Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00662 010871 7479433 na godz. na dobę w sumie
Prawo spadkowe. Wydanie 10 - ebook/pdf
Prawo spadkowe. Wydanie 10 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-6637-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Podręcznik zawiera omówienie systemu polskiego prawa spadkowego. Przedstawiono w nim m.in.: podział i skład spadku, formy dziedziczenia, umowy dotyczące spadku, dziedziczenie gospodarstw rolnych.

 

Przedstawiono w nim m.in.:
- podział i skład spadku,
- formy dziedziczenia,
- umowy dotyczace spadku,
- dziedziczenie gospodarstw rolnych.

 

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Podręczniki Prawnicze Prawo spadkowe Elżbieta Skowrońska-Bocian 10. wydanie C.H.Beck PODRĘCZNIKI PRAWNICZE Elżbieta Skowrońska-Bocian • Prawo spadkowe Polecamy inne nasze publikacje z zakresu prawa cywilnego: E. Gniewek, P. Machnikowski (red.) ZARYS PRAWA CYWILNEGO Studia Prawnicze Z. Radwański PRAWO CYWILNE – CZĘŚĆ OGÓLNA, wyd. 12 Podręczniki Prawnicze A. Doliwa PRAWO CYWILNE – CZĘŚĆ OGÓLNA, wyd. 3 Akademia Prawa K. Piasecki POSTĘPOWANIE SPORNE ROZPOZNAWCZE, wyd. 3 Studia Prawnicze A. Zieliński KODEKS POSTĘPOWANIA CYWILNEGO. KOMENTARZ, wyd. 7 Komentarze Kodeksowe K. Piasecki (red.) KODEKS POSTĘPOWANIA CYWILNEGO. KOMENTARZ, Tom I–II, wyd. 6 Duże Komentarze Becka www.ksiegarnia.beck.pl Prawo spadkowe Elżbieta Skowrońska-Bocian prof. dr hab. nauk prawnych 10. wydanie rozszerzone i zaktualizowane WYDAWNICTWO C. H.BECK WARSZAWA 2014 E. Skowrońska-Bocian, Prawo spadkowe, wyd. 10, Warszawa 2014 Propozycja cytowania: Wydawca: Aneta Flisek © Wydawnictwo C.H.Beck 2014 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Marta Świerk Druk i oprawa: P.W.P. INTERDRUK, Warszawa ISBN 978-83-255-6636-4 ISBN e-book 978-83-255-6637-1 Przedmowa do dziesiątego wydania W ostatnich latach w doktrynie można zaobserwować zwiększające się zaintereso- wanie problematyką prawa spadkowego. Ma to niewątpliwie związek z dokonanymi w ostatnich latach znaczącymi zmianami ustawodawczymi. Po wprowadzeniu – usta- wą z 24.8.2007 r. o zmianie ustawy – Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 181, poz. 1287) – nowego trybu stwierdzania nabycia spadku w postępowa- niu przed notariuszem (akt poświadczenia dziedziczenia), w 2009 r. dokonana została istotna zmiana w zakresie dziedziczenia ustawowego, a w 2011 r. wprowadzono do pol- skiego systemu prawnego zapis windykacyjny. Ustawą z 2.4.2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 79, poz. 662) znacznie rozszerzono krąg spadkobierców ustawowych; w ustawie z 18.3.2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz nie- których innych ustaw (Dz.U. Nr 85, poz. 458) zawarto, poza wspomnianym zapisem windykacyjnym, także nowe przepisy dotyczące m.in. zachowku, odpowiedzialności za długi spadkowe oraz wykonawcy testamentu. Uregulowania te zostały omówione w po- przednich wydaniach. Obecne, dziesiąte już wydanie podręcznika, zostało rozszerzone, gdyż niezbędne było zasygnalizowanie zagadnień pojawiających się w doktrynie i orzecznictwie. Poza tym, treść podręcznika oraz sposób prezentowania poszczególnych zagadnień pozostały w zasadzie niezmienione. Nadal jest to przede wszystkim podręcznik akade- micki, przeznaczony dla studentów wydziałów prawa. Uwzględniono w nim jednak pro- blemy powstające w praktyce stosowania norm prawa spadkowego – stąd odwołania do orzecznictwa przede wszystkim Sądu Najwyższego. Podręcznik może zatem stanowić także pomoc dla praktyki. Stan prawny został uwzględniony na dzień 1.9.2014 r. Warszawa, wrzesień 2014 r. Elżbieta Skowrońska-Bocian Spis treści Przedmowa do dziesiątego wydania ............................................................................... V Wykaz skrótów ................................................................................................................ XIX Wykaz literatury .............................................................................................................. XXIII Rozdział I. Uwagi wprowadzające .............................................................................. § 1. Podstawowe pojęcia .......................................................................................... § 2. Ewolucja prawa spadkowego w okresie po II wojnie światowej ................... § 3. Źródła i systematyka obowiązującego prawa spadkowego ............................. I. Uwagi ogólne ........................................................................................... II. Systematyka Księgi czwartej KC ............................................................ III. Dziedziczenie gospodarstw rolnych ........................................................ § 4. Literatura polskiego prawa spadkowego .......................................................... Rozdział II. Pojęcie i skład spadku ............................................................................. § 5. Spadek w ogólności .......................................................................................... I. Spadek – określenie ogólne ..................................................................... II. Prawa i obowiązki wchodzące w skład spadku ...................................... III. Prawa i obowiązki wyłączone ze spadku ............................................... 1. Prawa i obowiązki niemające charakteru cywilnoprawnego ............. 2. Prawa i obowiązki o charakterze niemajątkowym ............................. 3. Prawa i obowiązki ściśle związane z osobą spadkodawcy ............... 4. Prawa i obowiązki przechodzące na określone osoby, niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami ................................................... § 6. Prawa wchodzące w skład spadku ................................................................... I. Uwagi ogólne ........................................................................................... II. Prawa rzeczowe ........................................................................................ 1. Podmiotowe prawa rzeczowe .............................................................. 2. Posiadanie ............................................................................................ III. Prawa z zakresu zobowiązań ................................................................... 1. Zasada ogólna ...................................................................................... 2. Roszczenia odszkodowawcze .............................................................. 3. Prawa wynikające z umów ................................................................. IV. Ekspektatywa ............................................................................................ § 7. Obowiązki wchodzące w skład spadku ........................................................... I. Uwagi ogólne ........................................................................................... II. Obowiązki, których podmiotem był spadkodawca ................................. 1. Zasada ogólna ...................................................................................... 2. Obowiązki prawnorzeczowe ............................................................... 1 1 3 4 4 5 5 7 11 11 11 12 12 12 13 13 16 19 20 20 20 20 21 21 21 21 22 22 22 22 22 23 VIII Spis treści 3. Zobowiązania ....................................................................................... 4. Obowiązki prawnorodzinne ................................................................. III. Obowiązki, które nie ciążyły na spadkodawcy ...................................... IV. Obowiązki związane z otwarciem spadku .............................................. 1. Uwagi ogólne ....................................................................................... 2. Koszty postępowania spadkowego ..................................................... 3. Koszty pogrzebu oraz koszty związane z chorobą spadkodawcy ..... 4. Pozostałe długi spadkowe ................................................................... § 8. Gospodarstwo rolne oraz wkład gruntowy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej jako element spadku ................................................................... Rozdział III. Dziedziczenie. Zagadnienia ogólne ....................................................... § 9. Pojęcie dziedziczenia ........................................................................................ § 10. Podmiotowe prawo do dziedziczenia ............................................................... § 11. Powołanie do spadku ........................................................................................ § 12. Otwarcie i nabycie spadku ............................................................................... I. Otwarcie spadku ....................................................................................... 1. Śmierć spadkodawcy ........................................................................... 2. Uznanie za zmarłego ........................................................................... 3. Akt zgonu. Sądowe stwierdzenie zgonu ............................................. II. Nabycie spadku ........................................................................................ 1. Nabycie ex lege ................................................................................... 2. Sukcesja generalna .............................................................................. § 13. Zdolność do dziedziczenia ............................................................................... I. Uwagi ogólne ........................................................................................... 1. Zdolność do dziedziczenia a zdolność prawna .................................. 2. Niezdolność względna i bezwzględna ................................................ II. Zdolność do dziedziczenia – kategorie podmiotów ............................... 1. Dziecko poczęte ................................................................................... 2. Osoba prawna ...................................................................................... 3. Chwila decydująca dla zdolności dziedziczenia ................................ § 14. Niegodność dziedziczenia ................................................................................. I. Uwagi ogólne ........................................................................................... 1. Pojęcie .................................................................................................. 2. Konstrukcja prawna niegodności ........................................................ 3. Krąg podmiotowy ................................................................................ II. Stwierdzenie niegodności ......................................................................... 1. Proces ................................................................................................... 2. Osoby uprawnione do wystąpienia z powództwem ........................... 3. Termin .................................................................................................. 4. Skutki ................................................................................................... III. Przyczyny niegodności ............................................................................. 1. Wyliczenie ............................................................................................ 2. Umyślne, ciężkie przestępstwo przeciwko spadkodawcy .................. 3. Naruszenie swobody testowania ......................................................... 4. Działania przeciwko testamentowi ..................................................... IV. Przebaczenie ............................................................................................. 1. Funkcje ................................................................................................. 23 23 24 24 24 25 25 26 28 31 31 32 35 36 36 36 37 37 38 38 38 39 39 39 40 41 41 41 42 43 43 43 43 43 44 44 44 44 45 45 45 46 46 47 48 48 Spis treści 2. Charakter prawny ................................................................................ 3. Forma ................................................................................................... § 15. Zrzeczenie się dziedziczenia ............................................................................ I. Umowa ...................................................................................................... II. Podmioty ................................................................................................... III. Przedmiot .................................................................................................. IV. Skutki ........................................................................................................ Rozdział IV. Dziedziczenie ustawowe .......................................................................... § 16. Uwagi ogólne .................................................................................................... I. Pierwszeństwo testamentu ....................................................................... II. Krąg spadkobierców ................................................................................. 1. Określenie ............................................................................................ 2. Zstępni; osoby przysposobione ........................................................... 3. Małżonek .............................................................................................. 4. Kolejność dziedziczenia ...................................................................... § 17. Porządek dziedziczenia ..................................................................................... I. Dziedziczenie spadkobierców grupy pierwszej ...................................... 1. Małżonek i dzieci ................................................................................ 2. Dzieci i dalsi zstępni ........................................................................... II. Dziedziczenie spadkobierców grupy drugiej i trzeciej ........................... 1. Określenie kręgu spadkobierców ........................................................ 2. Małżonek .............................................................................................. 3. Rodzice i rodzeństwo .......................................................................... 4. Małżonek jako jedyny spadkobierca .................................................. 5. Dziadkowie spadkodawcy ................................................................... 6. Pasierbowie spadkodawcy ................................................................. III. Dziedziczenie gminy i Skarbu Państwa .................................................. § 18. Ustawowe dziedziczenie gospodarstwa rolnego i wkładu gruntowego w rolniczej spółdzielni produkcyjnej ............................................................... I. Uwagi ogólne ........................................................................................... II. Przesłanki dziedziczenia .......................................................................... 1. Wyliczenie ............................................................................................ 2. Stała praca przy produkcji rolnej ........................................................ 3. Przygotowanie zawodowe ................................................................... 4. Małoletniość, pobieranie nauki zawodu i uczęszczanie do szkół ..... 5. Niezdolność do pracy .......................................................................... III. Porządek dziedziczenia ............................................................................ 1. Małżonek i dzieci ................................................................................ 2. Rodzeństwo .......................................................................................... 3. Rodzice ................................................................................................ 4. Skarb Państwa ..................................................................................... IV. Ocena istniejącego uregulowania ............................................................ V. Dziedziczenie wkładu gruntowego .......................................................... Rozdział V. Testament jako podstawa dziedziczenia ................................................ § 19. Testament jako szczególna czynność prawna .................................................. I. Uwagi ogólne ........................................................................................... IX 49 49 50 50 50 50 51 53 53 53 54 54 54 55 57 58 58 58 59 60 60 60 61 63 64 65 66 67 67 68 68 69 69 69 70 70 70 71 71 71 72 72 73 73 73 X Spis treści II. Cechy testamentu ..................................................................................... III. Wyłączność testamentu ............................................................................ § 20. Sporządzenie testamentu ................................................................................... I. Zdolność testowania ................................................................................. II. Wola testowania ....................................................................................... 1. Pojęcie .................................................................................................. 2. Wady oświadczenia woli ..................................................................... 3. Brak świadomości lub swobody ......................................................... 4. Błąd ...................................................................................................... 5. Groźba .................................................................................................. 6. Nieważność testamentu ....................................................................... III. Zakaz testamentów wspólnych ................................................................ § 21. Odwołanie testamentu ....................................................................................... I. Uwagi ogólne ........................................................................................... II. Sposoby odwołania .................................................................................. 1. Wyliczenie ............................................................................................ 2. Sporządzenie nowego testamentu ....................................................... 3. Zniszczenie testamentu ........................................................................ 4. Dokonanie zmian ................................................................................. III. Skutki odwołania ...................................................................................... § 22. Wykładnia testamentu ....................................................................................... § 23. Nieważność i bezskuteczność testamentu ........................................................ I. Nieważność testamentu ............................................................................ 1. Przyczyny ............................................................................................. 2. Nieważność z art. 945 KC .................................................................. II. Bezskuteczność testamentu ...................................................................... III. Konwersja testamentu .............................................................................. 1. Pojęcie .................................................................................................. 2. Konwersja testamentu ......................................................................... IV. Stwierdzenie nieważności testamentu ..................................................... § 24. Otwarcie i ogłoszenie testamentu .................................................................... Rozdział VI. Forma testamentu ................................................................................... § 25. Uwagi ogólne .................................................................................................... I. Formalizm testamentu .............................................................................. II. Testamenty zwykłe i szczególne ............................................................. § 26. Testamenty zwykłe ............................................................................................ I. Testament holograficzny (własnoręczny) ................................................ 1. Przesłanki ważności ............................................................................. 2. Pismo .................................................................................................... 3. Podpis ................................................................................................... 4. Data ...................................................................................................... II. Testament notarialny ................................................................................ III. Testament allograficzny ............................................................................ 1. Przesłanki ważności ............................................................................. 2. Ustne oświadczenia woli ..................................................................... 3. Osoba przyjmująca oświadczenie ....................................................... 4. Protokół ................................................................................................ 5. Świadkowie .......................................................................................... 74 75 76 76 77 77 77 78 78 78 79 79 80 80 80 80 81 81 82 82 83 84 84 84 84 85 85 85 86 87 87 89 89 89 90 91 91 91 91 92 92 93 94 94 94 95 95 96 Spis treści XI 96 § 27. Testamenty szczególne ...................................................................................... 96 I. Testament ustny ........................................................................................ 96 1. Przesłanki ważności ............................................................................. 96 2. Obawa rychłej śmierci ......................................................................... 97 3. Okoliczności szczególne ..................................................................... 98 4. Oświadczenie spadkodawcy ................................................................ 98 5. Świadkowie .......................................................................................... 99 6. Stwierdzenie treści testamentu ............................................................ 99 7. Pismo .................................................................................................... 8. Zeznania świadków ............................................................................. 99 9. Relacja pomiędzy sposobami stwierdzenia treści testamentu ........... 100 II. Testament na polskim statku morskim lub powietrznym ....................... 101 III. Testament wojskowy ................................................................................ 101 § 28. Świadkowie testamentu .................................................................................... 102 I. Rola świadków ......................................................................................... 102 II. Zdolność pełnienia roli świadka .............................................................. 102 1. Uwagi ogólne ....................................................................................... 102 2. Niezdolność bezwzględna ................................................................... 103 3. Niezdolność względna ......................................................................... 103 III. Świadkowie kwalifikowani ...................................................................... 104 Rozdział VII. Treść testamentu .................................................................................... 105 § 29. Zagadnienia ogólne ........................................................................................... 106 I. Konieczna treść testamentu ..................................................................... 106 II. Swoboda testowania ................................................................................. 107 1. Pojęcie .................................................................................................. 107 2. Ograniczenia ........................................................................................ 107 § 30. Ustanowienie spadkobiercy .............................................................................. 108 I. Powołanie do dziedziczenia ..................................................................... 108 1. Określenie osoby spadkobiercy ........................................................... 108 2. Zakaz powołania warunkowego i terminowego ................................. 109 3. Przeznaczenie oznaczonej osobie poszczególnych przedmiotów ...... 109 4. Wielkość udziałów ............................................................................... 110 II. Testament negatywny. Wydziedziczenie .................................................. 112 1. Testament negatywny .......................................................................... 112 2. Wydziedziczenie .................................................................................. 112 3. Przyczyny wydziedziczenia ................................................................. 112 4. Przebaczenie ........................................................................................ 113 5. Wydziedziczenie częściowe ................................................................ 113 III. Podstawienie, przyrost ............................................................................. 114 1. Podstawienie ........................................................................................ 114 2. Przyrost ................................................................................................ 114 § 31. Inne rozrządzenia testamentowe ....................................................................... 115 I. Zapis zwykły ............................................................................................ 115 1. Pojęcie .................................................................................................. 115 2. Zapisobierca ......................................................................................... 116 3. Osoba obciążona zapisem ................................................................... 116 4. Warunek i termin ................................................................................. 117 5. Treść zapisu ......................................................................................... 117 XII Spis treści 6. Rzecz oznaczona co do tożsamości .................................................... 118 7. Rzecz oznaczona co do gatunku ......................................................... 118 8. Wymagalność roszczenia zapisobiercy ............................................... 119 9. Przedawnienie ...................................................................................... 119 10. Nieruchomość rolna ............................................................................ 119 II. Zapis windykacyjny ................................................................................. 120 1. Pojęcie .................................................................................................. 120 2. Zapisobierca ......................................................................................... 121 3. Treść zapisu windykacyjnego ............................................................. 122 4. Warunek i termin ................................................................................. 123 5. Przedmiot zapisu windykacyjnego ...................................................... 123 6. Bezskuteczność zapisu windykacyjnego ............................................. 124 III. Polecenie ................................................................................................... 125 1. Pojęcie .................................................................................................. 125 2. Osoba obciążona .................................................................................. 125 3. Treść ..................................................................................................... 126 4. Osoby uprawnione do żądania wykonania polecenia ........................ 127 IV. Wykonawca testamentu ............................................................................ 127 1. Powołanie wykonawcy testamentu ..................................................... 127 2. Prawa i obowiązki wykonawcy .......................................................... 128 3. Wygaśnięcie praw i obowiązków ....................................................... 129 V. Inne dyspozycje testamentowe ................................................................ 129 Rozdział VIII. Stanowisko prawne spadkobiercy ..................................................... 131 § 32. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku .......................................... 131 I. Uwagi ogólne ........................................................................................... 131 1. Treść oświadczenia .............................................................................. 131 2. Sytuacja gminy, Skarbu Państwa i fundacji ....................................... 132 3. Złożenie oświadczenia przez osobę niemającą pełnej zdolności do czynności prawnych ............................................................................ 132 4. Sytuacja spadkobiercy oraz zapisobiercy windykacyjnego przed złożeniem oświadczenia ...................................................................... 132 II. Transmisja ................................................................................................. 133 1. Pojęcie .................................................................................................. 133 2. Sytuacja transmitariusza ...................................................................... 134 III. Odrzucenie spadku ................................................................................... 134 1. Skutki ................................................................................................... 134 2. Brak możliwości przyjęcia dorozumianego ........................................ 135 IV. Bezskuteczność oświadczenia o odrzuceniu spadku .............................. 135 1. Ochrona interesów wierzycieli ............................................................ 135 2. Przesłanki ............................................................................................. 135 3. Skutki ................................................................................................... 136 V. Termin ....................................................................................................... 136 1. Skutki upływu terminu ........................................................................ 136 2. Termin do złożenia oświadczenia przez transmitariusza ................... 137 VI. Zakaz warunku i terminu ......................................................................... 138 VII. Wady oświadczenia woli .......................................................................... 138 1. Uwagi ogólne ....................................................................................... 138 2. Błąd i groźba ....................................................................................... 139 Spis treści XIII 3. Termin do uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia ........................................................................................ 140 VIII. Treść oświadczenia ................................................................................... 140 § 33. Stwierdzenie nabycia spadku, poświadczenie dziedziczenia .......................... 141 I. Uwagi ogólne ........................................................................................... 141 II. Postępowanie ............................................................................................ 142 1. Postępowanie sądowe .......................................................................... 142 2. Postępowanie przed notariuszem ........................................................ 143 3. Termin .................................................................................................. 145 4. Deklaratywny charakter orzeczenia .................................................... 145 5. Domniemania ....................................................................................... 146 6. Zmiana prawomocnego postanowienia sądu lub aktu poświadczenia dziedziczenia ........................................................................................ 147 III. Skutki stwierdzenia nabycia spadku ........................................................ 147 1. Dowód uprawnień spadkobiercy ......................................................... 147 2. Ochrona osób trzecich ......................................................................... 148 § 34. Ochrona dziedziczenia ...................................................................................... 149 I. Uwagi ogólne ........................................................................................... 149 II. Roszczenie spadkobiercy ......................................................................... 149 1. Treść ..................................................................................................... 149 2. Charakter prawny ................................................................................ 150 3. Konkurencja z roszczeniem windykacyjnym ..................................... 150 4. Adresat ................................................................................................. 151 5. Przedawnienie ...................................................................................... 151 III. Rozliczenia między spadkobiercą a władającym spadkiem ................... 151 1. Odesłanie do art. 224 i nast. KC ........................................................ 151 2. Dobra wiara władającego spadkiem ................................................... 152 3. Zakres stosowania art. 1029 KC ......................................................... 152 § 35. Odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe .................................... 153 I. Uwagi ogólne ........................................................................................... 153 1. Zakres odpowiedzialności ................................................................... 153 2. Odpowiedzialność – pojęcie ............................................................... 153 3. Odpowiedzialność osobista ................................................................. 154 4. Ograniczenia ........................................................................................ 154 II. Odpowiedzialność przed przyjęciem spadku .......................................... 155 III. Odpowiedzialność po przyjęciu spadku .................................................. 156 1. Uwagi ogólne ....................................................................................... 156 2. Odpowiedzialność nieograniczona ...................................................... 156 3. Rola zasad współżycia społecznego ................................................... 156 4. Odpowiedzialność ograniczona ........................................................... 158 5. Spis inwentarza .................................................................................... 158 6. Powołanie się na ograniczenie odpowiedzialności ............................ 159 7. Granice odpowiedzialności ................................................................. 159 8. Powrót do odpowiedzialności nieograniczonej .................................. 159 9. „Podstępne” działanie spadkobiercy ................................................... 160 10. Spłata długów ...................................................................................... 160 11. Ustawowe określenie granic odpowiedzialności ................................ 161 12. Solidarna odpowiedzialność współspadkobierców ............................. 162 13. Ograniczona odpowiedzialność współspadkobierców ....................... 162 XIV Spis treści 14. Ograniczona i nieograniczona odpowiedzialność współspadkobierców ............................................................................ 163 IV. Odpowiedzialność po dziale spadku ....................................................... 163 § 36. Odpowiedzialność spadkobierców za długi spadku, w którego skład wchodzi gospodarstwo rolne ............................................................................ 164 I. Uregulowania szczególne ......................................................................... 164 II. Zastosowanie reguł ogólnych .................................................................. 165 1. Odpowiedzialność przed przyjęciem spadku ...................................... 165 2. Odpowiedzialność po przyjęciu spadku ............................................. 165 3. Odpowiedzialność po dziale spadku ................................................... 166 4. Odpowiedzialność za inne długi ......................................................... 166 § 37. Odpowiedzialność zapisobierców windykacyjnych za długi spadkowe ......... 166 I. Uwagi ogólne ........................................................................................... 166 1. Nowe uregulowanie ............................................................................. 166 2. Zakres odpowiedzialności ................................................................... 167 3. Odpowiedzialność – pojęcie ............................................................... 167 4. Odpowiedzialność osobista ................................................................. 167 II. Odpowiedzialność od otwarcia do działu spadku ................................... 168 1. Granice odpowiedzialności ................................................................. 168 2. Spłata długów ...................................................................................... 168 3. Odpowiedzialność solidarna ................................................................ 168 III. Odpowiedzialność po dziale spadku ....................................................... 169 Rozdział IX. Zachowek ................................................................................................. 171 § 38. Ochrona interesów najbliższych krewnych zmarłego ..................................... 171 I. Możliwe uregulowania prawne ................................................................ 171 1. Cele instytucji ...................................................................................... 171 2. Rezerwa i zachowek ............................................................................ 171 3. Porównanie .......................................................................................... 172 § 39. Podmioty uprawnione do zachowku ................................................................ 172 I. Podmioty uprawnione .............................................................................. 172 II. Wyłączenia ................................................................................................ 173 III. Spadkobiercy uprawnieni do zachowku .................................................. 173 IV. Powstanie roszczenia ............................................................................... 174 § 40. Zobowiązani z tytułu zachowku ...................................................................... 174 I. Spadkobiercy ............................................................................................ 174 II. Osoby, na rzecz których zostały uczynione zapisy windykacyjne ........ 175 1. Zasada ogólna ...................................................................................... 175 2. Odpowiedzialność kilku osób otrzymujących zapisy windykacyjne ... 175 3. Upoważnienie przemienne .................................................................. 176 III. Obdarowani .............................................................................................. 176 1. Zasada ogólna ...................................................................................... 176 2. Zróżnicowana sytuacja obdarowanych ............................................... 176 3. Zaliczenie darowizny na poczet zachowku ........................................ 177 4. Odpowiedzialność kilku obdarowanych ............................................. 177 5. Upoważnienie przemienne .................................................................. 177 § 41. Wysokość zachowku ......................................................................................... 177 I. Udział stanowiący podstawę obliczenia zachowku ................................ 177 II. Substrat zachowku ................................................................................... 178 Spis treści XV III. Doliczanie darowizn oraz zapisów windykacyjnych .............................. 178 1. Zasada .................................................................................................. 178 2. Wyłączenia ........................................................................................... 179 IV. Obliczenie zachowku ............................................................................... 179 § 42. Szczegółowe zagadnienia dotyczące zachowku .............................................. 180 I. Odpowiedzialność uprawnionego do zachowku ..................................... 180 1. Za zachowek ........................................................................................ 180 2. Za zapisy zwykłe i polecenia .............................................................. 180 II. Zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń ............................................. 181 1. Uprzywilejowanie zachowku .............................................................. 181 2. Sposób zmniejszenia ........................................................................... 181 3. Dalszy zapis i polecenie ...................................................................... 182 4. Uprawniony do zachowku ................................................................... 182 5. Rzecz niepodzielna jako przedmiot zapisu ........................................ 182 III. Przedawnienie roszczenia o zachowek .................................................... 182 1. Przy dziedziczeniu testamentowym .................................................... 182 2. Przy dziedziczeniu ustawowym .......................................................... 183 3. Charakter prawny terminu ................................................................... 183 IV. Dziedziczenie roszczenia o zachowek .................................................... 184 § 43. Ustalanie zachowku, gdy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne ....... 184 Rozdział X. Wspólność majątku spadkowego i dział spadku ................................. 187 § 44. Wspólność majątku spadkowego ..................................................................... 187 I. Sytuacja prawna współspadkobierców .................................................... 187 1. Stosowanie przepisów o współwłasności ułamkowej ........................ 187 2. Współposiadanie i współkorzystanie .................................................. 188 3. Ochrona praw współspadkobierców ................................................... 188 4. Wspólność wierzytelności ................................................................... 189 II. Zbycie udziału w przedmiocie należącym do spadku ............................ 190 1. Wymóg zgody współspadkobierców ................................................... 190 2. Skutki braku zgody ............................................................................. 190 3. Skutki rozporządzenia ......................................................................... 190 § 45. Dział spadku ..................................................................................................... 191 I. Ogólne zasady działu spadku .................................................................. 191 1. Tymczasowy charakter wspólności ..................................................... 191 2. Istota działu spadku ............................................................................. 191 3. Skutki działu ........................................................................................ 192 4. Sposoby podziału ................................................................................. 192 5. Przedmiot działu .................................................................................. 192 II. Umowny dział spadku ............................................................................. 193 1. Zgodna wola spadkobierców ............................................................... 193 2. Strony umowy ..................................................................................... 193 3. Forma umowy ...................................................................................... 193 4. Treść umowy ....................................................................................... 194 5. Zaliczenie darowizn oraz zapisów windykacyjnych .......................... 194 6. Wady oświadczenia woli ..................................................................... 194 7. Dział częściowy ................................................................................... 195 III. Sądowy dział spadku ............................................................................... 195 1. Uwagi ogólne ....................................................................................... 195 XVI Spis treści 2. Podmiot legitymowany ........................................................................ 196 3. Termin .................................................................................................. 196 4. Ustalenie składu i wartości spadku .................................................... 196 5. Zakres kognicji sądu ........................................................................... 197 6. Podział fizyczny ................................................................................... 197 7. Podział cywilny ................................................................................... 198 8. Wybór sposobu podziału ..................................................................... 198 9. Spłaty i dopłaty ................................................................................... 199 10. Podział całego spadku ......................................................................... 199 IV. Zaliczanie darowizn oraz zapisów windykacyjnych ............................... 199 1. Uwagi ogólne ....................................................................................... 199 2. Wola spadkodawcy .............................................................................. 200 3. Skutki zaliczenia .................................................................................. 201 4. Osoby zobowiązane do zaliczenia ...................................................... 201 5. Darowizny podlegające zaliczeniu ...................................................... 201 6. Zagadnienia szczegółowe .................................................................... 202 7. Chwila określająca wartość darowizny i zapisu windykacyjnego ..... 202 8. Wartość darowizny wyższa od schedy spadkowej ............................. 203 9. Zaliczanie darowizn, gdy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne ..................................................................................................... 203 10. Koszty wychowania i wykształcenia .................................................. 203 V. Dział spadku, w skład którego wchodzi gospodarstwo rolne ................ 204 1. Zasady ogólne ...................................................................................... 204 2. Dział fizyczny ...................................................................................... 204 3. Dział cywilny ....................................................................................... 204 4. Spłaty i dopłaty ................................................................................... 205 5. Uprawnienie do dalszego zamieszkiwania ......................................... 205 6. Zaliczanie udziałów w gospodarstwie rolnym ................................... 205 VI. Skutki działu spadku ................................................................................ 206 1. Ustanie wspólności .............................................................................. 206 2. Rękojmia za wady ............................................................................... 206 Rozdział XI. Umowy dotyczące spadku ..................................................................... 209 § 46. Zagadnienia ogólne ........................................................................................... 209 I. Umowy dotyczące spadku ....................................................................... 209 II. Zakaz zawierania umów o spadek po osobie żyjącej ............................ 209 § 47. Umowa o zbycie spadku lub udziału w spadku .............................................. 210 I. Ogólna charakterystyka ............................................................................ 210 II. Zagadnienia szczegółowe ......................................................................... 210 1. Forma ................................................................................................... 210 2. Strony ................................................................................................... 211 3. Przedmiot ............................................................................................. 211 III. Skutki ........................................................................................................ 212 1. Sytuacja nabywcy ................................................................................ 212 2. Powiększenie się udziału spadkowego zbywcy ................................. 212 3. Rozliczenie między zbywcą a nabywcą ............................................. 213 4. Surogacja .............................................................................................. 213 5. Zwrot nakładów i wydatków .............................................................. 213 6. Rękojmia za wady ............................................................................... 214 XVII 7. Przejście korzyści i ciężarów .............................................................. 214 8. Odpowiedzialność za długi ................................................................. 214 Spis treści Rozdział XII. Zagadnienia szczegółowe ...................................................................... 215 § 48. Międzyczasowe prawo spadkowe .................................................................... 215 I. Zasada ogólna ........................................................................................... 215 II. Wyjątki ...................................................................................................... 216 III. Dziedziczenie gospodarstw rolnych ........................................................ 216 § 49. Dziedziczenie cudzoziemców ........................................................................... 217 I. Zasada ogólna ........................................................................................... 217 II. Dziedziczenie gospodarstw rolnych ........................................................ 217 1. Ustawowe ............................................................................................. 217 2. Testamentowe ...................................................................................... 217 Indeks rzeczowy .............................................................................................................. 219 Wykaz skrótów 1. Źródła prawa KC* ................................ Kodeks cywilny KK .................................. Kodeks karny KPC ................................ Kodeks postępowania cywilnego KPK................................ Kodeks postępowania karnego KPK z 1969 r. ................ ustawa z 10.4.1969 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 13, poz. 96 ze zm.) KKW .............................. Kodeks karny wykonawczy KRO ............................... Kodeks rodzinny i opiekuńczy KWU .............................. ustawa z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.) PrASC ............................ ustawa z 29.9.1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264 ze zm.) PrAut .............................. ustawa z 4.2.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.) PrBank ........................... ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. PrNot .............................. ustawa z 14.2.1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz.U. PrSpółdz ......................... ustawa z 16.9.1982 r. – Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz.U. PrSp................................ dekret z 8.10.1946 r. – Prawo spadkowe (Dz.U. Nr 60, poz. 328 poz. 1376 ze zm.) z 2014 r. poz. 164 ze zm.) z 2013 r. poz. 1443) ze zm.) (Dz.U. Nr 16, poz. 94 ze zm.) jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1222) PWKC ........................... ustawa z 23.4.1964 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny SpółdzMieszkU .............. ustawa z 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst 2. Czasopisma AUNC ............................ Acta Universitatis Nicolai Copernici AUWr ............................. Acta Universitatis Wratislaviensis Dz.U. .............................. Dziennik Ustaw Gd. SP ............................ Gdańskie Studia Prawnicze KPP ................................ Kwartalnik Prawa Prywatnego MoP ................................ Monitor Prawniczy NP ................................... Nowe Prawo * Uwaga: numery artykułów podawane bez bliższego określenia dotyczą artykułów Kodeksu cywilnego.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo spadkowe. Wydanie 10
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: