Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00453 009785 7517039 na godz. na dobę w sumie
Problemy zrównoważonego rozowju w Unii Europejskiej (red.) Jarosław Czaja - ebook/pdf
Problemy zrównoważonego rozowju w Unii Europejskiej (red.) Jarosław Czaja - ebook/pdf
Autor: , , , , , , , , , , , Liczba stron: 194
Wydawca: Wydawnictwo Naukowe Sophia Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3653-5714-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> ekonomia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Przedstawiona monografia stanowi efekt szczególnego zainteresowania i intensywnie prowadzonych prac badawczych kilkunastu autorów z różnych ośrodków akademickich. Różni ich wiele, jednak skupiają się oni na istotnych kwestiach, dotyczących problemów zrównoważonego rozwoju w krajach Unii Europejskiej. Wyraża się to dokonaniem pogłębionych analiz w wymiarze teoretycznym oraz empirycznym, uwzględniającym nie tylko ujęcia w przeszłych okresach, ale też odnoszących się do teraźniejszości i przyszłości. Zawarte są tu wątki szczególnie ważne w ramach szeroko rozumianego rozwoju z punktu widzenia sektora publicznego, jak i prywatnego. Akcentowane są głównie te kwestie, które mają ścisły związek z prawidłowym funkcjonowaniem systemu społeczno-gospodarczego w Unii Europejskiej. Autorzy wykazują, że prowadzenie właściwych działań, które zapewnią prawidłowe funkcjonowanie systemu społeczno-gospodarczego sprowadza się do dokonywania wyboru właściwych narzędzi. Tylko w ten sposób możliwe jest zbliżanie się do osiągnięcia długoterminowych celów, mieszczących się w tych obszarach zainteresowań, które są szczególnie ważne z co najmniej kilku punktów widzenia.
W ten sposób bardziej skupiono się na indywidualnych problemach wynikających ze szczególnej pozycji Polski w relacjach z innymi krajami Unii Europejskiej, akcentując zagadnienia silnych powiązań i dynamicznych oddziaływań. Dlatego też zwrócenie uwagi na inne problemy stało się ważne, gdyż z czasem aspekt kryzysu gospodarczego stał się mniej akcentowany. Obecne trudności, które ograniczają działania sprzyjające zrównoważonemu rozwojowi, mają swe źródło w coraz większych dysproporcjach rozwojowych. Jeśli utrzymują się one zbyt długo w jednych obszarach, to z czasem zaczynają być widoczne
w innych, ponieważ różne siły polityczne, gospodarcze i społeczne zbyt szybko lub zbyt wolno dążą do wprowadzenia odpowiednich dostosowań. Ważne jest by w nadchodzących latach, charakteryzujących się nasileniem
wpływów zewnętrznych, mechanizm integracji europejskiej był czynnikiem korzystnym dla zrównoważonego wzrostu bez pogłębiania ciągle tych samych problemów. Dlatego też ciągle jaskrawym zjawiskiem jest tzw. Europa wielu prędkości, dotycząca trudności w zmniejszeniu dystansu cywilizacyjnego w różnych strukturach międzynarodowych i krajowych w sferze społecznej oraz gospodarczej (w wymiarze makroekonomicznym i mikroekonomicznym). Istniejące dysproporcje nie poddają się oddziaływaniom wywodzącym się wyłącznie ze strony władz centralnych, dlatego też w poszczególnych
rozdziałach wskazano obszary, w który jest miejsce dla działań ze strony niższego szczebla i to nie tylko dla organów samorządu. Ważnym wkładem niniejszej monografii jest to, że nie stanowi on wąsko pozumianego ujęcia gospodarczego.
W rzeczywistości, którą stworzył kryzys finansowy, są to kwestie szczególnego znaczenia.
Dlatego też autorzy starają się wykazać, że w wielu obszarach pozafinansowych konieczne jest prowadzenie stałych działań, które uzupełniają politykę społeczno-gospodarczą. Chodzi o postępowanie, zapewniające wypełnienie tych sfer, w których wolny rynek nie wywołuje oczekiwanych efektów, a nawet może przyczyniać się do spotęgowania negatywnych skutków. Wartością dodaną zaprezentowanych
opracowań jest też podkreślenie zwiększonej roli państwa w reakcji na słabości wolnego rynku w przywracaniu równowagi
i na dyskryminowaniu tych podmiotów, które słabiej radziły sobie w dotychczasowych warunkach. Poszczególne rozdziały ściśle nawiązują do takich kwestii, jak pomoc publiczna, endogeniczne czynniki rozwoju oraz polityka klimatyczno–energetyczna. Wiadomo, że trudności dotyczące stabilnych dostaw energii będą coraz częściej dotykały gospodarki w wymiarze makro
i mikroekonomicznym. Według autorów, to właśnie dlatego rośnie znaczenie szeroko rozumianego bezpieczeństwa
i zarządzania w warunkach, w których żadne rozwiązanie nie może być uznane za wystarczająco dobre.
Cennym uzupełnieniem dobranej problematyki jest z studium przypadku zarządzania w ujęciu regionalnym. W ten sposób dobór problematyki stanowi też nawiązanie do przyszłych problemów społeczno-gospodarczych.
Jako redaktor niniejszej monografii mam nadzieję, że czytelnicy znajdą w niej dla siebie tak przedstawione problemy
i ich analizy, aby zyskać motywację do rozwijania i pogłębiania zainteresowań wyrażonych przez autorów zamieszczonych w niej rozdziałów.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

(cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:17)(cid:62)(cid:28)(cid:68)(cid:122)(cid:3)(cid:127)(cid:90)(cid:77)(cid:116)(cid:69)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:130)(cid:75)(cid:69)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:127)(cid:116)(cid:75)(cid:58)(cid:104)(cid:3)(cid:116)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:87)(cid:28)(cid:58)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28)(cid:58)(cid:3) RAFAŁ MAZUR, ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE (cid:44)(cid:57)(cid:17)(cid:40)(cid:49)(cid:39)(cid:50)(cid:42)(cid:40)(cid:49)(cid:49)(cid:40)(cid:3)(cid:38)(cid:61)(cid:60)(cid:49)(cid:49)(cid:44)(cid:46)(cid:44)(cid:3)(cid:53)(cid:50)(cid:61)(cid:58)(cid:50)(cid:45)(cid:56)(cid:3)(cid:51)(cid:53)(cid:61)(cid:40)(cid:39)(cid:54)(cid:44)(cid:266)(cid:37)(cid:44)(cid:50)(cid:53)(cid:54)(cid:55)(cid:58)(cid:3)(cid:3) WST(cid:265)P (cid:3) (cid:295)ródła pochodzenia innowacji s(cid:261) co najmniej dwojakie. Nowe rozwi(cid:261)zania mog(cid:261) zosta(cid:252) zakupione od innych organizacji tj. innych przedsi(cid:266)biorstw, organizacji badawczo-rozwojowych itp. Takie rozwi(cid:261)zania musz(cid:261) zasta(cid:252) niejednokrotnie jeszcze dostosowane do specyficznych warunków, w jakich funkcjonuje organizacja. Podnosi to dodatkowo koszt pozyskania innowacji, który i tak jest ju(cid:298) wysoki. Alternatywn(cid:261) mo(cid:298)liwo(cid:286)ci(cid:261) jest generowanie rozwi(cid:261)za(cid:276) poprzez własnych pracowników przedsi(cid:266)biorstwa. Taki sposób pozyskiwania nowatorskich rozwi(cid:261)za(cid:276) ma wiele zalet. Po pierwsze koszt stworzenia innowacji mo(cid:298)e by(cid:252) znacznie ni(cid:298)szy, co potwierdza wiele przedsi(cid:266)biorstw i specjalistów badaczy. Po drugie, tworz(cid:261) si(cid:266) wi(cid:266)zi mi(cid:266)dzy pracownikami a firm(cid:261). Zatrudnieni czuj(cid:261) si(cid:266) bardziej potrzebni i dowarto(cid:286)ciowani. Jest szczególnie wa(cid:298)ne w sytuacji coraz wi(cid:266)kszego znaczenia personelu w działalno(cid:286)ci przedsi(cid:266)biorstw. I po trzecie, własne rozwi(cid:261)zania s(cid:261) bardziej dostosowane do realiów panuj(cid:261)cych w danym przedsi(cid:266)biorstwie. Niniejszy artykuł ma na celu przeanalizowanie czynników wewn(cid:266)trznych, które wpływaj(cid:261) na rozwój przedsi(cid:266)biorstw i wskazanie grup determinant, które musz(cid:261) zaistnie(cid:252) aby mogły by(cid:252) generowane nowatorskie pomysły przez zatrudnionych. Aby osi(cid:261)gn(cid:261)(cid:252) cel, zastosowano metod(cid:266) obserwacji oraz metod(cid:266) dokumentacyjn(cid:261) - analizy literatury. Potrzeba zajmowania si(cid:266) czynnikami rozwoju przedsi(cid:266)biorstw wynika z faktu, (cid:298)e stan innowacyjno(cid:286)ci przedsi(cid:266)biorstw w Polsce jest na niskim poziomie. Jak podaje GUS w latach 2011-2013 aktywno(cid:286)(cid:252) innowacyjn(cid:261) wykazało zaledwie 18,4 proc. przedsi(cid:266)biorstw przemysłowych oraz 12,8 proc. przedsi(cid:266)biorstw z sektora usług (wobec 17,7 proc. i 13,9 proc. w latach 2010 -2012). lub Nowe istotnie ulepszone lub procesowe innowacje produktowe wprowadziło 17,1 proc. przedsi(cid:266)biorstw przemysłowych i 11,4 proc. przedsi(cid:266)biorstw z sektora usług. Bior(cid:261)c pod uwag(cid:266) rodzaj wdro(cid:298)onych innowacji: (cid:3) (cid:1009)(cid:1004)(cid:3) 11,0 proc. produktowe wprowadziło –innowacje przemysłowych i 5,8 proc. przedsi(cid:266)biorstw z sektora usług, – innowacje procesowe zastosowało 12,8 proc. przedsi(cid:266)biorstw przemysłowych i 8,5 proc. przedsi(cid:266)biorstw z sektora usług, –innowacje 8,3proc. przemysłowych i 7,1 proc. przedsi(cid:266)biorstw z sektora usług, przedsi(cid:266)biorstw –innowacje marketingowe wykorzystało przemysłowych i 7 proc. przedsi(cid:266)biorstw z sektora usług [Działalno(cid:286)(cid:252) innowacyjna w Polsce 2014, s. 1]. przedsi(cid:266)biorstw organizacyjne wprowadziło proc. 7,5 przedsi(cid:266)biorstw Co jest bardziej niepokoj(cid:261)ce, to fakt, (cid:298)e w przypadku przedsi(cid:266)biorstw usługowych w latach 2010-2012 wska(cid:296)nik wdro(cid:298)enia innowacji produktowych lub procesowych wynosił 12,4 proc., co oznacza spadek o 1 punkt procentowy w latach 2011-2013. Najwy(cid:298)szy spadek, o 4,1 punktu proc. mo(cid:298)na zaobserwowa(cid:252) w zakresie innowacji marketingowych w przedsi(cid:266)biorstwach usługowych i 2,7 punktu proc. w przedsi(cid:266)biorstwach produkcyjnych. Równie(cid:298) w zakresie innowacji organizacyjnych tendencja jest malej(cid:261)ca. w przedsi(cid:266)biorstwach usługowych zanotowano spadek o 3,4 punktu proc. a w produkcyjnych o 3 punkty proc. w porównaniu okresów 2011-2013 do 2010-2012 [Działalno(cid:286)(cid:252) innowacyjna w Polsce 2014, s. 1]. Taka tendencja mo(cid:298)e w istotny sposób wpłyn(cid:261)(cid:252) na konkurencyjno(cid:286)(cid:252) polskich przedsi(cid:266)biorstw i spowodowa(cid:252) jeszcze wi(cid:266)ksz(cid:261) marginalizacj(cid:266) na rynku europejskim. innowacyjno(cid:286)ci potwierdza statystyka patentowa wskazuj(cid:261)ca, (cid:298)e w Polsce rocznie zgłasza si(cid:266) około 4 tys. wynalazków w trybie krajowym (tabela 1), a udziela około 2 tys. patentów na wynalazki. tak(cid:298)e Niski stan Tabela 1. Wynalazki krajowe zgłoszone i uzyskane patenty w Polsce w latach 2004-13 Rok 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Zgłoszone wynalazki Udzielone patenty 2381 2028 2157 2392 2488 2899 3203 3878 4410 4237 778 1054 1122 1575 1451 1536 1385 1989 1848 2339 (cid:295)ródło: Nauka i technika w 2008 r., GUS, Warszawa 2010, s. 244, Mały Rocznik Statystyczny Polski 2010, GUS, Warszawa 2010, s. 298, Rocznik Statystyczny Przemysłu, GUS, Warszawa (cid:3) (cid:1009)(cid:1005)(cid:3) (cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:17)(cid:62)(cid:28)(cid:68)(cid:122)(cid:3)(cid:127)(cid:90)(cid:77)(cid:116)(cid:69)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:130)(cid:75)(cid:69)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:127)(cid:116)(cid:75)(cid:58)(cid:104)(cid:3)(cid:116)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:87)(cid:28)(cid:58)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28)(cid:58)(cid:3) 2012, s. 428, Nauka i technika w 2012 r., GUS, Warszawa 2013, s. 10, Nauka i technika w 2013 r., GUS, Warszawa 2014, s. 13. Mimo (cid:298)e w ostatnich latach widoczny jest post(cid:266)p, to w porównaniu innowacyjnymi koncernami nasza gospodarka wypada z najbardziej niekorzystnie (tabela 2). Tabela 2. Wynalazki opatentowane w USA w 2013 r. przez wybrane koncerny L.p. Firma 1. IBM 2. Samsung 3. Canon 4. Sony 5. Microsoft 6. Panasonic 7. Toshiba 8. Hon Hai Precision Industry Co. 9. Qualcomm 10. LG Electronics 11. Google 13. Apple 2013 r. 6809 4675 3825 3098 2660 2601 2416 2279 2103 1947 1851 1775 (cid:295)ródło: J. Chustecki, IBM opatentował w 2013 r. najwi(cid:266)cej wynalazków, http://www.computerworld.pl/news/394224/IBM.opatentowal.w.2013.r.najwiecej.wynalazkow.htm l dost(cid:266)p z 30.10.2015. Prawd(cid:261) jest (cid:298)e przepisy patentowe w USA s(cid:261) mniej restrykcyjne je(cid:286)li chodzi o uzyskiwanie ochrony, jednak(cid:298)e liczba uzyskanych patentów na wynalazki przez firmy z tabeli 2 (cid:286)wiadczy o bardzo du(cid:298)ym nacisku na działalno(cid:286)(cid:252) innowacyjn(cid:261). Równie(cid:298) sumaryczny indeks innowacyjno(cid:286)ci - SII pokazuje du(cid:298)y dystans w zakresie innowacyjno(cid:286)ci do innych gospodarek europejskich (rysunek 1). (cid:1009)(cid:1006)(cid:3) (cid:3) Rysunek1. Sumaryczny indeks innowacyjno(cid:286)ci w 2014 r. wybranych krajów 9 1 6 , 0 4 2 6 , 0 8 2 6 , 0 6 3 6 , 0 2 4 6 , 0 7 4 6 , 0 6 7 6 , 0 5 8 5 , 0 1 9 5 , 0 5 5 5 , 0 4 3 5 , 0 9 7 4 , 0 9 8 4 , 0 Sumaryczny indeks innowacyjno(cid:286)ci 5 6 3 , 0 9 6 3 , 0 6 3 , 0 5 8 3 , 0 5 8 3 , 0 7 9 3 , 0 3 0 4 , 0 9 3 4 , 0 5 4 4 , 0 7 4 4 , 0 3 1 3 , 0 3 1 3 , 0 3 8 2 , 0 2 7 2 , 0 7 5 2 , 0 9 2 2 , 0 5 3 2 , 0 4 0 2 , 0 a j c r u T a w t o Ł a w t i L a k s l o P a i n u m u R a i r a g ł u B a i n o d e c a M a j c a w r o h C a j c e r G y r g (cid:266) W a i b r e S a j c a w o ł S a t l a M a i n a p z s i H a i l a g u t r o P y h c o ł W r p y C y h c e z C a i n o t s E a i g e w r o N a i n e w o ł S E U a i n d e r a i r t s u A a j c n a r F a i g l e B a i d n a l s I a i d n a l r I 0,9 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0 a i d n a l o H a i d n a l n i F a i n a t y r B W . g r u b m e s k u L (cid:295)ródło: opracowanie własne na podstawie: Innovation Union Scoreboard 2015 (2015), European Union, Brussels, s. 92. SII wskazuje na słab(cid:261) kondycj(cid:266) innowacyjn(cid:261) polskiej gospodarki. Mimo podejmowanych działa(cid:276) proinnowacyjnych, wska(cid:296)nik SII nieznacznie zmienia si(cid:266) w ostatnich latach. W roku 2013 wynosił on 0,302, w 2014 ustalony na poziomie 0,313, natomiast w 2011 został oszacowany na 0,323. [Innovation Union Scoreboard 2015, s. 92] Według rankingu Innovation Union Scoreboard 2015 liderami innowacji w Unii Europejskiej s(cid:261): Szwecja, Dania, Finlandia i Niemcy – osi(cid:261)gaj(cid:261) wyniki znacznie powy(cid:298)ej (cid:286)redniej UE. Do krajów doganiaj(cid:261)ce liderów zaliczane s(cid:261): Holandia, Luksemburg, Wielka Brytania, Irlandia, Belgia, Francja, Austria – kraje, które osi(cid:261)gn(cid:266)ły wynik powy(cid:298)ej (cid:286)redniej UE. Do umiarkowanych innowatorów (wyniki poni(cid:298)ej (cid:286)redniej UE) zaliczane s(cid:261): Słowenia, Estonia, Czechy, Cypr, Włochy, Portugalia, Malta, Hiszpania, W(cid:266)gry, Grecja, Słowacja, Polska i Litwa. Natomiast do innowatorów o skromnych wynikach zalicza si(cid:266): Łotw(cid:266), Bułgari(cid:266) i Rumuni(cid:266). Warto wspomnie(cid:252) (cid:298)e jeszcze w ubiegłym roku w tym rankingu do tej grupy zaliczano tak(cid:298)e Polsk(cid:266) [Innovation Union Scoreboard 2015, s. 4-5]. Innym wska(cid:296)nikiem pokazuj(cid:261)cym stan wykorzystania nowoczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych jest NRI (Networked Readiness Index). Ranking, wykorzystuj(cid:261)cy ten wska(cid:296)nik jest przeprowadzany corocznie przez (cid:285)wiatowe Forum Ekonomiczne. Analiza została przeprowadzona w oparciu o 10 filarów w ramach których brane pod uwag(cid:266) s(cid:261) mi(cid:266)dzy innymi: (cid:3) (cid:1009)(cid:1007)(cid:3) (cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:17)(cid:62)(cid:28)(cid:68)(cid:122)(cid:3)(cid:127)(cid:90)(cid:77)(cid:116)(cid:69)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:130)(cid:75)(cid:69)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:127)(cid:116)(cid:75)(cid:58)(cid:104)(cid:3)(cid:116)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:87)(cid:28)(cid:58)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28)(cid:58)(cid:3) otoczenie polityczne i prawne, otoczenie biznesu i innowacji, infrastruktura, wska(cid:296)niki ekonomiczne i socjalne [Dutta, Geiger, Lanvin 2015, s. 221]. W 2015 r. Polska zaj(cid:266)ła 50 miejsce (za Litw(cid:261), Łotw(cid:261), Słoweni(cid:261), Czechami) w(cid:286)ród 143 ocenianych pa(cid:276)stw na całym (cid:286)wiecie. W czołówce tego raportu znajduj(cid:261) si(cid:266): Singapur, Finlandia i Szwecja (tabela 3). Tabela 3. Wybrane kraje w rankingu (cid:285)wiatowego Forum Ekonomicznego NRI Miejsc e Kraj NRI Kraj Miejsc e 1. Singapur 2. Finlandia 3. Szwecja 4. Holandia 5. Norwegia 6. Szwajcaria 7. USA 8. Wielka Brytania 9. Luksemburg 10. Japonia 6,0 6,0 5,8 5,8 5,8 5,7 5,6 5,6 5,6 5,6 13. Niemcy 15. Dania 20. Austria 22. Estonia 24. Belgia 26. Francja 31. Litwa 33. Łotwa 37. Słowenia 43. Czechy 50. Polska 5,5 5,5 5,4 5,3 5.3 5,2 4,9 4,7 4,6 4,5 4,4 (cid:295)ródło: S. Dutta, T. Geiger, B. Lanvin, (2015) The Global Information Technology Report 2015. ICTs for Inclusive Growth, World Economic Forum, Geneva, s. 8. Konieczno(cid:286)ci(cid:261) wydaje si(cid:266) wi(cid:266)c poło(cid:298)enie wi(cid:266)kszego nacisku na rozwój umo(cid:298)liwi innowacji zaanga(cid:298)owanie własnych pracowników do rozwoju organizacji. odpowiedniego systemu, i opracowanie który (cid:3) 2. INNOWACJE W PRZEDSI(cid:265)BIORSTWACH (cid:3) Twórc(cid:261) poj(cid:266)cia „innowacja” jest J. Schumpeter – austriacki ekonomista, profesor uniwersytetów w Grazu, Bonn i Harvard University w Cambridge. Zdefiniował on innowacje, jako: wprowadzenie nowego towaru, którego konsumenci jeszcze nie poznali lub nowej odmiany (gatunku) jakiego(cid:286) produktu, wprowadzenie nowej metody produkcji, która jeszcze nie została wypróbowana w praktyce w danej gał(cid:266)zi przemysłu, otwarcie nowego rynku, na którym okre(cid:286)lona gał(cid:261)(cid:296) produkcji nie była jeszcze obecna, bez wzgl(cid:266)du na to, czy rynek ten istniał przedtem czy te(cid:298) dopiero powstaje, zdobycie nowego (cid:296)ródła surowców lub półfabrykatów równie(cid:298) niezale(cid:298)nie od tego, czy (cid:296)ródło to ju(cid:298) te(cid:298) miało by(cid:252) dopiero stworzone, przeprowadzenie nowej istniało czy organizacji jakiego(cid:286) przemysłu, np. stworzenie sytuacji monopolistycznej lub złamanie pozycji monopolistycznej [Schumpeter 1960, s. 104]. (cid:3) (cid:1009)(cid:1008)(cid:3) Według Metodologii Oslo innowacja to wdro(cid:298)enie w praktyce gospodarczej nowego albo znacz(cid:261)co udoskonalonego produktu, usługi lub procesu, w tym tak(cid:298)e wdro(cid:298)enie nowej metody marketingowej lub organizacyjnej redefiniuj(cid:261)cej sposób pracy lub relacje firmy z otoczeniem [Podr(cid:266)cznik Oslo 2008, s. 48]. Ze wzgl(cid:266)du na to, sk(cid:261)d pochodz(cid:261) pomysły (inwencje) na ró(cid:298)ne nowatorskie rozwi(cid:261)zania, mo(cid:298)na wyró(cid:298)ni(cid:252): - egzoinnowacje, – czyli innowacje, które zostały zrealizowane w oparciu o pomysły pochodz(cid:261)ce spoza własnego przedsi(cid:266)biorstwa, np. zakup nowoczesnych urz(cid:261)dze(cid:276) lub licencji na rozwi(cid:261)zania, - endoinnowacje – uruchomione w wyniku zastosowania inwencji opracowanej we własnym przedsi(cid:266)biorstwie, czyli tzw. innowacje pracownicze. Uruchomienie egzoinnowacji, o czym ju(cid:298) wspomniano, wymaga poniesienia stosunkowo wysokich nakładów, z kolei endoinnowacje mog(cid:261) powsta(cid:252) w oparciu o wdro(cid:298)enie przez pracowników firmy własnych pomysłów, co mo(cid:298)e okaza(cid:252) si(cid:266) rozwi(cid:261)zaniem o wiele ta(cid:276)szym i dostosowanym do realiów panuj(cid:261)cych w organizacji. Zatem w przypadku, gdy nowatorski pomysł na jakie(cid:286) rozwi(cid:261)zanie (inwencja) powstanie w przedsi(cid:266)biorstwie i zostanie w nim wprowadzony w (cid:298)ycie, mamy do czynienia z innowacj(cid:261) endogenn(cid:261). Endoinnowacjami b(cid:266)d(cid:261), wi(cid:266)c innowacje zrealizowane w wyniku wdro(cid:298)enia inwencji stworzonej przez pracowników firmy (kierownictwo, załog(cid:266)). Du(cid:298)(cid:261) inspiracj(cid:261) dla twórców rozwi(cid:261)za(cid:276) mo(cid:298)e by(cid:252) bank pomysłów, zawieraj(cid:261)cy konkretne rozwi(cid:261)zania, jak i wskazówki oraz sugestie pracowników ró(cid:298)nych szczebli, i osób bezpo(cid:286)rednio zwi(cid:261)zanych z przedsi(cid:266)biorstwem – tzw. interesariuszy. Zmiany prowadz(cid:261)ce ku lepszemu musz(cid:261) równie(cid:298) powstawa(cid:252) w polskich przedsi(cid:266)biorstwach, konkuruj(cid:261) z przedsi(cid:266)biorstwami zagranicznymi. Konieczne jest w tym celu stworzenie całego systemu innowacyjnego, który da mo(cid:298)liwo(cid:286)(cid:252) generowania rozwi(cid:261)za(cid:276) pracownikom. niejednokrotnie intensywnie które Specjali(cid:286)ci szacuj(cid:261), (cid:298)e czynników maj(cid:261)cych bezpo(cid:286)redni wpływ na rozwój innowacji w organizacjach jest około tysi(cid:261)ca. W zakresie mo(cid:298)liwo(cid:286)ci kreowania endoinnowacji w przedsi(cid:266)biorstwach mo(cid:298)na podzieli(cid:252) je na trzy grupy, o czym b(cid:266)dzie mowa w kolejnych cz(cid:266)(cid:286)ciach pracy. (cid:1006)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:3)(cid:87)(cid:75)(cid:24)(cid:69)(cid:75)(cid:94)(cid:127)(cid:28)(cid:69)(cid:47)(cid:28)(cid:3)(cid:116)(cid:47)(cid:28)(cid:24)(cid:127)(cid:122)(cid:3)(cid:87)(cid:90)(cid:4)(cid:18)(cid:75)(cid:116)(cid:69)(cid:47)(cid:60)(cid:77)(cid:116)(cid:3) Do pierwszej z nich zaliczymy czynniki odnosz(cid:261)ce si(cid:266) do wiedzy potencjalnych, inwentorów, czyli w zasadzie do wszystkich pracowników przedsi(cid:266)biorstw. W przypadku, gdy posiadaj(cid:261) oni mały zasób wiedzy o jakiej(cid:286) dziedzinie i rozwi(cid:261)zaniach w niej stosowanych, doj(cid:286)cie do nowych rozwi(cid:261)za(cid:276) jest wr(cid:266)cz niemo(cid:298)liwe. Gdyby natomiast korzystali z literatury fachowej, (cid:3) (cid:1009)(cid:1009)(cid:3) (cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:17)(cid:62)(cid:28)(cid:68)(cid:122)(cid:3)(cid:127)(cid:90)(cid:77)(cid:116)(cid:69)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:130)(cid:75)(cid:69)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:127)(cid:116)(cid:75)(cid:58)(cid:104)(cid:3)(cid:116)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:87)(cid:28)(cid:58)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28)(cid:58)(cid:3) mogliby zapoznawa(cid:252) si(cid:266) z licznymi rozwi(cid:261)zaniami stosowanymi w danej bran(cid:298)y (np. logistycznej). Wówczas prawdopodobie(cid:276)stwo, (cid:298)e b(cid:266)d(cid:261) na tej podstawie uzyskiwa(cid:252) nowe rozwi(cid:261)zania jest o wiele wi(cid:266)ksze. Dlatego warto, aby osoby pracuj(cid:261)ce na rzecz rozwoju przedsi(cid:266)biorstwa mieli dost(cid:266)p do ró(cid:298)nych informacji i danych, na bazie, których tworzyliby nowe rozwi(cid:261)zania. Do (cid:296)ródeł pomysłów mo(cid:298)na zaliczy(cid:252): 1. Przede wszystkim klientów przedsi(cid:266)biorstw, którzy bardzo cz(cid:266)sto wskazuj(cid:261), co powinno si(cid:266) zmieni(cid:252), w jakim kierunku powinien ewoluowa(cid:252) produkt, firma itp. Poza tym ró(cid:298)ne firmy z otoczenia takie jak np. dostawcy czy przedsi(cid:266)biorstwa szereg nieprawidłowo(cid:286)ci funkcjonowaniu firmy lub mo(cid:298)liwo(cid:286)ci rozwoju produktów. Takie sugestie powinny równie(cid:298) znale(cid:296)(cid:252) si(cid:266) w banku pomysłów, gdy(cid:298) mo(cid:298)e to zainspirowa(cid:252) pracowników do ulepszenia produktu lub organizacji pracy w przedsi(cid:266)biorstwie. doradcze. Niejednokrotnie wskazuj(cid:261) oni 2. Wyniki współpracy z placówkami naukowo-badawczymi (PAN, uczelnie wy(cid:298)sze). Cz(cid:266)sto współpraca podejmowana jest z konieczno(cid:286)ci (w ostateczno(cid:286)ci), gdy firmy nie mog(cid:261) upora(cid:252) si(cid:266) z jakim(cid:286) problemem. Warto, aby była ona prowadzona permanentnie, a jej wyniki wykorzystywane przez firmy. 3. Informacje dotycz(cid:261)ce wdro(cid:298)onych projektów we własnym przedsi(cid:266)biorstwie, a tak(cid:298)e w miar(cid:266) mo(cid:298)liwo(cid:286)ci innych firmach – chodzi o to, aby pracownicy zainteresowani rozwi(cid:261)zaniem jakiego(cid:286) problemu mogli zorientowa(cid:252) si(cid:266), jakie działania w tym zakresie zostały podj(cid:266)te przez innych i jakie dały one rezultaty. Jest to konieczne, aby unikn(cid:261)(cid:252) powtórzenia niekiedy (cid:298)mudnych i trudnych działa(cid:276), a co za tym idzie przyspieszy(cid:252) opracowanie nowego rozwi(cid:261)zania. 4. Dost(cid:266)p do fachowych czasopism i literatury, – co pozwala zorientowa(cid:252) si(cid:266) w najnowszych trendach i rozwi(cid:261)zaniach stosowanych na (cid:286)wiecie. Dost(cid:266)p taki mógłby by(cid:252) realizowany poprzez biblioteki firmowe. 5. Dost(cid:266)p do opisów patentowych, które daj(cid:261) mo(cid:298)liwo(cid:286)ci zapoznania si(cid:266) z obecnym stanem techniki, a niejednokrotnie stwarzaj(cid:261) tak(cid:298)e mo(cid:298)liwo(cid:286)(cid:252) zastosowania jakiego(cid:286) rozwi(cid:261)zania, które nie jest ju(cid:298) chronione. Informacja patentowa stanowi wyspecjalizowan(cid:261) dziedzin(cid:266) informacji naukowo-technicznej i ekonomicznej. Obejmuje ona zbiór wiadomo(cid:286)ci o zgłoszonych do ochrony przemysłowych (np. wynalazkach, wzorach przemysłowych, u(cid:298)ytkowych), zawiera tak(cid:298)e wiadomo(cid:286)ci o dokumentach ochronnych dotycz(cid:261)cych tych przedmiotów i prawach ich wła(cid:286)cicieli. Dost(cid:266)p taki mo(cid:298)na uzyska(cid:252) chocia(cid:298)by poprzez internetowe bazy Urz(cid:266)du Patentowego RP czy Europejskiego Urz(cid:266)du Patentowego, co nie wymaga du(cid:298)ych nakładów. niematerialnych 6. Porównywanie si(cid:266) z najlepszymi – zakłada to benchmarking, który polega na konfrontowaniu własnej organizacji z innymi, działaj(cid:261)cymi w ró(cid:298)nych krajach i obsługuj(cid:261)cych ró(cid:298)ne rynki oraz wyci(cid:261)ganie wniosków i przeobra(cid:298)anie własnej firmy. dobrach (cid:3) (cid:1009)(cid:1010)(cid:3) rozwój 2.2. MO(cid:297)LIWO(cid:285)CI GENEROWANIA NOWYCH ROZWI(cid:260)ZA(cid:275) Druga grupa determinant rozwoju innowacji to czynniki odnosz(cid:261)ce si(cid:266) do technicznych warunków umo(cid:298)liwiaj(cid:261)cych innowacji. Potencjalni inwentorzy musz(cid:261) mie(cid:252) dost(cid:266)p do ró(cid:298)nych urz(cid:261)dze(cid:276), które niejednokrotnie s(cid:261) niezb(cid:266)dne, aby móc oblicza(cid:252), projektowa(cid:252), testowa(cid:252), ulepsza(cid:252). Wa(cid:298)ne jest, aby mieli mo(cid:298)liwo(cid:286)(cid:252) przetestowania nowatorskich rozwi(cid:261)za(cid:276), tym bardziej, (cid:298)e s(cid:261) one niejednokrotnie bardzo skomplikowane. W zwi(cid:261)zku z tym, szczególnie du(cid:298)e przedsi(cid:266)biorstwa nastawione na rozwój, powinny dysponowa(cid:252) odpowiednim zapleczem badawczym, w postaci nowoczesnych modelarni, narz(cid:266)dziowni, prototypowni, nowoczesne maszyny i urz(cid:261)dzenia. laboratoriów, wyposa(cid:298)onych w Wa(cid:298)n(cid:261) spraw(cid:261) w zakresie tworzenia warunków jest ponadto przyzwolenie przeło(cid:298)onych do działa(cid:276) innowacyjnych. Wydaje si(cid:266), (cid:298)e jest to sprawa oczywista, jednak w wielu przedsi(cid:266)biorstwach brakuje tzw. innowacyjnych mened(cid:298)erów. Powinni oni odznacza(cid:252) si(cid:266) specyficznymi predyspozycjami takimi jak: wizjonerstwo, charyzma, umiej(cid:266)tno(cid:286)ci komercjalizacji rozwi(cid:261)za(cid:276), a przede wszystkim zdolno(cid:286)ci absorbcyjne w zakresie nowych rozwi(cid:261)za(cid:276), polegaj(cid:261)ce na zauwa(cid:298)aniu obszarów usprawnie(cid:276) w otoczeniu. Mened(cid:298)erowie powinni tak(cid:298)e obiektywnie ocenia(cid:252) swoich podwładnych i odpowiednio ich wynagradza(cid:252), o czym b(cid:266)dzie mowa w dalszej cz(cid:266)(cid:286)ci pracy. 2.3. MOTYWOWANIE DO DZIAŁA(cid:275) INNOWACYJNYCH Trzecia grupa to motywatory do działa(cid:276) proinnowacyjnych. Nie wystarczy, bowiem, (cid:298)e pracownicy b(cid:266)d(cid:261) mieli doskonałe warunki do tworzenia nowych rozwi(cid:261)za(cid:276). Bardzo cz(cid:266)sto potrzebuj(cid:261) jeszcze dodatkowych impulsów do tego, aby podejmowa(cid:252) rozwojowe działania. W ramach procesu motywowania, nale(cid:298)y zastosowa(cid:252) narz(cid:266)dzia instrumenty, zwane (cid:286)rodkami motywacyjnymi, do których zaliczymy: (cid:286)rodki przymusu, zach(cid:266)ty lub perswazji [Sekuła 2008, s. 176]. i W procesie innowacyjnym stosowanie (cid:286)rodków bezpo(cid:286)redniego przymusu, polegaj(cid:261)cych na podporz(cid:261)dkowaniu zachowa(cid:276) pracowniczych interesom i woli motywuj(cid:261)cego, wydaje si(cid:266) niezbyt trafne. Ze wzgl(cid:266)du na to, (cid:298)e opieraj(cid:261) si(cid:266) na karach i oczekiwania pracowników. W pewnym sensie rol(cid:266) t(cid:266) pełni(cid:261): regulaminy, nakazy, zakazy, podpisane umowy i zobowi(cid:261)zania pracownika i inne przepisy zobowi(cid:261)zuj(cid:261)ce podwładnych do okre(cid:286)lonego zachowania w organizacji. i strachu, nie pozostawiaj(cid:261) miejsca na interesy (cid:3) (cid:1009)(cid:1011)(cid:3) (cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:17)(cid:62)(cid:28)(cid:68)(cid:122)(cid:3)(cid:127)(cid:90)(cid:77)(cid:116)(cid:69)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:130)(cid:75)(cid:69)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:127)(cid:116)(cid:75)(cid:58)(cid:104)(cid:3)(cid:116)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:87)(cid:28)(cid:58)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28)(cid:58)(cid:3) Bardziej odpowiednimi narz(cid:266)dziami, które mo(cid:298)na wykorzystywa(cid:252) w zakresie motywowania pracowników do działalno(cid:286)ci innowacyjnej, s(cid:261) (cid:286)rodki zach(cid:266)ty i perswazji. (cid:285)rodki zach(cid:266)ty mog(cid:261) przyjmowa(cid:252) formy wzmocnienia, pobudzenia systemowego i dora(cid:296)nego. Nale(cid:298)(cid:261) one do najcz(cid:266)(cid:286)ciej stosowanych w procesie i maj(cid:261) charakter długotrwałego działania. Wzbudzaj(cid:261) motywacyjnym zainteresowanie prac(cid:261) i skłaniaj(cid:261) do aktywno(cid:286)ci poprzez nagrody materialne i niematerialne. Pozostawiaj(cid:261) te(cid:298) pracownikom pewien margines swobody [Jasi(cid:276)ski 2001, s. 18-19]. Wa(cid:298)ne jest, wi(cid:266)c, aby nie zapomina(cid:252) o tych (cid:286)rodkach, szczególnie w działalno(cid:286)ci innowacyjnej i odpowiednio honorowa(cid:252) inwentorów w postaci odpowiednich płac, premii, nagród, przywilejów itp. Odpowiednim (cid:286)rodkiem motywuj(cid:261)cym do działalno(cid:286)ci innowacyjnej jest perswazja. Oddziaływuje ona na sfer(cid:266) umysłow(cid:261) człowieka, wi(cid:261)(cid:298)e si(cid:266) ze zmian(cid:261) postaw, nawyków i odczu(cid:252). Zakłada partnerstwo kieruj(cid:261)cego i podwładnego. Perswazja odwołuje si(cid:266) do motywacji wewn(cid:266)trznej i ma charakter emocjonalny lub racjonalny. Najcz(cid:266)(cid:286)ciej przyjmuje form(cid:266) apelu, wmawiania, propagandy, konsultowania czy sugerowania [Jasi(cid:276)ski 2001, s. 18-19]. Jak mo(cid:298)na wywnioskowa(cid:252) z powy(cid:298)szych wywodów, do kwestii innowacji nale(cid:298)y podchodzi(cid:252) kompleksowo. Przedsi(cid:266)biorcy musz(cid:261) zwróci(cid:252) uwag(cid:266) na wiele spraw dotycz(cid:261)cych czynników wpływaj(cid:261)cych na rozwój innowacji, aby efektywnie wykorzysta(cid:252) potencjał innowacyjny drzemi(cid:261)cy we własnych pracownikach. Dotyczy to wszystkich przedsi(cid:266)biorstw, gdy(cid:298) musz(cid:261) konkurowa(cid:252) na coraz bardziej wymagaj(cid:261)cym rynku. ZAKO(cid:275)CZENIE Chc(cid:261)c uzyska(cid:252) przewag(cid:266) konkurencyjn(cid:261) przedsi(cid:266)biorstwa powinny postawi(cid:252) wi(cid:266)kszy nacisk na wspomniane 3 grupy czynników wpływaj(cid:261)cych na mo(cid:298)liwo(cid:286)(cid:252) ich organizacjach. Nale(cid:298)y podnosi(cid:252) wiedz(cid:266) generowania pracowników, stwarza(cid:252) im warunki do rozwoju, kreowania nowych pomysłów i ich urzeczywistniania oraz motywowa(cid:252) do zachowa(cid:276) proinnowacyjnych. innowacji w Bardzo wa(cid:298)n(cid:261) spraw(cid:261) jest tak(cid:298)e postawa przeło(cid:298)onych. Powinni to by(cid:252) tzw. mened(cid:298)erowie innowacyjni, którzy nie tylko popieraj(cid:261) zmiany, ale tak(cid:298)e intensywnie w nich uczestnicz(cid:261), mobilizuj(cid:261)c przy tym załog(cid:266). W przedsi(cid:266)biorstwach, nie da si(cid:266) osi(cid:261)gn(cid:261)(cid:252) sukcesów, gdy działania podejmowa(cid:252) b(cid:266)d(cid:261) jednostki. Trzeba spowodowa(cid:252) jak najwi(cid:266)ksz(cid:261) powszechno(cid:286)(cid:252) działa(cid:276) innowacyjnych. Nale(cid:298)y budowa(cid:252) kultur(cid:266) innowacyjn(cid:261) organizacji na ka(cid:298)dym szczeblu przedsi(cid:266)biorstwa, zaczynaj(cid:261)c od najwy(cid:298)szych stanowisk, a nast(cid:266)pnie schodzi(cid:252), do jak najszerszych kr(cid:266)gów pracowników, a(cid:298) po najni(cid:298)sze szczeble. (cid:3) (cid:1009)(cid:1012)(cid:3) Nie bez znaczenia jest tak(cid:298)e obiektywno(cid:286)(cid:252) i umiej(cid:266)tno(cid:286)(cid:252) dostrzegania wła(cid:286)ciwych zachowa(cid:276) i odpowiednie honorowanie twórczych pracowników. Ka(cid:298)dy z omawianych czynników posiada bardzo szeroki wachlarz mo(cid:298)liwo(cid:286)ci, który powinien by(cid:252) wykorzystywany w jak najwi(cid:266)kszym zakresie. Takie szerokie i powszechne oddziaływanie mo(cid:298)e da(cid:252) dopiero wymierne korzy(cid:286)ci i to niejednokrotnie w dłu(cid:298)szej perspektywie czasu. Nale(cid:298)y, wi(cid:266)c opracowa(cid:252) cały system oddziaływania innowacyjnego i oprócz bie(cid:298)(cid:261)cych działa(cid:276) skupi(cid:252) si(cid:266) w pewnym zakresie w przedsi(cid:266)biorstwach na rozwoju, który mo(cid:298)e zapewni(cid:252) lepsz(cid:261) przyszło(cid:286)(cid:252). Działanie zmierzaj(cid:261)ce do uzyskania wy(cid:298)szego poziomu innowacyjno(cid:286)ci przedsi(cid:266)biorstw powinny by(cid:252) traktowane jak inwestycje, które daj(cid:261) mo(cid:298)liwo(cid:286)(cid:252) przetrwania na obecnym, bardzo konkurencyjnym rynku. Natomiast zaniechanie działa(cid:276) prorozwojowych skazuje organizacj(cid:266) na wyeliminowanie z rynku. (cid:3) (cid:1009)(cid:1013)(cid:3) (cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:17)(cid:62)(cid:28)(cid:68)(cid:122)(cid:3)(cid:127)(cid:90)(cid:77)(cid:116)(cid:69)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:130)(cid:75)(cid:69)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:127)(cid:116)(cid:75)(cid:58)(cid:104)(cid:3)(cid:116)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:87)(cid:28)(cid:58)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28)(cid:58)(cid:3) BIBLIOGRAFIA (cid:1005)(cid:856) Dutta S., Geiger T., Lanvin B.,(2015), The Global Information Technology Report 2015. ICTs for Inclusive Growth, World Economic Forum, Geneva.(cid:3) 2. Działalno(cid:286)(cid:252) innowacyjna w Polsce,(2014),GUS, Warszawa. 3. Innovation Union Scoreboard 2015, European Union, Brussels. 4. Jasi(cid:276)ski Z., (2001),Motywowanie w przedsi(cid:266)biorstwie, Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa. 5. Mały Rocznik Statystyczny Polski 2010, GUS, Warszawa. 6. Nauka i technika w 2008 r., GUS, Warszawa 2010. 7. Nauka i technika w 2012 r., GUS, Warszawa 2013. 8. Nauka i technika w 2013 r., GUS, Warszawa 2014. 9. Podr(cid:266)cznik Oslo. Zasady gromadzenia i interpretacji danych dotycz(cid:261)cych innowacji, wydanie trzecie, MNiSW, Warszawa 2008. 10. Rocznik Statystyczny Przemysłu, GUS, Warszawa 2012. 11. Schumpeter J., (1960),Teoria rozwoju gospodarczego, PWE, Warszawa. 12. Sekuła Z., (2008),Motywowanie do pracy, PWE, Warszawa. NETNOGRAFIA 1. Chustecki J., IBM opatentował w 2013 r. najwi(cid:266)cej wynalazków, http://www.computerworld.pl/news/394224/IBM.opatentowal.w.2013.r.najwiecej.wyn alazkow.html dost(cid:266)p z 30.10.2015. Informacja o autorze: Dr Rafał Mazur, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie (cid:3) (cid:1010)(cid:1004)(cid:3)
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:


Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: