. Przyczyny unieważnienia ........................................................................... 45 1. Przeszkoda wieku .................................................................................. 46 2. Przeszkoda ubezwłasnowolnienia .......................................................... 48 3. Przeszkoda choroby psychicznej ........................................................... 49 4. Przeszkoda bigamii ................................................................................ 50 5. Przeszkoda pokrewieństwa i powinowactwa ........................................ 50 6. Przeszkoda przysposobienia .................................................................. 51 7. Stan wyłączający świadome wyrażenie woli ........................................ 52 8. Błąd ........................................................................................................ 53 9. Groźba .................................................................................................... 55 10. Przeszkoda dotycząca pełnomocnictwa .............................................. 57 III. Unieważnienie małżeństwa po jego ustaniu ............................................. 57 IV. Skutki unieważnienia małżeństwa ............................................................. 58 1. Charakter prawny ................................................................................... 58 2. Zła wiara przy zawarciu małżeństwa .................................................... 59 § 6. Ustalenie nieistnienia i istnienia małżeństwa ...................................................... 59 I. Powództwo o ustalenie nieistnienia małżeństwa ...................................... 59 II. Powództwo o ustalenie istnienia małżeństwa ........................................... 60 III. Unieważnienie aktu małżeństwa ................................................................ 61 Rozdział II. Prawa i obowiązki małżonków ................................................................ 63 § 7. Ogólna charakterystyka ........................................................................................ 63 I. Pojęcie i klasyfikacja ................................................................................. 63 II. Zasada równości ......................................................................................... 64 III. Rozstrzyganie o istotnych sprawach rodziny ............................................ 65 IV. Standard międzynarodowy ......................................................................... 66 § 8. Prawa i obowiązki niemajątkowe ........................................................................ 67 I. Wspólne pożycie, miejsce zamieszkania ................................................... 67 II. Obowiązek wierności ................................................................................. 68 III. Obowiązek wzajemnej pomocy i współdziałania ..................................... 69 IV. Nazwisko małżonków ................................................................................ 69 § 9. Prawa i obowiązki majątkowe ............................................................................. 71 I. Obowiązek przyczyniania się do utrzymania rodziny .............................. 71 1. Ogólna charakterystyka ......................................................................... 71 2. Przesłanki ............................................................................................... 71 3. Adresat obowiązku ................................................................................. 72 4. Wykonanie obowiązku ........................................................................... 73 Spis treści VII 5. Korzystanie z mieszkania ...................................................................... 73 II. Upoważnienie do działania za współmałżonka ........................................ 74 1. Pojęcie .................................................................................................... 74 2. Zakres ..................................................................................................... 74 3. Przesłanki ............................................................................................... 74 III. Odpowiedzialność solidarna małżonków .................................................. 75 Rozdział III. Ustroje majątkowe małżeńskie ............................................................... 77 § 10. Pojęcie i rodzaje ................................................................................................. 78 I. Pojęcie ........................................................................................................ 78 II. Rodzaje ...................................................................................................... 79 III. Standard międzynarodowy ......................................................................... 81 § 11. Ustrój wspólności ustawowej ............................................................................. 81 I. Powstanie .................................................................................................... 81 II. Wspólność ustawowa a majątki małżonków ............................................ 82 1. Wspólność a majątek wspólny .............................................................. 82 2. Majątek wspólny .................................................................................... 82 3. Charakter prawny wspólności majątkowej ........................................... 88 4. Majątek osobisty .................................................................................... 89 III. Zarząd majątkiem wspólnym ..................................................................... 93 1. Pojęcie zarządu ..................................................................................... 93 2. Wykonywanie zarządu ........................................................................... 95 3. Skuteczność czynności prawnych ......................................................... 99 IV. Przesunięcia praw majątkowych między różnymi majątkami małżonków .................................................................................................. 105 § 12. Umowne ustroje majątkowe małżeńskie. Ustrój przymusowy ......................... 110 I. Ustroje umowne ......................................................................................... 110 1. Pojęcie ................................................................................................... 110 2. Rodzaje ustrojów umownych ................................................................ 111 3. Forma i zakres umowy .......................................................................... 114 4. Skuteczność umów wobec osób trzecich .............................................. 118 5. Zmiana lub rozwiązanie małżeńskiej umowy majątkowej .................. 121 II. Ustrój przymusowy .................................................................................... 123 § 13. Ustanie ustroju wspólności ustawowej i umownej ........................................... 124 I. Zdarzenia powodujące ustanie wspólności ............................................... 124 II. Sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej ...................................... 125 1. Uprawnienie osobiste ............................................................................. 125 2. Ważne powody ....................................................................................... 126 3. Uchylenie odpowiedzialności za długi ................................................. 126 III. Oznaczenie dnia ustania wspólności ......................................................... 128 IV. Skutki ustania wspólności majątkowej ...................................................... 129 1. Zmiana ustroju ...................................................................................... 129 2. Majątek małżonków ............................................................................. 129 V. Podział majątku wspólnego ....................................................................... 132 1. Sposoby podziału majątku ................................................................... 132 2. Rozliczenia między małżonkami ......................................................... 134 § 14. Odpowiedzialność majątkowa małżonków ........................................................ 135 Spis treści VIII I. Podstawa i charakter odpowiedzialności z majątku wspólnego .............. 135 1. Podstawa odpowiedzialności ................................................................ 135 2. Charakter odpowiedzialności ................................................................. 137 II. Odpowiedzialność w czasie trwania wspólności ...................................... 138 1. Zakres odpowiedzialności majątkiem wspólnym ................................. 138 2. Tryb orzekania ....................................................................................... 141 3. Zaspokojenie z majątku wspólnego należności publicznoprawnych ... 142 III. Odpowiedzialność małżonków po ustaniu wspólności ............................. 143 § 16. Rozwód Rozdział IV. Ustanie małżeństwa ................................................................................... 145 § 15. Śmierć i uznanie za zmarłego ............................................................................ 145 I. Śmierć ......................................................................................................... 145 II. Uznanie za zmarłego .................................................................................. 146 .................................................................................................................148 I. Pojęcie ........................................................................................................ 148 II. Przesłanki .................................................................................................... 150 1. Przesłanka rozkładu pożycia ................................................................. 150 2. Przesłanki wyłączające dopuszczalność rozwodu (tzw. negatywne) ... 151 a) Wyłączna wina .................................................................................. 152 b) Dobro wspólnych małoletnich dzieci ............................................... 154 c) Sprzeczność rozwodu z zasadami współżycia społecznego ............ 155 III. Wyrok rozwodowy i zakres orzekania ...................................................... 157 1. Wyrok ..................................................................................................... 157 2. Zakres orzekania .................................................................................... 157 a) Rozstrzygnięcia z urzędu .................................................................. 158 b) Rozstrzygnięcia na wniosek jednego z małżonków ........................ 162 c) Rozstrzygnięcie na zgodny wniosek małżonków ............................ 164 IV. Standard międzynarodowy ......................................................................... 165 V. Skutki wyroku ............................................................................................ 166 1. Orzeczenie rozwiązujące małżeństwo ................................................... 166 2. Orzeczenie oddalające powództwo ....................................................... 167 VI. Postępowanie w sprawach o rozwód ........................................................ 168 1. Właściwość sądu .................................................................................... 168 2. Próba pojednania małżonków, mediacja ............................................... 168 3. Wyłączność postępowania rozwodowego ............................................. 169 4. Integralność wyroku .............................................................................. 169 Rozdział V. Separacja małżonków ................................................................................ 171 § 17. Geneza separacji i jej rola ................................................................................. 171 § 18. Przesłanki orzeczenia separacji .......................................................................... 173 I. Rozkład pożycia małżeńskiego .................................................................. 173 II. Przesłanki negatywne ............................................................................... 173 III. Zgodne żądanie małżonków ...................................................................... 174 § 19. Orzekanie o separacji ......................................................................................... 174 § 20. Skutki separacji i jej ustanie .............................................................................. 177 I. Skutki .......................................................................................................... 177 II. Zniesienie separacji .................................................................................... 179 Spis treści IX Część druga. Rodzice – dzieci ....................................................................................... 183 Rozdział VI. Pochodzenie dziecka ................................................................................. 183 § 21. Wstępna charakterystyka .................................................................................... 183 I. Ustalenie stanu cywilnego ......................................................................... 183 II. Standard międzynarodowy ......................................................................... 185 III. Macierzyństwo ............................................................................................ 186 1. Urodzenie dziecka i rola aktu urodzenia .............................................. 186 2. Sądowe dochodzenie macierzyństwa .................................................... 188 3. Charakter prawny wyroku ..................................................................... 193 § 22. Ustalenie ojcostwa dziecka małżeńskiego ......................................................... 194 I. Uwagi ogólne ............................................................................................. 194 II. Postępowanie i dowody ............................................................................. 194 III. Ojcostwo męża matki dziecka ................................................................... 198 1. Domniemanie ......................................................................................... 198 2. Zaprzeczenie ojcostwa ........................................................................... 198 a) Legitymacja czynna .......................................................................... 199 b) Legitymacja bierna ........................................................................... 199 c) Terminy .............................................................................................. 199 d) Przesłanki zaprzeczenia ojcostwa .................................................... 200 3. Skutki wyroku ........................................................................................ 202 § 23. Ustalenie ojcostwa dziecka pozamałżeńskiego ................................................. 203 I. Uwagi ogólne ............................................................................................. 203 II. Uznanie ojcostwa ....................................................................................... 204 1. Pojęcie .................................................................................................... 204 2. Przesłanki uznania ................................................................................. 204 a) Dziecko .............................................................................................. 205 b) Uznający mężczyzna ......................................................................... 205 c) Matka dziecka ................................................................................... 207 d) Wymagania formalne ........................................................................ 208 e) Nowa postać uznania ojcostwa co do dziecka mającego być poczętym w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji ....... 209 3. Skutki prawne uznania ojcostwa ........................................................... 210 4. Ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa ........................................ 211 5. Zagadnienie bezwzględnej nieważności uznania ojcostwa ................. 213 6. Wyrok ..................................................................................................... 214 III. Sądowe ustalenie ojcostwa ........................................................................ 215 1. Pojęcie .................................................................................................... 215 2. Przesłanki ............................................................................................... 216 a) Domniemanie ojcostwa ..................................................................... 216 b) Obalenie domniemania ..................................................................... 217 3. Legitymacja procesowa i tryb postępowania ........................................ 219 4. Charakter wyroku i jego skutki ............................................................ 221 5. Roszczenia majątkowe związane z ustaleniem ojcostwa ..................... 222 a) Alimenty na rzecz dziecka ................................................................ 222 b) Udział ojca w kosztach utrzymania matki dziecka ......................... 222 c) Wydatki matki i straty poniesione przez matkę dziecka ................. 223 d) Zabezpieczenie roszczeń matki ........................................................ 223 Spis treści X 6. Pochodzenie dziecka poczętego w wyniku zabiegu medycznie wspomaganej prokreacji ........................................................................ 224 Rozdział VII. Władza rodzicielska ................................................................................ 225 § 24. Pojęcie, podmioty i charakter prawny ............................................................... 225 I. Pojęcie ........................................................................................................ 225 1. Stosunek prawny .................................................................................... 225 2. Kwestia terminologiczna ....................................................................... 226 3. Standard międzynarodowy .................................................................... 227 II. Podmioty ..................................................................................................... 229 1. Rodzice ................................................................................................... 229 2. Dziecko .................................................................................................. 231 § 25. Treść władzy rodzicielskiej ................................................................................ 232 I. Uwagi wstępne ........................................................................................... 232 II. Piecza nad osobą dziecka .......................................................................... 233 1. Wychowanie i kierowanie dzieckiem ................................................... 233 2. Działania kształtujące sytuację prawną dziecka ................................... 234 III. Piecza nad majątkiem dziecka ................................................................... 237 1. Pojęcie .................................................................................................... 237 2. Sposób sprawowania zarządu ................................................................ 237 3. Wyłączenia z zarządu ............................................................................ 240 IV. Reprezentacja dziecka ................................................................................ 241 1. Pojęcie i zakres ...................................................................................... 241 2. Wyłączenia ............................................................................................. 242 § 26. Wykonywanie władzy rodzicielskiej i odpowiedzialność rodziców ................ 243 I. Dyrektywa ogólna ...................................................................................... 243 II. Osobiste wykonywanie władzy rodzicielskiej .......................................... 243 III. Odpowiedzialność rodziców ...................................................................... 245 § 27. Ustanie władzy rodzicielskiej i jej modyfikacje ............................................... 246 I. Ustanie ........................................................................................................ 246 1. Przyczyny ustania władzy rodzicielskiej .............................................. 246 2. Pozbawienie władzy rodzicielskiej ....................................................... 247 II. Zmiany w zakresie władzy rodzicielskiej ................................................. 248 1. Zawieszenie władzy rodzicielskiej ........................................................ 249 2. Ograniczenie władzy rodzicielskiej ....................................................... 249 a) Zagrożenie dobra dziecka ................................................................. 250 b) Zarządzenia sądu na podstawie ustawy z 26.10.1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1654) ......................................................................... 250 c) Ograniczenie władzy rodzicielskiej ze względu na szczególną sytuację faktyczną rodziców ............................................................ 251 3. Piecza zastępcza ..................................................................................... 254 § 28. Stosunki między rodzicami a dzieckiem niezależne od władzy rodzicielskiej 258 I. Nazwisko dziecka ....................................................................................... 258 1. Nazwisko dziecka małżeńskiego ........................................................... 258 2. Nazwisko dziecka pozamałżeńskiego ................................................... 259 a) W razie uznania ojcostwa ................................................................. 259 Spis treści XI b) Sądowe ustalenie ojcostwa ............................................................... 260 c) Dziecko o nieustalonym ojcostwie ................................................... 260 d) Dziecko nieznanych rodziców .......................................................... 261 II. Imię dziecka ............................................................................................... 261 III. Płeć ............................................................................................................. 262 IV. Wzajemny obowiązek pomocy .................................................................. 262 V. Kontakty z dzieckiem, osobista styczność z dzieckiem ........................... 263 Rozdział VIII. Przysposobienie ...................................................................................... 267 § 29. Pojęcie, funkcja społeczna i charakter prawny ................................................. 267 I. Pojęcie ........................................................................................................ 267 II. Funkcja ....................................................................................................... 268 III. Charakter prawny ....................................................................................... 269 IV. Standard międzynarodowy ......................................................................... 269 § 30. Przesłanki przysposobienia ................................................................................ 271 I. Przesłanki po stronie przysposobionego ................................................... 271 1. Małoletniość ........................................................................................... 271 2. Życie ....................................................................................................... 271 3. Zgoda małoletniego ............................................................................... 272 II. Przesłanki po stronie przysposabiającego ................................................. 272 1. Wyrażenie woli przysposobienia ........................................................... 272 2. Różnica wieku ........................................................................................ 273 3. Pełna zdolność do czynności prawnych ............................................... 274 4. Kwalifikacje podmiotowe ...................................................................... 274 III. Inne przesłanki ........................................................................................... 274 1. Zgoda rodziców ..................................................................................... 274 2. Adopcja zagraniczna .............................................................................. 277 § 31. Rodzaje przysposobienia i ich skutki ................................................................ 277 I. Przysposobienie pełne rozwiązywalne ...................................................... 278 1. Powstanie stosunku rodzicielskiego ...................................................... 279 2. Imię i nazwisko ..................................................................................... 279 3. Stan cywilny .......................................................................................... 280 II. Przysposobienie całkowite ......................................................................... 281 1. Anonimowość i nierozwiązywalność .................................................... 281 2. Nowy stan cywilny ................................................................................ 281 3. Niedopuszczalność ustalenia naturalnego pochodzenia ....................... 282 4. Zmiana nazwiska ................................................................................... 282 5. Zakaz przysposobienia pasierba ............................................................ 282 6. Dziedziczenie ......................................................................................... 282 III. Przysposobienie niepełne ........................................................................... 283 § 32. Ustanie stosunku przysposobienia ..................................................................... 284 I. Przyczyny ustania (wygaśnięcia) stosunku przysposobienia .................... 284 II. Przesłanki rozwiązania przysposobienia ................................................... 285 1. Ważne powody ....................................................................................... 285 2. Dobro dziecka ........................................................................................ 286 III. Skutki rozwiązania przysposobienia .......................................................... 287 1. Stan cywilny .......................................................................................... 288 Spis treści XII 2. Władza rodzicielska ............................................................................... 288 3. Prawa spadkowe .................................................................................... 289 4. Obowiązek alimentacyjny ...................................................................... 289 Rozdział IX. Obowiązek alimentacyjny ........................................................................ 291 § 33. Pojęcie i funkcja obowiązku alimentacyjnego .................................................. 291 I. Pojęcie ........................................................................................................ 291 1. Uwagi ogólne ......................................................................................... 291 2. Źródło obowiązku alimentacyjnego ...................................................... 292 3. Charakterystyka prawna ........................................................................ 293 II. Funkcja ....................................................................................................... 296 III. Standard międzynarodowy ......................................................................... 297 § 34. Zakres podmiotowy i kolejność obowiązków alimentacyjnych ....................... 298 I. Krąg osób uprawnionych i zobowiązanych .............................................. 298 1. Krewni .................................................................................................... 298 2. Przysposobienie ...................................................................................... 298 3. Powinowaci ............................................................................................ 298 4. Małżonkowie .......................................................................................... 298 5. Inne osoby .............................................................................................. 299 II. Kolejność .................................................................................................... 299 § 35. Przesłanki i treść obowiązku alimentacyjnego .................................................. 301 I. Przesłanki powstania roszczenia ................................................................ 301 1. Przesłanki podstawowe wszystkich roszczeń ....................................... 302 a) Stan potrzeby – niedostatek .............................................................. 302 b) Możliwość wykonania ...................................................................... 303 2. Przesłanki w odniesieniu do niesamodzielnego dziecka ...................... 304 3. Przesłanki obowiązku między rodzeństwem ........................................ 306 4. Przesłanki obowiązku między powinowatymi ...................................... 306 a) Roszczenie pasierba .......................................................................... 307 b) Roszczenie ojczyma i macochy ....................................................... 307 5. Niegodność alimentacji .......................................................................... 308 II. Treść i zakres obowiązku alimentacyjnego ............................................... 309 1. Treść ....................................................................................................... 309 2. Zakres ..................................................................................................... 309 3. Funkcja świadczeń socjalnych .............................................................. 311 § 36. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego i ochrona roszczeń .......................... 314 I. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego ................................................... 314 1. Sposoby wykonania świadczenia .......................................................... 314 a) Płatność w gotówce .......................................................................... 315 b) Osobiste starania ............................................................................... 315 2. Obowiązek wspólny kilku zobowiązanych ........................................... 316 3. Rola umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego .......................... 317 II. Ochrona roszczeń alimentacyjnych ........................................................... 318 1. Ochrona realnej wartości zasądzonych alimentów ............................... 318 a) Zmiana stosunków gospodarczych ................................................... 318 b) Zmiana stosunków ............................................................................ 319 2. Zabezpieczenie wykonania obowiązku ................................................. 319 a) Obawa niewykonania obowiązku ..................................................... 319 Spis treści XIII b) Normy proceduralne ......................................................................... 320 c) Egzekucja alimentów ........................................................................ 321 § 37. Wygaśnięcie obowiązku i przedawnienie roszczenia ........................................ 322 I. Wygaśnięcie ................................................................................................ 322 II. Przedawnienie ............................................................................................. 323 1. Przedmiot przedawnienia ....................................................................... 323 2. Bieg przedawnienia ................................................................................ 325 Część trzecia. Prawo opiekuńcze .................................................................................. 326 Rozdział X. Opieka .......................................................................................................... 326 § 38. Wprowadzenie .................................................................................................... 326 I. Zagadnienia terminologiczne ..................................................................... 326 II. Cel i charakter prawny opieki ................................................................... 327 III. Cechy prawa opiekuńczego ....................................................................... 328 1. Powszechność ........................................................................................ 328 2. Wyłączność sądu opiekuńczego ............................................................ 328 3. Dobro osoby poddanej opiece ............................................................... 329 IV. Organy opieki ............................................................................................. 329 § 39. Opieka nad małoletnim ...................................................................................... 330 I. Ustanowienie opieki ................................................................................... 330 II. Ustanowienie opiekuna .............................................................................. 331 1. Wybór postaci opieki ............................................................................. 331 2. Wybór osoby opiekuna .......................................................................... 331 3. Objęcie opieki ........................................................................................ 333 III. Sprawowanie opieki – piecza opiekuńcza ................................................ 334 1. Treść opieki nad małoletnim ................................................................. 334 2. Piecza nad osobą dziecka ...................................................................... 334 3. Piecza nad majątkiem ............................................................................ 336 4. Reprezentacja ......................................................................................... 337 5. Odpłatność i osobiste sprawowanie opieki ........................................... 338 6. Odpowiedzialność opiekuna .................................................................. 339 IV. Nadzór nad sprawowaniem opieki ............................................................ 339 V. Zwolnienie opiekuna .................................................................................. 340 VI. Ustanie opieki ............................................................................................. 341 1. Przyczyny ustania opieki ....................................................................... 341 2. Skutki ustania opieki (zwolnienia opiekuna) ........................................ 342 a) Zwrot majątku ................................................................................... 342 b) Rachunek końcowy ........................................................................... 343 c) Pilne sprawy ...................................................................................... 343 d) Przedawnienie roszczeń .................................................................... 343 § 40. Opieka nad całkowicie ubezwłasnowolnionym ................................................ 343 I. Cel i ustanowienie opieki .......................................................................... 343 II. Swoiste unormowania opieki nad ubezwłasnowolnionym ....................... 345 III. Ustanie opieki ............................................................................................. 346 Rozdział XI. Kuratela ..................................................................................................... 349 § 41. Pojęcie i funkcje kurateli ................................................................................... 349 Spis treści XIV I. Pojęcie ........................................................................................................ 349 II. Funkcje ....................................................................................................... 350 § 42. Typy i rodzaje kurateli ....................................................................................... 351 I. Typ kurateli trwałej, o znacznym zakresie pieczy .................................... 351 1. Kuratela dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej .......................... 351 2. Kuratela dla osoby ułomnej (niepełnosprawnej) .................................. 352 II. Typ kurateli z ograniczonym zakresem pieczy ......................................... 354 § 43. Ustanie kurateli ................................................................................................... 356 Indeks rzeczowy ............................................................................................................... 357 Spis treści Wykaz skrótów 1. Akty normatywne BGB ������������������������������� Bürgerliches Gesetzbuch (Kodeks cywilny z 1896 r. obowiązujący w Republice Federalnej Niemiec) EKSPDP ������������������������� Europejska Konwencja o statusie prawnym dziecka pozamałżeń- skiego z 15.10.1975 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 79, poz. 888) KC ���������������������������������� Kodeks cywilny KK ���������������������������������� Kodeks karny KKW ������������������������������ Kodeks karny wykonawczy KPC �������������������������������� Kodeks postępowania cywilnego KPA �������������������������������� Kodeks postępowania administracyjnego KPK ������������������������������� Kodeks postępowania karnego KRO ������������������������������� Kodeks rodzinny i opiekuńczy Konkordat ���������������������� Konkordat między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską z 28.7.1993 r. (Dz.U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318) Konstytucja RP �������������� Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, KPD�������������������������������� Konwencja o prawach dziecka z 20.11.1989 r. (Dz.U. z 1991 r. PrASC ���������������������������� ustawa z 28.11.2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst poz. 483 ze sprost. i ze zm.) Nr 120, poz. 526 ze zm.) jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1741 ze zm.) z 2015 r. poz. 233 ze zm.) i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 60) PrUpad ��������������������������� ustawa z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz.U. PWKRO ������������������������� ustawa z 25.2.1964 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks rodzinny SystPieczZastU �������������� ustawa z 9.6.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastęp- czej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 575 ze zm.) 2. Akty prawa międzynarodowego Rekomendacja ��������������� Rekomendacja Rady Europy Nr R(84)4 z 1984 r. w sprawie odpo- wiedzialności rodzicielskiej 3. Czasopisma KPP �������������������������������� Kwartalnik Prawa Prywatnego NP ����������������������������������� Nowe Prawo OSN ������������������������������� Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna oraz Izba Admini- stracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych XVI OSPiKA ������������������������� Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych Pal. ��������������������������������� Palestra PiP ���������������������������������� Państwo i Prawo Pr. Praw. U.Śl. ��������������� Prace Prawnicze Uniwersytetu Śląskiego PS ����������������������������������� Przegląd Sądowy. Czasopismo poświęcone prawnym zagadnie- niom wymiaru sprawiedliwości Rej. �������������������������������� Rejent RPEiS ����������������������������� Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny Rzeczposp� �������������������� Rzeczpospolita St. Cyw. �������������������������� Studia Cywilistyczne St. Pr. ������������������������������ Studia Prawnicze St. Pr. Pryw. ������������������� Studia Prawa Prywatnego TPP �������������������������������� Transformacja Prawa Prywatnego ZNUJ ������������������������������ Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego ZNUS ����������������������������� Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Śląskiego ZNUWr �������������������������� Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Wrocławskiego 4. Literatura Adamski, Socjologia ������� F. Adamski, Socjologia małżeństwa i rodziny. Wprowadzenie, Warszawa 1982 Dobrzański, Ignatowicz, Komentarz ��������������������� Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, praca zbiorowa pod red� B. Dobrzańskiego i J. Ignatowicza, Warszawa 1975 Dolecki, Sokołowski, Komentarz KRO 2013 �� Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2013 Grzybowski, Prawo �������� S. Grzybowski, Prawo rodzinne. Zarys wykładu, Warszawa 1980 Ignatowicz, Prawo ��������� J. Ignatowicz, Prawo rodzinne. Zarys wykładu, Warszawa 1995 Ignatowicz, Nazar, Prawo rodzinne 2005 ����� J. Ignatowicz, M. Nazar, Prawo rodzinne, Warszawa 2005, 2010, 2012 Piasecki, Komentarz ������ Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. K. Piaseckie- go, Warszawa 2006 Pietrzykowski, Komentarz ���������������������� Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem, pod red. J. Pietrzy- kowskiego, Warszawa 1993, 2010, 2012 Radwański, Olejniczak �� Prawo cywilne. Część ogólna, 2011 Radwański, Prawo ��������� Z. Radwański, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2002 Strzebinczyk, Prawo rodzinne, ������������ J. Strzebinczyk, Prawo rodzinne, Warszawa 2013 System prawa cywilnego System prawa cywilnego, t. I, S. Grzybowski, redaktor tomu, Osso­ lineum 1985 System Pr. Pryw. ����������� System Prawa Prywatnego, t. 11, Warszawa 2009, 2014, t. 12, Pra- wo rodzinne i opiekuńcze, pod red. T. Smyczyńskiego, Warszawa 2003, 2011 Wykaz skrótów System prawa rodzinnego ���������������������� System prawa rodzinnego i opiekuńczego, praca zbiorowa XVII pod red� J. S. Piątowskiego, Ossolineum 1985 Szer, Prawo ������������������� S. Szer, Prawo rodzinne, Warszawa 1966 Tyszka, Socjologia ��������� Z. Tyszka, Socjologia rodziny, Warszawa 1979 Walaszek, Zarys ������������� B. Walaszek, Zarys prawa rodzinnego i opiekuńczego, Warszawa 1971 Winiarz, Prawo ��������������� J. Winiarz, Prawo rodzinne, Warszawa 1994 Zieliński, Prawo ������������� Prawo rodzinne i opiekuńcze w zarysie, Warszawa 2000 5. Orzecznictwo Wytyczne SN z 1952 r. �� Wytyczne Sądu Najwyższego z 6.12.1952 r. w sprawie sądowego Wytyczne SN z 1955 r. �� Wytyczne Sądu Najwyższego z 28.5.1955 r. w zakresie zastosowa- ustalenia ojcostwa, OSN 1953, poz. 31 nia art. 29 KRO, OSN 1955, poz. 46 Wytyczne SN z 1968 r. �� Wytyczne Sądu Najwyższego z 18.3.1968 r. w zakresie stosowania przepisów art. 56 oraz art. 58 KRO, OSN 1968, poz. 77 Wytyczne SN z 1974 r. �� Wytyczne Sądu Najwyższego z 30.11.1974 r. w zakresie stosowa- nia przepisów o podziale majątku wspólnego małżonków, w wy- padku gdy w skład tego majątku wchodzi spółdzielcze prawo do lokalu, OSN 1975, poz. 37 Wytyczne SN z 1978 r. �� Wytyczne Sądu Najwyższego z 13.1.1978 r. w zakresie orzekania w wyroku rozwodowym o wspólnym mieszkaniu zajmowanym przez małżonków oraz o podziale majątku wspólnego, OSN 1978, poz� 39 Wytyczne SN z 1987 r. �� Wytyczne Sądu Najwyższego z 16.12.1987 r. w zakresie wykład- ni prawa i praktyki sądowej w sprawach o alimenty, OSN 1988, poz. 42 Zalecenia kierunkowe z 1976 r� ������������������������� Zalecenia kierunkowe Sądu Najwyższego z 9.6.1976 r. w sprawie wzmożenia ochrony rodziny, OSN 1976, poz. 184 6. Inne skróty Dz�U� ������������������������������ Dziennik Ustaw kan. �������������������������������� kanon Nb. ��������������������������������� numer brzegowy orz� ��������������������������������� orzeczenie SN ���������������������������������� Sąd Najwyższy SN (7) ���������������������������� Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów tekst jedn. ����������������������� tekst jednolity uchw. ������������������������������ uchwała USC ������������������������������� urząd stanu cywilnego wyr� �������������������������������� wyrok zd� ���������������������������������� zdanie ze zm. ����������������������������� ze zmianami Wykaz skrótów Wykaz podręczników Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. B. Dobrzańskiego i J. Ignatowicza, War- Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem, pod red. J.  Pietrzykowskiego, Warszawa szawa 1975 1993 Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 2003 Podręczniki: M. Andrzejewski, Prawo rodzinne i opiekuńcze, Warszawa 2004, 2010 S. Grzybowski, Prawo rodzinne. Zarys wykładu, Warszawa 1980 J. Ignatowicz, Prawo rodzinne. Zarys wykładu, Warszawa 1995 J. Ignatowicz, M. Nazar, Prawo rodzinne, Warszawa 2005, 2012 Z. Radwański, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 1994 Z. Radwański, A. Olejniczak, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2011 System prawa rodzinnego i opiekuńczego, pod red. J. S. Piątowskiego, Ossolineum 1985 System prawa cywilnego, t. I, pod red. S. Grzybowskiego, Ossolineum 1985 System Prawa Prywatnego, Prawo cywilne, część ogólna, t. 2, pod red. Z. Radwańskiego, Warszawa 2002 J. Strzebińczyk, Prawo rodzinne, Kraków 2002, 2010 S. Szer, Prawo rodzinne, Warszawa 1966 B. Walaszek, Zarys prawa rodzinnego i opiekuńczego, Warszawa 1971 J. Winiarz, J. Gajda, Prawo rodzinne, Warszawa 2001 T. Sokołowski, Prawo rodzinne. Zarys wykładu, Poznań 2003, 2013 A. Zieliński, Prawo rodzinne i opiekuńcze w zarysie, Warszawa 2000
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo rodzinne i opiekuńcze
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: