Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00086 006185 20590415 na godz. na dobę w sumie
Profilaktyka wybranych problemów zdrowotnych (w wymiarze edukacyjnym) - ebook/pdf
Profilaktyka wybranych problemów zdrowotnych (w wymiarze edukacyjnym) - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 172
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2241-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja >> pedagogika
Porównaj ceny (książka, ebook (-16%), audiobook).
Punktem wyjścia w prezentowanej monografii są określone problemy zdrowotne, analizowane z perspektywy edukacyjnej. Omawiane treści mają swój wymiar profilaktyczny, ale wpisują się także w obszar charakterystyczny dla promocji zdrowia z uwagi na fakt, że jest ona globalną strategią działań na rzecz zdrowia, której niezbędny i kluczowy element stanowi edukacja zdrowotna. Dzięki niej ludzie zyskują odpowiednie kompetencje, pozwalające im na dokonywanie zmian w swoim środowisku i stylu życia. W modelu promocji zdrowia ukierunkowanym na upodmiotowienie jednostek w niej uczestniczących istnieją dwie podstawowe funkcje edukacji zdrowotnej. Jedną z nich jest tworzenie warunków umożliwiających ludziom zdobywanie wiedzy na temat zdrowia i choroby. Posiadając tę wiedzę mogą oni wzmacniać swoje zdolności do działania na rzecz zdrowia własnego i innych, jednocześnie stając się podmiotami tych działań. Upodmiotowienie jednostek jest zatem bezpośrednim efektem edukacji, a tylko jednostki upodmiotowione (zdolne do działania) mogą dokonać zmiany społecznej, do której dąży się w promocji zdrowia. Drugą ze wzmiankowanych funkcji jest oddziaływanie na decydentów i grupy zawodowe, tak by odpowiednio wpływały na politykę publiczną i kształtowanie konkretnych środowisk. Prezentowana publikacja spełnia obie z wymienionych funkcji. Z jednej strony daje możliwość poszerzenia wiedzy na temat wybranych problemów zdrowotnych i przeciwdziałania im, z drugiej – jest adresowana do konkretnych grup zawodowych (nauczyciele, pedagodzy, socjologowie, lekarze), w których zadaniach mieści się tworzenie środowisk wspierających zdrowie.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

PROFILAKTYKA WYBRANYCH PROBLEMÓW ZDROWOTNYCH (w wymiarze edukacyjnym) NR 3114 PROFILAKTYKA WYBRANYCH PROBLEMÓW ZDROWOTNYCH (w wymiarze edukacyjnym) Pod redakcją naukową Katarzyny Borzuckiej ‑Sitkiewicz, Katarzyny Kowalczewskiej ‑Grabowskiej Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2013 Redaktor serii Katarzyna Krasoń Recenzent Jolanta Wojciechowska Spis treści Wstęp (Katarzyna Borzucka ‑Sitkiewicz, Katarzyna Kowalczewska‑ ‑Grabowska) Katarzyna Kowalczewska ‑Grabowska Realizacja wybranych założeń Narodowego Programu Zdrowia w wymia‑ rze lokalnym Mateusz Gierczak Dostosowanie programów profilaktycznych do aktualnych problemów zdrowotnych mieszkańców miasta Ruda Śląska Katarzyna Borzucka ‑Sitkiewicz Kształtowanie pozytywnego wizerunku ciała jako element profilaktyki zaburzeń zdrowia somatycznego i psychospołecznego Karina Leksy Otyłość jako wyznacznik psychospołecznego funkcjonowania dzieci i mło‑ dzieży w środowisku szkolnym Dorota Gawlik Nadwaga i otyłość dzieci w wieku szkolnym a promocja zdrowia Propozycje scenariuszy zajęć profilaktycznych Zakończenie (Katarzyna Borzucka ‑Sitkiewicz, Katarzyna Kowalczewska‑ ‑Grabowska) Summary Résumé 7 13 41 55 79 111 137 167 169 170 Wstęp Człowiek początku XXI stoi przed wieloma wyzwaniami i zagroże‑ niami współczesnej cywilizacji. Z jednej strony korzysta z dobrodziejstw technologicznych, zaawansowanych możliwości ekonomicznych, z dru‑ giej – nie traktuje poważnie niebezpieczeństw ekologicznych, lekceważy zagrożenia i problemy zdrowotne, tj. niezdrowy styl życia, patologie, wysokie wskaźniki zachorowalności i śmiertelności z powodu chorób cywilizacyjnych. Chęć ograniczenia występowania wymienionych zja‑ wisk stanowi przyczynę podejmowania różnorodnych inicjatyw profi‑ laktycznych. Zgodnie z definicją słownikową, profilaktyka to „ogół działań zapo‑ biegających niepożądanym zjawiskom w rozwoju i zachowaniu się ludzi. W medycynie sprowadza się do zapobiegania chorobom, propagowa‑ nia zasad racjonalnego żywienia, hartowania organizmu, prawidłowego łączenia pracy z wypoczynkiem oraz stwarzania innych warunków sprzy‑ jających rozwojowi organizmu, w pedagogice – do zapobiegania powsta‑ waniu u dzieci niepożądanych przyzwyczajeń i postaw, błędów w uczeniu się lub wad postaw ciała, w pewnym znaczeniu każde pożądane oddzia‑ ływanie pedagogiczne jest jednocześnie działaniem profilaktycznym, wytwarzając bowiem jakieś wartościowe cechy, jednocześnie zapobiega powstawaniu cech niepożądanych lub ich utrwaleniu”1. Współczesna pedagogika (również pedagogika społeczna) jest dyscy‑ pliną otwartą i dopuszcza wielość rozwiązań teoretycznych i metodolo‑ 1 R. Czernichowska: Profilaktyka, kompensacja, ratownictwo, pomoc – analiza pojęć i wzajemnych powiązań między nimi. W: Pedagogika społeczna. Red. E. Marynowicz‑ ‑Hetka. T. 1. Warszawa: PWN, 2007, s. 113. 8 Wstęp gicznych2. Otwiera się na współpracę z przedstawicielami innych nauk, co niewątpliwie dostarcza nowej wiedzy i nowych doświadczeń badawczych3. Ponadto coraz częściej umiejscawia analizowane problemy w określonej przestrzeni społecznej, którą zazwyczaj utożsamia się z mniejszą lub więk‑ szą grupą ludzi zamieszkujących na wspólnym terenie i połączonych siecią wzajemnych relacji. Przestrzenie takie są nieustannie tworzone w relacyj‑ nym i interakcyjnym procesie zachodzącym między środowiskiem życia a społecznymi strukturami i dobrami, dlatego podczas definiowania tych przestrzeni używa się terminu „spacing”, oznaczającego dostosowywanie się ludzi do subiektywnie postrzeganych i/lub materialnie zastanych miejsc, które w ten sposób stają się przestrzenią o nowej jakości4. W przestrzeni społecznej umiejscowiona jest przestrzeń edukacyjna, która obejmuje wpływy wychowawcze i konteksty socjalizacyjne. Składają się na nią nie tylko zjawiska edukacyjnie pożądane, lecz także negatywne przejawy funk‑ cjonowania socjalnego i instytucjonalnego, tworzące patologiczny obszar stosunków społecznych oraz sposobów pełnienia ról5. Jak podkreśla Kazi‑ mierz Wojnowski, „różnorodność i złożoność zjawisk dysfunkcji o charak‑ terze ograniczoności cech osobowościowych i biogennych, w tym zdro‑ wotnych, szczególnie uzewnętrzniających się w środowisku szkoły i szerzej w wychowawczym, powiększa złożoność obrazu środowiskowej przestrzeni edukacyjnej”6. Umiejętne budowanie takiej przestrzeni może przyczynić się do zmniejszenia dysfunkcjonalności oraz tworzenia konstruktywnych roz‑ wiązań w wymiarze zarówno indywidualnym, jak i społecznym. Z wymienionych względów złożoność i interdyscyplinarność porusza‑ nych w niniejszej pracy zagadnień dotyczy zakresu nie tylko pedagogiki 2 D. Kubinowski: Przyrodnicze i humanistyczne podstawy badań pedagogicznych. W: Podstawy metodologii badań w pedagogice. Red. S. Palka. Gdańsk: Gdańskie Wydaw‑ nictwo Psychologiczne, 2010, s. 43. 3 S. Palka: Badania z pogranicza pedagogiki i innych nauk. W: Podstawy metodologii badań w pedagogice…, s. 338. 4 J. Surzykiewicz: Przestrzenno ‑społeczna orientacja w pedagogice społecznej i pracy socjalnej (wybrane koncepcje i doświadczenia). „Pedagogika Społeczna” 2011, nr 3–4 (41–42), s. 51. 5 K. Wojnowski: Początek przestrzeni… W: O przestrzeni edukacyjnej. Chaos, żywioły, ład. Red. K. Wojnowski, M. Marcinkowski. Kalisz–Poznań: Wydawnictwo Uniwersy‑ tetu Adama Mickiewicza, 2009, s. 5–8. 6 Ibidem, s. 6. Wstęp 9 (pedagogiki społecznej, pedagogiki zdrowia), lecz także socjologii i medy‑ cyny, które analizowane są z perspektywy ich kontekstu edukacyjnego. W naszej publikacji prezentujemy Czytelnikowi pięć artykułów, których celem jest próba teoretycznego ujęcia wybranych problemów zdrowot‑ nych oraz syntetyczna analiza najczęstszych oddziaływań profilaktycz‑ nych w tym zakresie. Dwa z przygotowanych artykułów mają charak‑ ter stricte poglądowy, w pozostałych tekstach zaprezentowano badania diagnostyczne, a formułowane problemy badawcze mają postać pytań o zmienne (nie zaś o relacje pomiędzy zmiennymi). Znalezienie odpowie‑ dzi na pytania o zmienne pozwala „zdobyć informacje na temat stanu faktów, zjawisk i procesów pedagogicznych. Wiedza taka ma wartość poznawczą zarówno dla teoretyka, jak i dla praktyka; ten ostatni dzięki niej lepiej się orientuje w praktyce, łatwiej podejmuje trafne decyzje”7. Z wymienionych względów w artykułach o charakterze badawczym zre‑ zygnowano z formułowania hipotez. Wszystkie zamieszczone w niniejszym tomie artykuły badawcze mają jednolitą strukturę; w pierwszej części tekstu znajduje się opis celów i prob‑ lemów badawczych, następnie charakterystyka teoretycznych podstaw ana‑ lizowanych zagadnień oraz prezentacja wyników przeprowadzonych badań. W tekście otwierającym opracowanie – Realizacja wybranych zało‑ żeń Narodowego Programu Zdrowia w wymiarze lokalnym – jego Autorka Katarzyna Kowalczewska ‑Grabowska prezentuje stopień realizacji celu nr 12 NPZ, tj. zadanie „aktywizacji jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych na rzecz zdrowia społeczeństwa” w woje‑ wództwie śląskim, a następnie odnosi go do konkretnych działań podej‑ mowanych przez samorządy lokalne w dwóch miastach śląskich – w Cho‑ rzowie oraz w Tychach. Ukazuje również potencjał i wspólnotę działania całych społeczności lokalnych, szczególnie w odniesieniu do działań organizacji pozarządowych, walczących z zagrożeniami zdrowotnymi na terenie omawianych miast. Mateusz Gierczak w tekście Dostosowanie programów profilaktycznych do aktualnych problemów zdrowotnych mieszkańców miasta Ruda Śląska również odniósł się do kwestii związanych z działalnością profilaktyczną 7 S. Palka: Metodologia. Badania. Praktyka pedagogiczna. Gdańsk: Gdańskie Wydaw‑ nictwo Psychologiczne, 2006, s. 16–17. 10 Wstęp na terenie określonej społeczności lokalnej, Autor szczegółowo analizuje sytuację zdrowotną mieszkańców Rudy Śląskiej i zestawia tę sytuację z realizowanymi dotychczas działaniami profilaktycznymi. Kwestie związane z percepcją własnego ciała podejmuje Katarzyna Borzucka ‑Sitkiewicz w artykule Kształtowanie pozytywnego wizerunku ciała jako element profilaktyki zaburzeń zdrowia somatycznego i psycho‑ społecznego. Autorka prezentuje zagadnienia etiologiczne i epidemiolo‑ giczne dotyczące percepcji własnego wyglądu, koncentruje się zwłaszcza na wpływach społecznych indukujących określony sposób postrzega‑ nia własnej fizyczności/atrakcyjności, a co za tym idzie – podejmowa‑ nie zachowań pro ‑ lub antyzdrowotnych. W tekście zostały też przed‑ stawione propozycje systemowych działań profilaktycznych, mających na celu kształtowanie adekwatnego wizerunku ciała oraz zapobieganie występowaniu zachowań dezadaptacyjnych. Karina Leksy w artykule Otyłość jako wyznacznik psychospołecznego funkcjonowania dzieci i młodzieży w środowisku szkolnym podjęła próbę ukazania znaczenia nadmiernej masy ciała dla psychospołecznego funk‑ cjonowania dzieci i młodzieży w środowisku szkolnym. Analizy empi‑ ryczne potwierdzają istnienie stereotypu osoby otyłej, który jest istot‑ nym źródłem negatywnych reakcji społecznych w stosunku do jednostek borykających się z problemem otyłości. Może to prowadzić do zaburzeń w funkcjonowaniu i rozwoju psychospołecznym dzieci oraz młodzieży z otyłością. Uświadomienie problemów, jakie mają uczniowie z nad‑ mierną masą ciała, może zarówno stanowić podstawę działań profilak‑ tycznych podejmowanych w szkole, jak i zapobiegać szeroko rozumia‑ nemu krzywdzeniu dzieci z nadwagą i otyłością. Artykuły Katarzyny Borzuckiej ‑Sitkiewicz i Kariny Leksy mają cha‑ rakter poglądowy. Zagadnienia związane z nadwagą i otyłością podejmuje również Dorota Gawlik w artykule Nadwaga i otyłość dzieci w wieku szkolnym a promocja zdrowia. Aby przybliżyć problematykę powiązań otyłości dzie‑ cięcej ze stylem życia i z promocją zdrowia, Autorka przedstawia wnioski z przeprowadzonych badań, których celem były charakterystyka i porów‑ nanie stylu życia dzieci w wieku szkolnym uczęszczających do Szkoły Pro‑ mującej Zdrowie oraz do szkoły podstawowej bez certyfikatu. Omawia również dostępność informacji dotyczących zdrowego stylu życia oraz Wstęp 11 charakteryzuje działania związane z zapobieganiem otyłości prowadzone w Szkole Promującej Zdrowie. Dodatkowym atutem niniejszej publikacji mogą okazać się przykłady scenariuszy zajęć profilaktycznych. Wśród prezentowanych propozy‑ cji znalazły się scenariusze: „Lepiej zapobiegać niż leczyć” – profilaktyka w moim regionie, opracowany przez Mateusza Gierczaka, przygotowany z myślą o uczniach szkół ponadgimnazjalnych, „Rak piersi – jakie działa‑ nia powinnam przedsięwziąć, aby być zdrowa?”. Zajęcia dotyczące eduka‑ cji zdrowotnej z zakresu profilaktyki raka piersi, przygotowany przez Mar‑ tynę Ostapkiewicz, czy Stereotypy i uprzedzenia, autorstwa Anny Lewan. Ciekawą propozycją wydaje się również scenariusz zajęć warsztatowych z promocji zdrowia „Czy rozmiar mówi o człowieku?”. O akceptacji osób z nadwagą i otyłością opracowany przez Agnieszkę Wysocką oraz Karo‑ linę Jarczyńską. Scenariusz Nadwaga i otyłość – poważne zagrożenie dla naszego zdro‑ wia. Jak mogę prowadzić zdrowy styl życia? opracowany przez Dorotę Gawlik jest propozycją mającą na celu ukazanie niebezpieczeństw związa‑ nych z nadwagą i otyłością oraz kształtowanie potrzeby wdrażania zasad zdrowego stylu życia wśród młodych ludzi. Podobną tematykę zajęć war‑ sztatowych podejmuje Magdalena Janusz w przygotowanym przez siebie scenariuszu „Zdrowe odżywianie to nie słodyczy i fast foodów kupowanie”, którego celem jest zaprezentowanie skutków niewłaściwego odżywiania oraz ukazanie możliwości przygotowywania zdrowych posiłków. Ostatni scenariusz Marchewka, brokuł i ananas – czyli o zdrowym żywieniu doty‑ czy zajęć warsztatowych i został opracowany przez Annę Gacką i Mag‑ dalenę Kluczkę. Autorki miały na celu kształtowanie nawyków żywienio‑ wych u dzieci w młodszym wieku szkolnym. Wszystkie propozycje scenariuszy zostały opracowane przez studen‑ tów i absolwentów specjalności pedagogika zdrowia realizowanej na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego. Niniejsza książka może okazać się przydatna pedagogom, socjologom, a nawet lekarzom zajmującym się problematyką zdrowia w wymiarze indywidualnym i lokalnym. Prezentowane scenariusze zajęć warsztato‑ wych mogą stanowić inspirację, szczególnie dla nauczycieli, i przyczynić się do częstszego podejmowania podobnych inicjatyw profilaktycznych wśród dzieci i ludzi młodych. 12 Wstęp Składamy serdeczne podziękowania wszystkim Osobom, które przy‑ czyniły się do powstania niniejszej pozycji – wszystkim Autorom, formal‑ nym i nieformalnym Recenzentom, Uczestnikom badań oraz wszelkim Osobom udostępniającym dane statystyczne. Poświęcony czas i zaanga‑ żowanie tych Osób były dla nas nieocenione. Katarzyna Borzucka ‑Sitkiewicz, Katarzyna Kowalczewska ‑Grabowska Prevention of selected health problems (in an educational dimension) Edited by Katarzyna Borzucka ‑Sitkiewicz, Katarzyna Kowalczewska ‑Grabowska Summar y The book consists of 5 articles (2 theoretical and 3 empirical ones) and plans of pre‑ ventive lessons. All research articles included in the volume are homogeneous when it comes to their structure covering a description of aims and research problems in the first part of the text, as well as a characteristic of theoretical bases of the phenomena analyzed, and a presentation of the results coming from the research conducted. Next, the following issues are analyzed: – Realization of selected assumptions of the national health programme in a local dimen‑ sion (written by Katarzyna Kowalczewska ‑Grabowska); – Adjusting the preventive programmes to the current health problems experienced by inhabitants of Ruda Śląska (written by Mateusz Gierczak); – Shaping a positive image of the body as a preventive element of the somatic and psycho‑ social health disorder (written by Katarzyna Borzucka ‑Sitkiewicz); – Obesity as a determinant of a psychosocial functioning of children and the youth in a school environment (written by Karina Leksy); – Overweight and obesity of school age children and health promotion (written by Dorota Gawlik). The book in question may become useful for pedagogues, sociologists or even doc‑ tors dealing with health issues in an individual and local dimension. The plans of work‑ shops, on the other hand, may constitute inspiration, especially for teachers, and con‑ tribute to taking up similar preventive initiatives among children and the young more often. La prévention des problèmes de santé choisis (dans le Madre de l’éducation) Sous la rédaction de Katarzyna Borzucka‑Sitkiewicz, Katarzyna Kowalczewska‑Grabowska Résumé Le livre se compose de 5 articles (2 théoriques et 3 empiriques) ainsi que des scéna‑ rions des cours de prévention. Tous les articles du volume présentent la structure uni‑ forme, qui comprend la description des objectifs et des problèmes de recherche dans la première partie du texte, la caractéristique de la base théorique des questions analysées et la présentation des résultats de recherches menées. Les questions suivantes sont abordées : – La réalisation des principes du programme national de santé au niveau local (écrit par Katarzyna Kowalczewska‑Grabowska); – L’adaptation des programmes de prévention aux problèmes de santé actuels des habitants de ville de Ruda Śląska (écrit par Mateusz Gierczak); – La formation d’une vision positive du corps comme élment de prévention des troubles somatiques et psychosociaux (écrit par Katarzyna Borzucka‑Sitkiewicz); – L’obésité comme facteur du fonctionnement psychosocial des enfants et des adolescents dans le milieu scolaire (écrit par Karina Leksy); – L’embonpoint et l’obésité des enfants à l’âge scolaire et la promotion de la santé (écrit par Dorota Gawlik). Le livre présent peut être utile pour les pédagogues, les sociologues et même les médecins qui s’occupent de la problématique de santé au niveau individuel et local; les scénarios de cours inclus peuvent être une inspiration, surtout pour les enseignant, et contribuer plus souvent à une prise d’initiative de prévention en cas d’enfants et d’adolescents. Redaktor Magdalena Starzyk Projektant okładki Tomasz Bagiński Redaktor techniczny Małgorzata Pleśniar Korektor Mirosława Żłobińska Łamanie Bogusław Chruściński Copyright © 2013 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208 ‑6336 ISBN 978 ‑83 ‑226 ‑2221‑6 (wersja drukowana) ISBN 978‑83‑8012‑241‑3 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40 ‑007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e ‑mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 10,75. Ark. wyd. 11,0. Papier offset. kl. III, 90 g Cena 20 zł (+ VAT) Druk i oprawa: PPHU TOTEM s.c. M. Rejnowski, J. Zamiara ul. Jacewska 89, 88 ‑100 Inowrocław • • • • • • • .. . ...... • .. . ....... ... .... ••• .. ...
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Profilaktyka wybranych problemów zdrowotnych (w wymiarze edukacyjnym)
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: