Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00572 010715 7468287 na godz. na dobę w sumie
Problemy prawne związane z nielegalnym poborem energii - ebook/pdf
Problemy prawne związane z nielegalnym poborem energii - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 330
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-4950-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Monografia niniejsza stanowi pierwsze kompleksowe opracowanie prawnej problematyki nielegalnego poboru energii. Liczne grono Autorów, będących przedstawicielami nauki i praktyki, wyjaśnia zjawisko nielegalnego poboru energii i problemy z nim związane w zakresie publicznego prawa gospodarczego (zwłaszcza w kontekście regulacji prawa energetycznego oraz podatkowego), prawa cywilnego (ze szczególnym uwzględnieniem podstaw i zasad odpowiedzialności cywilnoprawnej podmiotów nielegalnie pobierających energię) oraz prawa karnego. Ponadto w monografii znalazło się omówienie socjologicznego tła tytułowego zjawiska, doświadczeń z działalności Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawach dotyczących tego problemu, a także uwagi prawnoporównawcze na tle niemieckich rozwiązań prawnych poświęconych nielegalnemu poborowi energii.

Oddana w ręce Czytelników monografia adresowana jest do prawników zajmujących się problematyką nielegalnego poboru energii, w tym sędziów, pełnomocników przedsiębiorstw energetycznych, odbiorców energii, prokuratorów, a także zainteresować może zarządców nieruchomości.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE PROBLEMY PRAWNE ZWIĄZANE Z NIELEGALNYM POBOREM ENERGII Redakcja naukowa GRZEGORZ MATUSIK MARIUSZ ŚLADKOWSKI Wydawnictwo C. H. Beck MONOGRAFIE PRAWNICZE Redakcja naukowa GRZEGORZ MATUSIK, MARIUSZ ŚLADKOWSKI PROBLEMY PRAWNE ZWIĄZANE Z NIELEGALNYM POBOREM ENERGII Polecamy nasze publikacje z tej serii: Paweł Łobacz KONFRONTACJA. STUDIUM KARNOPRAWNE I KRYMINALISTYCZNE Lavinia Brâncuşi WZÓR WSPÓLNOTOWY I JEGO ZAKRES OCHRONY Rafał Sikorski FUNKCJONOWANIE ZASOBÓW PATENTOWYCH W PRAWIE KONKURENCJI UNII EUROPEJSKIEJ Agata Harast POSTĘPOWANIE W SPRAWIE EUROPEJSKIEGO NAKAZU ZAPŁATY Berenika Kaczmarek-Templin DOWÓD Z DOKUMENTU ELEKTRONICZNEGO W PROCESIE CYWILNYM Marek Zalisko INSTRUMENTY PRAWNE W OBSZARZE WSPÓŁPRACY SĄDOWEJ W SPRAWACH CYWILNYCH I HANDLOWYCH UNII EUROPEJSKIEJ Arkadiusz Michalak INTERES PUBLICZNY I JEGO ODDZIAŁYWANIE NA POWSTANIE, TREŚĆ I WYKONYWANIE PRAW WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ www.ksiegarnia.beck.pl PROBLEMY PRAWNE ZWIĄZANE Z NIELEGALNYM POBOREM ENERGII Redakcja naukowa GRZEGORZ MATUSIK MARIUSZ ŚLADKOWSKI ADAM BARTOSZEK, MARZENA CZARNECKA, JOANNA KRUKOWSKA-KOROMBEL, WOJCIECH LISIEWICZ, Autorzy GRZEGORZ MATUSIK, TOMASZ OGŁÓDEK, MIROSŁAW PAWEŁCZYK, MARIUSZ ŚLADKOWSKI, ALEKSANDRA WENTKOWSKA, LESZEK WILK WYDAWNICTWO C. H. BECK WARSZAWA 2013 Wydawca: Dorota Ostrowska-Furmanek Redaktor merytoryczny: Katarzyna Chilimoniuk Recenzent: prof. zw. dr hab. Stanisława Kalus © Wydawnictwo C. H. Beck 2013 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: DTP Service Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-4949-7 ISBN e-book 978-83-255-4950-3 Spis treści Wykaz skrótów .................................................................................................... XIII Słowo wstępne ..................................................................................................... XVII Notki o Autorach ................................................................................................ XXI Część I. Zagadnienia wstępne oraz problematyka publicznoprawna nielegalnego poboru energii Pojęcia podstawowe prawa energetycznego w kontekście nielegalnego poboru energii elektrycznej (Tomasz Ogłódek) .................................................................................................. 3 1. Prawo energetyczne – cel i kryterium wyodrębnienia gałęzi prawa ............................................................................................... 3 2. Artykuł 57 PrEnerg i jego ewolucja (ujęcie historyczne) .......... 6 3. Czy każdy przypadek poboru energii bez zawartej umowy… będzie przypadkiem nielegalnego poboru energii? ................... 4. Pojęcia podmiotowe Prawa energetycznego związane z nielegalnym… poborem energii elektrycznej ................................ 4.1. Kwestie ogólne ............................................................................... 4.2. Przedsiębiorstwo energetyczne ............................................... 4.3. Operator systemu dystrybucyjnego (OSD) i operator systemu przesyłowego (OSP) .................................................... 4.4. Przedsiębiorstwa obrotu – obszar działania operatorów rynku .................................................................................................. 4.5. Przedsiębiorstwa energetycznie niepodlegające podziałowi na obrót i dystrybucję – przedsiębiorcy mali, ale istotni .............................................................................. 5. Podsumowanie ........................................................................................... Publicznoprawne aspekty nielegalnego poboru energii (Mirosław Pawełczyk) .......................................................................................... 1. Wprowadzenie .......................................................................................... 2. Nielegalny pobór energii na gruncie ustawy – Prawo energetyczne ............................................................................ 2.1. Definicja nielegalnego poboru energii na gruncie prawa energetycznego ................................................................ 17 20 20 21 22 26 27 28 31 31 32 32 VV 2.2. Kontrola jako instrument umożliwiający przedsiębiorstwu energetycznemu wykrycie nielegalnego poboru energii .................................................... 2.3. Ewolucja art. 57 PrEnerg i jej wpływ na kształt regulacji dotyczącej możliwości dochodzenia przez przedsiębiorstwo energetycznego roszczeń z tytułu nielegalnego poboru energii .................................... 3. Prezes URE .................................................................................................. 3.1. Status prawny Prezesa URE. Ewolucja statusu ustrojowego Prezesa URE w kontekście III pakietu liberalizacyjnego ........................................................................... 3.2. Prezes URE jako centralny organ administracji państwowej ..................................................................................... 3.3. Kompetencje Prezesa URE w kontekście nowelizacji aktów normatywnych dotyczących jego obowiązków ... 3.4. Kompetencje Prezesa URE w aspekcie nielegalnego poboru energii ............................................................................... 4. Szczegółowe omówienie kompetencji Prezesa URE w związku… z nielegalnym poborem energii .......................................................... 4.1. Opiniowanie rozporządzeń ministra właściwego do spraw gospodarki określających szczegółowe zasady kształtowania i kalkulacji taryf dla paliw gazowych, energii elektrycznej oraz ciepła, jak również szczegółowe zasady rozliczeń w obrocie paliwami gazowymi (art. 46 PrEnerg) ............................................................................ 4.2. Zatwierdzanie ustalonych przez przedsiębiorstwa energetyczne taryf dla paliw gazowych i energii (w tym odnośnie do zryczałtowanej opłaty z tytułu nielegalnego poboru energii) w trybie art. 47 PrEnerg ... 4.3. Kontrolowanie standardów jakościowych obsługi odbiorców (art. 23 ust. 2 PrEnerg) .......................................... 4.4. Rozstrzyganie sporów w zakresie odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, umowy sprzedaży, umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, umowy o świadczenie usług transportu gazu ziemnego, umowy o świadczenie usługi magazynowania paliw gazowych, umowy o udostępnienie części instalacji do magazynowania paliwa gazowego, umowy o świadczenie usługi skraplania gazu ziemnego oraz umowy kompleksowej, a także w przypadku nieuzasadnionego wstrzymania dostaw paliw gazowych lub energii ....................................... 35 37 39 39 43 49 52 54 54 58 62 65 VI Spis treści 4.4.1. Wstrzymanie dostarczania energii i paliw – uwagi wstępne .............................................................. 4.4.2. Postępowanie przed Prezesem URE na podstawie art. 8 ust. 1 PrEnerg ......................................................... 5. Podsumowanie dotychczasowych wywodów .............................. 6. Podatkowe aspekty nielegalnego poboru energii elektrycznej ................................................................................................. 6.1. Wprowadzenie ................................................................................ 6.2. Nielegalny pobór energii w świetle ustawy o podatku od towarów i usług ....................................................................... Część II. Odpowiedzialność cywilnoprawna związana z nielegalnym poborem energii Cywilnoprawne podstawy odpowiedzialności z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej (Grzegorz Matusik) ................................................................................................ 1. Kwestie ogólne związane z regulacją art. 3 pkt 18 oraz art. 57 PrEnerg ........................................................................................... 2. Podstawy prawne dochodzenia roszczeń cywilnych z tytułu nielegalnego poboru energii w judykaturze ................. 2.1. Stanowisko Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego ........................................................................ 2.2. Rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych .... 2.2.1. Reżim odpowiedzialności kontraktowej ................ 2.2.2. Odpowiedzialność deliktowa ..................................... 2.2.3. Podsumowanie ................................................................. 2.3. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego ............................ 2.4. Wnioski .............................................................................................. 3. Stanowisko doktryny w kwestii podstaw prawnych dochodzenia roszczeń w związku z nielegalnym poborem energii ....................................................................................... 4. Reguły odpowiedzialności cywilnoprawnej w związku z nielegalnym poborem energii .......................................................... 4.1. Reguły odpowiedzialności w zakresie opłaty, o której mowa w art. 57 ust. 1 pkt 1 PrEnerg ....................................... 4.2. Reguły odpowiedzialności w zakresie „odszkodowania na zasadach ogólnych” ................................................................. 5. Podsumowanie .......................................................................................... Procesowe zagadnienia dochodzenia roszczeń związanych z nielegalnym poborem energii (Mariusz Śladkowski) .................. 65 68 77 78 78 79 93 93 96 96 100 101 102 104 105 108 109 113 113 115 115 117 VII Spis treści 1. Wprowadzenie .......................................................................................... 2. Sposoby nielegalnego poboru energii a działania 117 zmierzające… do przeciwdziałania temu zjawisku ......................... 118 3. Możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu nielegalnego poboru… energii w postępowaniu uproszczonym ......................... 120 4. Postępowanie dowodowe w sprawach o nielegalny pobór energii ........................................................................................................... 4.1. Postępowanie dowodowe w sprawach o odszkodowanie dochodzone na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 2 PrEnerg ... 123 123 4.2. Postępowanie dowodowe w sprawach o świadczenie dochodzone na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 PrEnerg ... 129 5. Dowód z opinii biegłego w sprawach o nielegalny pobór energii ........................................................................................................... 6. Problematyka skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem… prawomocnego orzeczenia w kontekście dopuszczalności jej wniesienia przez przedsiębiorstwo energetyczne w sytuacji oddalenia powództwa z powodu tzw. niekonstytucyjności taryfy ............................................................................................................. Odpowiedzialność kontraktowa z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej ( Joanna Krukowska-Korombel) .... 1. Wprowadzenie .......................................................................................... 2. Strony umowy ............................................................................................ 3. Umowy o dostarczanie energii elektrycznej ................................. 4. Nielegalny pobór energii ....................................................................... 5. Zasady odpowiedzialności ................................................................... Umowa kompleksowa, usługa kompleksowa a nielegalny pobór energii elektrycznej (Marzena Czarnecka) ............................ 1. Wprowadzenie .......................................................................................... 2. Rodzaje umów kompleksowych i zasady odpowiedzialności… , usługa kompleksowa ............................................................................... 2.1. Właściwa umowa kompleksowa ............................................. 2.2. Niewłaściwa umowa kompleksowa ...................................... 2.3. Usługa kompleksowa .................................................................... 3. Odpowiedzialność z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej ............................................................................................... 4. Zakończenie ............................................................................................... 131 134 137 137 142 145 149 153 167 167 168 168 177 179 181 186 VIII Spis treści Część III. Odpowiedzialność karna w związku z nielegalnym poborem energii Prawnokarne aspekty kradzieży energii elektrycznej i gazu (Leszek Wilk) .............................................................................................. 191 Część IV. Varia Nielegalny pobór energii w prawie niemieckim – zarys (Wojciech Lisiewicz) .............................................................................................. 1. Przedmiot opracowania ......................................................................... 2. Przepisy mające zastosowanie wobec nielegalnego poboru energii ........................................................................................................... 2.1. Ogólnie o regulacji energetyki w Niemczech – przegląd istotniejszych źródeł .............................................. 2.1.1. Ustawa o energetyce ....................................................... 2.1.2. Rozporządzenia wykonawcze w zakresie 219 219 220 220 220 regulacji sieci ..................................................................... 221 2.1.3. System preferencji odnawialnych źródeł energii i kogeneracji ....................................................... 2.1.4. Ciepłownictwo ................................................................. 2.1.5. Prawo europejskie ........................................................... 2.2. Systematyka regulacji nielegalnego poboru energii w prawie niemieckim .................................................................. 2.2.1. Nielegalny pobór energii w przepisach 223 224 224 225 szczególnych prawa energetycznego ....................... 225 2.2.2. Szczególna regulacja w zakresie ciepła systemowego ..................................................................... 227 2.2.3. Regulacja nielegalnego poboru energii w przepisach ogólnych .................................................. 228 3. Uprawnienia operatora sieci na mocy rozporządzeń NAV i NDAV .......................................................................................................... 3.1. Uprawnienia własne operatora sieci 229 (§ 24 ust. 1 NAV i NDAV) ............................................................. 229 3.2. Uprawnienia wynikające z żądania dostawcy energii (§ 24 ust. 3 NAV i NDAV) ............................................................. 231 3.3. Prawo do natychmiastowego wypowiedzenia umowy (§ 27 NAV i NDAV) ........................................................................ 232 4. Uprawnienia dostawcy energii na mocy rozporządzeń StromGVV i GasGVV ............................................................................... 4.1. Wstrzymanie dostaw energii (§ 19 ust. 1 StromGVV 233 i GasGVV) ......................................................................................... 233 IX Spis treści 4.2. Faktyczne przeprowadzenie wstrzymania dostaw energii (§ 24 ust. 3 NAV i NDAV) ............................................. 234 4.3. Prawo do natychmiastowego wypowiedzenia umowy (§ 21 StromGVV i GasGVV) ....................................................... 4.4. Kary umowne (§ 10 StromGVV i GasGVV) ......................... 5. Uprawnienia dostawcy ciepła na mocy rozporządzenia AVBFernwärmeV ...................................................................................... 5.1. Wstrzymanie dostaw ciepła na mocy § 33 ust. 1 pkt 2 234 235 237 AVBFernwärmeV ............................................................................ 237 5.2. Natychmiastowe wypowiedzenie umowy (§ 33 ust. 4 AVBFernwärmeV) ................................................... 5.3. Kary umowne (§ 23 AVBFernwärmeV) ................................. 6. Reguły cywilnoprawne .......................................................................... 6.1. Odpowiedzialność kontraktowa ............................................. 6.2. Odpowiedzialność deliktowa ................................................... 238 239 239 240 241 6.2.1. Naruszenia dóbr chronionych w § 823 ust. 1 BGB ............................................................................ 241 6.2.2. Naruszenia przepisów ochronnych w rozumieniu § 823 ust. 2 BGB .................................. 244 6.2.3. Roszczenie o wydanie bezpodstawnego wzbogacenia (§ 812 ust. 1 zd. 1 alt. 2 BGB) ............ 7. Sankcje karnoprawne wobec nielegalnego poboru energii ... 7.1. Pozbawienie energii elektrycznej (§ 248c StGB) .............. 7.1.1. Przedmiot czynu – energia elektryczna .................. 7.1.2. Pobranie energii elektrycznej z urządzeń .............. 7.1.3. Przewód, który nie jest przeznaczony do zgodnego z prawem poboru energii .................. 7.1.4. Subiektywne znamiona czynu .................................... 7.1.5. Podsumowanie § 248c StGB ........................................ 7.2. Fałszowanie zapisów urządzeń technicznych (§ 268 StGB) ..................................................................................... 7.3. Oszustwo (§ 263 StGB) ................................................................ 8. Podsumowanie .......................................................................................... Uwarunkowania postaw mieszkańców aglomeracji górnośląskiej wobec zjawiska nielegalnego poboru energii (Adam Bartoszek) ................................................................................. 1. Założenia i główne cele badań ............................................................ 2. Zasięg i realizacja badań terenowych ............................................... 3. Ograniczenia i walory poznawcze zgromadzonego materiału ... 244 246 247 247 248 248 249 249 250 250 251 253 253 256 257 X Spis treści 4. Charakterystyka respondentów reprezentujących mieszkańców – odbiorców energii ................................................... 259 5. Opinie mieszkańców aglomeracji śląskiej o zasięgu praktyk nielegalnego poboru energii… i ich konsekwencjach .................. 261 6. Gotowość reakcji mieszkańców i liderów na przypadki nielegalnego poboru energii ............................................................... 275 7. Wiedza mieszkańców o możliwościach zgłaszania nielegalnego poboru energii ............................................................... 279 8. Stosunek mieszkańców i liderów regionalnych do form oszczędzania energii ............................................................................... 9. Wnioski z badań ........................................................................................ Problem nielegalnego poboru energii w sprawach Rzecznika Praw Obywatelskich (Aleksandra Wentkowska) ......... 281 285 287 Spis treści Wykaz skrótów 1. Akty prawne AkcyzaU ............................ ustawa z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm.) BGB ................................... Bürgerliches Gesetzbuch (niem. Kodeks cywilny) KC ....................................... Kodeks cywilny KK ...................................... Kodeks karny Konstytucja RP .............. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) KontrolaR ........................ rozporządzenie Ministra Gospodarki z 11.8.2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsię- biorstwa energetyczne (Dz.U. Nr 75, poz. 866 ze zm.) KP ....................................... Kodeks pracy KPA .................................... Kodeks postępowania administracyjnego KPC .................................... Kodeks postępowania cywilnego KSH .................................... Kodeks spółek handlowych KW ..................................... Kodeks wykroczeń OchrKonkurU ................ ustawa z 16.2.2007 r. o ochronie konkurencji i kon- sumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) PEAU ................................. ustawa z 17.6.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) PrEnerg ............................ ustawa z 10.4.1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1059 ze zm.) RMU ................................... ustawa z 8.8.1996 r. o Radzie Ministrów (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 392 ze zm.) RPOU ................................ ustawa z 15.7.1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 14, poz. 147 ze zm.) StGB ................................... Strafgesetzbuch (niem. Kodeks karny) TCR .................................... rozporządzenie Ministra Gospodarki z 17.9.2010 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalku- lacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w cie- pło (Dz.U. Nr 194, poz. 1291) TER .................................... rozporządzenie Ministra Gospodarki z 18.1.2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kal- XIIIXIII kulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elek- tryczną (Dz.U. Nr 189, poz. 1126 ze zm.) TGR .................................... rozporządzenie Ministra Gospodarki z 6.2.2008 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kal- kulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie paliwami gazo- wymi (Dz.U. Nr 28, poz. 165) VATU ................................. ustawa z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) 2. Czasopisma i publikatory Biul. SN ............................. Biuletyn Sądu Najwyższego Biul. URE .......................... Biuletyn Urzędu Energetyki CPKiNP ............................ Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych Dz.U. .................................. Dziennik Ustaw Dz.Urz. .............................. Dziennik Urzędowy GP ....................................... Gazeta Prawna GSP .................................... Gdańskie Studia Prawnicze GSP – Prz.Orz. ................ Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa Jur. ...................................... Jurysta KZS .................................... Krakowskie Zeszyty Sądowe MoP .................................... Monitor Prawniczy MoPod .............................. Monitor Podatkowy NP ....................................... Nowe Prawo OSG .................................... Orzecznictwo Sądów Gospodarczych OSNC ................................ Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna OSNKW ............................ Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Karna i Wykro- czeń OSNP ................................. Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy OSP .................................... Orzecznictwo Sądów Polskich OSPiKA ............................. Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych OTK ................................... Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego OTK-A ............................... Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Seria A PiP ...................................... Państwo i Prawo POP .................................... Przegląd Orzecznictwa Podatkowego Prok. i Pr. ......................... Prokuratura i Prawo Przeg. Pod. ....................... Przegląd Podatkowy PUG ................................... Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego R. Pr. .................................. Radca Prawny Rzeczp. ............................. Rzeczpospolita XIV Wykaz skrótów SI ......................................... Studia Iuridica Wok. .................................. Wokanda Zb.Orz. .............................. Zbiór Orzecznictwa ZNSA ................................. Zeszyty Naczelnego Sądu Administracyjnego 3. Organy, organizacje i instytucje CBA .................................... Centralne Biuro Antykorupcyjne EOG ................................... Europejski Obszar Gospodarczy NSA .................................... Naczelny Sąd Administracyjny RM ...................................... Rada Ministrów RP ....................................... Rzeczpospolita Polska RPO .................................... Rzecznik Praw Obywatelskich SO ....................................... Sąd Okręgowy SOKiK ............................... Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów TSUE .................................. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej UE ....................................... Unia Europejska UKE ................................... Urząd Komunikacji Elektronicznej UOKiK .............................. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów URE .................................... Urząd Regulacji Energetyki WSA ................................... Wojewódzki Sąd Administracyjny 4. Inne skróty NCW .................................. Narodowy Cel Wskaźnikowy NPE .................................... nielegalny pobór energii OSD ................................... operator systemu dystrybucyjnego OSR .................................... operator systemu rozdzielczego OSP ................................... operator systemu przesyłowego XV Wykaz skrótów Słowo wstępne Oddana w ręce Czytelnika monografia poświęcona została prawnym prob- lemom nielegalnego poboru energii. Nielegalne pobieranie energii to – zgod- nie z ustawową definicją zawartą w art. 3 pkt 18 ustawy z 10.4.1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1059 ze zm.) – pobieranie ener- gii bez zawarcia umowy, z całkowitym albo częściowym pominięciem ukła- du pomiarowo-rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ, mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo- -rozliczeniowy. Zjawisko to z reguły łączone jest z pobieraniem energii elek- trycznej, choć w istocie rzeczy dotyczyć może również innych postaci energii (np. cieplnej) oraz paliw (zwłaszcza gazu, będącego nośnikiem energii che- micznej). Pobieżna analiza stanu prawnego dotyczącego tytułowego zagad- nienia mogłaby prowadzić do mylnego wniosku, że „prawnych problemów” związanych z nielegalnym poborem energii nie ma. Ustawodawca bowiem w art. 57 PrEnerg – jak się może wydawać – wprowadził korzystne dla przed- siębiorstw energetycznych rozwiązanie normatywne pozwalające nie tylko na wyrównanie uszczerbku poniesionego w związku z nielegalnym poborem energii, ale również na swoistą represję majątkową dla podmiotu dopuszcza- jącego się takiego czynu. Poza tym w art. 278 § 1 w zw. z art. 278 § 5 KK stypi- zowano czyn zabroniony w postaci „kradzieży energii”. Można więc odnieść wrażenie, że ustawodawca dostrzegł zjawisko i wprowadził odpowiednie re- gulacje z zakresu prawa cywilnego i karnego zabezpieczające interesy podmio- tów poszkodowanych. Tymczasem jednak praktyka stosowania wspomnianych regulacji obrazuje rozmijanie się rozwiązań legislacyjnych z oczekiwaniami przedsiębiorstw energetycznych jako podmiotów doznających istotnych strat z powodu nielegalnego poboru energii. W procesach cywilnych dominować zaczyna stanowisko akcentujące potrzebę wykazania przez powoda faktu nie- legalnego pobierania energii przez podmiot pozwany oraz celowego faktu ingerencji w instalacje (w postaci bajpasu, oddziaływania na urządzenie po- miarowe itp.). Nie dostrzega się przy tym złożonych stosunków prawnych łą- czących przedsiębiorstwa energetyczne z odbiorcą, na tle których dochodzi do nielegalnego poboru energii. Kształtuje się tendencja do stawiania przed przedsiębiorstwem energetycznym niemożliwych wręcz wymagań związa- nych z udowodnieniem roszczeń. Powstaje zatem pytanie, czy praktyka ta ob- naża błędy legislatora, czy też może kształtująca się praktyka stanowi przejaw błędnego stosowania dobrej regulacji? Podobne problemy powstają zresztą na XVII gruncie prawa karnego. Wyrok skazujący za przestępstwo kradzieży energii zaczyna być rzadkością. Nawet uzyskanie wyroku skazującego wiąże się czę- sto z przyjęciem minimalnej możliwej „szkody” w postaci zaboru 1 kWh lub nawet mniejszych ilości energii elektrycznej, co oznacza „przypadek mniejszej wagi”. I znów nasuwa się pytanie o to, czy to słabość regulacji prawnej, czy może błędna praktyka stosowania przepisów? Problem nielegalnego poboru energii jest postrzegany przez organy stosujące prawo przez pryzmat jednego jeszcze zjawiska, czyli monopolistycznej pozycji na rynku przedsiębiorstwa energetycznego. Z założenia więc przyjmuje się, że jest to podmiot gospodar- czy o silnej pozycji na rynku, działający w warunkach monopolistycznych, dysponujący wręcz nieograniczonymi możliwości weryfikacji i kontroli swo- ich odbiorców. W ten sposób pojawia się aspekt publicznoprawny zjawiska nielegalnego poboru energii. Godne wyjaśnienia jest bowiem to, czy owa do- mniemana silna i monopolistyczna pozycja przedsiębiorstwa energetycznego przekłada się w istotnym stopniu na problem uprzywilejowania legislacyjne- go w zakresie regulacji nielegalnego poboru energii. Oprócz tych prawnych problemów powstaje pytanie o społeczne przyczyny i uwarunkowania tytuło- wego zjawiska. Kto i dlaczego zatem dopuszcza się nielegalnego poboru ener- gii? Jaka jest społeczna świadomość w zakresie nielegalnego poboru energii? Na wyżej postawione pytania Autorzy artykułów zamieszczonych w niniej- szej monografii starają się udzielić odpowiedzi. Publikacja została podzielona na cztery części. Część I poświęcona została zagadnieniom wstępnym oraz problematyce publicznoprawnej nielegalnego poboru energii. Tu znajduje się opracowa- nie Tomasza Ogłódka poświęcone podstawowym pojęciom Prawa energe- tycznego w kontekście nielegalnego poboru energii elektrycznej oraz artykuł dr. Mirosława Pawełczyka dotyczący publicznoprawnych aspektów nielegal- nego poboru energii. Część ta w założeniu stanowi wprowadzenie Czytelnika w złożoną materię regulacji ustawy – Prawo energetyczne, w zakresie nie- zbędnym do zrozumienia podstawowych zależności związanych ze zjawiskiem nielegalnego poboru energii. Regulacja wspomnianej ustawy oparta jest na metodzie administracyjnoprawnej i cywilnoprawnej, co skutkuje licznymi wątpliwościami interpretacyjnymi. Nie można do tytułowego zagadnienia, a ostatnio staje się to regułą, podchodzić „w oderwaniu” od całokształtu regu- lacji Prawa energetycznego. Część II poświęcona jest zagadnieniom cywilnoprawnej odpowiedzialności związanej z nielegalnym poborem energii. Rozpoczyna ją tekst dr. Grzegorza Matusika, omawiający cywilnoprawne podstawy odpowiedzialności z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej. Chodzi więc o ustalenie cywilno- prawnego reżimu prawnego adekwatnego do rozważania odpowiedzialno- ści z tytułu nielegalnego poboru energii. Jako drugi w tej części głos zabie- ra dr Mariusz Śladkowski, który próbuje przybliżyć procesowe zagadnienia XVIII Słowo wstępne dochodzenia roszczeń związanych z nielegalnym poborem energii. Kolejnym artykułem jest tekst Joanny Krukowskiej-Korombel, która omawia bardziej szczegółowe zjawisko – problematykę odpowiedzialności kontraktowej z ty- tułu nielegalnego poboru energii elektrycznej. Ten fragment monografii za- myka opracowanie dr Marzeny Czarneckiej, opisujące również szczegółowy problem umowy kompleksowej i usługi kompleksowej w kontekście nielegal- nego poboru energii. Ponieważ – jak wyjaśniono powyżej – niezwykle ważny fragment tytułowe- go zagadnienia stanowią jego prawnokarne reperkusje, część III monografii poświęcono zagadnieniu odpowiedzialności karnej w związku z nielegalnym poborem energii. Problematykę tę szeroko omawia prof. dr hab. Leszek Wilk. Monografię wzbogaca niewątpliwie jej część IV, która zawiera opis pozo- stałych zagadnień związanych z nielegalnym poborem energii. Rozpoczyna ją artykuł prof. dr. Wojciecha Lisiewicza, w którym Autor przedstawia, jak ukształ- towane jest tytułowe zagadnienie w prawie niemieckim. Wybór właśnie tego porządku prawnego jako godnego przybliżenia Czytelnikowi związany jest z pewnością z rolą, jaką odgrywa prawodawstwo niemieckie, wpływając na regulacje prawne innych państw europejskich, a także zaawansowaniem nie- mieckiej doktryny prawnej. W tej części prezentowany jest również artykuł prof. dr. hab. Adama Bartoszka, przedstawiający kwestię postaw mieszkań- ców aglomeracji górnośląskiej wobec zjawiska nielegalnego poboru energii. Autor stara się przybliżyć socjologiczne aspekty problematyki nielegalnego poboru energii. Część tę zamyka tekst dr Aleksandry Wentkowskiej, który po- dejmuje problematykę nielegalnego poboru energii w działalności Rzecznika Praw Obywatelskich głównie z perspektywy historycznej. W ostatnim czasie bowiem liczba skarg do Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawach związa- nych z nielegalnym poborem energii znacznie zmalała. Redaktorzy i Autorzy wyrażają nadzieję, że monografia – pierwsze tak sze- rokie ujęcie problematyki prawnych aspektów nielegalnego poboru energii – stanowić będzie z jednej strony przyczynek do dalszej dyskusji dotyczącej kwestii, jak przeciwdziałać w przyszłości podobnym, społecznie negatywnym zjawiskom, z drugiej zaś strony przyczyni się do ujednolicenia praktyki orzecz- niczej w przedmiotowej kategorii spraw sądowych. Lektura adresowana jest do prawników zajmujących się problematyką nie- legalnego poboru energii, w tym sędziów, pełnomocników przedsiębiorstw energetycznych, odbiorców energii, prokuratorów, a także zainteresować może zarządców nieruchomości. W publikacji przyjęto stan prawny na dzień 1.1.2013 r. dr Grzegorz Matusik dr Mariusz Śladkowski XIX Słowo wstępne
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Problemy prawne związane z nielegalnym poborem energii
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: