Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00198 009355 7440726 na godz. na dobę w sumie
Prawo rzeczowe Testy. Kazusy. Tablice - ebook/pdf
Prawo rzeczowe Testy. Kazusy. Tablice - ebook/pdf
Autor: , , , Liczba stron: 340
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-5232-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Repetytorium ,,Prawo rzeczowe. Pytania. Kazusy. Tablice' podzielone jest na trzy części:

część pierwsza - Pytania z odpowiedziami dotyczące m.in.:

część druga - Kazusy z rozwiązaniami uwzględniające zagadnienia m.in.:

część trzecia - Tablice przedstawiające m.in.:

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Wojciech Górecki Kamil Grzesik Marcin Hałgas Piotr Kostański Prawo rzeczowe testy • kazusy • tablice 4. wydanie REPETYTORIA C·H·BECK Prawo rzeczowe W sprzedaży: E. Gniewek (red.) PRAWO RZECZOWE. SYSTEM PRAWA PRYWATNEGO. TOM 3, wyd. 3 System Prawa Prywatnego E. Gniewek (red.) PRAWO RZECZOWE. SYSTEM PRAWA PRYWATNEGO. TOM 4, wyd. 3 System Prawa Prywatnego E. Gniewek PRAWO RZECZOWE, wyd. 9 Podręczniki Prawnicze A. Kawałko, H. Witczak PRAWO RZECZOWE, wyd. 3 Skrypty Becka A.K. Bieliński, M. Pannert PRAWO CYWILNE – CZĘŚĆ OGÓLNA. PRAWO RZECZOWE, wyd. 2 Wykłady Becka www.ksiegarnia.beck.pl Prawo rzeczowe pytania • kazusy • tablice 4. wydanie rozszerzone i zmienione dr Wojciech Górecki Adiunkt w Katedrze Prawa Cywilnego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kamil Grzesik Sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie Marcin Hałgas Sędzia Sądu Rejonowego w Myślenicach dr Piotr Kostański Adiunkt w Katedrze Prawa Cywilnego Uniwersytetu Jagiellońskiego WYDAWNICTWO C.H. BECK WARSZAWA 2013 Poszczególne części opracowali: Rozdział XIII Rozdziały: VI, VII, IX, XI, XVI Rozdział I pytania 1–7, Rozdziały II, IV, XII, XIV, XV Rozdział I pytania 8–14, Rozdziały III, V, VIII, X Pytania: Wojciech Górecki: Kamil Grzesik: (poprawił i zaktualizował Piotr Kostański) Marcin Hałgas: Piotr Kostański: Kazusy: Kamil Grzesik: (poprawił i zaktualizował Piotr Kostański) Marcin Hałgas: Piotr Kostański: Tablice: Kamil Grzesik: (poprawił i zaktualizował Piotr Kostański) Marcin Hałgas: 1–2, 7–8, 20, 25–27 Piotr Kostański: 3–6, 9, 21–22, 32 Wojciech Górecki: 23–24 10–19, 28–31 6–10 1–5 11–14 Wydawca: Aneta Flisek © Wydawnictwo C.H. Beck 2013 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C. H. Beck Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-5231-2 ISBN e-book 978-83-255-5232-9 Spis treści Wykaz skrótów_______________________________________________________ VII Literatura_ __________________________________________________________ XI Przedmowa__________________________________________________________ XV Część A. Pytania Rozdział I. Ogólne wiadomości o prawie rzeczowym______________________ Rozdział II. Modele własności_ _________________________________________ Rozdział III. Treść i wykonywanie prawa własności________________________ Rozdział IV. Nabycie i utrata prawa własności____________________________ Rozdział V. Współwłasność_____________________________________________ Rozdział VI. Własność lokali____________________________________________ Rozdział VII. Ochrona własności________________________________________ Rozdział VIII. Użytkowanie wieczyste___________________________________ Rozdział IX. Prawa rzeczowe ograniczone – przepisy ogólne_______________ Rozdział X. Użytkowanie______________________________________________ Rozdział XI. Służebności_ _____________________________________________ Rozdział XII. Spółdzielcze prawo do lokalu______________________________ Rozdział XIII. Hipoteka_ ______________________________________________ Rozdział XIV. Zastaw_ ________________________________________________ Rozdział XV. Posiadanie_______________________________________________ Rozdział XVI. Księgi wieczyste_________________________________________ Część B. Kazusy Kazus 1_ _____________________________________________________________ Kazus 2_ _____________________________________________________________ Kazus 3_ _____________________________________________________________ Kazus 4_ _____________________________________________________________ Kazus 5_ _____________________________________________________________ Kazus 6_ _____________________________________________________________ Kazus 7_ _____________________________________________________________ 1 22 31 42 73 88 96 106 113 120 125 137 145 169 182 199 211 217 222 230 237 242 248 VI Spis treści Kazus 8_ _____________________________________________________________ Kazus 9_ _____________________________________________________________ Kazus 10_ ____________________________________________________________ Kazus 11_ ____________________________________________________________ Kazus 12_ ____________________________________________________________ Kazus 13_ ____________________________________________________________ Kazus 14_ ____________________________________________________________ Część C. Tablice Tabl. 1. Prawa rzeczowe (bezwzględne) a prawa względne_ ____________________ Tabl. 2. Własność prywatna a własność publiczna_____________________________ Tabl. 3. Rodzaje nieruchomości_ __________________________________________ Tabl. 4. Część składowa a przynależność____________________________________ Tabl. 5. Rodzaje pożytków_______________________________________________ Tabl. 6. Immisje________________________________________________________ Tabl. 7. Nabycie pierwotne a nabycie pochodne prawa własności_ _______________ Tabl. 8. Porównanie zasiedzenia własności nieruchomości i rzeczy ruchomej_ ______ Tabl. 9. Podmioty podejmujące poszczególne czynności zarządu rzeczą wspólną_ ___ Tabl. 10. Sposoby zarządu nieruchomością wspólną_ __________________________ Tabl. 11. Porównanie rodzajów nakładów na rzecz____________________________ Tabl. 12. Porównanie środków ochrony prawa własności_______________________ Tabl. 13. Porównanie sytuacji prawnej posiadacza rzeczy _______________________ Tabl. 14. Samoistne a akcesoryjne ograniczone prawa rzeczowe_________________ Tabl. 15. Sposoby powstania ograniczonych praw rzeczowych___________________ Tabl. 16. Sposoby wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych_ ________________ Tabl. 17. Kolejność zasad pierwszeństwa ograniczonych praw rzeczowych_________ Tabl. 18. Służebności czynne a służebności bierne_____________________________ Tabl. 19. Służebności gruntowe a służebności osobiste_________________________ Tabl. 20. Porównanie własnościowego prawa do lokalu, lokatorskiego prawa do lokalu i odrębnej własności lokalu w spółdzielni mieszkaniowej_____________ Tabl. 21. Rodzaje użytkowania____________________________________________ Tabl. 22. Podstawowe różnice pomiędzy użytkowaniem „kodeksowym” a użytkowaniem ustanowionym w ramach umowy timeshare_________________ Tabl. 23. Przedmiot hipoteki______________________________________________ Tabl. 24. Rodzaje hipoteki________________________________________________ Tabl. 25. Porównanie zastawu zwykłego i zastawu rejestrowego_________________ Tabl. 26. Porównanie posiadania samoistnego, posiadania zależnego, dzierżenia oraz władztwa prekaryjnego_______________________________________________ Tabl. 27. Porównanie ochrony posesoryjnej i petytoryjnej_______________________ Tabl. 28. Deklaratoryjne a konstytutywne wpisy w księdze wieczystej_____________ Tabl. 29. Tymczasowe a ostateczne wpisy w księdze wieczystej__________________ Tabl. 30. Struktura księgi wieczystej________________________________________ Tabl. 31. Prawa podlegające ujawnieniu w księdze wieczystej____________________ Tabl. 32. Ważniejsze terminy prawa rzeczowego______________________________ Indeks rzeczowy______________________________________________________ 253 257 261 264 274 280 283 291 292 292 293 294 294 295 295 296 296 297 298 299 300 300 300 301 301 301 302 303 305 306 307 308 309 310 311 311 311 312 312 315 Wykaz skrótów 1. Akty prawne ABGB _______ Pakiet cesarski z 1.6.1811 r. – Powszechna Księga Ustaw Cywilnych GospNierU ____ ustawa z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. (Allgemeines Bürgerliches Gesetzbuch) z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) KC __________ Kodeks cywilny KC austr. _____ Kodeks cywilny austriacki – ustawa z 1.6.1811 r. ze zm. KH __________ Kodeks handlowy KM __________ ustawa z 18.9.2001 r. – Kodeks morski (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Konstytucja RP ustawa z 2.4.1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 217, poz. 1689 ze zm.) Nr 78, poz. 483 ze zm. i ze sprost.) KPC _________ Kodeks postępowania cywilnego KRO _________ Kodeks rodzinny i opiekuńczy KSH _________ Kodeks spółek handlowych KWU ________ ustawa z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) NabNierCU ___ ustawa z 24.6.1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców OchrZwU _____ ustawa z 21.8.1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758 ze zm.) OrdPodU _____ ustawa z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. PlZagPrzU ____ ustawa z 27.3.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.) PrBank _______ ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. PrNot ________ ustawa z 14.2.1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.) poz. 749 ze zm.) poz. 1376 ze zm.) Nr 189, poz. 1158 ze zm.) poz. 1173 ze zm.) Nr 16, poz. 94 ze zm.) PrPrzew ______ ustawa z 15.11.1984 r. – Prawo przewozowe (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. PWKC _______ ustawa z 23.4.1964 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny (Dz.U. VIII Wykaz skrótów SpółdzMieszkU _ ustawa z 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. WłLokU ______ ustawa z 24.6.1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) Nr 80, poz. 903 ze zm.) ZastRejU _____ ustawa z 6.12.1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 67, poz. 569 ze zm.) 2. Czasopisma Biul. MS ______ Biuletyn Ministerstwa Sprawiedliwości Biul. SN ______ Biuletyn Sądu Najwyższego DPP _________ Demokratyczny Przegląd Prawniczy Dz.U. ________ Dziennik Ustaw GP ___________ Gazeta Prawna KPP _________ Kwartalnik Prawa Prywatnego MoP _________ Monitor Prawniczy NP ___________ Nowe Prawo NPN _________ Nowy Przegląd Notarialny ONSA ________ Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego OSA _________ Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego OSN _________ Orzecznictwo Sądu Najwyższego (poprzednio: Zbiór Orzeczeń Sądu Naj- wyższego, orzeczenia Izby Cywilnej – do 1952 r., od 1953 r. do 1961 r. – Orzecznictwo Sądu Najwyższego, w 1962 r. – Izby Cywilnej, od 1963 r. do 1981 r. – Izby Cywilnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, od 1982 r. do 1989 r. – Izby Cywilnej i Administracyjnej oraz Izby Pra- cy i Ubezpieczeń Społecznych, od 1990 r. do 1994 r. Izby Cywilnej oraz Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, od 1994 r. – Izby Cywilnej) OSP _________ Orzecznictwo Sądów Polskich (od 1990 r.) OSPiKA ______ Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych (od 1957 r. do 1989 r.) PGiH ________ Prawo Gospodarcze i Handlowe PiP __________ Państwo i Prawo PN __________ Przegląd Notarialny PPH _________ Przegląd Prawa Handlowego Pr. Gosp. ______ Prawo Gospodarcze PS ___________ Przegląd Sądowy RPEiS ________ Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny TPP __________ Transformacje Prawa Prywatnego 3. Inne skróty art. __________ artykuł b. ____________ były (-a, -e) Wykaz skrótów IX nast. _________ następny (-a, -e) niepubl. _______ niepublikowany np. ___________ na przykład Nr ___________ numer NSA _________ Naczelny Sąd Administracyjny por. __________ porównaj post. _________ postanowienie poz. __________ pozycja r. ____________ rok s. ____________ strona SN __________ Sąd Najwyższy tekst jedn. _____ tekst jednolity uchw. SN(7) ___ uchwała Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów ust. __________ ustęp w zw. ________ w związku wyr. __________ wyrok z. ____________ zeszyt zd. ___________ zdanie ze sprost. _____ ze sprostowaniem zm. __________ zmiana zob. __________ zobacz Literatura I. Wybrane komentarze A. Doliwa, Prawo rzeczowe, Warszawa 2010 E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Kraków 2001 E. Gniewek (red.), Kodeks cywilny, t. I, Komentarz do artykułów 1–534, Warszawa 2004 E. Gniewek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2010 K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny, t. I, Komentarz, Warszawa 2008 Z. Resich, J. Ignatowicz, J. Pietrzykowski, J. I. Bielski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. I, Warszawa 1972 S. Rudnicki, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Przepisy o postępowaniu w spra- wach wieczystoksięgowych. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2004 S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga Druga. Własność i inne prawa rze- czowe, wyd. 7, Warszawa 2006 II. Wybrane podręczniki i opracowania systemowe G. Bieniek, S. Dmowski, G. Rudnicki, S. Rudnicki, Prawo obrotu nieruchomościami, wyd. 4, Warszawa 2000 A. Doliwa, Prawo rzeczowe, Warszawa 2006 T. Dybowski (red.), System prawa prywatnego, t. 3, Prawo rzeczowe, Warszawa 2007 M. Gintowt, S. Rudnicki, Problematyka prawna nieruchomości, Warszawa 1990 E. Gniewek (red.), System Prawa Prywatnego, t. 4, Prawo rzeczowe, Warszawa 2007 E. Gniewek, Prawo rzeczowe, wyd. 7, Warszawa 2008 J. Ignatowicz, System prawa cywilnego. Prawo własności i inne prawa rzeczowe, Ossoline- um 1977 J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo rzeczowe, Warszawa 2003 Z. K. Nowakowski, Prawo rzeczowe, Warszawa 1980 J. S. Piątowski, B. Kordasiewicz, Prawo spadkowe, wyd. 5, Warszawa 2002 J. Pisuliński (red.), Kazusy z prawa cywilnego z rozwiązaniami, Warszawa 1997 M. Rozwadowska-Herrmann, Kodeks cywilny, Warszawa 2004 T. Smyczyński, Prawo rodzinne i opiekuńcze, wyd. 3, Warszawa 2001 J. Wasilkowski, Zarys prawa rzeczowego, Warszawa 1963 XII Literatura J. Winiarz, J. Gajda, Prawo rodzinne, wyd. 2, Warszawa 2001 H. Witczak, A. Kawałko, Prawo rzeczowe, Warszawa 2004 A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne, zarys części ogólnej, wyd. 3, Warsza- wa 2001 S. Wójcik, Podstawy prawa cywilnego. Prawo spadkowe, Warszawa 2002 III. Wybrane opracowania monograficzne, artykuły i glosy S. Breyer, Przeniesienie własności nieruchomości, Warszawa 1966 W. Czachórski, Czynności prawne przyczynowe i oderwane w polskim prawie cywilnym, W. Czachórski, Pojęcie i treść posiadania według obowiązującego prawa rzeczowego, W. Czachórski, Glosa do uchwały SN(7) z 7.1.1967 r., III CZP 32/66, OSP 1969, Nr 5, B. Dobrzański, Glosa do uchwały SN(7) z 7.1.1967 r., III CZP 32/66, OSP 1969, Nr 5, Warszawa 1952 NP 1957, Nr 5 poz. 97 poz. 97 E. Drozd, Przeniesienie własności nieruchomości, Warszawa–Kraków 1974 E. Drozd, Numerus clausus praw rzeczowych, (w:) Problemy kodyfikacyjne prawa cywilne- go (studia i rozprawy). Księga pamiątkowa ku czci Profesora Zbigniewa Radwańskiego, S. Sołtysiński (red.), Poznań 1990 T. Dybowski, Ochrona własności w polskim prawie cywilnym (rei vindicatio, actio negato- ria), Warszawa 1967 1968 K. Gandor, Prawa podmiotowe tymczasowe. Ekspektatywa, Wrocław–Warszawa–Kraków A. Gola, Współwłasność, Warszawa 1987 J. Górecki, Przeniesienie własności rzeczy ruchomej, Wrocław 1950 J. Ignatowicz, Ochrona posiadania, Warszawa 1963 J. Ignatowicz, Przemiany prawa własności w świetle przepisów Kodeksu cywilnego, SC 1969, t. XIII–XIV A. Karnicka-Kawczyńska, J. Kawczyński, Współwłasność jako szczególna forma własności, Problematyka i wzory pism, Warszawa 2000 M. Kępiński, Glosa do uchwały SN(7) z 7.1.1967 r., III CZP 32/66, NP 1970, Nr 2 A. Klein, Elementy stosunku prawnego prawa rzeczowego, Wrocław 1976 P. Kostański, Zniesienie współwłasności nieruchomości w drodze umowy, Kraków 2004 A. Kubas, Rozszerzona skuteczność wierzytelności, SC 1969, t. XIII–XIV A. Kubas, Budowa na cudzym gruncie, Warszawa 1972 A. Kubas, Ograniczenie ochrony posesoryjnej między współposiadaczami, Pal. 1972, Nr 7–8 A. Kunicki, Zasiedzenie w prawie polskim, Warszawa 1964 A. Kunicki, Domniemania w prawie rzeczowym, Warszawa 1969 J. Pisuliński, Hipoteka kaucyjna, Kraków 2002 Literatura XIII S. Płaza, Historia prawa w Polsce na tle porównawczym, cz. 3, Okres międzywojenny, Kra- ków 2001 SC 1970, t. XV K. Przybyłowski, Podstawowe zagadnienia z zakresu ochrony posiadania, Lwów 1929 K. Przybyłowski, Dobra wiara w polskim prawie cywilnym (ogólne uwagi o pojęciu), S. Rudnicki, Sąsiedztwo nieruchomości. Problematyka prawna, Kraków 1998 S. Rudnicki, Hipoteka jako zabezpieczenie wierzytelności, wyd. 2, Warszawa 2006 A. Stelmachowski, Istota i funkcje posiadania, Warszawa 1958 B. Swaczyna, Umowne zniesienie współwłasności nieruchomości, Warszawa 2004 A. Szpunar, Nabycie własności ruchomości od nieuprawnionego, Kraków 1998 A. Szpunar, O pierwotnym i pochodnym nabyciu prawa podmiotowego, Rej. 1999, z. 8 G. Tracz, Aktualność generalnej zasady kauzalności czynności prawnych przysparzających w prawie polskim, KPP 1997, z. 3 J. Wasilkowski, Pojęcie własności we współczesnym prawie polskim, Warszawa 1972 A. Wąsiewicz, Powstanie, istota i zniesienie współwłasności ułamkowej, Poznań 1965 S. Wójcik, Czy posiadanie jest dziedziczne, [w:] Księga pamiątkowa dla uczczenia pracy na- ukowej Kazimierza Przybyłowskiego, Kraków–Warszawa 1964 S. Wójcik, Windykacyjna ochrona własności w polskim prawie cywilnym, Kraków 1965 K. Zaradkiewicz, Numerus apertus abstrakcyjnych czynności prawnych w polskim prawie cywilnym?, KPP 1999, z. 2 Przedmowa Przekazywane do rąk Czytelnika opracowanie stanowi systematyczne omówienie pod- stawowych zagadnień prawa rzeczowego. Składa się z trzech części: w pierwszej, mają- cej postać odpowiedzi na pytania, koncentrujemy się na poszczególnych instytucjach pra- wa rzeczowego. W drugiej w formie kazusów z propozycjami ich rozwiązań staraliśmy się przedstawić zagadnienia mające znaczenie nie tylko dydaktyczne, ale również praktyczne. Całość uzupełniają tabele, podsumowujące i w sposób obrazowy przedstawiające wybrane problemy prawa rzeczowego. Niniejsze opracowanie nie zastępuje podręcznika, spełnia ono bowiem inną funkcję, sta- nowi repetytorium wiedzy z zakresu prawa rzeczowego, ma ułatwić powtarzanie już opa- nowanego materiału, wskazać pewne kwestie o większym znaczeniu, a w części kazusowej przedstawić propozycje modelowego rozwiązywania problemów prawnych. Przede wszyst- kim, w zamyśle autorów, opracowanie to ma służyć pomocą w trakcie nauczania przedmio- tu Prawo cywilne, dlatego adresowane jest w pierwszej kolejności do studentów studiów prawniczych, ekonomicznych oraz administracyjnych. W tym zakresie przy opracowywa- niu poszczególnych zagadnień autorzy kierowali się również własnym doświadczeniem dy- daktycznym z prowadzonych zajęć na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz w Krakowskiej Akademii im. A. Frycza-Modrzewskiego. Książka ta może ponadto służyć aplikantom sę- dziowskim, adwokackim, radcowskim czy notarialnym jako pomoc w powtarzaniu materia- łu z zakresu prawa rzeczowego przed egzaminem z prawa cywilnego. Opracowanie to ma za zadanie przede wszystkim pomóc Czytelnikowi w zrozumieniu i usystematyzowaniu podstawowych instytucji prawa rzeczowego, dlatego celowo ograni- czyliśmy zakres cytowanego orzecznictwa oraz wskazówek bibliograficznych, odsyłając Czytelnika w tym zakresie do podstawowych publikacji z opisywanych zagadnień. W opra- cowaniu uwzględniony został stan prawny do 31.1.2013 r. Kraków, maj 2013 r. Autorzy Część A. Pytania Rozdział I. Ogólne wiadomości o prawie rzeczowym Pytanie 1. Czym różni się podmiotowe prawo rzeczowe od przedmiotowego pra- wa rzeczowego? Wskaż podstawowe cechy konstrukcyjne stosunków prawno- rzeczowych i podmiotowych praw rzeczowych. Termin „prawo” nie jest jednoznaczny – mówiąc o „prawie”, można mieć na myśli zespół norm prawnych albo uprawnienia (kompleks uprawnień). Pierw- sze ze wskazanych wyżej znaczeń terminu „prawo” określane jest jako znaczenie przedmiotowe, drugie – podmiotowe. Obydwa pojęcia pozostają ze sobą w ścis- łym związku – norma prawna (prawo przedmiotowe) reguluje potencjalny stosunek prawny, którego jednym z elementów jest kompleks uprawnień (prawo podmioto- we). Tradycyjnie uważa się, że prawo rzeczowe w znaczeniu przedmiotowym re- guluje cywilnoprawne formy korzystania z rzeczy, mających postać majątkowych praw podmiotowych bezwzględnych. Ze stwierdzenia, że przedmiotem praw rze- czowych są rzeczy, wynika tylko tyle, że nie istnieje de lege lata prawo rzeczowe, którego przedmiotem nie mogłaby być rzecz, mogą natomiast w konkretnych sto- sunkach funkcjonować w obrocie prawa ustanowione na prawach podmiotowych (np. użytkowanie na prawie, hipoteka na własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego). Prawo rzeczowe w znaczeniu podmiotowym jest zatem tworzone przez zespół norm prawnych regulujących treść, powstanie, zmianę, ustanie i ochronę podmioto- wych praw rzeczowych. W. Górecki, K. Grzesik, M. Hałgas, P. Kostański, Prawo rzeczowe, Repetytoria C.H. Beck Pyt. 1 2 Część A. Pytania Wszystkie prawa rzeczowe mają charakter praw majątkowych, bowiem normy prawne tworzą je w celu ochrony ekonomicznego interesu podmiotów uprawnio- nych. Podstawowe, zaliczane bezspornie do prawa rzeczowego stosunki prawne oraz prawa podmiotowe charakteryzują się następującymi cechami, definiowanymi przez elementy, które należy uznać za zasadnicze dla ich konstrukcji i wyróżnienia: 1) własność – z art. 140 KC, określającego treść prawa własności, wywieść można podstawową normę zakazującą innym osobom ingerowania w korzystanie z rzeczy przez właściciela (wolność właściciela korzystania z rzeczy). Uszczegółowiając tak ogólnie zarysowaną sferę możności postępowania przez właściciela z rzeczą, należy wskazać na jego uprawnienie do pobierania pożytków z rzeczy, jej po- siadania oraz rozporządzania. Inne podmioty prawa cywilnego mają obowiązek nieingerowania w sferę postępowania dozwolonego właścicielowi; 2) użytkowanie wieczyste – stosownie do art. 233 KC w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorial- nego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wie- czysty może swoim prawem rozporządzać. Ukształtowanie treści prawa użytko- wania wieczystego zbliżone jest zatem do treści prawa własności, różni się od niej jednak tym, że zakres sfery możności postępowania z rzeczą w określony sposób ogranicza użytkownikowi wieczystemu także umowa o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste. Wskazać także należy, iż prawo użytkowania wie- czystego zostało ukształtowane jako prawo terminowe, przepisy prawa regulu- ją także szczegółowo wzajemne prawa i obowiązki użytkownika wieczystego i właściciela gruntu. Elementów tych próżno by szukać w regulacji odnoszącej się do prawa własności; 3) użytkowanie – jest to ograniczone prawo rzeczowe, którego treść polega na obciążeniu rzeczy uprawnieniem do jej używania i do pobierania jej pożytków (art. 252 KC). Prawo użytkowania korzysta z takiej samej ochrony jak własność (por. art. 251 KC), można wyprowadzić stąd normę adresowaną do nieokreślo- nego kręgu adresatów zakazującą każdemu ingerowania w używanie rzeczy oraz pobieranie jej pożytków przez użytkownika. Z drugiej jednak strony do stosunku prawnego użytkowania należy także zespół stosunków prawnych pomiędzy użyt- kownikiem a właścicielem rzeczy. W ustawie z 16.9.2011 r. o timeshare (Dz.U. Nr 230, poz. 1370) ustawodawca przewidział, że w umowie timeshare można ustanowić na rzecz konsumenta prawo użytkowania, do którego nie stosuje się szeregu przepisów Kodeksu cywilnego – por. art. 20 ustawy o timeshare. Przez umowę timeshare ustawodawca nakazuje rozumieć umowę, na podstawie której konsument, odpłatnie, nabywa prawo do korzystania, w okresach wskazanych w umowie, z co najmniej jednego miejsca zakwaterowania, zawartą na okres dłuższy niż rok (art. 2 ust. 1 ustawy o timeshare). Wskazana ustawa zastąpiła Pyt. 1 W. Górecki, K. Grzesik, M. Hałgas, P. Kostański, Prawo rzeczowe, Repetytoria C.H. Beck Rozdział I. Ogólne wiadomości o prawie rzeczowym 3 ustawę z 13.7.2000 r. o ochronie nabywców prawa korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w każdym roku oraz o zmia- nie ustaw Kodeks cywilny, Kodeks wykroczeń i ustawy o księgach wieczy- stych i hipotece (Dz.U. Nr 74, poz. 855 ze zm.), uchylony został także przepis art. 2701 KC, dotychczas stanowiący podstawę do ukształtowania prawo korzy- stania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w każ- dym roku z obowiązkiem zapłaty przedsiębiorcy ryczałtowego wynagrodzenia (tzw. timesharing), jako prawa rzeczowego – w szczególności użytkowania; 4) służebności – są to ograniczone prawa rzeczowe, których treść (art. 285 § 1 KC) polega na tym, że uprawniony może korzystać w oznaczonym zakresie z nie- ruchomości obciążonej (służebności czynne), każdy podmiot prawa cywilnego ma obowiązek respektować to prawo, ponadto pomiędzy uprawnionym a każ- doczesnym właścicielem nieruchomości obciążonej zachodzi cały szereg szcze- gółowych stosunków składających się dodatkowo na treść omawianego prawa. Oprócz służebności czynnych wyróżnić można służebności bierne, których treść polega na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać okreś- lonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (art. 285 § 1 KC); 5) prawa rzeczowe ograniczone w stosunkach spółdzielczych – najogólniej rzecz ujmując, wskazać należy na własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego oraz prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej. Szczegółowo prawa te zostaną omówione w dalszej części, w tym miejscu wskazać należy, iż wszystkie one charakteryzują się prawem do władania przez podmiot uprawniony określonym lokalem, w tym do rozporządzania nim, obowiązkiem powstrzymania się przez właściciela w ingerowanie w to władztwo, koniecznością poszanowania tego pra- wa przez wszystkie podmioty prawa cywilnego; 6) zastaw – stosownie do art. 306 § 1 KC można rzecz ruchomą obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel będzie mógł dochodzić zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzyciela- mi osobistymi właściciela rzeczy, wyjąwszy tych, którym z mocy ustawy przy- sługuje pierwszeństwo szczególne. Ustanowienie prawa zastawu dokonuje się w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności. Także w ramach tego ograni- czonego prawa rzeczowego można wyróżnić dwa rodzaje stosunków – wiążący uprawnionego (zastawnika) z całą resztą podmiotów prawa cywilnego i polega- jący na zakazie ingerowania w to, że zastawnik zaspokaja swoją wierzytelność z rzeczy z pierwszeństwem przed innymi podmiotami oraz stosunek wiążący za- stawnika z właścicielem rzeczy (zastawcą). Ponadto wskazać należy, że stosunek prawny zastawu związany jest z wierzytelnością, którą zabezpiecza; W. Górecki, K. Grzesik, M. Hałgas, P. Kostański, Prawo rzeczowe, Repetytoria C.H. Beck Pyt. 1
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo rzeczowe Testy. Kazusy. Tablice
Autor:
, , ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: