Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00677 010516 16982877 na godz. na dobę w sumie
Prawo rodzinne i opiekuńcze. System Prawa Prywatnego. Tom 12 - ebook/pdf
Prawo rodzinne i opiekuńcze. System Prawa Prywatnego. Tom 12 - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 948
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-2331-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Dzieło szczegółowo prezentuje regulację stosunków prawnych między rodzicami, a dziećmi. W pierwszej kolejności analizie poddano kwestie pochodzenia dziecka: dowodów biologicznych w procesie ustalenia ojcostwa, uznania ojcostwa, sądowego ustalenia ojcostwa oraz pochodzenia dziecka poczętego w wyniku medycznie wspomaganej prokreacji. W dalszej części kompleksowo przedstawiono zagadnienia władzy rodzicielskiej, pieczy zastępczej, przysposobienia, a także obowiązku alimentacyjnego. Całości dopełnia omówienie instytucji opieki i kurateli, składających się na prawo opiekuńcze.

W drugim wydaniu szczególny nacisk położono na zmiany KRO w ostatnich latach: m.in. na największe nowelizacje z lat: 2008 (nowe regulacje w zakresie pochodzenia dziecka) i 2010 (zakaz stosowania kar cielesnych oraz kontrowersyjna kwestia zabrania dziecka z rodziny przez pracownika socjalnego). W części poświęconej pieczy zastępczej odniesiono się do rządowego projektu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który wówczas był przedmiotem prac parlamentarnych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Tom 12 Prawo rodzinne i opiekuńcze Pod redakcją Tadeusza Smyczyńskiego 2. wydanie SYSTEM PRAWA PRYWATNEGO Prawo rodzinne i opieku(cid:276)cze Tom 12 2. wydanie SYSTEM PRAWA PRYWATNEGO Prawo rodzinne i opieku(cid:276)cze Tom 12 2. wydanie REDAKTOR NACZELNY SYSTEMU PRAWA PRYWATNEGO ZBIGNIEW RADWA(cid:275)SKI Prawo rodzinne i opieku(cid:276)cze Tom 12 2. wydanie Redaktor Prof. dr hab. Tadeusz Smyczy(cid:276)ski Instytut Nauk Prawnych PAN Autorzy dr hab. Marek Andrzejewski – Instytut Nauk Prawnych PAN, profesor Uniwersytetu Szczeci(cid:276)skiego; dr hab. El(cid:298)bieta Holewi(cid:276)ska-Łapi(cid:276)ska – profesor Uniwersytetu Warszawskiego; prof. dr hab. Tadeusz Smyczy(cid:276)- ski – Instytut Nauk Prawnych PAN; prof. dr hab. Wanda Stojanowska – Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszy(cid:276)skiego, Akademia Leona Ko(cid:296)mi(cid:276)skiego; dr Jerzy Strzebinczyk – Uniwersytet Wrocławski WYDAWNICTWO C. H. BECK INSTYTUT NAUK PRAWNYCH PAN WARSZAWA 2011 Wydano we współpracy: z Instytutem Nauk Prawnych PAN w Warszawie Poszczególne cz(cid:266)(cid:286)ci opracowali: Marek Andrzejewski – rozdz. VIII El(cid:298)bieta Holewi(cid:276)ska-Łapi(cid:276)ska – rozdz. IX Tadeusz Smyczy(cid:276)ski – rozdz. I, III, IV, VI, X, XI § 57, 59, rozdz. XII Wanda Stojanowska – rozdz. II, V Jerzy Strzebinczyk – rozdz. VII, XI § 58 Redakcja serii: dr Agnieszka Mikos-Sitek © Wydawnictwo C. H. Beck 2011 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00–203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C. H. Beck Druk i oprawa: Perfekt, Warszawa ISBN 978-83-255-2012-0 ISBN e-book 978-83-255-2331-2 Przedmowa Tom 12 Systemu Prawa Prywatnego po raz pierwszy wydano w 2003 r. Po jego ukazaniu si(cid:266) prowadzono prace nad reform(cid:261) prawa rodzinnego i prawa socjalnego wspieraj(cid:261)cego rodzin(cid:266), których rezultatem była kolejna obszerna nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opieku(cid:276)czego dotycz(cid:261)ca prawa osobowego. Stosowna ustawa z 2008 r. (Dz.U. Nr 220, poz. 1431) weszła w (cid:298)ycie 13.6.2009 r. i wprowadziła istotne zmiany w prawie fi liacyjnym, w prawie alimentacyjnym, w przepisach reguluj(cid:261)cych inne sto- sunki osobiste, tj. władz(cid:266) rodzicielsk(cid:261) i kontakty z dzieckiem. Podobnie, w zakresie prawa administracyjnego i ubezpieczeniowego dotycz(cid:261)cego stosunków rodzinnopraw- nych, ukazały si(cid:266) nowe ustawy, które nale(cid:298)ało uwzgl(cid:266)dnić w niniejszym, drugim wy- daniu tomu 12 Systemu Prawa Prywatnego. W opracowaniu tego tomu brali udział ci sami autorzy, którzy przygotowali pierwsze wydanie z 2003 r. Gł(cid:266)boka reforma prawa rodzinnego z 2008 r. wymagała nowego opracowania niektórych rozdziałów (I, IV, VI) oraz znacznego zaktualizowania i uzupełnienia innych (zwłaszcza VIII i X), natomiast prawo mał(cid:298)e(cid:276)skie zostało omówione w tomie 11, który ukazał si(cid:266) w 2009 r. Wydanie drugie tomu 12 uwzgl(cid:266)dnia stan prawny na dzie(cid:276) 15 stycznia 2011 r. Warszawa, 15 lutego 2011 r. Prof. dr hab. Tadeusz Smyczy(cid:276)ski V Spis tre(cid:286)ci str. Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . V Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XIII Rozdział I. Pochodzenie dziecka.Wst(cid:266)pna charakterystyka . . . . . . . . . . . . . 1 § 1. Ustalenie pokrewie(cid:276)stwa i statusu rodzinnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 I. Uwagi wst(cid:266)pne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 6 II. Ustalenie stanu cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . III. Standard mi(cid:266)dzynarodowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 § 2. Macierzy(cid:276)stwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 I. Uwagi wst(cid:266)pne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 II. Rola aktu urodzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 III. S(cid:261)dowe ustalenie i zaprzeczenie macierzy(cid:276)stwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 § 3. Charakter prawny orzeczenia rozstrzygaj(cid:261)cego o pochodzeniu dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 I. Przedmiot orzekania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 II. Charakter orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Rozdział II. Dowody biologiczne w procesach dotycz(cid:261)cych pochodzenia dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 § 4. Uwagi wst(cid:266)pne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 § 5. Dowód z bada(cid:276) DNA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 I. Aspekt medyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 II. Aspekt prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 § 6. Dowód z grupowego badania krwi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 I. Aspekt medyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 II. Aspekt prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 § 7. Dowód z porównania daty obcowania cielesnego stron ze stopniem rozwoju dziecka po urodzeniu (dowód z ustalenia najbardziej prawdopodobnego okresu pocz(cid:266)cia) . . . . . . . 83 I. Aspekt medyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 II. Aspekt prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 § 8. Dowód z badania (andrologicznego) m(cid:266)(cid:298)czyzny w kierunku oceny jego zdolno(cid:286)ci do zapłodnienia (impotencja) . . . . . . . . . . . . . . 87 I. Aspekt medyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 II. Aspekt prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 § 9. Dowód z bada(cid:276) antropologicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 I. Aspekt medyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 II. Aspekt prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Rozdział III. Ustalenie ojcostwa dziecka mał(cid:298)e(cid:276)skiego . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 § 10. Domniemanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 I. Uwagi wst(cid:266)pne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 II. Istnienie zwi(cid:261)zku mał(cid:298)e(cid:276)skiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 III. Urodzenie dziecka przez kobiet(cid:266) zam(cid:266)(cid:298)n(cid:261) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101 IV. Macierzy(cid:276)stwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 § 11. Zaprzeczenie ojcostwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 I. Uwagi wst(cid:266)pne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 VII Spis tre(cid:286)ci II. Obalenie domniemania z art. 62 KRO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 III. Przesłanki zaprzeczenia ojcostwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 § 12. Charakter prawny wyroku i jego skutki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 I. Charakter wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 II. Skutki wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 Rozdział IV. Uznanie ojcostwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 § 13. Poj(cid:266)cie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 I. Uwagi wst(cid:266)pne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 II. Charakter prawny o(cid:286)wiadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 § 14. Przesłanki i skutki uznania ojcostwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 I. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 II. Dziecko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 III. Uznaj(cid:261)cy m(cid:266)(cid:298)czyzna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 IV. Matka dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 V. Wymagania formalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 VI. Skutki prawne uznania dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 § 15. Ustalenie bezskuteczno(cid:286)ci uznania ojcostwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 I. Uwagi wst(cid:266)pne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 II. Podstawy ustalenia bezskuteczno(cid:286)ci uznania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 § 16. Zagadnienie bezwzgl(cid:266)dnej niewa(cid:298)no(cid:286)ci uznania ojcostwa . . . . . . . . . 145 § 17. Post(cid:266)powanie i skutki wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 I. Post(cid:266)powanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 II. Wyrok . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 Rozdział V. S(cid:261)dowe ustalenie ojcostwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 § 18. Uwagi wprowadzaj(cid:261)ce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 § 19. Domniemanie ojcostwa pozamał(cid:298)e(cid:276)skiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 I. Uwagi ogólne o domniemaniach prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 II. Rodzaj i funkcja domniemania ojcostwa pozamał(cid:298)e(cid:276)skiego . . . . . . . . . . 158 III. Podstawa domniemania ojcostwa pozamał(cid:298)e(cid:276)skiego i jej wpływ na przemieszczanie si(cid:266) ci(cid:266)(cid:298)aru dowodu w procesie o ustalenie ojcostwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 § 20. S(cid:261)dowe ustalenie ojcostwa m(cid:266)(cid:298)czyzny, który obcował z matk(cid:261) dziecka poza okresem koncepcyjnym. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 § 21. Exceptio plurium concumbentium jako jeden ze sposobów obalenia domniemania ojcostwa pozamał(cid:298)e(cid:276)skiego . . . . . . . . . . . . . . 166 I. Sposoby obalenia domniemania ojcostwa pozamał(cid:298)e(cid:276)skiego . . . . . . . . . 166 II. Praktyczne mo(cid:298)liwo(cid:286)ci wykorzystania zarzutu plurium concumbentium przez pozwanego w procesie o ustalenie ojcostwa . . . . . . . 167 III. Zamierzenia ustawodawcy odno(cid:286)nie do zarzutu plurium concumbentium i próba znalezienia sposobu ich realizacji . . . . . . . . . . . 171 § 22. Proces o ustalenie ojcostwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 I. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 II. Legitymacja czynna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191 III. Legitymacja bierna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 IV. Tradycyjny i postulowany model procesu o ustalenie ojcostwa . . . . . . . 196 § 23. Dochodzenie roszcze(cid:276) maj(cid:261)tkowych zwi(cid:261)zanych z s(cid:261)dowym ustaleniem ojcostwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 § 24. Charakter wyroku ustalaj(cid:261)cego ojcostwo i jego skutki . . . . . . . . . . . 204 I. Charakter wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204 II. Skutek wyroku ustalaj(cid:261)cego ojcostwo w postaci rozstrzygni(cid:266)cia o władzy rodzicielskiej przysługuj(cid:261)cej ojcu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 VIII Spis tre(cid:286)ci Rozdział VI. Pochodzenie dziecka pocz(cid:266)tego w wyniku zabiegu medycznie wspomaganej prokreacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213 § 25. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214 § 26. Status moralny płodu ludzkiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 § 27. Status prawny płodu ludzkiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 I. Zagadnienie zdolno(cid:286)ci prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 II. Nasciturus jako podmiot roszcze(cid:276) odszkodowawczych . . . . . . . . . . . . . 220 § 28. Ustalenie pochodzenia dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 I. Uwagi wst(cid:266)pne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 II. Inseminacja homologiczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225 III. Inseminacja heterologiczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 IV. Zagadnienie macierzy(cid:276)stwa w razie zapłodnienia in vitro i implantacji zarodka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227 Rozdział VII. Władza rodzicielska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231 § 29. Poj(cid:266)cie, podmioty i charakter prawny władzy rodzicielskiej . . . . . . . 233 I. Podstawowe funkcje władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 II. Wieloznaczno(cid:286)ć terminu „władza rodzicielska” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 III. Podmioty władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 243 IV. Stosunki prawne wynikaj(cid:261)ce z władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . 255 § 30. Tre(cid:286)ć władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 I. Elementy tre(cid:286)ci władzy rodzicielskiej w ogólno(cid:286)ci . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 II. Osobowy element tre(cid:286)ci władzy rodzicielskiej (piecza nad dzieckiem) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 III. Piecza nad maj(cid:261)tkiem dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283 IV. Przedstawicielstwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286 § 31. Wykonywanie władzy rodzicielskiej i odpowiedzialno(cid:286)ć rodziców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 I. Obowi(cid:261)zek wykonywania władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 II. Zasada samodzielno(cid:286)ci działania (autonomii) rodziców . . . . . . . . . . . . . 293 III. Zasada pomocy organów pa(cid:276)stwowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299 IV. Posłusze(cid:276)stwo dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 306 V. Reguły uzupełniaj(cid:261)ce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309 VI. Kryteria nale(cid:298)ytego wykonywania władzy rodzicielskiej i ich hierarchia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313 VII. Odpowiedzialno(cid:286)ć rodziców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317 § 32. Modyfi kacje władzy rodzicielskiej i jej ustanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323 I. Zmiany w zakresie władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323 II. Ustanie władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 350 § 33. Stosunki mi(cid:266)dzy rodzicami a dziećmi niezale(cid:298)ne od władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 358 I. Systematyka stosunków mi(cid:266)dzy rodzicami a dziećmi niezale(cid:298)nych od władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 358 II. Wzajemny obowi(cid:261)zek szacunku i wspierania si(cid:266) rodziców i dzieci . . . . 359 III. Nazwisko dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 361 IV. Udział dziecka w zaspokajaniu potrzeb rodziny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 V. Kontakty z dziećmi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 373 Rozdział VIII. Piecza zast(cid:266)pcza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387 § 34. Poj(cid:266)cie pieczy zast(cid:266)pczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 I. Uwagi wst(cid:266)pne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 II. Piecza zast(cid:266)pcza a inne formy sprawowania pieczy nad dzieckiem przebywaj(cid:261)cym poza rodzin(cid:261) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391 III. Spory terminologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 394 IX Spis tre(cid:286)ci § 35. Prawna regulacja pieczy zast(cid:266)pczej a prawo rodzinne . . . . . . . . . . . 397 I. Uwagi wst(cid:266)pne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 397 II. Postulat jednolitej regulacji pieczy zast(cid:266)pczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 401 III. Regulacje dotycz(cid:261)ce pieczy zast(cid:266)pczej jako normy prawa dotycz(cid:261)cego rodziny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 403 § 36. Piecza zast(cid:266)pcza – standardy mi(cid:266)dzynarodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . 406 I. Prawo mi(cid:266)dzynarodowe i orzecznictwo Trybunału Praw Człowieka . . . 406 II. Kierunki rozwoju pieczy zast(cid:266)pczej w Europie i Ameryce Północnej . . 417 § 37. Piecza zast(cid:266)pcza jako element systemu pomocy społecznej . . . . . . . . 422 I. Przyczyny reformy pieczy zast(cid:266)pczej w latach 90. XX w. . . . . . . . . . . . 422 II. Konsekwencje wł(cid:261)czenia pieczy zast(cid:266)pczej do systemu pomocy społecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 427 § 38. Piecza zast(cid:266)pcza a piecza rodzicielska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 435 I. Uprawnienia, obowi(cid:261)zki i kompetencje rodziny zast(cid:266)pczej i placówki opieku(cid:276)czo-wychowawczej a rodzice dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 435 II. Sprawowanie pieczy zast(cid:266)pczej a styczno(cid:286)ć dziecka z rodzicami i innymi osobami bliskimi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 440 § 39. Rodziny zast(cid:266)pcze i placówki opieku(cid:276)czo-wychowawcze . . . . . . . . . 445 I. Rodzinne a instytucjonalne formy pieczy zast(cid:266)pczej . . . . . . . . . . . . . . . 445 II. Przesłanki utworzenia rodziny zast(cid:266)pczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 448 III. Rodzaje rodzin zast(cid:266)pczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 455 IV. Rodziny zast(cid:266)pcze w powiatowym systemie opieki nad dzieckiem i rodzin(cid:261) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 459 V. Placówki opieku(cid:276)czo-wychowawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 460 § 40. Umieszczanie dzieci w instytucjach pieczy zast(cid:266)pczej . . . . . . . . . . . . 464 § 41. Socjalne i ekonomiczne wsparcie wychowanków rodzin zast(cid:266)pczych i placówek opieku(cid:276)czo-wychowawczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 471 I. Uwaga wst(cid:266)pna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 471 II. (cid:285)wiadczenia pieni(cid:266)(cid:298)ne na cz(cid:266)(cid:286)ciowe pokrycie kosztów utrzymania wychowanka rodziny zast(cid:266)pczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 471 III. Spór o zasady wypłacania (cid:286)wiadcze(cid:276) na pokrycie kosztów utrzymania wychowanka rodziny zast(cid:266)pczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 473 IV. (cid:285)wiadczenia na rzecz dzieci umieszczonych w placówkach opieku(cid:276)czo-wychowawczych (standardy usług) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 478 V. Usamodzielnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 478 § 42. Rz(cid:261)dowy projekt ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zast(cid:266)pczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 483 Rozdział IX. Przysposobienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 489 § 43. Ogólna charakterystyka instytucji przysposobienia . . . . . . . . . . . . . . 498 I. Poj(cid:266)cie instytucji przysposobienia w obecnie obowi(cid:261)zuj(cid:261)cym polskim prawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 498 II. Kształtowanie si(cid:266) instytucji przysposobienia w Polsce po odzyskaniu niepodległo(cid:286)ci w 1918 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 502 III. Charakterystyka funkcji współczesnego przysposobienia w Polsce . . . . 511 § 44. Strony stosunku przysposobienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523 I. Przysposabiaj(cid:261)cy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523 II. Przysposabiany. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 546 § 45. Organizacja po(cid:286)rednictwa adopcyjnego – o(cid:286)rodki adopcyjno-opieku(cid:276)cze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 552 I. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 552 II. Stan poprzedzaj(cid:261)cy wej(cid:286)cie w (cid:298)ycie rozporz(cid:261)dzenia Ministra Edukacji Narodowej z 17.8.1993 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 552 X Spis tre(cid:286)ci III. O(cid:286)rodki adopcyjno-opieku(cid:276)cze według rozporz(cid:261)dzenia Ministra Edukacji Narodowej z 17.8.1993 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 554 IV. O(cid:286)rodki adopcyjno-opieku(cid:276)cze w resorcie pracy i polityki społecznej . . 555 § 46. Analiza stanu faktycznego prowadz(cid:261)cego do powstania stosunku przysposobienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 561 I. (cid:297)(cid:261)danie przysposobienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 561 II. Wpływ woli dziecka i innych osób na dopuszczalno(cid:286)ć orzeczenia przysposobienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 563 III. Dobro osoby przysposabianej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 587 IV. Osobista styczno(cid:286)ć stron przed orzeczeniem wnioskowanego przysposobienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 593 § 47. Przysposobienie, którego orzeczenie powoduje zmian(cid:266) dotychczasowego miejsca zamieszkania dziecka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na miejsce zamieszkania za granic(cid:261) (art. 1142 KRO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 604 I. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 604 II. Przysposobienie powoduj(cid:261)ce przeniesienie dziecka do innego kraju orzekane przed wej(cid:286)ciem w (cid:298)ycie ustawy z 26.5.1995 r. nowelizuj(cid:261)cej normy o przysposobieniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 605 III. Zasada subsydiarno(cid:286)ci przysposobie(cid:276) mi(cid:266)dzynarodowych po wej(cid:286)ciu w (cid:298)ycie ZmKRO z 1995 r. nowelizuj(cid:261)cej instytucj(cid:266) przysposobienia . . . 619 IV. Zobowi(cid:261)zania Rzeczypospolitej Polskiej wynikaj(cid:261)ce z Konwencji haskiej o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia mi(cid:266)dzynarodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 629 V. „Adopcje zagraniczne” w (cid:286)wietle bada(cid:276) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 639 § 48. Rodzaje przysposobienia. Osobiste i maj(cid:261)tkowe skutki ich orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 648 I. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 648 II. Przysposobienie pełne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 649 III. Przysposobienie niepełne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 662 IV. Przysposobienie całkowite (pełne nierozwi(cid:261)zywalne) . . . . . . . . . . . . . . 668 § 49. Tajemnica przysposobienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 673 I. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 673 II. Tajemnica przysposobienia w stosunkach wewn(cid:266)trznych – pomi(cid:266)dzy stronami przysposobienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 674 III. Tajemnica przysposobienia wobec rodziców osoby przysposobionej . . . 676 IV. (cid:285)rodki ochrony tajemnicy przysposobienia w stosunku do osób trzecich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 678 V. Tajemnica przysposobienia jako dobro osobiste . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 695 § 50. Rozwi(cid:261)zanie przysposobienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 699 I. Rozwi(cid:261)zywalno(cid:286)ć przysposobienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 699 II. Przesłanki rozwi(cid:261)zania przysposobienia przez s(cid:261)d według KRO . . . . . . 706 III. Alternatywne do rozwi(cid:261)zania stosunku przysposobienia formy jego ustania („cofni(cid:266)cia”) w obecnie obowi(cid:261)zuj(cid:261)cym polskim prawie . . . . . . 728 IV. Skutki rozwi(cid:261)zania stosunku przysposobienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 736 Rozdział X. Obowi(cid:261)zek alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 751 § 51. Poj(cid:266)cie i funkcja obowi(cid:261)zku alimentacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 753 I. Poj(cid:266)cie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 753 II. Funkcja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 759 III. Standard mi(cid:266)dzynarodowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 760 § 52. Zakres podmiotowy i kolejno(cid:286)ć obowi(cid:261)zków alimentacyjnych . . . . . 761 I. Kr(cid:261)g osób uprawnionych i zobowi(cid:261)zanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 761 II. Kolejno(cid:286)ć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 763 XI Spis tre(cid:286)ci § 53. Przesłanki i tre(cid:286)ć obowi(cid:261)zku alimentacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 767 I. Przesłanki powstania roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 767 II. Niegodno(cid:286)ć alimentacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 782 III. Tre(cid:286)ć i zakres obowi(cid:261)zku alimentacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 787 IV. Rola (cid:286)wiadcze(cid:276) z zakresu zabezpieczenia społecznego . . . . . . . . . . . . . 790 § 54. Wykonanie obowi(cid:261)zku alimentacyjnego i ochrona roszcze(cid:276) . . . . . . . 797 I. Wykonanie obowi(cid:261)zku alimentacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 797 II. Ochrona roszcze(cid:276) alimentacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 802 III. Fundusz alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 809 § 55. Roszczenia zwrotne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 815 I. Uwagi wst(cid:266)pne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 815 II. Roszczenia zwrotne z tytułu dostarczania (cid:286)rodków utrzymania mał(cid:298)onkowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 816 III. Roszczenia zwrotne z tytułu alimentacji dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . 818 IV. Zagadnienie roszczenia zwrotnego z tytułu dostarczenia (cid:286)wiadcze(cid:276) socjalnych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 819 V. Charakter prawny roszczenia z art. 140 KRO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 820 § 56. Wyga(cid:286)ni(cid:266)cie obowi(cid:261)zku alimentacyjnego i przedawnienie roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 823 I. Wyga(cid:286)ni(cid:266)cie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 823 II. Przedawnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 824 Rozdział XI. Opieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 831 § 57. Ogólna charakterystyka prawa opieku(cid:276)czego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 832 I. Zagadnienia terminologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 832 II. Cel i charakter prawny opieki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 833 III. Cechy prawa opieku(cid:276)czego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 835 IV. Organy opieki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 836 § 58. Opieka nad małoletnim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 837 I. Ustanowienie opieki nad małoletnim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 837 II. Tre(cid:286)ć i sprawowanie opieki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 856 III. Nadzór nad sprawowaniem opieki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 874 IV. Zwolnienie opiekuna i ustanie opieki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 884 § 59. Opieka nad całkowicie ubezwłasnowolnionym . . . . . . . . . . . . . . . . . . 894 I. Cel i ustanowienie opieki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 894 II. Swoiste unormowania opieki nad ubezwłasnowolnionym . . . . . . . . . . . 897 III. Ustanie opieki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 899 Rozdział XII. Kuratela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 901 § 60. Poj(cid:266)cie i funkcje kurateli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 901 I. Poj(cid:266)cie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 901 II. Funkcje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 904 § 61. Typy i rodzaje kurateli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 904 I. Typ kurateli trwałej, o znacznym zakresie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 905 II. Typ kurateli z ograniczonym zakresem pieczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 909 § 62. Ustanie kurateli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 910 Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 911 XII Wykaz skrótów 1. (cid:295)ródła prawa BankDanychR . . . . . . rozporz(cid:261)dzenie Ministra Polityki Społecznej z 5.10.2004 r. w sprawie centralnego banku danych o dzieciach oczekuj(cid:261)cych na przysposobienie oraz o(cid:286)rodków adopcyjno-opieku(cid:276)czych upowa(cid:298)nionych do współpra- cy z licencjonowanymi przez rz(cid:261)dy innych pa(cid:276)stw organizacjami lub o(cid:286)rodkami adopcyjnymi (Dz.U. Nr 223, poz. 2266) EKonPrzyspDz . . . . . . Europejska Konwencja z 24.4.1967 r. o przysposobieniu dzieci (Dz.U. z 1999 r. Nr 99, poz. 1157) EKPCz . . . . . . . . . . . . Europejska Konwencja z 4.11.1950 r. o Ochronie Praw Człowieka i Pod- stawowych Wolno(cid:286)ci (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) EmRentyFUSU . . . . . . ustawa z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze(cid:276) Społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) KC . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) KC austr. . . . . . . . . . . Kodeks cywilny austriacki z 1.6.1811 r. (ABGB – Allgemeines Bürger- liches Gesetzbuch) KC fr. . . . . . . . . . . . . . Kodeks cywilny francuski z 21.3.1804 r. (Cciv – Code civil) KC niem. . . . . . . . . . . Kodeks cywilny niemiecki z 18.8.1896 r. (BGB – Bürgerliches Gesetz- buch) KK . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) Konstytucja RP . . . . . Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, KonPD . . . . . . . . . . . . Konwencja z 20.11.1989 r. o prawach dziecka (Dz.U. z 1991 r. Nr 120, poz. 483 ze zm., sprost. Dz.U. z 2001 r. Nr 28, poz. 319) poz. 526 ze zm.) konwencja haska . . . . . Konwencja haska z 29.5.1993 r. o ochronie dzieci i współpracy w dzie- dzinie przysposobienia mi(cid:266)dzynarodowego (Dz.U. z 2000 r. Nr 39, poz. 448) KP . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. Nr 21, KPA . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks post(cid:266)powania administracyjnego (tekst poz. 94 ze zm.) KPC . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks post(cid:266)powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) KPK . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks post(cid:266)powania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 296 ze zm.) poz. 555 ze zm.) KR . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 27.6.1950 r. – Kodeks rodzinny (Dz.U. Nr 34, poz. 308 KRO . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy (Dz.U. Nr 9, ze zm.) poz. 59 ze zm.) KZ . . . . . . . . . . . . . . . rozporz(cid:261)dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27.10.1933 r. – Kodeks zobowi(cid:261)za(cid:276) (Dz.U. Nr 82, poz. 598 ze zm.) NadzPlacR . . . . . . . . . rozporz(cid:261)dzenie Ministra Polityki Społecznej z 19.10.2005 r. w sprawie szczegółowych zasad nadzoru nad przestrzeganiem standardu opieki i wychowania w placówkach opieku(cid:276)czo-wychowawczych oraz nadzo- ru nad działalno(cid:286)ci(cid:261) o(cid:286)rodków adopcyjno-opieku(cid:276)czych (Dz.U. Nr 214, poz. 1812 ze zm.) XIII Wykaz skrótów NielU . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 26.10.1982 r. o post(cid:266)powaniu w sprawach nieletnich (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 33, poz. 178) OchrKonkurU . . . . . . ustawa z 16.2.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. OchrZdrPsychU . . . . . ustawa z 19.8.1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr 111, Nr 50, poz. 331 ze zm.) poz. 535 ze zm.) O(cid:286)rAd-OpR . . . . . . . . rozporz(cid:261)dzenie Ministra Polityki Społecznej z 30.9.2005 r. w sprawie o(cid:286)rodków adopcyjno-opieku(cid:276)czych (Dz.U. Nr 205, poz. 1701 ze zm.) O(cid:286)rAd-OpR z 1993 r. . rozporz(cid:261)dzenie Ministra Edukacji Narodowej z 17.8.1993 r. w sprawie o(cid:286)rodków adopcyjno-opieku(cid:276)czych (Dz.U. Nr 84, poz. 394) O(cid:286)rAd-OpR z 2001 r. . rozporz(cid:261)dzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 16.2.2001 r. w sprawie o(cid:286)rodków adopcyjno-opieku(cid:276)czych (Dz.U. Nr 14, poz. 132) PlacówkiR . . . . . . . . . rozporz(cid:261)dzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19.10.2007 r. w sprawie placówek opieku(cid:276)czo-wychowawczych (Dz.U. Nr 201, poz. 1455 ze zm.) PlRodzU . . . . . . . . . . . ustawa z 7.1.1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalno(cid:286)ci przerywania ci(cid:261)(cid:298)y (Dz.U. Nr 17, poz. 78 ze zm.) PomAlimU . . . . . . . . . ustawa z 7.9.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów PomSpołU . . . . . . . . . ustawa z 12.3.2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) PomSpołU z 1990 r. . . ustawa z 29.11.1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) PostNSRU . . . . . . . . . ustawa z 27.6.1950 r. o post(cid:266)powaniu niespornym w sprawach rodzin- Nr 64, poz. 414 ze zm.) PrASC . . . . . . . . . . . . ustawa z 29.9.1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn.: nych oraz z zakresu kurateli (Dz.U. Nr 34, poz. 310 ze zm.) PrASC z 1945 r. . . . . dekret z 25.9.1945 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. Nr 48, Dz.U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.) poz. 272 ze zm.) PrASC z 1955 r. . . . . . dekret z 8.6.1955 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. Nr 25, PrPrywM . . . . . . . . . . ustawa z 12.11.1965 r. – Prawo prywatne mi(cid:266)dzynarodowe (Dz.U. Nr 46, poz. 151 ze zm.) poz. 290 ze zm.) PrRodz z 1946 r. . . . . . dekret z 22.1.1946 r. – Prawo rodzinne (Dz.U. Nr 6, poz. 52) PWKK . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Przepisy wprowadzaj(cid:261)ce Kodeks karny (Dz.U. PWKK z 1969 r. . . . . . ustawa z 19.4.1969 r. – Przepisy wprowadzaj(cid:261)ce Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 554 ze zm.) PWKR . . . . . . . . . . . . ustawa z 27.6.1950 r. – Przepisy wprowadzaj(cid:261)ce Kodeks rodzinny Nr 13, poz. 95 ze zm.) (Dz.U. Nr 34, poz. 309) ku(cid:276)czy (Dz.U. Nr 9, poz. 60) PWKRO . . . . . . . . . . . ustawa z 25.2.1964 r. – Przepisy wprowadzaj(cid:261)ce Kodeks rodzinny i opie- SysO(cid:286)wU . . . . . . . . . . ustawa z 7.9.1991 r. o systemie o(cid:286)wiaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) TFUE . . . . . . . . . . . . . Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 ze zm.) WyznO(cid:286)rR . . . . . . . . . rozporz(cid:261)dzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 17.9.2001 r. w sprawie wyznaczenia o(cid:286)rodka adopcyjno-opieku(cid:276)czego prowadz(cid:261)ce- go centralny bank danych o dzieciach oczekuj(cid:261)cych na przysposobienie oraz wyznaczenia o(cid:286)rodków adopcyjno-opieku(cid:276)czych upowa(cid:298)nionych do współpracy z licencjonowanymi przez rz(cid:261)dy innych pa(cid:276)stw organi- zacjami lub o(cid:286)rodkami adopcyjnymi (Dz.U. Nr 106, poz. 1156) ZmImNazU . . . . . . . . ustawa z 17.10.2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz.U. Nr 220, poz. 1414) XIV Wykaz skrótów ZmKRO z 1975 r. . . . . ustawa z 19.12.1975 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)- ZmKRO z 1995 r. . . . . ustawa z 26.5.1995 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy czy (Dz.U. Nr 45, poz. 234) ZmKRO z 2008 r. . . . . ustawa z 6.11.2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 83, poz. 417) oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 220, poz. 1431) 2. Organy orzekaj(cid:261)ce BGH . . . . . . . . . . . . . . Niemiecki Federalny S(cid:261)d Najwy(cid:298)szy (Bundesgerichtshof) ETPCz . . . . . . . . . . . . . Europejski Trybunał Praw Człowieka ETS . . . . . . . . . . . . . . . Europejski Trybunał Sprawiedliwo(cid:286)ci NSA . . . . . . . . . . . . . . . Naczelny S(cid:261)d Administracyjny SA . . . . . . . . . . . . . . . . s(cid:261)d apelacyjny SN . . . . . . . . . . . . . . . . S(cid:261)d Najwy(cid:298)szy SN (PS) . . . . . . . . . . . . S(cid:261)d Najwy(cid:298)szy w pełnym składzie SN (PSIC) . . . . . . . . . S(cid:261)d Najwy(cid:298)szy w pełnym składzie Izby Cywilnej (w latach 1982–1989: Izby Cywilnej i Administracyjnej) SN (PSIAPiUS) . . . . . . S(cid:261)d Najwy(cid:298)szy w pełnym składzie Izby Administracyjnej, Pracy i Ubez- piecze(cid:276) Społecznych (od roku 1990: Izby Pracy i Ubezpiecze(cid:276) Społecz- nych) SN (PSIC) . . . . . . . . . . S(cid:261)d Najwy(cid:298)szy w pełnym składzie Izby Cywilnej (w latach 1982–1989: Izby Cywilnej i Administracyjnej) SN (7) . . . . . . . . . . . . . S(cid:261)d Najwy(cid:298)szy w składzie siedmiu s(cid:266)dziów SW . . . . . . . . . . . . . . . . s(cid:261)d wojewódzki TK . . . . . . . . . . . . . . . . Trybunał Konstytucyjny 3. Czasopisma i publikatory AMSiK . . . . . . . . . . . . Archiwum Medycyny S(cid:261)dowej i Kryminologii AUMCS . . . . . . . . . . . Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska AUWr . . . . . . . . . . . . . Acta Universitatis Wratislaviensis BMS . . . . . . . . . . . . . . Biuletyn Ministerstwa Sprawiedliwo(cid:286)ci BSN . . . . . . . . . . . . . . . Biuletyn S(cid:261)du Najwy(cid:298)szego DPP . . . . . . . . . . . . . . . Demokratyczny Przegl(cid:261)d Prawniczy Dz.U. . . . . . . . . . . . . . . Dziennik Ustaw Dz.Urz. . . . . . . . . . . . . Dziennik Urz(cid:266)dowy GP . . . . . . . . . . . . . . . . Gazeta Prawna GS . . . . . . . . . . . . . . . . Gazeta S(cid:261)dowa GSW . . . . . . . . . . . . . . Gazeta S(cid:261)dowa Warszawska GSiP . . . . . . . . . . . . . . Gazeta S(cid:261)dowa i Penitencjarna Jur. . . . . . . . . . . . . . . . Jurysta KPP . . . . . . . . . . . . . . . Kwartalnik Prawa Prywatnego KSP . . . . . . . . . . . . . . . Krakowskie Studia Prawnicze MoP . . . . . . . . . . . . . . . Monitor Prawniczy M.P. . . . . . . . . . . . . . . Monitor Polski NJW . . . . . . . . . . . . . . Neue Juristische Wochenschrift NP . . . . . . . . . . . . . . . . Nowe Prawo ONSA . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Najwy(cid:298)szego S(cid:261)du Administracyjnego OSN. . . . . . . . . . . . . . . Zbiór Orzecze(cid:276) S(cid:261)du Najwy(cid:298)szego. Orzeczenia Izby Cywilnej (w la- tach 1933–1952), Orzecznictwo S(cid:261)du Najwy(cid:298)szego (w latach 1953– 1961: Izby Cywilnej i Izby Karnej, w 1962 r.: Izby Cywilnej, w latach 1963–1981: Izby Cywilnej oraz Izby Pracy i Ubezpiecze(cid:276) Społecznych, w latach 1982–1989: Izby Cywilnej i Administracyjnej oraz Izby Pracy i Ubezpiecze(cid:276) Społecznych, w latach 1990–1994: Izby Cywilnej oraz Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpiecze(cid:276) Społecznych, w 1995 r.: Izby Cywilnej) XV Wykaz skrótów OSP . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo S(cid:261)dów Polskich – Orzecznictwo S(cid:261)dów Polskich (1921– 1939), Orzecznictwo S(cid:261)dów Polskich i Komisji Arbitra(cid:298)owych (1957– 1989), Orzecznictwo S(cid:261)dów Polskich (od 1990) OTK-A . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Seria A Pal. . . . . . . . . . . . . . . . Palestra PG . . . . . . . . . . . . . . . . Prawo Gospodarcze PiM . . . . . . . . . . . . . . . Prawo i Medycyna PiP . . . . . . . . . . . . . . . . Pa(cid:276)stwo i Prawo PiZS. . . . . . . . . . . . . . . Praca i Zabezpieczenie Społeczne POW . . . . . . . . . . . . . . Problemy Opieku(cid:276)czo-Wychowawcze PPA . . . . . . . . . . . . . . . Przegl(cid:261)d Prawa i Administracji PS . . . . . . . . . . . . . . . . Przegl(cid:261)d S(cid:261)dowy PR . . . . . . . . . . . . . . . . Problemy Rodziny Prok. i Pr. . . . . . . . . . . Prokuratura i Prawo PWS . . . . . . . . . . . . . . Problemy Wymiaru Sprawiedliwo(cid:286)ci Rej. . . . . . . . . . . . . . . . Rejent RiP . . . . . . . . . . . . . . . . Rodzina i Prawo RPEiS . . . . . . . . . . . . . Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny RPO-Mat. . . . . . . . . . . Biuletyn RPO – Materiały Rzeczp. . . . . . . . . . . . . Rzeczpospolita SC . . . . . . . . . . . . . . . . Studia Cywilistyczne SI . . . . . . . . . . . . . . . . . Studia Iuridica SIS . . . . . . . . . . . . . . . . Studia Iuridica Silesiana SP . . . . . . . . . . . . . . . . Studia Prawnicze SPE . . . . . . . . . . . . . . . Studia Prawno-Ekonomiczne Wok. . . . . . . . . . . . . . . Wokanda ZNIBPS . . . . . . . . . . . . Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa S(cid:261)dowego ZNUG . . . . . . . . . . . . . Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Gda(cid:276)skiego ZNUJ . . . . . . . . . . . . . . Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiello(cid:276)skiego ZNUWr . . . . . . . . . . . Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Wrocławskiego ZPUKSW . . . . . . . . . . Zeszyty Prawnicze Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszy(cid:276)skiego 4. Pi(cid:286)miennictwo Andrzejewski, Prawo rodzinne ........... M. Andrzejewski, Prawo rodzinne i opieku(cid:276)cze, Warszawa 2010 Czajkowska, Pachniewska, Komentarz ................... A. Czajkowska, E. Pachniewska, Prawo o aktach stanu cywilnego. Ko- mentarz, orzecznictwo, wzory dokumentów i pism, Warszawa 2002 Dolecki, Sokołowski, Komentarz KRO .......... Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy. Komentarz (pod red. H. Doleckiego, T. Sokołowskiego), Warszawa 2010 Gajda, Komentarz KRO, 1999 (2000, 2002) ........ J. Gajda, Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy. Komentarz, Warszawa 1999, 2000; Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy. Akta stanu cywilnego. Komentarz, Warszawa 2002 Gniewek, Komentarz KC, t. [ ] .... Kodeks cywilny. Komentarz, t. I i II (pod red. E. Gniewka) Warszawa 2004 Gniewek, Komentarz KC, 2006 (2008, 2011) ........ Kodeks cywilny. Komentarz (pod red. E. Gniewka) Warszawa 2006, 2008, 2011 XVI Wykaz skrótów Gromek, Komentarz KRO, 2004 (2006, 2009) ........ K. Gromek, Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy. Komentarz, Warszawa 2004, 2006, 2009 Grzybowski, Prawo rodzinne ............ S. Grzybowski, Prawo rodzinne. Zarys wykładu, Warszawa 1980 Haak, Komentarz KRO, 1995 (1996, 2009) ........ H. Haak, Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy. Komentarz, Władza rodzi- cielska, Toru(cid:276) 1995; Przysposobienie, Toru(cid:276) 1996; Komentarz do art. 617–91, Toru(cid:276) 2009 Ignaczewski, Komentarz KRO .......... J. Ignaczewski, Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy. Komentarz, Warszawa 2010 Ignatowicz, Prawo rodzinne, 1987 (1995, 1996, 1998, 2000, 2001, 2002) ........ J. Ignatowicz, Prawo rodzinne. Zarys wykładu, Warszawa 1987, 1995, 1996; Prawo rodzinne (zaktualizowane i uzupełnione przez M. Nazara), Warszawa 1998, 2000, 2001, 2002 Ignatowicz, Nazar, Prawo rodzinne, 2005 (2006, 2010) ................. J. Ignatowicz, M. Nazar, Prawo rodzinne, Warszawa 2005, 2006, 2010 KC z Komentarzem, t. [ ] ............................... Kodeks cywilny z Komentarzem (pod red. J. Winiarza), t. I i II, Warsza- wa 1980, 1989 Komentarz do KC, Ks. [ ], t. [ ] ............. Komentarz do Kodeksu cywilnego. Ksi(cid:266)ga pierwsza, Cz(cid:266)(cid:286)ć ogólna, War- szawa 1998, 1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007, 2009; Ksi(cid:266)ga druga, Własno(cid:286)ć i inne prawa rzeczowe, Warszawa 1996, 1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007; Ksi(cid:266)ga trzecia, Zobowi(cid:261)zania, t. I i II, 1996–1997, 1999, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007; Ksi(cid:266)ga czwarta, Spadki, Warszawa 1995, 1999, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008 Komentarz do KPC cz. [ ], t. [ ] .................... T. Ereci(cid:276)ski, J. Gudowski, M. J(cid:266)drzejewska, K. Weitz, Komentarz do Kodeksu post(cid:266)powania cywilnego. Cz(cid:266)(cid:286)ć pierwsza. Post(cid:266)powanie roz- poznawcze. Cz(cid:266)(cid:286)ć druga. Post(cid:266)powanie zabezpieczaj(cid:261)ce, t. I, Warszawa 1997, 1999, 2001, 2002, 2003, 2007, 2009; T. Ereci(cid:276)ski, J. Ciszewski, Komentarz do Kodeksu post(cid:266)powania cywilnego. Cz(cid:266)(cid:286)ć trzecia. Prze- pisy z zakresu mi(cid:266)dzynarodowego post(cid:266)powania cywilnego, Warszawa 2004; t. II, Warszawa 1998, 2002; T. Ereci(cid:276)ski, J. Ciszewski, K. Weitz, Komentarz do Kodeksu post(cid:266)powania cywilnego. Cz(cid:266)(cid:286)ć czwarta. Prze- pisy z zakresu mi(cid:266)dzynarodowego post(cid:266)powania cywilnego. Cz(cid:266)(cid:286)ć pi(cid:261)- ta. S(cid:261)d polubowny (arbitra(cid:298)owy), t. V, Warszawa 2006, 2009 Komentarz KC, t. [ ], 1972 ..................... Kodeks cywilny. Komentarz (pod red. Z. Resicha, J. Ignatowicza, J. Pie- trzykowskiego, I. Bieleckiego), t. I–III, Warszawa 1972 Komentarz KC, t. [ ] ............................... Kodeks cywilny. Komentarz (pod red. K. Pietrzykowskiego), t. I, War- szawa 1997, 1999, 2002, 2004, 2005, 2008; t. II, Warszawa 1998, 2000, 2003, 2004, 2005, 2009 XVII Wykaz skrótów Komentarz KPC, t. [ ] ............................... Kodeks post(cid:266)powania cywilnego. Komentarz (pod red. K. Piaseckiego), t. I, Warszawa 1996, 2001, 2006, 2010; t. II, Warszawa 1997, 2006; t. III, Warszawa 2007 Komentarz KR, 1959.............................. Kodeks rodzinny. Komentarz (pod red. M. Grudzi(cid:276)skiego, J. Ignatowi- cza), Warszawa 1959 Komentarz KRO, 1966.............................. Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy. Komentarz, Warszawa 1966 Komentarz KRO, 1975.............................. Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy. Komentarz (pod red. B. Dobrza(cid:276)skiego, J. Ignatowicza), Warszawa 1975 Komentarz KRO, 1993.............................. Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy z komentarzem (pod red. J. Pietrzykow- skiego), Warszawa 1993 Ohanowicz, Górski, Zarys ............................ A. Ohanowicz, J. Górski, Zarys prawa zobowi(cid:261)za(cid:276), Warszawa 1970 Ohanowicz, Górski, Zobowi(cid:261)zania ............... A. Ohanowicz, J. Górski, Zobowi(cid:261)zania. Zarys według kodeksu cywil- nego. Cz(cid:266)(cid:286)ć szczegółowa, Warszawa–Pozna(cid:276) 1966 Ohanowicz, Zobowi(cid:261)zania ............... A. Ohanowicz, Zobowi(cid:261)zania. Zarys według kodeksu cywilnego. Cz(cid:266)(cid:286)ć ogólna, Warszawa–Pozna(cid:276) 1965 Piasecki, Komentarz KRO, 2000 (2002, 2006, 2009) .................. H. Ciepła, B. Czech, T. Domi(cid:276)czyk, S. Kalus, K. Piasecki, M. Sychowicz, Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy z komentarzem (pod red. K. Piaseckie- go), Warszawa 2000, 2002, 2006, 2009 Pietrzykowski, Komentarz KRO, 2003 (2010) .................. J. Gajda, J. Ignatowicz, J. Pietrzykowski, J. Winiarz, Kodeks rodzinny i opieku(cid:276)czy. Komentarz (pod red. K. Pietrzykowskiego), Warszawa 2003, 2010 Radwa(cid:276)ski, Prawo cywilne, 1993 (1994, 1997, 1999, 2002, 2003, 2004, 2005, 2007, 2009) ...... Z. Radwa(cid:276)ski, Prawo cywilne – cz(cid:266)(cid:286)ć ogólna, Warszawa 1993, 1994, 1997, 1999, 2002, 2003, 2004, 2005, 2007, 2009 Smyczy(cid:276)ski, Prawo rodzinne, 1997 (1999, 2003, 2005, 2009) .................. T. Smyczy(cid:276)ski, Prawo rodzinne i opieku(cid:276)cze, Warszawa 1997, 1999, 2003, 2005, 2009 Smyczy(cid:276)ski, Prawo rodzinne, 2001.............................. T. Smyczy(cid:276)ski, Prawo rodzinne i opieku(cid:276)cze. Analiza i wykładnia, War- szawa 2001 Strzebi(cid:276)czyk, Prawo rodzinne, 2002 ............................. J. Strzebi(cid:276)czyk, Prawo rodzinne, Kraków 2002 XVIII Wykaz skrótów Strzebinczyk, Prawo rodzinne, 2010.............................. J. Strzebinczyk, Prawo rodzinne, Warszawa 2010 Szer, Prawo rodzinne 1954 (1956, 1957, 1959, 1966, 1967, 1969) ............................ S. Szer, Prawo rodzinne, Warszawa 1954, 1956, 1957, 1959, 1966, 1967; Prawo rodzinne w zarysie, Warszawa 1969 System, t. [ ] ...................... System prawa cywilnego, t. I, Ossolineum 1974, 1985; t. II, Ossolineum 1977; t. III, cz. 1, Ossolineum 1981; t. III, cz. 2, Ossolineum 1976; t. IV, Ossolineum 1986 System PrPryw, t. [ ] ............................... System Prawa Prywatnego, t. 1, Warszawa 2007; t. 2, Warszawa 2002, 2008; Suplement do t. 2, Warszawa 2004; t. 3, Warszawa 2003, 2007; t. 4, Warszawa 2005, 2007; t. 5, Warszawa 2006; t. 6, Warszawa 2009; Suplement do t. 6, Warszawa 2010; t. 7, Warszawa 2001, 2003; t. 8, Warszawa 2004; t. 9, Warszawa 2010; t. 10, Warszawa 2009; t. 11, War- szawa 2009; t. 12, Warszawa 2003; t. 13, Warszawa 2003, 2007; t. 16, Warszawa 2008; t. 17A, Warszawa 2010, t. 17B, Warszawa 2010; t. 18, Warszawa 2005, 2010; Suplement do t. 18, Warszawa 2006; t. 19, War- szawa 2006 System PrRodz ............. System Prawa Rodzinnego i Opieku(cid:276)czego (pod red. J. St. Pi(cid:261)towskie- go), Ossolineum 1985 Walaszek, Zarys ........... B. Walaszek, Zarys prawa rodzinnego i opieku(cid:276)czego, Warszawa 1971 Winiarz, Prawo rodzinne, 1974 (1977, 1980, 1983, 1987, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996) .................. J. Winiarz, Prawo rodzinne, Warszawa 1974, 1977, 1980, 1983, 1987, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996 Winiarz, Gajda, Prawo rodzinne, 1999 (2001) .................. J. Winiarz, J. Gajda, Prawo rodzinne, Warszawa 1999, 2001 Wolter, Igantowicz, Stefaniuk, Prawo cywilne, 1996 (1998, 1999, 2001) A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne. Zarys cz(cid:266)(cid:286)ci ogól- nej, Warszawa 1996, 1998, 1999, 2001 Zieli(cid:276)ski, Prawo rodzinne ............ A. Zieli(cid:276)ski, Prawo rodzinne i opieku(cid:276)cze, Warszawa 2000 5. Orzecznictwo Wytyczne SN z 1952 r. ........................ uchw. SN z 26.4.1952 r., C 798/51, OSN 1952, Nr 1, poz. 1 Wytyczne SN z 1955 r. ....................... Wytyczne SN z 28.5.1955 r. w zakresie stosowania art. 29 KR, OSN 1955, Nr 3, poz. 46 Wytyczne SN z 1968 r. ........................ Wytyczne SN z 18.3.1968 r. w zakresie stosowania przepisów art. 56 oraz art. 58 KRO, OSN 1968, Nr 5, poz. 77 XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo rodzinne i opiekuńcze. System Prawa Prywatnego. Tom 12
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: