Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00394 021150 15573978 na godz. na dobę w sumie
Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz. Wydanie 5 - ebook/pdf
Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz. Wydanie 5 - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 1233
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0566-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> gospodarcze i handlowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Stan prawny na 25 marca 2014 roku

Prawo upadłościowe i naprawcze jest aktem prawnym dość często stosowanym w praktyce, jego przepisy w znacznym zakresie stanowią przedmiot orzeczeń judykatury, toteż oddajemy do rąk Czytelników kolejne wydanie tej cieszącej się uznaniem publikacji.

Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz to opracowanie przygotowane przez prawników praktyków, zajmujących się również pracą naukową. Autorzy Komentarza zarówno korzystają z dorobku judykatury oraz ustaleń doktryny, jak i posiłkują się swoim doświadczeniem zawodowym jako sędziowie, syndycy, nadzorcy sądowi albo dyplomowani księgowi bądź prawnicy obsługujący uczestników postępowania upadłościowego. W większości uwag do poszczególnych artykułów podane są więc informacje o praktycznym znaczeniu dla każdego z uczestników postępowania upadłościowego lub naprawczego.

 

W piątym wydaniu uwzględniono wszystkie dotychczasowe zmiany ustawodawcze, w tym ustawę z 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz niektórych innych ustaw, która w odniesieniu do zmian w Prawie upadłościowym i naprawczym weszła w życie 12 czerwca 2013 r. – wprowadziła ona szczególną regulację dotyczącą upadłości spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej.

Książka jest adresowana przede wszystkim do prawników praktyków: sędziów oraz ich asystentów, adwokatów, radców prawnych, referendarzy sądowych, a także aplikantów wszystkich zawodów prawniczych, w szczególności zaś – do praktyków postępowań upadłościowych i naprawczych (sędziów-komisarzy, syndyków, zarządców czy nadzorców sądowych).

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 15 USTAWA z dnia 28 lutego 2003 r . Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst pierwotny Dz .U . z 9 kwiet nia 2003 r . Nr 60, poz . 535; tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 1112;  zm .: Dz .U . z 2012 r ., poz . 1529; z 2013 r ., poz . 355, poz . 613) Przepisy ogólne o postępowaniu upadłościowym CZĘŚĆ PIERWSZA i jego skutkach TYTUŁ I. Przepisy ogólne (art . 1–17) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Dział I . Przepisy wstępne (art . 1–4) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 . . . . . . . . . . . . . . 49 Dział II . Podmiotowy zakres stosowania ustawy (art . 5–9) Dział III . Podstawy ogłoszenia upadłości (art . 10–17) . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 TYTUŁ II. Postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości (art . 18–56) . . . 124 Dział I . Sąd (art . 18–19) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Dział II . Wniosek o ogłoszenie upadłości (art . 20–25) . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 Dział III . Przepisy o postępowaniu (art . 26–35) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 Dział IV . Postępowanie zabezpieczające (art . 36–43) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 Rozdział 1 . Przepisy ogólne (art . 36–37) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 Rozdział 2 . Zabezpieczenie majątku dłużnika (art . 38–43) . . . . . . . . . . . . . 176 Dział V . Wstępne zgromadzenie wierzycieli (art . 44–50) . . . . . . . . . . . . . . . . 184 Rozdział 1 . Przepisy ogólne (art . 44–48) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 Rozdział 2 . Uczestnicy (art . 49–50) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 . . . . . . . . . . . . . . . 194 Dział VI . Orzeczenie o ogłoszeniu upadłości (art . 51–56) 5 TYTUŁ III. Skutki ogłoszenia upadłości (art . 57–148) . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 Dział I . Skutki ogłoszenia upadłości co do osoby upadłego (art . 57–601) . . . . . . 209 Dział II . Skutki ogłoszenia upadłości co do majątku upadłego (art . 61–126) . . . . 215 Rozdział 1 . Masa upadłości (art . 61–82) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 Oddział 1 . Przepisy ogólne (art . 61–67) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 Oddział 2 . Ustalanie składu masy upadłości (art . 68–69) . . . . . . . . . . . . . 236 Oddział 3 . Wyłączenia z masy upadłości (art . 70–74) . . . . . . . . . . . . . . . 245 Oddział 4 . Czynności upadłego dotyczące mienia wchodzącego w skład masy Oddział 5 . Zakaz obciążania masy upadłości (art . 81–82) upadłości (art . 75–80) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 . . . . . . . . . . . . 278 Rozdział 2 . Skutki ogłoszenia upadłości co do zobowiązań upadłego (art . 83–118) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282 Oddział 1 . Przepisy ogólne (art . 83–86) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282 Oddział 2 . Skutki ogłoszenia upadłości co do zobowiązań upadłego w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu (art . 87–90) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 Oddział 3 . Skutki ogłoszenia upadłości co do zobowiązań upadłego w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego (art . 91–118) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304 Rozdział 3 . Skutki ogłoszenia upadłości co do spadków nabytych przez upadłego (art . 119–123) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 358 Rozdział 4 . Wpływ ogłoszenia upadłości na stosunki majątkowe małżeńskie upadłego (art . 124–126) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 364 Dział III . Bezskuteczność i zaskarżanie czynności upadłego (art . 127–135) . . . . . 372 Dział IV . Wpływ ogłoszenia upadłości na zlecenia rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych (art . 136–137) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 402 Dział V . Wpływ ogłoszenia upadłości na postępowania sądowe i administracyjne (art . 1371–148) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404 Rozdział 1 . Wpływ ogłoszenia upadłości na inne postępowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu (art . 1371–143) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404 Rozdział 2 . Wpływ ogłoszenia upadłości na inne postępowania w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego (art . 144–148) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 TYTUŁ IV. Przepisy ogólne o postępowaniu upadłościowym prowadzonym po ogłoszeniu upadłości (art . 149–235) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 415 Dział I . Sąd i sędzia-komisarz (art . 149–155) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 415 Rozdział 1 . Sąd (art . 149–150) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 415 Rozdział 2 . Sędzia-komisarz (art . 151–155) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 418 Dział II . Syndyk, nadzorca sądowy, zarządca i ich zastępcy (art . 156–184) . . . . . 425 Rozdział 1 . Przepisy ogólne (art . 156–172) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 425 Rozdział 2 . Syndyk (art . 173–179) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450 Rozdział 3 . Nadzorca sądowy (art . 180–181) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 455 Rozdział 4 . Zarządca (art . 182–184) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 458 Dział III . Uczestnicy postępowania (art . 185–213) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 462 Rozdział 1 . Upadły (art . 185–188) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 462 Rozdział 2 . Wierzyciele (art . 189–213) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 477 6 Spis treści Oddział 1 . Przepisy ogólne (art . 189–190) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 477 Oddział 2 . Zgromadzenie wierzycieli (art . 191–200) . . . . . . . . . . . . . . . . 484 Oddział 3 . Rada wierzycieli (art . 201–213) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 504 Dział IV . Przepisy ogólne dotyczące postępowania po ogłoszeniu upadłości (art . 214–229) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 531 Dział V . Koszty (art . 230–235) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 548 TYTUŁ V. Zgłoszenie i ustalenie wierzytelności (art . 236–266) . . . . . . . . . . . 565 Dział I . Zgłoszenie wierzytelności (art . 236–243) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 565 Rozdział 1 . Wierzytelności podlegające zgłoszeniu (art . 236–238) . . . . . . . . . 565 Rozdział 2 . Zgłoszenie wierzytelności (art . 239–240) . . . . . . . . . . . . . . . . 567 Rozdział 3 . Sprawdzanie zgłoszonych wierzytelności (art . 241–243) . . . . . . . 569 Dział II . Lista wierzytelności (art . 244–266) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 570 Rozdział 1 . Ustalenie listy wierzytelności (art . 244–254) . . . . . . . . . . . . . . 570 Rozdział 2 . Zaskarżenie listy wierzytelności (art . 255–259) . . . . . . . . . . . . 577 Rozdział 3 . Zatwierdzenie, prostowanie i uzupełnienie listy wierzytelności (art . 260–266) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 581 TYTUŁ VI. Układ (art . 267–305) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 587 Dział I . Przepisy ogólne (art . 267–280) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 587 Dział II . Zawarcie i zatwierdzenie układu (art . 281–289) . . . . . . . . . . . . . . . 642 Dział III . Skutki układu (art . 290–297) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 662 Dział IV . Zmiana układu (art . 298–301) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 679 Dział V . Uchylenie układu (art . 302–305) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 690 TYTUŁ VII. Likwidacja masy upadłości (art . 306–334) . . . . . . . . . . . . . . . . . 696 Dział I . Przepisy ogólne (art . 306–315) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 696 Dział II . Sprzedaż przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu i statku morskiego wpisanego do rejestru okrętowego (art . 316–324) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 710 Dział III . Sprzedaż ruchomości oraz przejęcie przez zastawnika ruchomości obciążonej zastawem rejestrowym (art . 325–330) . . . . . . . . . . . . . . 727 Dział IV . Likwidacja wierzytelności i praw majątkowych (art . 331–334) . . . . . . 734 TYTUŁ VIII. Podział funduszów masy upadłości i sum uzyskanych ze zbycia rzeczy i praw obciążonych rzeczowo (art . 335–360) . . . . 742 Dział I . Przepisy ogólne (art . 335–341) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 742 Dział II . Kolejność zaspokajania wierzycieli (art . 342–346) . . . . . . . . . . . . . . 748 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 748 Rozdział 1 . Przepisy ogólne (art . 342–344) Rozdział 2 . Kolejność spłacania wierzytelności zabezpieczonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym i hipoteką morską (art . 345–346) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 757 Dział III . Postępowanie w sprawie podziału funduszów masy upadłości (art . 347–360) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 761 Rozdział 1 . Ustalenie planu podziału (art . 347–351) . . . . . . . . . . . . . . . . . 761 Rozdział 2 . Wykonanie planu podziału (art . 352–360) . . . . . . . . . . . . . . . . 767 TYTUŁ IX. Zakończenie i umorzenie postępowania upadłościowego oraz ich skutki (art . 361–372) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 776 7 Spis treści TYTUŁ X. Postępowanie w sprawach orzekania zakazu prowadzenia działalności gospodarczej (art . 373–377) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 797 Przepisy z zakresu międzynarodowego postępowania CZĘŚĆ DRUGA upadłościowego TYTUŁ I. Przepisy ogólne (art . 378–381) TYTUŁ II. Jurysdykcja krajowa (art . 382–384) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 837 TYTUŁ III. Uznanie zagranicznych postępowań upadłościowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 815 (art . 385–404) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 843 TYTUŁ IV. Wtórne postępowanie upadłościowe (art . 405–412) . . . . . . . . . . . 878 TYTUŁ V. Współpraca z sądami zagranicznymi i zarządcami zagranicznymi (art . 413–417) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 886 CZĘŚĆ TRZECIA Odrębne postępowania upadłościowe TYTUŁ I. Postępowanie upadłościowe wszczęte po śmierci niewypłacalnego dłużnika (art . 418–425) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 895 TYTUŁ Ia. Postępowanie upadłościowe wobec deweloperów (art . 4251–4255) . . 902 TYTUŁ II. Postępowanie upadłościowe wobec banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (art . 426–470) . . . . . . . . . . . . . . . 917 Przepisy ogólne (art . 426–441) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 917 Dział I . Dział II . Postępowanie upadłościowe wobec banków hipotecznych Dział III . Postępowanie upadłościowe wobec instytucji kredytowych, banków (art . 442–450) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 929 zagranicznych oraz banków krajowych prowadzących działalność za granicą (art . 451–470) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 935 Rozdział 1 . Przepisy ogólne (art . 451–455) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 935 Rozdział 2 . Postępowanie (art . 456–4591) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 944 Rozdział 3 . Prawo właściwe oraz skutki ogłoszenia upadłości (art . 460–470) . . 948 TYTUŁ III. Postępowanie upadłościowe wobec zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji (art . 471–482) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 969 Dział I . Przepisy ogólne (art . 471–480) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 969 Dział II . Postępowanie upadłościowe wobec mających siedzibę w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym zakładów ubezpieczeń i ich oddziałów oraz zakładów reasekuracji i ich oddziałów (art . 481–482) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 977 8 Spis treści TYTUŁ IV. Postępowanie upadłościowe wobec emitentów obligacji (art . 483–491) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 982 TYTUŁ V. Postępowanie upadłościowe wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (art . 4911–49112) . . . . . . . . . . . . . . . . . 989 CZĘŚĆ CZWARTA Postępowanie naprawcze w razie zagrożenia niewypłacalnością (art . 492–521) . . . . . . . . . . . 1047 CZĘŚĆ PIąTA Przepisy karne (art . 522–523) . . . . . . . . . . . . 1185 Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe CZĘŚĆ SZÓSTA i przepisy końcowe Dział I . Zmiany w przepisach obowiązujących (art . 524–535 pominięte) . . . . 1189 Dział II . Przepisy przejściowe (art . 536–544) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1189 Dział III . Przepisy końcowe (art . 545–546) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1191 Aneks 1 . Ustawa z dnia 15 czerwca 2007 r . o licencji syndyka (Dz .U . Nr 123, poz . 850 ze zm .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1193 2 . Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 listopada 2008 r . w sprawie stażu adaptacyjnego i testu umiejętności w toku postępowania w sprawie uznania kwalifikacji do sprawowania funkcji syndyka (Dz .U . Nr 219, poz . 1405) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1201 3 . Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 października 2007 r . w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej osoby powołanej do wykonywania czynności syndyka, nadzorcy sądowego albo zarządcy (Dz .U . Nr 185, poz . 1313) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1208 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1211 Skorowidz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1229 O Autorach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1239 9 Spis treści Wykaz skrótów – Betriebs-Berater – Biuletyn Sądu Najwyższego – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dyrektywa z 4 kwiet nia 2001 r . w sprawie reorganizacji i likwidacji instytucji kredytowych (Dz .Urz . WE 2001 L 125/15) – Dziennik Ustaw (od 2012 r . tylko z podaniem pozycji) – „Europejskie Prawo Spółek” – Europejskie Zgrupowanie Interesów Gospodarczych – „Gazeta Prawna” – „Gazeta Sądowa” – „Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa” – „The International and Comparative Law Quarterly” – „International Insolvency Review” – „Praxis des Internationalen Privat- und Verfahrensrechts” – „Juristen Zeitung” – ustawa z  23  kwiet nia 1964  r . – Kodeks cywilny (tekst jedn . Dz .U . z  2014  r ., poz . 121) – ustawa z 6 czerw ca 1997 r . – Kodeks karny (Dz .U . Nr 88, poz . 553 ze zm .) – ustawa z 26 czerw ca 1974 r . – Kodeks pracy (tekst jedn . Dz .U . z 1998 r . Nr 21, poz . 94 ze zm .) – ustawa z 17 lis topada 1964 r . – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn . Dz .U . z 2014 r ., poz . 101) – „Kwartalnik Prawa Prywatnego” – ustawa z 25 lutego 1964 r . – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 788 ze zm .) – Krajowy Rejestr Sądowy – ustawa z 15 wrześ nia 2000 r . – Kodeks spó łek hand lowych (tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 1030) – Krajowy Standard Rachunkowości – ustawa z  20  maja 1971  r . – Kodeks wykroczeń (tekst jedn . Dz .U . z  2013  r ., poz . 482 ze zm .) – Serwis Prawniczy Lexis Nexis Polska – „Michigan Law Review” – „Monitor Prawniczy” – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej – Narodowy Bank Polski – „Nowe Prawo” – ustawa z 29 lipca 2005 r . o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jedn . Dz .U . z 2014 r ., poz . 94 ze zm .) 11 BB Biul . SN CBOSA dyrektywa 2001/24/WE Dz .U . EPS EZIG (EUIG) GP GS GSP-Prz .Orz . ICQL Int . Insolv . Rev . IPRax JZ k .c . k .k . k .p . k .p .c . KPP k .r .o . KRS k .s .h . KSR k .w . Lexis .pl MLR Mon .Pr . MSR MSSF NBP NP o .i .f . o .p . o .p .n . OSA OSG OSN OSNAPiUS OSNC OSNC-ZD OSNP OSP OSPiKA OTK OTK-A OwSS Pal . PiP PiZS POP PPE PPH p .p .m . Pr .Bank . pr .bank . Pr .Gosp . pr .mod . Prok . i Pr . Pr .Sp . pr .spółdz . – ustawa z  29  sierp nia 1997  r . – Ordynacja podatkowa (tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 749 ze zm .) – ustawa z 16 wrześ nia 2011 r . o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz .U . Nr 232, poz . 1377) – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądów w Sprawach Gospodarczych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Zbiór Dodatkowy – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Pracy – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Komisji Arbitrażowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego . Zbiór Urzędowy – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego . Zbiór Urzędowy – seria A – Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych – „Palestra” – „Państwo i Prawo” – „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” – „Przegląd Orzecznictwa Podatkowego” – „Przegląd Prawa Europejskiego” – „Przegląd Prawa Handlowego” – ustawa z 4 lutego 2011 r . – Prawo prywatne międzynarodowe (Dz .U . Nr 80, poz . 432) – „Prawo Bankowe” – ustawa z  29  sierp nia 1997  r . – Prawo bankowe (tekst jedn . Dz .U . z  2012  r ., poz . 1376 ze zm .) – „Prawo Gospodarcze” – prawo modelowe – ustawa modelowa o transgranicznej upadłości z 30 maja 1997 r . przyjęta na 30 sesji UNCITRAL – „Prokuratura i Prawo” – „Prawo Spółek” – ustawa z 16 wrześ nia 1982 r . – Prawo spółdzielcze (tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 1443 ze zm .) pr .układ . z 1934 r . – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 października 1934 r . – Pra- wo o postępowaniu układowem (Dz .U . Nr 93, poz . 836 ze zm .) – nieobowiązu- jące pr .up .n . – ustawa z  28  lutego 2003  r . – Prawo upadłościowe i  naprawcze (tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 1112 ze zm .) pr .upadł . z 1934 r . – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 października 1934 r . – Pra- wo upadłościowe (tekst jedn . Dz .U . z 1991 r . Nr 118, poz . 512 ze zm .) – nie- obowiązujące pr .weksl . PS PUG RabelsZ Rad .Pr . Rej . RIW rozporządzenie 1346/2000 RPEiS – ustawa z 28 kwiet nia 1936 r . – Prawo wekslowe (Dz .U . Nr 37, poz . 282 ze zm .) – „Przegląd Sądowy” – „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” – „The Rabel Journal of Comparative and International Private Law” – „Radca Prawny” – „Rejent” – „Recht der Internationalen Wirtschaft” – rozporządzenie Rady (WE) nr  1346/2000 z  29  maja 2000  r . w  sprawie postępowania upadłościowego (Dz .Urz . WE 2000 L 160/1 ze zm .) – „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny” 12 Wykaz skrótów s .d .g . – ustawa z  2  lipca 2004  r . o  swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 672 ze zm .) SIP1 SIP2 sp .mieszk . – system informacji prawnej wydawnictwa Wolters Kluwer Polska – system informacji prawnej wydawnictwa C .H . Beck – ustawa z  15  grudnia 2000  r . o  spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn . TFUE TPP UE u .g .k . u .k .s .c . u .k .w .h . u .o .k .k . u .o .r . u .p .p .p . u .r . u .s .g . u .s .p . Dz .U . z 2013 r ., poz . 1222) – Traktat o  funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz .Urz . UE 2012 C 326/1) – „Transformacje Prawa Prywatnego” – Unia Europejska – ustawa z  20  grudnia 1996  r . o  gospodarce komunalnej (tekst jedn . Dz .U . z 2011 r . Nr 45, poz . 236) – ustawa z 28 lipca 2005 r . o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn . Dz .U . z 2010 r . Nr 90, poz . 594 ze zm .) – ustawa z 6 lipca 1982 r . o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 707 ze zm .) – ustawa z  16  lutego 2007  r . o  ochronie konkurencji i  konsumentów (Dz .U . Nr 50, poz . 331 ze zm .) – ustawa z 24 sierp nia 2001 r . o ostateczności rozrachunku w systemach płatno- ści i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasad nadzoru nad tymi systemami (tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 246 ze zm .) – ustawa z  19  grudnia 2008  r . o  partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz .U . z 2009 r . Nr 19, poz . 100 ze zm .) – ustawa z  29  wrześ nia 1994  r . o  rachunkowości (tekst jedn . Dz .U . z  2013  r ., poz . 330 ze zm .) – ustawa z 8 marca 1990 r . o samorządzie gminnym (tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 594 ze zm .) – ustawa z  5  czerw ca 1998  r . o  samorządzie powiatowym (tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 595 ze zm .) ustawa o BFG – ustawa z  14  grudnia 1994  r . o  Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (tekst jedn . Dz .U . z 2009 r . Nr 84, poz . 711 ze zm .) ustawa o KRS – ustawa z  20  sierp nia 1997  r . o  Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn . u .s .w . WE Wok . WTO z .r .r .z . ZZP Dz .U . z 2013 r ., poz . 1203 ze zm .) – ustawa z  5  czerw ca 1998  r . o  samorządzie województwa (tekst jedn . Dz .U . z 2013 r . Nr 142, poz . 596 ze zm .) – Wspólnota Europejska – „Wokanda” – Światowa Organizacja Handlu – ustawa z 6 grudnia 1996 r . o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (tekst jedn . Dz .U . z 2009 r . Nr 67, poz . 569 ze zm .) – „Zeitschrift für Zivilprozeß” Uwaga: artykuły powołane bez bliższego okreś lenia są artykułami ustawy z 28 lutego 2003 r . – Pra- wo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 1112 ze zm .) . Wykaz skrótów Wstęp Oddane do rąk P .T . Czytelników piąte wydanie Komentarza do Prawa upadłościo- wego i  naprawczego nie jest prostym powtórzeniem wydania czwartego . Prawo upadłościowe i naprawcze jest bowiem aktem prawnym dość często stosowanym w praktyce, co powoduje, że jego przepisy w znacznym zakresie stanowią przed- miot orzeczeń judykatury, na tyle istotnych, że ich wskazanie wydaje się zasadne . Ponadto problematyka zwłaszcza prawa upadłościowego, a w mniejszym zakresie prawa naprawczego jest przedmiotem licznych głosów doktryny . Wydaje się, że ich wskazanie jest ze wszech miar pożądane . Komentarz do Prawa upadłościowego i  naprawczego został napisany, co do za- sady, przez praktyków, choć część autorów to także teoretycy . W głównej mierze omówiono praktyczną stronę poruszanych zagadnień, a  konstrukcje teoretyczne są podnoszone jedynie w  tych przypadkach, gdy mają istotne znaczenie dla rozstrzyg nięć praktycznych . Z tej też przyczyny publikacja jest, co do zasady, skie- rowana do praktyków postępowań upadłościowych i  naprawczych, bez względu na rolę, jaką odgrywają w tym procesie, ale także do wierzycieli i upadłych przed- siębiorców, którzy również są uczestnikami tego postępowania . Komentarz uwzględnia praktykę, która ukształtowała się od dnia wejścia w życie Prawa upadłościowego i naprawczego, najnowsze orzecznictwo oraz wiele pozycji bibliograficznych o tej tematyce . W  celu ułatwienia korzystania z  komentarza przez syndyków, nadzorców sądo- wych lub zarządców oprócz omówienia zagadnień dotyczących przepisów Prawa upadłościowego i  naprawczego zamieszczono również w  niezbędnym zakresie m .in . uwagi z  zakresu rachunkowości, które wbrew utartemu poglądowi nie są jednoznacznie rozumiane i  stosowane w  tym specyficznym okresie istnienia i funkcjonowania przedsiębiorców . Wydaje się, że takie ujęcie zagadnień podnosi wartość praktyczną niniejszego komentarza . W  rozszerzonym, zaktualizowanym i  uzupełnionym piątym wydaniu uwzględ- niono najnowsze orzecznictwo, zarówno opublikowane, jak i  niepublikowane, a  także nowe doświadczenia autorów wynikające z  praktyki prowadzenia czyn- 15 Wstęp ności w ramach postępowań upadłościowych i naprawczych oraz najnowszą lite- raturę przedmiotu . Stan prawny komentarza to 25 marca 2014 r . Autorami komentarza są: prof. dr hab. Halina Buk, kierownik Katedry Rachun- kowości Międzynarodowej Wydziału Finansów i Ubezpieczeń Uniwersytetu Eko- nomicznego w Katowicach, dyplomowany księgowy; dr hab. Rafał Adamus, pro- fesor Uniwersytetu Opolskiego, kierownik Zakładu Prawa Gospodarczego, Handlowego i  Upadłościowego Wydziału Prawa i  Administracji, radca prawny; dr  Dariusz Chrapoński, sędzia Sądu Okręgowego w  Katowicach, wykładowca Krajowej Szkoły Sądownictwa i  Prokuratury w  Krakowie; Piotr Dragon, radca prawny; Leszek Guza, sędzia Sądu Okręgowego w Gliwicach; dr hab. Wojciech Klyta, Katedra Prawa Cywilnego i  Prawa Prywatnego Międzynarodowego Wy- działu Prawa i  Administracji Uniwersytetu Śląskiego; Saturnin Ociessa, nota- riusz; dr  Andrzej Pokora, Katedra Prawa Postępowania Cywilnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, adwokat; dr Aleksander Jerzy Wi- tosz, Zakład Prawa Gospodarczego, Handlowego i  Upadłościowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego, radca prawny; prof. dr hab. An- toni Witosz, Katedra Prawa Gospodarczego i Handlowego Wydziału Prawa i Ad- ministracji Uniwersytetu Śląskiego w  Katowicach, radca prawny; Lesław Zie- liński, sędzia Sądu Okręgowego w Gliwicach . USTAWA z dnia 28 lutego 2003 r . Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst pierwotny Dz .U . z 9 kwiet nia 2003 r . Nr 60, poz . 535; tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 1112; zm .: Dz .U . z 2012 r ., poz . 1529; z 2013 r ., poz . 355, poz . 613) CZĘŚĆ PIERWSZA Przepisy ogólne o postępowaniu upadłościowym i jego skutkach TyTUł I Przepisy ogólne DZIAł I Przepisy wstępne Art. 1. ZAKRES REGULACJI Art. 1. 1. Ustawa reguluje: 1) zasady wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli od niewypłacalnych dłużników będących: a) przedsiębiorcami, Rafał Adamus 17 Art. 1 Część pierwsza. Przepisy ogólne o postępowaniu upadłościowym i jego skutkach b) osobami fizycznymi nie prowadzącymi działalności gospodarczej, których niewypłacalność powstała wskutek wyjątkowych i  niezależ- nych od nich okoliczności; 2) skutki ogłoszenia upadłości; 3) zasady postępowania naprawczego wobec przedsiębiorców zagrożonych niewypłacalnością. 2. Przepisy ustawy stosuje się również do innych podmiotów okreś lonych w ustawie. PRAWO UPADŁOŚCIOWE I NAPRAWCZE JAKO SAMODZIELNA GAŁĄŹ PRAWA I JEJ WEWNĘTRZNA SYSTEMATYZACJA 1. Wyodrębnienie gałęzi prawa jest długotrwałym procesem, na który ma wpływ wiele czynników, takich jak np . tradycje kultury prawnej, zmiany stosunków spo- łecznych, akty działania prawodawcy (szerzej na temat Prawa upadłościowego jako gałęzi prawa zob . R .  Adamus, Miejsce Prawa upadłościowego i  naprawczego w systemie prawa, PUG 2011, nr 1, s . 16 i n .) . Ukształtowana w taki sposób „syste- matyzacja ogólnego zbioru norm nie jest wskutek tego oparta na ostrych kryte- riach podziału” (Z .  Radwański, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2009, s .  5) . Gałąź prawa reguluje stosunki społeczne, do których się odnosi w  sposób pełny . W  efekcie do stosunku społecznego podlegającego regulacji danej gałęzi prawa mają bezpośrednie zastosowanie normy prawne z  owej gałęzi prawa . Z kolei normy prawne z innych gałęzi prawa można stosować jedynie analogicznie lub subsydiarnie (Z . Radwański, Prawo cywilne…, Warszawa 2009, s . 5) . 2. Od gałęzi prawa należy odróżnić tzw . „kompleksowe regulacje prawne” (ustawy) . Kompleksowa regulacja prawna to zespół norm odnoszących się do jednego przed- miotu, które z  systemowego punktu widzenia należą do (różnych) gałęzi prawa (Z . Radwański, Prawo cywilne…, Warszawa 2009, s . 5) . 3. Według niektórych wypowiedzi prawo upadłościowe stanowi element większej całości – dziedziny prawa gospodarczego prywatnego (M . Pannert, Wpływ upad­ łości likwidacyjnej na wykonywanie zobowiązań z  umów wzajemnych, Warszawa 2010, s . 22) . Niemniej tzw . upadłość konsumencka, a zatem część prawa upadło- ściowego, odnosi się do obrotu pozagospodarczego . Według innego poglądu prawo upadłościowe jest częścią prawa hand lowego (M .  Koenner, Likwidacja upadłościowa, Kraków 2006, s .  21–22) . Sąd Najwyższy w  wyroku z  8  stycznia 2010  r . (IV  CSK 298/09, OSNC 2010, nr  C, poz .  88) wyraził pogląd, że „prawo upadłościowe jest częścią systemu prawa cywilnego, w którym prawu podmioto- wemu odpowiada roszczenie procesowe, realizowane w  drodze powództwa o ustalenie, o zasądzenie albo o ukształtowanie stosunku prawnego” . Inny Autor zaliczył zagadnienia związane z  upadłością transgraniczną do wspólnotowego prawa gospodarczego (A . Cieśliński, Wspólnotowe prawo gospodarcze, Warszawa 2003, s . 268 i n .) . 18 Rafał Adamus Tytuł I. Przepisy ogólne Art. 1 4. W starszej literaturze B . Stelmachowski (Prawo upadłościowe Ziem Zachodnich, Po- znań 1932, s . 3) podniósł, że „przepisy materialne i postępowanie upadłościowe tworzą razem jedną zwartą całość wyodrębniającą się zarówno z dziedziny prawa materialnego, jak i procesowego . Wobec tego jest uzasadnione traktowanie upad- łości jako całości odrębnej od innych dziedzin prawa” . Prawo upadłościowe i na- prawcze zostało potraktowane we współczesnym piś miennictwie jako jedna z ga- łęzi prawa, które reguluje „skutki prawne dotyczące niewypłacalności oraz zagrożenia niewypłacalnością tym prawem objętych” (F .  Zedler, Prawo upad­ łościowe i naprawcze w zarysie, Kraków 2004, s . 23; K . Flaga-Gieruszyńska, Prawo upad łościowe i naprawcze, wyd . 2, Warszawa 2005, s . 1) . 5. Kryterium wyodrębnienia prawa upad łościowego jako gałęzi prawa wiąże się ze szczególnym rodzajem stosunków społecznych, do których owa gałąź prawa się odnosi, a  które się wiążą z  niewypłacalnością dłużnika, bez względu na źródło czy tytuł powstania długu (zob . art . 1 pr .up .n .) . Innymi słowy, do wyodrębnienia prawa upad łościowego jako gałęzi prawa należałoby posłużyć się kryterium przedmiotowym . Szczególny rodzaj stosunków społecznych, jakie reguluje prawo upad łościowe, stanowi kryterium dla wyróżnienia prawa upad łościowego, a  za- razem jedną z  podstawowych racji przemawiających za wyodrębnieniem prawa upad łościowego jako osobnej gałęzi prawa (R . Adamus, Miejsce…, s . 17) . 6. Za wyodrębnieniem prawa upad łościowego jako osobnej gałęzi prawa, oprócz wspomnianej racji o charakterze przedmiotowym, przemawia racja o charakterze funkcjonalnym . Prawo upad łościowe i naprawcze jako zbiór norm pełni charakte- rystyczne funkcje (zob . np . art . 2 pr .up .n .) definiowane w nauce prawa i szeroko w  niej opisywane . Zob . np .  A .  Witosz, Prawo upad łościowe i  naprawcze. Zwięzły komentarz, Bydgoszcz–Katowice 2003, s . 13 i n .; S . Cieślak, Fundusze masy upad­ łości – postępowanie podziałowe. Komentarz, Warszawa 2004, s .  15 i  n .; J .  Brol, Prawo upad łościowe w świet le praktyki sądowej, Warszawa 1995, s . 16 i n .; K . Ko- hutek, Sanacja banku w  bankowych procedurach naprawczych i  w  postępowaniu upad łościowym, Kraków 2005, s . 510 i n .; R . Adamus, Miejsce…, s . 18 . 7. Dalej należy wskazać na racje o charakterze podmiotowym . Prawo upad łościowe reguluje bowiem relacje pomiędzy niewypłacalnym dłużnikami a  ich wierzycie- lami (zob . np . art . 5–9, art . 369 ust . 1, art . 4911, 492 pr .up .n .) . Cechą prawa upad- łościowego jest stworzenie szczególnego rodzaju więzi pomiędzy niewypłacalnym dłużnikiem a jego wierzycielami . Wierzyciele mogą wchodzić w szczególne relacje pomiędzy sobą w ramach rady wierzycieli (art . 201 i n . pr .up .n .) czy zgromadzenia wierzycieli (art .  191 i  n . pr .up .n .) . W  przypadku upad łości likwidacyjnej prawo upad łościowe wprowadza szczególne zasady zaspakajania wierzycieli (zob . np . art . 335 i n ., 342, 343 pr .up .n .) . Z kolei w przypadku upad łości układowej wie- rzyciele mogą być podzieleni na kategorie interesu (art . 278 pr .up .n .) i w pewnych granicach mogą być adresatami zróżnicowanych propozycji układowych (art . 279 pr .up .n .) (R . Adamus, Miejsce…, s . 18) . Rafał Adamus 19 Art. 1 Część pierwsza. Przepisy ogólne o postępowaniu upadłościowym i jego skutkach 8. Nie bez znaczenia jest racja o  charakterze techniczno-legislacyjnym wyrażająca się w fakcie umieszczenia zagadnień upad łościowych w osobnym akcie prawnym . Regulacja upad łości w  innych aktach prawnych ma charakter szczątkowy i  jest podporządkowana zasadom ogólnym wynikającym z  ustawy – Prawo upad- łościowe i naprawcze (R . Adamus, Miejsce…, s . 18) . 9. Trzeba wreszcie wspomnieć o  racji historycznej . Historyczny rozwój prawa upad- łościowego na ziemiach polskich również wiązał się z istnieniem, co do zasady, wy- emancypowanych zbiorów norm prawnych dotyczących niewypłacalności . Zob . np . R . Adamus, Zarys historii źródeł prawa upad łościowego w Polsce, „Jurysta” 2009, nr 7, s . 25 i n . Reforma prawa upad łościowego z 1934 r . nawiązywała w pewnym zakresie do tych tradycyjnych rozwiązań pozaborowych (w szczególności austriac- kich i niemieckich) . Z kolei współczesna kodyfikacja z 2003 r . uwzględnia w stosun- kowo dużej części dorobek prawny z 1934 r . (R . Adamus, Miejsce…, s . 18) . 10. Prawo upad łościowe jako osobna gałąź prawa podlega wewnętrznej systematy- zacji, a  innymi słowy grupowaniu norm prawnych według umownie przyjętych zasad . Można zatem wyróżnić materialne i formalne prawo upad łościowe (J . Brol, Prawo upad łościowe w świet le…, s . 15, M . Pannert, Wpływ…, s . 25) . Por . J . Namit- kiewicz, Podręcznik prawa hand lowego, wekslowego, czekowego i  upad łościowego, Warszawa 1927, s . 486, który odróżnia „upad łość” od jej „przewodu” . Obok mate- rialnego i  formalnego prawa upad łościowego można wyróżnić ustrojowe prawo upad łościowe i karne prawo upad łościowe . Dalej należy wskazać na międzynaro- dowe prawo upad łościowe, które można podzielić na międzynarodowe prawo ko- lizyjne i  międzynarodowe postępowanie upad łościowe . Z  uwagi na przymioty dłużnika można dokonać podziału na prawo upad łościowe przedsiębiorcy i  na konsumenckie prawo upad łościowe (R . Adamus, Miejsce…, s . 18) . 11. Duże znaczenie ma odróżnienie pojęcia „upad łość” od okreś lenia „postępowanie upad łościowe” . O ile „upad łość” można okreś lić jako szczególny stan prawny zwią- zany z  niewypłacalnością dłużnika, o  tyle „postępowanie upad łościowe” można scharakteryzować jako zbiór norm regulujących sposób przeprowadzenia upad- łości (R . Adamus, Miejsce…, s . 19) . 12. W literaturze przedmiotu sformułowano pojęcia prawa upad łościowego „formal- nego” („proceduralnego”) i „materialnego” (O . Buber, Polskie prawo upad łościowe, Warszawa 1936, s .  11; B .  Stelmachowski, Prawo upad łościowe Ziem Zachodnich, s .  3; J .  Kruczalak-Jankowska, Ogłoszenie upad łości. Skutki dotyczące zobowiązań w  krajowym i  transgranicznym postępowaniu upad łościowym, Warszawa 2010, s .  18; D .  Chrapoński, Wyłączenia z  masy upad łości, Warszawa 2010, s .  XIII; W . Klyta, Uznanie…, s . 22) . 13. Kryterium rozgraniczające normy materialne i formalne determinuje skutek, jaki norma ma powodować . Jeżeli norma ma powodować skutek w  sferze postępo- wania, stanowi ona normę formalną, a  jeżeli wywołuje skutek bezpośrednio 20 Rafał Adamus Tytuł I. Przepisy ogólne Art. 1 w  sferze stosunków społecznych, jest normą materialną (R .  Adamus, Miejsce…, s . 19 i tam cyt . literatura) . 14. Zarówno prawo upad łościowe materialne, jak i formalne mają charakter dziedzin względem siebie niesamodzielnych . W szczególności wskazać należy, że do reali- zacji stosunków upad łościowych materialnych niezbędne jest prawo upad- łościowe formalne . Owa silna zależność pomiędzy prawem materialnym i  for- malnym jest argumentem za uregulowaniem obu norm prawnych w jednym akcie prawnym (R . Adamus, Miejsce…, s . 19) . 15. Postępowanie upad łościowe, a  także postępowanie naprawcze należy zakwalifi- kować jako rodzaj postępowania cywilnego, sądowego (por . P .  Janda, Ochrona osób trzecich w postępowaniu upad łościowym obejmującym likwidację majątku upa­ dłego przedsiębiorcy, Warszawa 2011, s . 16 i n .) . Postępowanie upad łościowe po- wiązane z  likwidacją majątku upadłego okreś la się jako egzekucję generalną, w  odróżnieniu od egzekucji syngularnej (zob . np .  S .  Cieślak, Podział funduszów masy upad łości, Warszawa 2000, s . 11, 12–13) . Niemniej klasyfikacja egzekucji na generalną i syngularną wiąże się z pewnym uproszczeniem . Postępowanie upad- łościowe, m .in . z uwagi na swą wielowątkowość, nie jest bowiem prostym odpo- wiednikiem postępowania egzekucyjnego uregulowanego w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (R . Adamus, Miejsce…, s . 19) . 16. Postępowanie upad łościowe klasyfikowane jest jako postępowanie wykonawcze i  właś ciwiej jako rozpoznawczo-wykonawcze, gdyż elementem tego postępo- wania jest ustalenie listy wierzytelności . Elementy charakterystyczne dla postę- powania wykonawczego w szczególności łączą się z trybem tzw . upad łości likwi- dacyjnej . W  mniejszym stopniu występują w  przypadku upad łości układowej, w  sytuacji gdy zawierany układ ma charakter restrukturyzacyjny . Z  uwagi na ową cechę postępowania rozpoznawczego postępowanie upad łościowe można zaliczyć do postępowania nieprocesowego . W  ramach postępowania upad- łościowego nie ma dwubiegunowości charakterystycznej dla procesu . Wierzy- ciele w różnym stopniu mogą być zainteresowani wynikiem postępowania upad- łościowego, a  niekiedy wzajemnie sprzeczne interesy mogą ujawnić się wśród samych wierzycieli . Na wspomniany brak dwubiegunowości postępowania upad- łościowego przede wszystkim wskazują same przepisy postępowania upad- łościowego (zob . np . art . 256 i 234 pr .up .n .) . Również postępowanie naprawcze jest rodzajem postępowania nieprocesowego . Prawo postępowania cywilnego, zgodnie z tradycją, zalicza się do dziedziny prawa publicznego . Normy postępo- wania mają – co do zasady – charakter imperatywny . Odnosi się to również do norm formalnego postępowania upad łościowego . Ustawa – Prawo upad łościowe i naprawcze nie reguluje zagadnień związanych z postępowaniem w sposób zu- pełny . Ustawodawca posłużył się odesłaniem do Kodeksu postępowania cywil- nego zarówno wśród przepisów o postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upad- Rafał Adamus 21 Art. 1 Część pierwsza. Przepisy ogólne o postępowaniu upadłościowym i jego skutkach łości (art .  35 pr .up .n .), jak i  wśród przepisów o  właś ciwym postępowaniu upad łościowym (art . 229 pr .up .n .) (R . Adamus, Miejsce…, s . 19) . 17. W sferze problematyki formalnego prawa upad łościowego pozostaje zagadnienie stadiów (etapów) postępowania upad łościowego . Przy pełnym przebiegu postępo- wanie upad łościowe dzieli się na postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upad- łości i na właś ciwe postępowanie upad łościowe . W postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upad łości bada się zdolność upad łościową dłużnika, podstawy ogło- szenia upad łości, przesłanki wyboru danego trybu postępowania upad łościowego . Właś ciwe postępowanie upad łościowe realizuje zasadniczy cel prawa upad- łościowego (R . Adamus, Miejsce…, s . 19) . 18. Zdaniem J .  Kruczalak-Jankowskiej (Ogłoszenie…, s .  18) w  skład materialnego prawa upad łościowego wchodzą normy okreś lające „warunki, w  których ogła- szana jest upad łość w stosunku do podmiotów o okreś lonych cechach, jak również wpływ tego zdarzenia na stanowisko prawne dłużnika, w  szczególności w  rela- cjach z  osobami trzecimi w  sferze prawa materialnego, a  także konsekwencje, jakie spowoduje w tej sferze ustanie upad łości” . Znacznie oszczędniej zakres norm materialnoprawnych ujmuje F .  Zedler . W  ocenie tego Autora normy materialno- prawne regulują skutki ogłoszenia upad łości w  sferze prawa materialnego oraz materialnoprawne skutki wszczę cia postępowania naprawczego (F . Zedler, Prawo upad łościowe i naprawcze w zarysie…, s . 29) . Niemniej jednak, jak się wydaje, po- jęcie niewypłacalności (przesłanki ogłoszenia upad łości) należy ujmować w kate- gorii norm prawa materialnego (R . Adamus, Miejsce…, s . 19) . 19. Z punktu widzenia niewypłacalności dłużnika nie ma znaczenia, jakiego rodzaju i  z  jakiego tytułu pochodzą niezaspokojone wierzytelności i  inne należności . W  konkretnym postępowaniu upad łościowym zazwyczaj istnieją długi ze sto- sunków o  charakterze prywatnoprawnym oraz długi ze stosunków publiczno- prawnych (np . podatki) (R . Adamus, Miejsce…, s . 19) . 20. Istotną cechą prawa upad łościowego jest wprowadzenie szczególnych zasad doty- czących pokrycia długów z masy upad łości, które – co do zasady – zastępują pro- cedury wynikające z  właś ciwości danego długu . Niemniej jednak charakter prawny długów, a w tym okoliczność, że mogą one wynikać także ze stosunków publicznoprawnych, nie determinuje charakteru prawa upad łościowego w kontek- ście podziału na prawo publiczne i prawo prywatne (R . Adamus, Miejsce…, s . 19) . 21. Co do zasady normy materialnego prawa upad łościowego mają charakter impera- tywny, co jest podyktowane potrzebą ścisłej ochrony interesów wierzycieli, czego mogłaby nie gwarantować metoda regulacji dyspozytywnej . Niemniej jednak owa cecha norm materialnego prawa upad łościowego również nie ma przełożenia na zagadnienie autonomiczności stron we wzajemnych relacjach czy ich ewentual- nego hierarchicznego podporządkowania (R . Adamus, Miejsce…, s . 19) . 22 Rafał Adamus Tytuł I. Przepisy ogólne Art. 1 22. Z  analizy przepisów materialnego prawa upad łościowego należałoby wyciągnąć wniosek, że podmioty materialnych stosunków upad łościowych nie pozostają w  stosunku do siebie w  relacjach hierarchicznego podporządkowania, ale mają równorzędną pozycję prawną . Przykładowo pozycja syndyka i  kontrahenta upa- dłego w przypadku niewykonania umowy wzajemnej nie jest – co prawda – syme- tryczna (art .  98 pr .up .n .), niemniej kontrahent upadłego nie jest hierarchicznie podporządkowany syndykowi (R . Adamus, Miejsce…, s . 19) . 23. Upadłość w polskim systemie prawnym odnosi się zarówno do dłużników będą- cych przedsiębiorcami, jak i do dłużników będących osobami fizycznymi niepro- wadzącymi działalności gospodarczej . W  tym ostatnim przypadku w  piś- miennictwie funkcjonuje pojęcie upad łości konsumenckiej . W  konsekwencji de lege lata upad łość jest dziedziną zarówno obrotu profesjonalnego (upad łość przedsiębiorcy), jak i obrotu konsumenckiego (upad łość konsumencka) . Na mar- ginesie należy wskazać, że według – wydaje się – dominujących wypowiedzi piś- miennictwa, w  obecnym stanie prawnym nie ma podstaw do wyodrębniania prawa hand lowego z prawa cywilnego z uwagi na przyjętą zasadę jedności prawa cywilnego (zob . np .  Z .  Radwański, Prawo cywilne…, Warszawa 2009, s .  11–13; M .  Safjan, w:  System Prawa Prywatnego. Prawo cywilne – część ogólna, t .  I, red . M . Safjan, Warszawa 2007, s . 57 i n .; J . Namitkiewicz, Podręcznik…, s . 11 i n .) . Z kolei zdaniem innego Autora, A . Kidyby, koncepcja jedności prawa cywilnego nie oznacza odejścia od „podziału na prawo hand lowe i  prawo cywilne po- wszechne” (zob . A . Kidyba, Prawo hand lowe, Warszawa 2009, s . 2) . INSTYTUCJE PRAWA PRYWATNEGO W PRAWIE UPADŁOŚCIOWYM I NAPRAWCZYM 24. Przepisy prawa upad łościowego, jak wspomniano, znajdują zastosowanie do ob- szaru zarówno stosunków o  charakterze cywilnoprawnym, jak i  do stosunków o charakterze publicznoprawnym (np . wierzytelności z tytułu podatków i innych danin publicznych) . W  praktyce, w  postępowaniach upad łościowych występują zarówno wierzytelności prywatnoprawne, jak i wierzytelności o charakterze pu- blicznoprawnym . Z uwagi na istotę stosunków prywatnoprawnych nie jest w prak- tyce możliwe niewystępowanie w  postępowaniach upad łościowych stosunków o charakterze prywatnoprawnych . 25. Instytucje prawa prywatnego mają charakter homogeniczny w tym znaczeniu, że – co do zasady – stosuje się je do stosunków cywilnoprawnych . Rozszerzenie insty- tucji prawa cywilnego na relacje nieprywatnoprawne wymaga w  zasadzie szcze- gólnej podstawy prawnej . W  braku wyraźnej podstawy do takiego rozszerzenia pojawiają się wątp liwości co do stosowania instytucji prawa prywatnego do sto- sunków nieprywatnoprawnych . Z  kolei instytucje prawa publicznego (np .  z  za- kresu prawa podatkowego, prawa celnego), są – co do zasady – nieprzydatne dla Rafał Adamus 23 Art. 1 Część pierwsza. Przepisy ogólne o postępowaniu upadłościowym i jego skutkach stosunków prywatnoprawnych . W tym miejscu należy postawić wniosek, że prze- pisy Prawa upad łościowego i  naprawczego w  istocie rzeczy zastępują niektóre ogólne uregulowania zarówno prawa prywatnego, jak i  prawa publicznego, co wiąże się m .in . z zagadnieniem ustalania i zaspakajania należności w prawie upad- łościowym . Można w  pewnym uproszczeniu stwierdzić, że prawo upad łościowe sprowadza, mocą włas nej regulacji, pewne obszary prywatnoprawne i publiczno- prawne do wspólnego mianownika . 26. Prawo upad łościowe i naprawcze posługuje się aparaturą językową podporządko- wanym włas nym potrzebom jurydycznym . Np . zwroty „wierzyciel” czy „dłużnik” mają swoje włas ne znaczenia i  zakresy desygnatów tych słów na gruncie prawa upad łościowego, i  nie są tożsame z  zakresami desygnatów tych zwrotów na gruncie Kodeksu cywilnego . Inny wymiar prawny ma bezskuteczność czynności upadłego, a inny bezskuteczność czynności dłużnika . Nie można zatem terminów prawa upad łościowego uznawać za w pełni bliźniacze z pojęciami Kodeksu cywil- nego . Niemniej niekiedy prawo upad łościowe wyraźnie odwołuje się pojęć Ko- deksu cywilnego i posługuje się nimi w zasadzie dokładnie w takim znaczeniu, jak w  Kodeksie cywilnym, np .  w  odniesieniu do pojęcia „firma” . Synkretyzm pier- wiastków prywatnoprawnych i publicznoprawnych wiąże się z używaniem przez ustawodawcę niejednolitej terminologii . Przykładowo, ustawodawca posługuje się terminami „należność” i  „wierzytelności” . Niekiedy, na tym tle, prawo upad- łościowe posługuje się pewnymi uogólnieniami legislacyjnymi . Tytułem przy- kładu należy wskazać, że zwrot „należności z czynności syndyka” (art . 342 ust . 1 pkt 1) odnosi się zarówno do wykreowania przez syndyka zobowiązań prywatno- prawnych, jak i do powstania zobowiązań podatkowych w okresie postępowania upad łościowego niewiążących się z  „czynnościami” syndyka (np .  zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości, które powstają niezależnie od jakichkolwiek zachowań syndyka) . Przyjąć zatem należy, że główne założenia postępowania upad łościowego, wyra- żone przede wszystkim w  art .  2 pr .up .n ., stanowią siłę sprawczą dla kreowania, względnie modyfikacji instytucji prawa prywatnego w upad łości . 27. W odniesieniu do instytucji prawa prywatnego na tle prawa upad łościowego nie ma odpowiednika art . 2 k .s .h ., który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w  Kodeksie spó łek hand lowych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, a  jeżeli wymaga tego (właś ciwość) natura stosunku prawnego spółki hand lowej, przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio . Ów „brak” jest rzecz jasna uzasad- niony tym, że prawo upad łościowe odnosi się do niewypłacalności powodowanej nie tylko zobowiązaniami ze stosunków prywatnoprawnych, ale także stosunków publicznoprawnych . Pozycję instytucji prawa prywatnego w  prawie upad- łościowym należy rekonstruować na podstawie zasad ogólnych prawa upad- łościowego, jak również na podstawie treści konkretnych przepisów . 24 Rafał Adamus Tytuł I. Przepisy ogólne Art. 1 28. Prawo upad łościowe, po pierwsze, „przejmuje” pewne instytucje prawa cywilnego na swój obszar regulacji bez wprowadzania zasadniczych zmian . Po drugie, prawo upad łościowe wprowadza pewne modyfikacje do ogólnych przepisów prawa pry- watnego . Po trzecie, prawo upad łościowe wprowadza włas ne instytucje prawa prywatnego . 29. Istotnym problemem jest zagadnienie „czystości” czy „jednorodności” pewnych instytucji z obszaru prawa upad łościowego . Struktura prawna taka jak np . układ w  upad łości układowej czy kolejność zaspakajania wierzycieli jest nasycona za- równo elementami prywatnymi, jak i  publicznoprawnymi . W  przypadku układu na jego element prywatnoprawny składa się element woli upadłego (przy czym nie jest on obecny w  każdym przypadku, np .  gdy upadły nie złożył propozycji układowych) i element woli większości wierzycieli . Natomiast procedura zatwier- dzenia układu przez sąd dla wywołania skutków prawnych podlega uregulowa- niom proceduralnym właś ciwym prawu publicznemu . Podobnie plan podziału w  upad łości likwidacyjnej okreś la pewne zasady regulowania zobowiązań (po- dział zobowiązań na grupy, zasada proporcjonalnego zaspokojenia zobowiązań w  ramach danej grupy) . Niemniej powstanie planu podziału podlega przepisom postępowania . 30. Należy wskazać na istotne zagadnienie zastąpienia mechanizmu konsensu stron podporządkowania niektórych stosunków na obszarze upad łości zasadzie domi- nacji grupowego interesu wierzycieli . Szersza analiza tego zagadnienia musi na- stąpić przy omawianiu konkretnych instytucji . PODMIOTOWY I PRZEDMIOTOWY ZAKRES STOSOWANIA USTAWY 31. Przepis art .  1 okreś la przedmiotowy i  podmiotowy zakres stosowania ustawy (F .  Zedler, w:  A .  Jakubecki, F .  Zedler, Prawo upad łościowe i  naprawcze. Komen­ tarz, Kraków 2006, s .  24; J .  Brol, Podstawowe kierunki zmian w  postępowaniu upad łościowym, PPH 2003, nr  8, s .  4 i  n .) . Obecne brzmienie przepisu wynika z noweli Prawa upad łościowego i naprawczego, która wprowadziła do polskiego systemu prawnego tzw . upad łość konsumencką (ustawa z  5  grudnia 2008  r . o zmianie ustawy – Prawo upad łościowe i naprawcze oraz ustawy o kosztach są- dowych w sprawach cywilnych, Dz .U . Nr 234, poz . 1572) . Wprowadzenie tej in- stytucji prawnej rozszerzyło zakres podmiotowy ustawy . Upadłość konsumencka stanowi rodzaj odrębnego postępowania upad łościowego (tzw . postępowanie upad łościowe wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodar- czej) . Obecnie trwają prace legislacyjne nad modyfikacjami odnoszącymi się do regulacji upad łości konsumenckiej . Otwartym zagadnieniem teoretycznym jest kwestia szczególnego uregulowania de lege ferenda zasad odnoszących się do upad łości przedsiębiorców działających w  ramach różnego rodzaju związków . Zob . szerzej na ten temat: R . Adamus, Upadłość członków zgrupowania przedsię­ biorców. Uwagi de lege ferenda, PUG 2013, nr 2, s . 2 i n . Rafał Adamus 25 Art. 1 Część pierwsza. Przepisy ogólne o postępowaniu upadłościowym i jego skutkach 32. W  Prawie upad łościowym i  naprawczym ustawodawca zrezyg nował z  dwutoro- wego uregulowania problematyki niewypłacalności, jak miało to miejsce pod rzą- dami przepisów z  1934  r ., które wprowadzały odrębne postępowanie upad- łościowe i odrębne postępowanie układowe (F . Zedler, Prawo upad łościowe i ukła­ dowe, Toruń 1996, s . 43) . Obecnie do wspólnego dochodzenia roszczeń od niewy- płacalnych przedsiębiorców istnieje jedno postępowanie upad łościowe, które może przybierać różne postaci . Po pierwsze, może to być postępowanie upad- łościowe z  możliwością zawarcia układu . W  tym rodzaju postępowania zarząd mieniem wchodzącym w skład masy upad łości sprawuje zarządca albo – na zasa- dzie wyjątku – sąd ustanawia zarząd sprawowany przez upadłego (tzw . zarząd włas ny) . Po drugie, może to być postępowanie upad łościowe obejmujące likwi- dację majątku dłużnika . Natomiast postępowanie naprawcze dotyczy przedsię- biorców zagrożonych niewypłacalnością . Założenie systemowe jednotorowego uregulowania upad łości skutkuje konsekwencjami techniki legislacyjnej, polega- jącymi na tym, że ustawodawca wprowadza przepisy wspólne dla obu rodzajów postępowania upad łościowego i dodatkowo przepisy właś ciwe tylko dla jednego rodzaju postępowania upad łościowego . Owa zasada „jednego pnia” regulacji po- stępowania upad łościowego jest niestety źródłem wielu wątp liwości praktycz- nych . Na temat koncepcji zmian legislacyjnych w obszarze polskiego prawa upad- łościowego i  przygotowywanego projektu prawa restrukturyzacyjnego zob . np .  P .  Wołowski, Podłoże aksjologiczne prawa upad łościowego i  naprawczego we­ dług rekomendacji Zespołu Ministra Sprawied liwości ds. Nowelizacji Prawa Upadło­ ściowego i Naprawczego, Rej . 2013, nr 8, s . 85 i n ., R . Adamus, Kilka uwag do pro­ jektu założeń „Prawa restrukturyzacyjnego”, „Jurysta” 2013, nr 11, s . 3 i n . 33. Zakres przedmiotowy ustawy – Prawo upad łościowe i naprawcze obejmuje: 1) postępowanie upad łościowe dla przedsiębiorcy (wspólne dochodzenie rosz- czeń wierzycieli od niewypłacalnych dłużników będących przedsiębiorcami oraz skutki ogłoszenia upad łości), w  tym tzw . postępowanie oddłużeniowe (art . 369–370) i międzynarodowe postępowanie upad łościowe (art . 378–417) . Zob . D .  Zienkiewicz, w:  Prawo upad łościowe i  naprawcze. Komentarz, red . D .  Zienkiewicz, Warszawa 2004, s .  19–20 . Oprócz ogólnego postępowania upad łościowego ustawodawca wprowadził cztery rodzaje odrębnych postę- powań upad łościowych (postępowanie wszczę te po śmierci niewypłacalnego dłużnika, wobec banków, wobec zakładów ubezpieczeń, wobec emitentów ob- ligacji), 2) postępowanie upad łościowe osoby fizycznej nie-przedsiębiorcy (nazwa użyta w pewnym uproszczeniu), które ma status postępowania odrębnego, 3) postępowanie w  przedmiocie pozbawienia prawa prowadzenia działalności gospodarczej . 34. Zakres podmiotowy ustawy obejmuje trzy kategorie podmiotów: 1) przedsiębiorców, 26 Rafał Adamus Tytuł I. Przepisy ogólne Art. 1 2) podmioty niebędące przedsiębiorcami, na mocy przepisów szczególnych ustawy, 3) osoby fizyczne, niebędące ani przedsiębiorcami, ani osobami, do których sto- suje się zasady upad łościowe dotyczące przedsiębiorców . Obecnie ustawa reguluje również tzw . upad łość konsumencką, czyli upad łość nie- związaną z
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz. Wydanie 5
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: