Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00087 006860 11257639 na godz. na dobę w sumie
Problem niewolnictwa w USA na przełomie XVIII i XIX wieku - ebook/pdf
Problem niewolnictwa w USA na przełomie XVIII i XIX wieku - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: E-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7859-722-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> historia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Niniejszy tekst jest zbiorem spotkań ze studentami stosunków międzynarodowych I i II stopnia, które miały na celu rozszerzenie wiedzy dotyczącej początków Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, ze szczególnym uwzględnieniem czasów kolonialnych i pierwszych dekad istnienia republiki. Niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych było uznawane za zjawisko społeczno-polityczne, zabierali w tej sprawie głos najważniejsi ludzie w kraju. Wzbudzało w społeczeństwie skrajne emocje: od nienawiści do gloryfikacji niewolniczego systemu. Doczekało się, licząc wszystkie jego lata, pogłębionej analizy naukowej, dokonywanej przez kolejne pokolenia Amerykanów, chcących w ten sposób lepiej zrozumieć mechanizmy polityczne i gospodarcze, funkcjonujące w minionych czasach, by je porównać z amerykańską współczesnością.
System niewolniczy ludności kolorowej w najbardziej demokratycznym państwie świata porównywany był z innym systemem – z Królewskim Brytyjskim ustrojem politycznym i zależnością od metropolii w Londynie. Wobec osób podporządkowanych Koronie brytyjskiej – Afrykanów i kolonistów, używano słowa „niewolnik”, by w ten sposób ukazać ich status społeczny, wpisać okrutne traktowanie jako łamanie praw obywatelskich, zaś zniewolenie jako odbieranie godności ludzkiej. W takim świetle niewolnictwo było przedstawiane w listach prywatnych, zamieszczane jako artykuły w prasie kolonialnej i rzucane jako hasło na wiecach/ zgromadzeniach przed wybuchem Wojny o Niepodległość.

Równocześnie zbiór stanowi część przygotowywanej dysertacji doktorskiej dotyczącej Ojców Założycieli i systemu pracy niewolniczej w USA. Rozprawa jest próbą interdyscyplinarnego ujęcia tematu: nie tylko z uwzględnieniem opracowań z zakresu politologii, historii i ekonomii, ale także prawa i filozofii. Tego rodzaju wieloaspektowe prace badawcze wywołują zarówno emocje jak i refleksje, odsłaniają prawdę o tym iż niewolnictwo wciąż jest traktowane jako temat tabu, choć stanowi ważną część historii Stanów Zjednoczonych. Mimo iż temat pracy i opisywany okres obejmuje XVIII-XX wiek, to jednak ma wiele odniesień do współczesności, gdyż handel ludźmi nie zaniknął. Co więcej nadal się rozwija, zaś rząd USA dalej prowadzi walkę tym razem z niewolnictwem na skalę światową.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Niewolnictwo i abolicjonizm w dziejach USA w świetle dokumentów oraz amerykańskiej i polskiej literatury politologicznej tom 1 Edyta Najbert Problem niewolnictwa w USA na przełomie XVIII i XIX wieku © Copyright by Edyta Najbert e-bookowo Tytuł serii: Niewolnictwo i abolicjonizm w dziejach USA w świetle dokumentów oraz amerykańskiej i polskiej literatury politologicznej Tom 1: Problem niewolnictwa w USA na przełomie XVIII i XIX wieku Tom 2: Polityka federalna względem mniejszości czarnoskórej Tom 3: Walka o przyznanie równouprawnienia Afroamerykanom Projekt okładki e-bookowo ISBN 978-83-7859-722-3 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo www.e-bookowo.pl Kontakt: wydawnictwo@e-bookowo.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości bez zgody wydawcy zabronione Wydanie I 2016 Wstęp Niniejszy tekst jest zbiorem spotkań ze studentami sto- sunków międzynarodowych I i II stopnia, które miały na celu rozszerzenie wiedzy dotyczącej początków Stanów Zjed- noczonych Ameryki Północnej, ze szczególnym uwzględ- nieniem czasów kolonialnych i pierwszych dekad istnienia republiki. Niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych było uznawane za zjawisko społeczno - polityczne, zabierali w tej sprawie głos najważniejsi ludzie w kraju. Wzbudzało w spo- łeczeństwie skrajne emocje: od nienawiści do gloryfikacji niewolniczego systemu. Doczekało się, licząc wszystkie jego lata, pogłębionej analizy naukowej, dokonywanej przez ko- lejne pokolenia Amerykanów, chcących w ten sposób lepiej zrozumieć mechanizmy polityczne i gospodarcze, funkcjo- nujące w minionych czasach, by je porównać z amerykańską współczesnością. System niewolniczy ludności kolorowej w najbardziej de- mokratycznym państwie świata porównywany był z innym systemem – z Królewskim Brytyjskim ustrojem politycznym i zależnością od metropolii w Londynie. Wobec osób pod- porządkowanych Koronie brytyjskiej – Afrykanów i koloni- stów, używano słowa „niewolnik”, by w ten sposób ukazać ich status społeczny, wpisać okrutne traktowanie jako łamanie praw obywatelskich, zaś zniewolenie jako odbieranie god- 4 e-bookowoEdyta Najbert Problem niewolnictwa w USA (przełomie XVIII i XIX wieku) ności ludzkiej. W takim świetle niewolnictwo było przed- stawiane w listach prywatnych, zamieszczane jako artykuły w prasie kolonialnej i rzucane jako hasło na wiecach/ zgro- madzeniach przed wybuchem Wojny o Niepodległość. Równocześnie zbiór stanowi część przygotowywanej dy- sertacji doktorskiej dotyczącej Ojców Założycieli i systemu pracy niewolniczej w USA. Rozprawa jest próbą interdyscy- plinarnego ujęcia tematu: nie tylko z uwzględnieniem opra- cowań z zakresu politologii, historii i ekonomii, ale także prawa i filozofii. Tego rodzaju wieloaspektowe prace ba- dawcze wywołują zarówno emocje jak i refleksje, odsłaniają prawdę o tym iż niewolnictwo wciąż jest traktowane jako temat tabu, choć stanowi ważną część historii Stanów Zjed- noczonych. Mimo iż temat pracy i opisywany okres obejmuje XVIII-XX wiek, to jednak ma wiele odniesień do współcze- sności, gdyż handel ludźmi nie zaniknął. Co więcej nadal się rozwija, zaś rząd USA dalej prowadzi walkę tym razem z nie- wolnictwem na skalę światową. 5 e-bookowoEdyta Najbert Problem niewolnictwa w USA (przełomie XVIII i XIX wieku) Geneza niewolnictwa amerykańskiego We, greatly commending, and graciously accepting of, their Desires for the Furtherance of so noble a Work, which may, by the Providence of Almighty God, hereafter tend to the Glory of his Divine Majesty, in propagating of Christian Religion to such People, as yet live in Darkness and miserable Ignorance of the true Knowledge and Worship of God, and may in time bring the Infidels and Savages, living in those parts, to human Civility, and to a settled and quiet Government: DO, by these our Letters Patents, graciously accept of, and agree to, their humble and well-intended Desires; ~ The First Charter of Virginia; April 10, 16061 Niewolnictwo nie było w dziejach świata i Europy zjawi- skiem nowym. Znano je od starożytności. Stanowiło pod- stawę tworzenia się imperiów, a ludzie uznawali je za coś nor- malnego.2 Kiedy czasy się zmieniły, wielkie imperia upadły, a w Europie zapanowało chrześcijaństwo, to jego religijna 1 H. S. Commager, The Documents of American History, vol. 1, New York 1973, ss. 8 - 9. 2 Więcej w: E. Dal Lago, C. Katsari, Slave systems ancient and modern, Cambridge 2008, ss. 3 - 32. L. Schumacher, L. Mrozewicz, Niewolnictwo antyczne: dzień po- wszedni i los niewolnych, Poznań 2005, ss. 91 - 94. The Routledge History of Slavery ed. by G. Heuman, T. Burnard, London 2011, ss. 19 - 35. 6 e-bookowoEdyta Najbert Problem niewolnictwa w USA (przełomie XVIII i XIX wieku) doktryna nie uważała niewolnictwa za zło. Można przyjąć, iż poglądy Kościoła na instytucję niewolnictwa uległy w pew- nych kwestiach niewielkiemu uwstecznieniu w stosunku do prawa rzymskiego i greckiego. Teologowie chrześcijańscy, uznając niewolę za jeden ze skutków grzechu pierworod- nego, nie kwestionowali jej prawnego charakteru. Zalecali właścicielom humanitarne traktowanie sług, jak również akceptowali wszystkie uprawnienia panów usankcjonowane prawem rzymskim w stosunku do osób im podległych. Rów- nocześnie pogorszyła się sytuacja niewolników w ramach gmin wczesnochrześcijańskich, wydano bowiem zakaz wy- zwalania „niewolnych poddanych” stanowiących własność Kościoła (357 rok)3. Nadal przedstawiano niewolnikom per- spektywę szczęśliwego życia pośmiertnego, lecz zaznaczano, iż mogli na nie liczyć tylko ci posłuszni i ulegli swym panom, czyli tacy, którym wolność właściwie nie była potrzebna. W taki sposób chrześcijaństwo stało się podporą ustroju państwowego opartego na niewolnictwie.4 Coraz częściej po- woływano się na pisma Ojców Kościoła, w których zawarto odniesienia do systemu pracy przymusowej, szczególnie św. Pawła, św. Augustyna czy papieży. Paweł ukazywał niewol- nictwo jako stan, do którego powoływani byli niektórzy lu- dzie (ich przeznaczeniem miało być złe urodzenie), zaś nie- wolę określał jako „wolę bożą”, z której nie należało próbować odchodzić, gdyż takie było przeznaczenie owego człowieka, zaś według apostoła „nie ma już Żyda ani poganina, nie ma 3 T.G. Elliott, The Tax Exemptions Granted to Clerics by Constantine and Constan- tius II, “Phoenix 32” 1978, nr. 4, ss. 326 - 336. 4 W. Dziewulski, Zwycięstwo chrześcijaństwa w świecie starożytnym, Wrocław 1969, ss. 157 – 159. 7 e-bookowoEdyta Najbert Problem niewolnictwa w USA (przełomie XVIII i XIX wieku) już niewolnika ani wolnego, nie ma już mężczyzny ani ko- biety”. Nie żądał zniesienia instytucji niewolnictwa, odsyłając zbiegłego niewolnika Onezyma do właściciela Filemona, prosił o przyjęcie uciekiniera ze zrozumieniem, ale nie po- zbawienie go statusu niewolnika.5 Paweł ostrzegał wszyst- kich właścicieli niewolników, że ponosili odpowiedzialność względem „służących”, a niewolnikom wskazywał, iż będąc ludźmi obdarzonymi moralnością, powinni mieć bojaźń przed Bogiem i nie sprzeciwiać się władzy swych panów. W Liście do Filemona Paweł nie potępił niewolnictwa, lecz nakazywał właścicielom, by traktowali swych niewolników dobrze, pamiętając o naukach Chrystusa, stając się odpowie- dzialnymi za los „służących”. W 1 Liście do Koryntian Paweł wzywał niewolników do tego, by pozostali nimi do końca swych dni, gdyż zostali powołani do tego stanu z woli boskiej. Mieli korzystać z „dobrodziejstw” statusu, ucząc się pokory i uległości, zaś wszelkie próby zmiany położenia Paweł uznał za grzech, który należało z surowością karać.6 Pochodząca 5 List do Galatów 3:26-28, Biblia Warszawska: Albowiem wszyscy jesteście synami Bożymi przez wiarę w Jezusa Chrystusa. Bo wszyscy, którzy zostaliście w Chry- stusie ochrzczeni, przyoblekliście się w Chrystusa. Nie masz Żyda ani Greka, nie masz niewolnika ani wolnego, nie masz mężczyzny ani kobiety; albowiem wy wszyscy jedno jesteście w Jezusie Chrystusie. List do Filemona. Filemon był właścicielem niewolnika i prowadził kościół w swoim domu, choć był chrześcijaninem. Niewolnik Filemona - Onezym okradł go i zbiegł do Rzymu do Pawła. Apostoł napisał do Filemona list, aby niejako załagodzić powrót Onezyma do swojego pana. Onezym przyjął chrześcijaństwo, dlatego Paweł chciał, aby Filemon przyjął zbiega jak brata w Chrystusie, choć nie zmieniał jego pozycji społecznej. 6 1List do Koryntian 7, 20-22: Każdy przeto niech pozostanie w takim stanie, w jakim został powołany. Zostałeś powołany jako niewolnik? Nie martw się! Owszem, nawet jeśli możesz stać się wolnym, raczej skorzystaj [z twego niewol- nictwa]! Albowiem ten, kto został powołany w Panu jako niewolnik, jest wyzwo- leńcem Pana. Podobnie i ten, kto został powołany jako wolny, staje się niewolni- 8 e-bookowoEdyta Najbert Problem niewolnictwa w USA (przełomie XVIII i XIX wieku) z II w. n.e. nauka apostołów pouczała niewolników, aby od- nosili się do swych panów tak, jak do samego Boga oraz, aby okazywali właścicielom „pokorę i bojaźń”.7 Objawienie Piotra przewidywało kary dla nieposłusznych niewolników, którzy ośmieliliby się odejść od swych panów lub zażądać wolności: „będą niespokojnie gryźć się w język i cierpieć od wiecznego ognia”8. W Liście św. Piotra zawarto wezwanie do osób uzna- nych przez Kościół za niewolników, by pozostali „służącymi”, oddanie pracując dla swych właścicieli, gdyż takie zacho- wanie było akceptowalne i miłe Bogu.9 W kolejnych wiekach przybywało zapisów odnoszących się do sytuacji niewol- ników w chrześcijańskim świecie. Św. Augustyn postrzegał niewolnictwo jako stan niezgodny z naturą, twierdząc, iż Bóg stworzył człowieka z myślą o tym, by panował nad stworze- niami nierozumnymi, a nie by człowiek panował nad czło- wiekiem, przekonując niewolników, że ich położenie było zgodne z wolą bożą, równocześnie zapewniając bogatych właścicieli o doczesnym pożytku Kościoła, który wpływał na niską świadomość „służących”.10 Augustyn karcił chrześcijan kiem Chrystusa. 7 Nauczanie Pana do narodów przekazane przez dwunastu apostołów - Didache 4, 11: A wy, niewolnicy, bądźcie poddani waszym panom niby wizerunkom Boga, z szacunkiem i należną bojaźnią. 8 Objawienie Apostoła Piotra 11. 9 List św. Piotra 2:18- 20: Niewolnicy! Z całą bojaźnią bądźcie poddani panom nie tylko dobrym i łagodnym, ale również surowym. To się bowiem podoba [Bogu], jeżeli ktoś ze względu na sumienie [uległe] Bogu znosi smutki i cierpi niesprawie- dliwie. Co bowiem za chwała, jeżeli przetrzymacie chłostę jako grzesznicy? - Ale to się Bogu podoba, jeżeli dobrze czynicie, a przetrzymacie cierpienia. Do tego bowiem jesteście powołani. 10 testo.htm [dostęp: 12.12.2013] In Psalmos 124, 7: Et quid dicit Apostolus, docens servos dominis suis subditos http://www.augustinus.it/latino/esposizioni_salmi/esposizione_salmo_182_ 9 e-bookowoEdyta Najbert Problem niewolnictwa w USA (przełomie XVIII i XIX wieku) stanu niewolnego, którzy powoływali się na Stary Testament, przewidujący wyzwolenie po sześciu latach służby („He- brajczyk, który sprzedał się jako niewolnik, nie mógł pozo- stawać w tej zależności dłużej niż 6 lat”)11, iż w ten sposób starali się zniszczyć porządek społeczny i boski. Co więcej, w swoim dziele „De civitate Dei” pisał, że niewolnictwo było sprzeczne z porządkiem boskim, jednak ten porządek został zniszczony przez grzech i niewolnictwo stało się karą za po- pełnione grzechy.12 Wina człowieka niegodnego sprowadziła go do roli niewolnika, podobnie jak Chama poprzez uczynek wobec Noego.13 Augustyn dodał później, że czynienie ludzi niewolnikami było dobre i sprawiedliwe, gdyż oni w ten sposób odpokutowywali za swoje grzechy. Bycie niewolni- kiem - według Augustyna - wychodziło człowiekowi tylko na dobre. Kościół kierując się naukami filozofów i teologów, uznał niewolnictwo za formę podziału nie tylko moralnego lecz przede wszystkim społecznego, za czym szło stopniowe wykluczanie służących pracujących w systemie pracy przy- musowej ze społeczności chrześcijańskiej. W 340 roku na synodzie w mieście Gangra przyjęto prawo, iż każdy chrze- ścijański niewolnik musiał się podporządkować swojemu panu na ziemi, tak jak Chrystusowi w niebie. Synod zarzą- esse? Servi, obaudite dominis vestris secundum carnem. R.W. Dyson, St. Augustine of Hippo: The Christian Transformation of Political Philosophy, London 2006, rozdział 3 Private Property and Slavery, ss. 89 - 115. 11 Księga Powtórzonego Prawa15: 12-18. Jeśli się tobie sprzeda brat twój, He- brajczyk lub Hebrajka, będzie niewolnikiem przez sześć lat. W siódmym roku wolnym go wypuścisz od siebie. 12 Św. Augustyn, O państwie Bożym, Warszawa 1977, II 420. 13 Księga Rodzaju 9:25. Noe rzekł: Niech będzie przeklęty Kanaan! Niech będzie najniższym sługą swych braci! 10 e-bookowoEdyta Najbert Problem niewolnictwa w USA (przełomie XVIII i XIX wieku)
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Problem niewolnictwa w USA na przełomie XVIII i XIX wieku
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: