Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00130 005559 13254600 na godz. na dobę w sumie
Prawo spółek handlowych. Podręcznik akademicki - ebook/pdf
Prawo spółek handlowych. Podręcznik akademicki - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 653
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-5485-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> gospodarcze i handlowe
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W podręczniku szczegółowo zaprezentowano zagadnienia dotyczące tworzenia, organizacji, funkcjonowania i reprezentacji wszystkich typów spółek uregulowanych w kodeksie spółek handlowych.

Omówiono procedury związane z łączeniem, podziałem, przekształceniem i likwidacją spółek. Ponadto scharakteryzowano instytucje prawne, takie jak: rejestr przedsiębiorców, firma i prokura. Publikacja zawiera również analizę problematyki kolizyjnoprawnej w zakresie spółek prawa handlowego oraz zagadnień dotyczących europejskiego prawa spółek.

Autorami podręcznika są wykładowcy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Adresaci:
Opracowanie stanowi pomoc dydaktyczną dla studentów prawa. Mogą z niego korzystać także osoby stosujące przepisy prawa spółek w praktyce: prawnicy, przedsiębiorcy, członkowie rad nadzorczych, dyrektorzy zarządzający.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

PRAWO SPÓŁEK HANDLOWYCH PODRĘCZNIK AKADEMICKI 4. WYDANIE redakcja naukowa Andrzej Koch Jacek Napierała Marian Kępiński, Andrzej Koch Maciej Mataczyński, Leopold Moskwa Jacek Napierała, Aurelia Nowicka Dorota Sokołowska, Stanisław Sołtysiński Tomasz Sójka, Feliks Zedler Warszawa 2013 Stan prawny na 1 marca 2013 r. Wydawca Monika Pawłowska Redaktor prowadzący Joanna Cybulska Opracowanie redakcyjne Anna Krzesz Łamanie Wolters Kluwer Polska Autorstwo poszczególnych części: Rozdział 1: podrozdział 1–6 (pkt 1–3) – prof. dr hab. Jacek Napierała, dr Tomasz Sójka podrozdział 6 (pkt 4) – prof. dr hab. Feliks Zedler podrozdział 7 – prof. dr hab. Stanisław Sołtysiński Rozdział 2 – prof. dr hab. Feliks Zedler Rozdział 3 – prof. dr hab. Marian Kępiński Rozdział 4 – dr hab. Leopold Moskwa Rozdział 5 – dr hab. Leopold Moskwa, prof. dr hab. Jacek Napierała Rozdział 6 – prof. dr hab. Andrzej Koch Rozdział 7 – dr hab. Leopold Moskwa Rozdział 8 – dr Dorota Sokołowska Rozdział 9 – prof. dr hab. Andrzej Koch Rozdział 10 – prof. dr hab. Jacek Napierała, dr Tomasz Sójka Rozdział 11 – dr hab. Aurelia Nowicka Rozdział 12 – prof. dr hab. Stanisław Sołtysiński, dr hab. Maciej Mataczyński Rozdział 13 – prof. dr hab. Jacek Napierała © Copyright by Wolters Kluwer Polska SA, 2013 ISBN: 978-83-264-4140-0 4. wydanie Wydane przez: Wolters Kluwer Polska SA Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl SPIS TREŚCI Wykaz skrótów ........................................................................................................................ 19 Rozdział pierwszy CZĘŚĆ OGÓLNA PRAWA SPÓŁEK HANDLOWYCH ................................................ 23 1. Zagadnienia wstępne ..................................................................................................... 23 1.1. Spółka handlowa jako forma prowadzenia działalności gospodarczej ....... 23 1.2. Umowa założycielska spółki handlowej ........................................................... 25 2. Źródła prawa spółek ....................................................................................................... 26 2.1. Kodeks spółek handlowych ................................................................................ 26 2.2. Stosowanie kodeksu cywilnego .......................................................................... 27 2.3. Inne ustawy regulujące materię prawa spółek ................................................ 29 2.4. Zwyczaje i dobre obyczaje ................................................................................... 29 3. Spółki osobowe ............................................................................................................... 30 3.1. Wprowadzenie ...................................................................................................... 30 3.2. Podmiotowość prawna spółek osobowych ...................................................... 31 3.3. Zmiana umowy spółki osobowej ........................................................................ 32 3.4. Przeniesienie członkostwa w spółce osobowej ................................................ 32 3.4.1. Wprowadzenie ......................................................................................... 32 3.4.2. Przesłanki przeniesienia członkostwa w spółce osobowej ............... 33 3.4.3. Odpowiedzialność za zobowiązania występującego wspólnika ..... 33 4. Spółki kapitałowe ............................................................................................................ 34 4.1. Wprowadzenie ...................................................................................................... 34 4.2. Spółka kapitałowa w organizacji ........................................................................ 35 4.2.1. Powstanie spółki w organizacji .............................................................. 35 4.2.2. Status prawny spółki w organizacji ...................................................... 36 4.2.3. Rozwiązanie spółki kapitałowej w organizacji ................................... 38 4.2.4. Wpis do rejestru ....................................................................................... 39 4.3. Wkłady do spółki kapitałowej ............................................................................ 39 4.3.1. Wkłady jako źródło pokrycia kapitału zakładowego spółki ............. 39 5 4.3.2. Wkłady niepieniężne do spółek kapitałowych ................................... 39 4.4. Zgoda innego organu spółki jako przesłanka skuteczności czynności prawnej dokonanej przez zarząd ....................................................................... 43 4.4.1. Wymóg zgody innego organu jako ograniczenie wykonywania mandatu przez członka zarządu ........................................................... 43 4.4.2. Dokonanie przez zarząd czynności prawnej bez zgody innego organu ........................................................................................................ 45 4.5. Zasada równego traktowania wspólników i akcjonariuszy .......................... 48 4.6. Rozwiązanie spółki przez sąd rejestrowy ......................................................... 50 4.7. Ujawnianie dokumentów i informacji ............................................................... 52 5. Szczególne postaci spółek handlowych ...................................................................... 52 5.1. Spółka jednoosobowa ........................................................................................... 53 5.1.1. Status spółki .............................................................................................. 53 5.1.2. Forma czynności prawnych ................................................................... 53 5.2. Spółka publiczna ................................................................................................... 54 5.2.1. Uwagi wstępne ......................................................................................... 54 5.2.2. Definicja spółki publicznej ..................................................................... 55 5.2.3. Dematerializacja akcji .............................................................................. 56 5.2.4. Oferta publiczna ....................................................................................... 58 5.2.5. Obrót akcjami na rynku regulowanym albo w alternatywnym systemie obrotu ....................................................... 59 5.3. Spółka dominująca ................................................................................................ 60 5.4. Spółka powiązana ................................................................................................. 61 6. Spółki handlowe jako przedsiębiorcy ......................................................................... 61 6.1. Pojęcie przedsiębiorcy .......................................................................................... 61 6.2. Rachunkowość przedsiębiorców ........................................................................ 62 6.3. Status prawny przedsiębiorców zagranicznych .............................................. 63 6.4. Upadłość spółki jako przedsiębiorcy ................................................................. 65 6.4.1. Uwagi wprowadzające ............................................................................ 65 6.4.2. Uwagi ogólne o sposobach regulacji prawnej niewypłacalności w poszczególnych systemach prawnych ............. 65 6.4.3. Zagadnienia terminologiczne ................................................................ 67 6.4.4. Zagadnienia ogólne międzynarodowego postępowania upadłościowego ........................................................................................ 68 6.4.5. Regulacja międzynarodowego postępowania upadłościowego w prawie Unii Europejskiej ...................................... 69 6.4.6. Polskie prawo upadłościowe i naprawcze ........................................... 71 7. Zgrupowania spółek. Zarys problematyki prawa holdingowego .......................... 76 7.1. Wprowadzenie ...................................................................................................... 76 7.2. Struktura organizacyjna i typowe cechy zgrupowania spółek ..................... 78 7.3. Przegląd charakterystycznych problemów prawnych występujących w procesie tworzenia i zarządzania zgrupowaniami spółek ......................... 81 7.3.1. Charakter prawny zgrupowania (grupy spółek) ................................ 81 6 7.3.2. Obowiązki spółek dominujących i członków ich organów zarządzających wobec spółek zależnych, ich akcjonariuszy (udziałowców) i wierzycieli .................................................................... 83 7.3.3. Konsekwencje przystąpienia lub utworzenia zgrupowania dla wspólników (akcjonariuszy) spółki dominującej i zależnej ....... 87 7.3.4. Regulacja stosunków między spółką zależną a spółką dominującą w kodeksie spółek handlowych (art. 6 i 7) ........................................... 90 Literatura .......................................................................................................................... 94 Rozdział drugi REJESTRACJA SPÓŁEK W REJESTRZE PRZEDSIĘBIORCÓW ................................ 97 1. Uwagi wprowadzające ................................................................................................... 97 2. Regulacja dotycząca rejestru spółek w prawie europejskim ................................... 97 3. Rozwój regulacji prawnej dotyczącej rejestru spółek w prawie polskim ............. 99 4. Ogólne uwagi o Krajowym Rejestrze Sądowym ....................................................... 101 4.1. Budowa Krajowego Rejestru Sądowego ........................................................... 101 4.2. Sposób prowadzenia ............................................................................................ 101 4.3. Funkcje .................................................................................................................... 103 4.4. Domniemania prawne związane z wpisem ..................................................... 103 4.4.1. Domniemanie prawdziwości wpisu i nieistnienia danych niewpisanych ............................................................................................ 104 4.4.2. Domniemanie powszechnej znajomości wpisu .................................. 104 4.5. Obowiązek zgłaszania danych do rejestru ....................................................... 105 4.6. Podmioty podlegające wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego ............ 105 4.6.1. Podmioty podlegające wpisowi do rejestru przedsiębiorców .......... 105 4.6.2. Podmioty podlegające wpisowi do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej .................................................................. 106 4.6.3. Rejestr dłużników niewypłacalnych ..................................................... 106 5. Treść wpisów do rejestrów przedsiębiorców ............................................................. 107 5.1. Uwagi wprowadzające ......................................................................................... 107 5.2. Wpisy w dziale 1 ................................................................................................... 107 5.3. Wpisy w dziale 2 ................................................................................................... 113 5.4. Wpisy w dziale 3 ................................................................................................... 114 5.5. Wpisy w dziale 4 ................................................................................................... 114 5.6. Wpisy w dziale 5 ................................................................................................... 115 5.7. Wpisy w dziale 6 ................................................................................................... 115 6. Ogólne uwagi o postępowaniu związanym z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego ......................................................................................................................... 116 6.1. Regulacja prawna dotycząca postępowania w sprawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego ..................................................................... 116 6.2. Wszczęcie postępowania ..................................................................................... 116 6.3. Zakres badania sprawy ........................................................................................ 117 6.4. Orzeczenie i jego zaskarżenie ............................................................................. 117 7. Środki przymuszające .................................................................................................... 118 7.1. Uwagi wprowadzające ......................................................................................... 118 7 7.2. Grzywna ................................................................................................................. 118 7.3. Rozwiązanie spółki osobowej ............................................................................. 119 7.4. Kurator z art. 26 ustawy o KRS ........................................................................... 119 Literatura .......................................................................................................................... 120 Rozdział trzeci FIRMA ...................................................................................................................................... 121 1. Podstawy prawne ochrony firmy ................................................................................ 121 2. Określenie firmy ............................................................................................................. 122 3. Budowa firmy .................................................................................................................. 123 3.1. Spółki osobowe ...................................................................................................... 124 3.1.1. Spółka jawna (sp.j.) .................................................................................. 124 3.1.2. Spółka partnerska (sp.p.) ........................................................................ 125 3.1.3. Spółka komandytowa (sp.k.) .................................................................. 126 3.1.4. Spółka komandytowo-akcyjna (S.K.A.) ................................................ 127 3.2. Spółki kapitałowe .................................................................................................. 127 3.2.1. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) ....................... 127 3.2.2. Spółka akcyjna (S.A.) ............................................................................... 128 4. Przepisy wspólne dla rozmaitych typów spółek ....................................................... 128 4.1. Spółka w organizacji ............................................................................................. 128 4.2. Spółka w likwidacji ............................................................................................... 129 4.3. Oddziały i przedstawicielstwa ............................................................................ 129 5. Ogólne zasady budowy firmy ...................................................................................... 130 5.1. Zasada prawdziwości firmy ................................................................................ 131 5.2. Zasada jedności firmy ........................................................................................... 133 5.3. Zasada wyłączności firmy .................................................................................... 135 5.4. Zasada jawności firmy .......................................................................................... 137 5.5. Zasada kontynuacji firmy .................................................................................... 138 6. Charakter prawny firmy ................................................................................................ 140 7. Ochrona firmy ................................................................................................................. 141 8. Firma a oznaczenie przedsiębiorstwa ......................................................................... 143 9. Firma a znak towarowy lub usługowy ........................................................................ 146 10 . Zagraniczne nazwy handlowe ..................................................................................... 147 Literatura .......................................................................................................................... 151 Rozdział czwarty PROKURA ............................................................................................................................... 152 1. Geneza prokury .............................................................................................................. 152 2. Regulacja prokury w Polsce .......................................................................................... 153 3. Istota prokury .................................................................................................................. 154 4. Udzielenie prokury ......................................................................................................... 155 5. Zakres prokury ................................................................................................................ 159 6. Nieograniczalność prokury wobec osób trzecich ...................................................... 162 7. Wygaśnięcie prokury ..................................................................................................... 164 8. Zgłoszenia do rejestru przedsiębiorców ..................................................................... 167 8 9. Podpis prokurenta .......................................................................................................... 167 Literatura .......................................................................................................................... 167 Rozdział piąty SPÓŁKA JAWNA ................................................................................................................... 170 1. Rys historyczny ............................................................................................................... 170 2. Regulacja spółki jawnej w Polsce ................................................................................. 171 3. Pojęcie spółki jawnej ...................................................................................................... 171 4. Powstanie spółki ............................................................................................................. 176 4.1. Wprowadzenie ...................................................................................................... 176 4.2. Umowa spółki ........................................................................................................ 176 4.3. Obligatoryjne postanowienia umowy ............................................................... 177 4.4. Wpis do rejestru .................................................................................................... 177 5. Stosunek do osób trzecich ............................................................................................. 178 5.1. Reprezentacja spółki ............................................................................................. 178 5.2. Odpowiedzialność wspólnika za zobowiązania spółki .................................. 182 6. Stosunki wewnętrzne spółki ......................................................................................... 186 6.1. Uwagi wstępne ...................................................................................................... 186 6.2. Prowadzenie spraw spółki ................................................................................... 187 6.3. Majątek spółki ........................................................................................................ 188 6.4. Pojęcie udziału ....................................................................................................... 190 6.5. Obowiązek lojalności ............................................................................................ 191 7. Rozwiązanie i likwidacja spółki .................................................................................... 192 7.1. Przyczyny rozwiązania spółki ............................................................................ 192 7.2. Skutki wystąpienia przyczyny rozwiązania spółki ......................................... 194 7.2.1. Kontynuacja działalności spółki ............................................................ 194 7.2.2. Zakończenie działalności spółki ............................................................ 196 7.3. Procedura likwidacji spółki ................................................................................. 197 7.3.1. Wprowadzenie ......................................................................................... 197 7.3.2. Likwidatorzy ............................................................................................. 197 7.3.3. Czynności likwidacyjne .......................................................................... 198 7.3.4. Zakończenie likwidacji ............................................................................ 199 Literatura .......................................................................................................................... 200 Rozdział szósty SPÓŁKA PARTNERSKA ...................................................................................................... 202 1. Charakterystyka ogólna ................................................................................................. 202 2. Definicja i reżim prawny spółki partnerskiej ............................................................. 203 3. Wolne zawody ................................................................................................................. 203 4. Przesłanki materialnoprawne utworzenia spółki partnerskiej ............................... 206 5. Przesłanki formalne powstania spółki partnerskiej .................................................. 208 6. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki partnerskiej ......................................... 209 7. Reprezentacja i prowadzenie spraw spółki partnerskiej ......................................... 211 7.1. Prowadzenie spraw oraz reprezentacja ............................................................ 211 7.2. Prowadzenie spraw i reprezentacja spółki przez zarząd ............................... 212 7.3. Prowadzenie spraw spółki, w której nie powołano zarządu ......................... 215 9 7.4. Reprezentacja spółki, w której nie powołano zarządu ................................... 217 8. Pozostałe prawa i obowiązki partnera ........................................................................ 218 9. Rozwiązanie spółki i jej likwidacja .............................................................................. 220 Literatura .......................................................................................................................... 221 Rozdział siódmy SPÓŁKA KOMANDYTOWA .............................................................................................. 222 1. Rys historyczny ............................................................................................................... 222 2. Regulacja spółki komandytowej w Polsce .................................................................. 224 3. Pojęcie spółki komandytowej ....................................................................................... 225 4. Powstanie spółki ............................................................................................................. 227 5. Status prawny komplementariusza ............................................................................. 231 6. Status prawny komandytariusza ................................................................................. 232 6.1. Uwagi wstępne ...................................................................................................... 232 6.2. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki ...................................................... 233 6.3. Odpowiedzialność nieograniczona .................................................................... 236 6.4. Reprezentowanie spółki ....................................................................................... 238 6.5. Prowadzenie spraw spółki ................................................................................... 239 6.6. Uprawnienia kontrolne ........................................................................................ 240 6.7. Udział w zyskach i stratach ................................................................................. 240 7. Rozwiązanie i likwidacja spółki .................................................................................... 241 Literatura .......................................................................................................................... 241 Rozdział ósmy SPÓŁKA KOMANDYTOWO-AKCYJNA ......................................................................... 243 1. Charakterystyka ogólna ................................................................................................. 243 2. Powstanie spółki komandytowo-akcyjnej .................................................................. 246 2.1. Pojęcie spółki komandytowo-akcyjnej .............................................................. 246 2.2. Założyciele spółki .................................................................................................. 246 2.3. Powstanie spółki .................................................................................................... 246 3. Prowadzenie spraw spółki ............................................................................................ 250 4. Reprezentacja spółki komandytowo-akcyjnej ........................................................... 252 5. Funkcjonowanie organów spółki ................................................................................. 253 6. Status prawny komplementariusza i akcjonariusza ................................................. 255 7. Rozwiązanie i likwidacja spółki .................................................................................... 256 Literatura .......................................................................................................................... 256 Rozdział dziewiąty SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ .......................................... 258 1. Konstrukcja prawna i charakterystyka ogólna .......................................................... 258 1.1. Znaczenie i geneza spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ..................... 258 1.2. Definicja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ....................................... 259 1.3. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jako postać spółki kapitałowej 260 1.4. Elementy osobowe w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością ................. 262 1.5. Cele i wykorzystanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością .................. 264 10 2. Powstanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością .............................................. 267 2.1. Przesłanki powstania ............................................................................................ 267 2.2. Umowa spółki ........................................................................................................ 267 2.3. Obligatoryjne postanowienia umowy ............................................................... 268 2.4. Fakultatywne postanowienia umowy ............................................................... 269 2.5. Znaczenie pierwotnej umowy założycielskiej i możliwość jej zmiany ........ 270 2.6. Zgromadzenie kapitału zakładowego ............................................................... 272 2.7. Kontrola wniesienia wkładów ............................................................................ 277 2.8. Zgłoszenie i wpis spółki do rejestru sądowego ............................................... 277 2.9. Następstwa naruszeń prawa przy zakładaniu spółki ..................................... 278 2.10. Założenie spółki z o.o. przy zastosowaniu techniki teleinformatycznej ..... 279 3. Kapitał zakładowy .......................................................................................................... 281 3.1. Pojęcie i funkcje ..................................................................................................... 281 3.2. Wielkość kapitału zakładowego ......................................................................... 283 3.3. Ochrona stałości kapitału zakładowego ............................................................ 284 3.4. Podwyższenie kapitału zakładowego ............................................................... 286 3.4.1. Cele i sposoby podwyższenia ................................................................ 286 3.4.2. Pokrycie powiększonego kapitału ........................................................ 289 3.4.3. Objęcie udziałów przez nowego wspólnika ....................................... 291 3.4.4. Objęcie udziałów przez wspólników dotychczasowych .................. 291 3.4.5. Wpis podwyższenia do rejestru sądowego ......................................... 292 3.5. Obniżenie kapitału zakładowego ....................................................................... 293 3.5.1. Przyczyny obniżenia ............................................................................... 293 3.5.2. Sposoby obniżenia kapitału ................................................................... 294 3.5.3. Tryb obniżenia (wymogi formalne) ...................................................... 295 4. Pozycja prawna wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ................. 297 4.1. Udziały w spółce ................................................................................................... 297 4.2. Równość i nierówność praw i obowiązków ..................................................... 300 4.3. Uprzywilejowanie udziałów ............................................................................... 300 4.4. Rodzaje praw i obowiązków ............................................................................... 302 4.5. Prawa korporacyjne .............................................................................................. 303 4.6. Prawa majątkowe .................................................................................................. 305 4.7. Prawo do udziału w zysku (do dywidendy) .................................................... 306 4.8. Obowiązki wspólnika ........................................................................................... 309 5. Utrata członkostwa i zmiany osobowe w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością ........................................................................................................ 311 5.1. Uwagi ogólne ......................................................................................................... 311 5.2. Zbycie udziałów .................................................................................................... 311 5.3. Inne rozporządzenia udziałami .......................................................................... 313 5.4. Wyłączenie wspólnika orzeczeniem sądowym ............................................... 314 5.5. Umorzenie udziałów ............................................................................................ 316 6. Organy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ................................................... 320 6.1. Charakterystyka ogólna ....................................................................................... 320 6.2. Zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ........................................... 321 6.2.1. Funkcje ....................................................................................................... 321 11 6.2.2. Powołanie i odwołanie zarządu ............................................................ 321 6.2.3. Kompetencje i obowiązki zarządu ........................................................ 322 6.2.4. Obowiązek prowadzenia spraw i reprezentacji spółki ..................... 324 6.2.5. Sposób prowadzenia spraw i reprezentowania spółki przez zarząd .............................................................................................. 325 6.2.6. Ograniczenia reprezentacji spółki wykonywanej przez zarząd ...... 327 6.2.7. Szczególna kontrola reprezentacji spółki jednoosobowej ................ 328 6.2.8. Konflikt interesów członka zarządu i spółki ....................................... 329 6.2.9. Odpowiedzialność osobista członków zarządu .................................. 330 6.3. Zgromadzenie wspólników ................................................................................. 331 6.3.1. Pojęcie i charakterystyka ogólna ........................................................... 331 6.3.2. Kompetencje uchwałodawcze wspólników (zgromadzenia wspólników) ............................................................................................. 331 6.3.3. Zwoływanie zgromadzenia wspólników ............................................. 333 6.3.4. Przebieg zgromadzenia i podejmowanie uchwał .............................. 334 6.3.5. Możliwość podważenia uchwał wspólników ..................................... 336 6.4. Organy nadzoru spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ......................... 339 6.4.1. Fakultatywny i obowiązkowy nadzór .................................................. 339 6.4.2. Kompetencje organów nadzoru ............................................................ 339 6.4.3. Sposób funkcjonowania rady nadzorczej i komisji rewizyjnej ........ 340 6.4.4. Powoływanie i odwoływanie organów nadzoru i ich członków ..... 341 7. Rozwiązanie i likwidacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ..................... 342 7.1. Rozwiązanie i czynności poprzedzające ........................................................... 342 7.2. Przyczyny uzasadniające rozwiązanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością .............................................................................................. 342 7.3. Postępowanie likwidacyjne ................................................................................. 344 7.4. Likwidatorzy .......................................................................................................... 344 7.5. Utrata bytu prawnego .......................................................................................... 345 Literatura .......................................................................................................................... 346 Rozdział dziesiąty SPÓŁKA AKCYJNA ............................................................................................................... 347 1. Wiadomości ogólne o spółce akcyjnej ......................................................................... 347 1.1. Charakterystyczne cechy spółki akcyjnej ......................................................... 347 1.2. Rys historyczny ..................................................................................................... 348 1.3. Wpływ systemu corporate governance na ustrój spółek akcyjnych ................. 352 1.3.1. Pojęcie systemu corporate governance ..................................................... 352 1.3.2. Otwarty system corporate governance ..................................................... 353 1.3.3. Zamknięty system corporate governance ................................................. 355 1.3.4. Polska jako przykład zamkniętego systemu corporate governance .... 357 2. Powstanie spółki akcyjnej ............................................................................................. 358 2.1. Czynności podejmowane przy zakładaniu spółki .......................................... 358 2.1.1. Podstawowe czynności założycielskie .................................................. 358 2.1.2. Dodatkowe czynności założycielskie .................................................... 358 12 2.2. Zawiązanie spółki ................................................................................................. 361 2.2.1. Umowa założycielska .............................................................................. 361 2.2.2. Statut spółki .............................................................................................. 364 2.2.3. Zawiązanie spółki, której statut określa minimalną lub maksymalną wysokość kapitału zakładowego ................................... 373 2.2.4. Skutek zawiązania spółki ........................................................................ 373 2.3. Wniesienie wkładu na pokrycie kapitału zakładowego ................................. 374 2.4. Ustanowienie zarządu i rady nadzorczej .......................................................... 374 2.5. Wpis do rejestru .................................................................................................... 375 3. Akcja .................................................................................................................................. 376 3.1. Wprowadzenie ...................................................................................................... 376 3.2. Akcja jako ułamek kapitału zakładowego ........................................................ 376 3.2.1. Kapitał zakładowy ................................................................................... 376 3.2.2. Kapitał zapasowy i kapitały rezerwowe spółki ................................... 378 3.3. Akcja jako prawo podmiotowe ........................................................................... 378 3.3.1. Wprowadzenie ......................................................................................... 378 3.3.2. Prawo do udziału w zysku ..................................................................... 384 3.3.3. Prawo do udziału w majątku likwidacyjnym ..................................... 391 3.3.4. Prawo poboru akcji .................................................................................. 392 3.3.5. Prawo uczestnictwa w walnym zgromadzeniu .................................. 395 3.3.6. Prawo głosu na walnym zgromadzeniu .............................................. 396 3.3.7. Prawo zaskarżania uchwał walnego zgromadzenia .......................... 401 3.3.8. Prawo do informacji ................................................................................ 404 3.3.9. Prawo do wniesienia powództwa o odszkodowanie na rzecz spółki .......................................................................................... 405 3.4. Akcja jako papier wartościowy ........................................................................... 406 3.4.1. Wprowadzenie ......................................................................................... 406 3.4.2. Akcje imienne i na okaziciela ................................................................. 410 3.4.3. Papiery wartościowe odnoszące się do akcji w obrocie zorganizowanym ..................................................................................... 411 3.4.4. Wykonywanie praw z akcji .................................................................... 415 3.4.5. Rozporządzanie akcją .............................................................................. 420 3.5. Umorzenie akcji ..................................................................................................... 426 3.5.1. Uwagi wstępne ......................................................................................... 426 3.5.2. Sposoby umorzenia akcji ........................................................................ 426 3.5.3. Przesłanki umorzenia .............................................................................. 428 3.5.4. Ustawowe umorzenie akcji .................................................................... 431 3.5.5. Moment dojścia umorzenia akcji do skutku ........................................ 432 3.6. Nabywanie (obejmowanie) przez spółkę własnych akcji .............................. 432 3.6.1. Wprowadzenie ......................................................................................... 432 3.6.2. Wyjątki od zakazu nabywania własnych akcji ................................... 434 3.6.3. Skutki nabycia własnych akcji ............................................................... 436 4. Organy spółki akcyjnej .................................................................................................. 438 4.1. Wprowadzenie ...................................................................................................... 438 13 4.2. Zarząd spółki akcyjnej .......................................................................................... 440 4.2.1. Skład zarządu ........................................................................................... 440 4.2.2. Powoływanie i zatrudnianie członków zarządu ................................ 441 4.2.3. Kadencja członka zarządu ...................................................................... 443 4.2.4. Mandat członka zarządu ........................................................................ 443 4.3. Rada nadzorcza ..................................................................................................... 448 4.3.1. Wprowadzenie ......................................................................................... 448 4.3.2. Członkowie rady nadzorczej ................................................................. 449 4.3.3. Kadencja i mandat ................................................................................... 453 4.4. Walne zgromadzenie ............................................................................................ 455 4.4.1. Wprowadzenie ......................................................................................... 455 4.4.2. Kompetencje walnego zgromadzenia .................................................. 457 4.4.3. Zwołanie walnego zgromadzenia ......................................................... 458 4.4.4. Obrady walnego zgromadzenia ............................................................ 460 4.4.5. Uchwały wymagające kwalifikowanej większości ............................. 463 5. Podwyższenie i obniżenie kapitału zakładowego .................................................... 469 5.1. Podwyższenie kapitału zakładowego ............................................................... 469 5.1.1. Zwyczajne podwyższenie kapitału zakładowego .............................. 470 5.1.2. Podwyższenie kapitału zakładowego w ramach kapitału docelowego ............................................................................................... 483 5.1.3. Warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego ........................... 486 5.1.4. Podwyższenie kapitału zakładowego ze środków spółki ................. 489 5.2. Obniżenie kapitału zakładowego ....................................................................... 491 5.2.1. Uchwała o obniżeniu kapitału ............................................................... 491 5.2.2. Ochrona interesów wierzycieli .............................................................. 493 5.2.3. Wpis do rejestru ....................................................................................... 495 6. Likwidacja i rozwiązanie spółki akcyjnej ................................................................... 495 6.1. Uwaga terminologiczna ....................................................................................... 495 6.2. Przyczyny otwarcia likwidacji ............................................................................ 496 6.2.1. Zaistnienie przyczyny przewidzianej w statucie ............................... 496 6.2.2. Powzięcie przez walne zgromadzenie uchwały o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby za granicę .................................. 496 6.2.3. Ogłoszenie upadłości spółki ................................................................... 496 6.2.4. Inne przyczyny przewidziane prawem ............................................... 497 6.3. Skutki otwarcia likwidacji .................................................................................... 498 6.4. Likwidacja .............................................................................................................. 499 6.4.1. Status likwidatora .................................................................................... 499 6.4.2. Czynności przygotowawcze .................................................................. 500 6.4.3. Czynności likwidacyjne .......................................................................... 501 6.5. Uchylenie likwidacji ............................................................................................. 503 6.6. Zakończenie likwidacji i rozwiązanie spółki .................................................... 504 Literatura .......................................................................................................................... 505 14 Rozdział jedenasty ŁĄCZENIE, PODZIAŁ I PRZEKSZTAŁCANIE SPÓŁEK ............................................. 507 1. Łączenie się spółek ......................................................................................................... 508 1.1. Zagadnienia ogólne .............................................................................................. 508 1.1.1. Uwagi wstępne ......................................................................................... 508 1.1.2. Zakres podmiotowy ................................................................................. 509 1.1.3. Sposoby łączenia się spółek .................................................................... 510 1.1.4. Wydanie udziałów (akcji). Dopłaty ...................................................... 511 1.1.5. Charakter prawny akcji obejmowanych przez wspólników spółki przejmowanej ........................................................................................... 512 1.1.6. Dzień połączenia ...................................................................................... 513 1.1.7. Stosunek wymiany udziałów (akcji) ..................................................... 514 1.1.8. Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących powstania spółki .......................................................................................................... 515 1.1.9. Uchylenie połączenia z powodu braków, o których mowa w art. 21 k.s.h. ........................................................................................... 517 1.1.10. Skutki połączenia ..................................................................................... 517 1.1.11. Oddzielne zarządzanie majątkiem ....................................................... 520 1.2. Łączenie się spółek kapitałowych ...................................................................... 521 1.2.1. Postępowanie w sprawie łączenia się spółek kapitałowych ............. 521 1.2.2. Charakter prawny planu połączenia. Dopuszczalność wprowadzania zmian przez wspólników ............................................ 528 1.2.3. Zaskarżanie uchwał o połączeniu ......................................................... 531 1.2.4. Sytuacja prawna osób o szczególnych uprawnieniach i posiadaczy papierów wartościowych innych niż akcje .................. 533 1.2.5. Odpowiedzialność odszkodowawcza .................................................. 534 1.2.6. Zakaz obejmowania udziałów (akcji) własnych ................................. 535 1.2.7. Połączenie spółek bez podwyższenia kapitału zakładowego .......... 536 1.2.8. Szczególne przypadki łączenia się spółek ........................................... 537 1.3. Transgraniczne łączenie się spółek kapitałowych i spółki komandytowo- akcyjnej (zarys regulacji prawnej) ...................................................................... 541 1.4. Łączenie się z udziałem spółek osobowych ...................................................... 544 1.4.1. Uwagi ogólne ............................................................................................ 544 1.4.2. Postępowanie w sprawie połączenia .................................................... 545 2. Podział spółek .................................................................................................................. 549 2.1. Uwagi wstępne ...................................................................................................... 549 2.2. Zakres podmiotowy .............................................................................................. 550 2.3. Sposoby podziału .................................................................................................. 550 2.4. Skutki podziału ...................................................................................................... 552 2.4.1. Rozwiązanie spółki dzielonej ................................................................. 552 2.4.2. Wydanie udziałów (akcji) spółek przejmujących (spółek nowo zawiązanych). Dopłaty .................................................. 552 2.4.3. Sukcesja uniwersalna .............................................................................. 553 2.4.4. Sytuacja prawna wspólników spółki dzielonej ................................... 555 15 2.5. Postępowanie w sprawie podziału spółek ........................................................ 556 2.5.1. Etap pierwszy: czynności przygotowawcze ........................................ 556 2.5.2. Etap drugi: powzięcie uchwały o podziale .......................................... 561 2.5.3. Etap trzeci: rejestracja podziału, ogłoszenie o podziale .................... 562 2.6. Zastrzeżenia do planu podziału. Żądanie wykupienia udziałów (akcji) .... 563 2.7. Zaskarżanie uchwał o podziale .......................................................................... 564 2.8. Ochrona wierzycieli spółki dzielonej ................................................................ 565 2.9. Inne elementy regulacji prawnej podziału spółek .......................................... 566 2.10. Podział jednoosobowych spółek Skarbu Państwa (wzmianka) .................... 567 3. Przekształcenia spółek ................................................................................................... 567 3.1. Uwagi wstępne ...................................................................................................... 567 3.2. Zagadnienia ogólne .............................................................................................. 568 3.2.1. Zakres podmiotowy ................................................................................. 568 3.2.2. Dzień przekształcenia ............................................................................. 569 3.2.3. Istota i skutki przekształcenia ................................................................ 570 3.2.4. Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących powstania spółki przekształconej ............................................................................. 571 3.2.5. Postępowanie w sprawie przekształcenia ........................................... 572 3.2.6. Uczestnictwo wspólników w spółce przekształconej ........................ 576 3.2.7. Zaskarżenie uchwały o przekształceniu .............................................. 579 3.2.8. Odpowiedzialność odszkodowawcza .................................................. 580 3.3. Zagadnienia szczególne ....................................................................................... 580 3.3.1. Przekształcenie spółki osobowej w spółkę kapitałową ..................... 581 3.3.2. Przekształcenie spółki kapitałowej w spółkę osobową ..................... 584 3.3.3. Przekształcenie spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową ........ 585 3.3.4. Przekształcenie spółki osobowej w inną spółkę osobową ................ 587 3.4. Przekształcenie spółki cywilnej .......................................................................... 589 3.5. Przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową ..................................... 590 Literatura .......................................................................................................................... 591 Rozdział dwunasty PRAWO KOLIZYJNE SPÓŁEK PRAWA HANDLOWEGO ......................................... 593 1. Wprowadzenie ................................................................................................................ 593 2. Łącznik siedziby spółki .................................................................................................. 594 3. Statut personalny spółki handlowej. Uwagi ogólne ................................................. 598 4. Zakres podmiotowy zastosowania statutu personalnego osoby prawnej do spółek handlowych ................................................................................................... 600 5. Zakres spraw podlegających statutowi personalnemu spółki handlowej ............ 603 5.1. Typologia (kwalifikacja) spółek .......................................................................... 603 5.2. Tworzenie i rozwiązanie (likwidacja) spółki .................................................... 605 5.3. Organizacja spółki i stosunki między organami spółki a wspólnikami ....... 608 5.4. Treść i wykonywanie praw oraz obowiązków w spółkach handlowych .... 609 5.5. Pozostałe zagadnienia .......................................................................................... 613 5.5.1. Oddziały spółek zagranicznych w Polsce ............................................ 613 5.5.2. Umowy modyfikujące odpowiedzialność spółki, wspólników lub członków jej organów ............................................................................. 615 16 5.5.3. Skutki transgranicznej sukcesji uniwersalnej ..................................... 616 5.5.4. Umowy między jednym wspólnikiem (akcjonariuszem) a spółką . 617 Literatura .......................................................................................................................... 618 Rozdział trzynasty EUROPEJSKIE PRAWO SPÓŁEK ...................................................................................... 620 1. Wprowadzenie ................................................................................................................ 620 2. Swoboda przedsiębiorczości ......................................................................................... 621 2.1. Podstawy prawne ................................................................................................. 621 2.2. Spółka w rozumieniu art. 54 TFUE .................................................................... 622 2.3. Korzystanie przez spółki ze swobody przedsiębiorczości ............................. 622 2.4. Zakaz ograniczania swobody przedsiębiorczości ............................................ 623 2.5. Transgraniczne przeniesienie siedziby spółki .................................................. 624 2.5.1. Imigracja spółki ........................................................................................ 624 2.5.2. Emigracja spółki ....................................................................................... 624 2.6. Zakładanie oddziału ............................................................................................. 628 2.6.1. Wyrok ETS w sprawie Segers .................................................................. 628 2.6.2. Wyrok ETS w sprawie Centros ............................................................... 628 2.6.3. Wyrok ETS w sprawie Inspire Art .......................................................... 628 2.7. Transgraniczna fuzja spółek ................................................................................ 629 3. Dyrektywy i rozporządzenia jako instrument integracji krajowego prawa spółek .................................................................................................................... 630 3.1. Zasady integracji prawa spółek .......................................................................... 630 3.1.1. Zasada pomocniczości ............................................................................. 630 3.1.2. Zasada proporcjonalności ....................................................................... 630 3.1.3. Zasada szczególnego umocowania ....................................................... 630 3.2. Dyrektywa jako środek harmonizacji prawa spółek ....................................... 631 3.2.1. Obowiązek implementacji dyrektywy ................................................. 631 3.2.2. Dyrektywy europejskiego prawa spółek ............................................. 632 3.3. Rozporządzenia europejskiego prawa spółek ................................................. 635 3.3.1. Wprowadzenie ......................................................................................... 635 3.3.2. Europejskie zgrupowanie interesów gospodarczych ........................ 635 3.3.3. Spółka europejska .................................................................................... 637 3.4. Spółdzielnia europejska ....................................................................................... 643 3.5. Spółki ponadgraniczne z siedzibą w Polsce ..................................................... 644 3.5.1. Wprowadzenie ......................................................................................... 644 3.5.2. Europejskie zgrupowanie interesów gospodarczych ........................ 644 3.5.3. Spółka europejska .................................................................................... 645 3.5.4. Spółdzielnia europejska .......................................................................... 648 Literatura .......................................................................................................................... 648 17 WYKAZ SKRÓTÓW Akty prawne dyrektywa kapitałowa szósta dyrektywa Rady 82/891 trzecia dyrektywa Rady 78/855 k.c. k.h. Konstytucja konwencja paryska k.p.c. k.r.o. k.s.h. p.p.m. z 1965 r. – – – – – – – – – – – druga dyrektywa Rady 77/91/EWG z dnia 13 grudnia 1976 r. w sprawie koordynacji gwarancji, jakie są wymagane w Państwach Członkow- skich od spółek w rozumieniu art. 58 akapit drugi Traktatu, w celu uzyskania ich równoważności, dla ochrony interesów zarówno wspólników, jak i osób trzecich w zakresie tworzenia spółki akcyjnej, jak również utrzymania i zmian jej kapitału (Dz. Urz. WE L 26 z 31.01.1977, s. 1; Dz. Urz. UE polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, s. 8, z późn. zm.) szósta dyrektywa Rady 82/891/EWG z dnia 17 grudnia 1982 r. wydana na podstawie art. 54 ust. 3 lit. g) Traktatu dotycząca podziału spółek akcyjnych (Dz. Urz. WE L 378 z 31.12.1982, s. 47; Dz. Urz. UE polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, s. 50, z późn. zm.) trzecia dyrektywa Rady 78/855/EWG z dnia 9 października 1978 r. wydana na podstawie art. 54 ust. 3 lit. g) Traktatu, dotycząca łączenia się spółek akcyjnych (Dz. Urz. WE L 295 z 20.10.1978, s. 36; Dz. Urz. UE polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, s. 42, z późn. zm.) ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. – Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502 z późn. zm.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) konwencja paryska z dnia 20 marca 1883 r. o ochronie własności prze- mysłowej (Dz. U. z 1975 r. Nr 9, poz. 51 i 52) ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 788 z późn. zm.) ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) ustawa z dnia 12 listopada 1965 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. Nr 46, poz. 290 z późn. zm.) 19 ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. Nr 80, poz. 432) ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1376 z późn. zm.) ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 z późn. zm.) ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 z późn. zm.) ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) Loi federale sur le droit internationale privé z dnia 18 grudnia 1987 r. ustawa z dnia 4 marca 2005 r. o europejskim zgrupowaniu interesów gospodarczych i spółce europejskiej (Dz. U. Nr 62, poz. 551 z późn. zm.) ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 z późn. zm.) ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wpro- wadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 z późn. zm.) ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o spółdzielni europejskiej (Dz. U. Nr 149, poz. 1077 z późn. zm.) ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 z późn. zm.) ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konku- rencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) Czasopisma Gdańskie Studia Prawnicze Kwartalnik Prawa Prywatnego Krakowskie Studia Prawnicze Monitor Podatkowy Monitor Prawniczy Monitor Sądowy i Gospodarczy Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – p.p.m. pr. bank. pr. not. p.u.n. p.w.p. szwajc. p.p.m. u.e.z.i.g. u.k.p. u.o.i.f. u.o.k.k. u.o.p. u.r. u.s.d.g. u.s.e. ustawa o KRS u.z.n.k. GSP KPP KSP Mon. Pod. Mon. Praw. MSiG OSA 20 OSG OSN OSNC OSNP OSP PiP PN PPH PPW Pr. Spółek PS PUG R. Pr. RPEiS SC SPP St. Praw. ZNWSKiZ EFTA ETS, TSUE HGB KDPW OECD PKD SCE SE UNCITRAL – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – Orzecznictwo Sądów Gospodarczych Orzecznictwo Sądu Najwyższego Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecz- nych i Spraw Publicznych Orzecznictwo Sądów Polskich Państwo i Prawo Przegląd Notarialny Przegląd Prawa Handlowego Prawo Papierów Wartościowych Prawo Spółek Przegląd Sądowy Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego Radca Prawny Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny Studia Cywilistyczne Studia Prawa Prywa
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo spółek handlowych. Podręcznik akademicki
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: