Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00249 005069 12611370 na godz. na dobę w sumie
Program rekreacji ruchowej osób starszych - ebook/pdf
Program rekreacji ruchowej osób starszych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: AWF Warszawa Język publikacji: polski
ISBN: 83-89630-00-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Regularna aktywności ruchowa, racjonalne żywienie oraz higieniczny tryb życia - to zasady, którymi kierować się powinien każdy człowiek, bez względu na wiek, stan zdrowia czy status społeczny.
Harmonijny styl życia, zapewniający ludziom dobry stan zdrowia zarówno fizycznego, jak i psychicznego, określany jest w piśmiennictwie światowym terminem wellness, którego hasło przewodnie brzmi feel good – dobrze się czuć!
Aby zachować dobrą kondycję psychofizyczną, niezbędna jest odpowiednia aktywność ruchowa wpisana na stałe w styl życia człowieka. Jest to szczególnie ważne w przypadku osób starszych. Im człowiek jest starszy, tym większy wpływ na jakość jego życia, czyli sprawność, samodzielność i niezależność, mają regularne ćwiczenia fizyczne.
Na świecie promuje się różnego rodzaju programy ćwiczeń propagujące zdrowy styl życia osób starszych, np. program aerobowy, siłowy, stretchingowy - zależnie od upodobań i możliwości uczestników. Tych schematów nie można jednak po prostu przekładać na polskie realia, gdyż inne są warunki, potrzeby, możliwości i oczekiwania ludzi w tym wieku w naszym kraju.
W Polsce, podobnie jak w innych krajach Europy, społeczeństwo systematycznie się starzeje. W 2000 r. osoby w wieku powyżej 60 lat stanowiły 16,4 % ogółu ludności (mężczyźni -13,5%, kobiety - 19,2%). Przewiduje się, że w roku 2020 grupa ta powiększy się do 22,4% całej populacji. Z danych ogólnopolskich wynika, że ponad 50% badanych deklaruje potrzebę ruchu, ale tylko 7% osób w wieku 60 -64 lat i 0,6 % w wieku 80 lat i więcej - podejmuje regularną aktywność ruchową (Łobożewicz 1991). Powstaje więc pytanie, jak promować aktywność ruchową w tej grupie wiekowej, jak zachęcić, rozmiłować osoby starsze do systematycznych działań rekreacyjnych?
Brak odpowiedniej motywacji do systematycznej aktywności ruchowej z jednej strony i piętrzące się bariery utrudniające uczestnictwo z drugiej strony uświadamiają nam, że w promocji zdrowego stylu życia osób starszych przede wszystkim brakuje:
•właściwie prowadzonej polityki społeczno - zdrowotnej na wszystkich szczeblach zarządzania (w Sejmie i Senacie RP, w organach samorządowych i w środowiskach opiniotwórczych);
•efektywnej edukacji zdrowotnej we wszystkich okresach ontogenezy;
•powszechnego dostępu do zajęć z zakresu kultury fizycznej zarówno kobiet, jak i mężczyzn po 60. roku życia, stosownie do ich możliwości zdrowotnych, sprawnościowych czy finansowych.
(...........)
Celem PRROS jest promocja zdrowego stylu życia wśród osób starszych. Świadomość, że w coraz większym stopniu można zapobiec chorobom powoduje, iż próbujemy poznać metody utrzymania organizmu w dobrym zdrowiu. W przypadku chorób cywilizacyjnych istnieją dwa rodzaje zachowań: 1) wzięcie na siebie odpowiedzialności za własne zdrowie zdobywając informację z zakresu profilaktyki i terapii ewentualnego schorzenia, oraz 2) bezczynne czekanie na samoistne ustąpienie dolegliwości i korzystanie z opieki lekarza dopiero wtedy, gdy stan zdrowia ulega radykalnemu pogorszeniu, a zaawansowanie choroby jest tak duże, że rokowanie co do wyleczenia często bywa niepomyślne.
Ludzie coraz częściej zdają sobie sprawę z konieczności podejmowania działań zapobiegających określonym chorobom. Chcieliby cieszyć się dobrym zdrowiem i samopoczuciem do późnych lat życia, ale nie wiedzą jakie podjąć działania, żeby urzeczywistnić te pragnienia.
U osób starszych małe zainteresowanie rekreacją, brak motywacji oraz potrzeb jej uprawiania, wynika przede wszystkim z niewiedzy lub niedostatecznej informacji co do prozdrowotnej roli właściwie prowadzonej aktywności ruchowej, a także z braku hedonistycznych doznań, wynikających z samego uczestnictwa w rekreacji ruchowej.
W ramach promocji zdrowia, uczestnictwo w PRROS stanowi pierwszy krok do zmiany stylu życia. Prozdrowotne zachowania, czyli odpowiednia aktywność ruchowa, właściwe żywienie, wypoczynek, higieniczny tryb życia - to najlepsza profilaktyka chorób, to lek najskuteczniejszy, najtańszy i bez działań ubocznych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

EWA KOZDROŃ Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie PROGRAM REKREACJI RUCHOWEJ OSÓB STARSZYCH Skrypt dla studentów wychowania fizycznego i instruktorów rekreacji ruchowej Warszawa 2004 1 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Komitet Redakcyjny Przewodniczący Z-ca przewodniczącego Sekretarz Członkowie - Andrzej Dąbrowski - Jerzy Kosiewicz - Krzysztof Perkowski - Jolanta Derbich - Antoni K. Gajewski - Lidia Ilnicka - Jerzy Królicki - Zdzisław Szwarc Redaktor odpowiedzialny tomu – Jerzy Królicki SKRYPT Wydanie I ISBN 83-89630-00-1 Materiał zawarty w skrypcie jest zastosowaniem praktycznym badań przeprowadzonych w ramach prac własnych AWF Warszawa - symbol III.83 © Copyright by Akademia Wychowania Fizycznego Wszystkie prawa zastrzeżone. Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości lub części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione Redakcja i korekta techniczna - Joanna Kłyszejko Projekt okładki – W. Kosiński Wydawnictwo AWF Warszawa 2004 Wydanie I Objętość 5,21 a.w. Nakład 3000 egz. (druk w seriach) Format B-5 Skład komputerowy i druk - P.H.U. Fokus tel. 0-604231521 2 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== SPIS TREŚCI Część I 1. Wprowadzenie ...................................................................................................................... 5 2. Główne założenia Programu Rekreacji Ruchowej Osób Starszych ...................................... 8 3. Założenia organizacyjno – metodyczne PRROS ................................................................... 9 4. Szczegółowe zasady budowy i sposobu realizacji II etapu PRROS ................................... 12 4.1. Dobór form ruchu ....................................................................................................... 13 4.2. Charakterystyka rodzaju ćwiczeń występujących w programie, wytyczne dotyczące dawkowania wysiłków i oceny stosowanych wysiłków ............ 16 4.3. Budowa jednostki zajęć .............................................................................................. 25 4.3.1. Gimnastyka prozdrowotna............................................................................... 25 4.3.2. Marsze ............................................................................................................. 26 4.4. Fazy zajęć ................................................................................................................... 27 4.5. Objętość i wydatek energetyczny tygodniowego programu zajęć .............................. 32 4.6. Intensywność ćwiczeń ............................................................................................... 33 5. Zasady metodyczne dotyczące bezpiecznego prowadzenia zajęć z osobami starszymi ............................................................................................................ 37 6. Wskazówki organizacyjno-metodyczne przy realizacji PRROS ......................................... 41 Część II 1. Gimnastyka prozdrowotna – przykładowy zestaw ćwiczeń ................................................ 44 2. Gimnastyka w domu ........................................................................................................... 61 3. Marsz – zestaw ćwiczeń uzupełniających ........................................................................... 67 4. Załączniki PRROS .............................................................................................................. 71 Indywidualna Karta PRROS .......................................................................................... 71 Zaświadczenie lekarskie będące warunkiem przystąpienia do ćwiczeń ........................ 71 Karta samokontroli ........................................................................................................ 72 Ankieta .......................................................................................................................... 73 Literatura .................................................................................................................................. 75 3 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 4 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== CZĘŚĆ I 1. WPROWADZENIE Regularna aktywności ruchowa, racjonalne żywienie oraz higieniczny tryb życia  to za- sady, którymi kierować się powinien każdy człowiek, bez względu na wiek, stan zdrowia czy status społeczny. Harmonijny styl życia, zapewniający ludziom dobry stan zdrowia zarówno fizycznego, jak i psychicznego, określany jest w piśmiennictwie światowym terminem wellness, którego hasło przewodnie brzmi feel good – dobrze się czuć! Aby zachować dobrą kondycję psychofizyczną, niezbędna jest odpowiednia aktywność ruchowa wpisana na stałe w styl życia człowieka. Jest to szczególnie ważne w przypadku osób starszych. Im człowiek jest starszy, tym większy wpływ na jakość jego życia, czyli sprawność, samodzielność i niezależność, mają regularne ćwiczenia fizyczne. Na świecie promuje się różnego rodzaju programy ćwiczeń propagujące zdrowy styl życia osób starszych, np. program aerobowy, siłowy, stretchingowy  zależnie od upodobań i możliwo- ści uczestników. Tych schematów nie można jednak po prostu przekładać na polskie realia, gdyż inne są warunki, potrzeby, możliwości i oczekiwania ludzi w tym wieku w naszym kraju. W Polsce, podobnie jak w innych krajach Europy, społeczeństwo systematycznie się sta- rzeje. W 2000 r. osoby w wieku powyżej 60 lat stanowiły 16,4 ogółu ludności (mężczyźni  13,5 , kobiety  19,2 ). Przewiduje się, że w roku 2020 grupa ta powiększy się do 22,4 całej populacji. Z danych ogólnopolskich wynika, że ponad 50 badanych deklaruje potrzebę ruchu, ale tylko 7 osób w wieku 60 64 lat i 0,6 w wieku 80 lat i więcej  podejmuje regu- larną aktywność ruchową (Łobożewicz 1991). Powstaje więc pytanie, jak promować aktyw- ność ruchową w tej grupie wiekowej, jak zachęcić, rozmiłować osoby starsze do systema- tycznych działań rekreacyjnych? Brak odpowiedniej motywacji do systematycznej aktywności ruchowej z jednej strony i piętrzące się bariery utrudniające uczestnictwo z drugiej strony uświadamiają nam, że w pro- mocji zdrowego stylu życia osób starszych przede wszystkim brakuje:  właściwie prowadzonej polityki społeczno  zdrowotnej na wszystkich szcze- blach zarządzania (w Sejmie i Senacie RP, w organach samorządowych i w śro- dowiskach opiniotwórczych);  efektywnej edukacji zdrowotnej we wszystkich okresach ontogenezy;  powszechnego dostępu do zajęć z zakresu kultury fizycznej zarówno kobiet, jak i mężczyzn po 60. roku życia, stosownie do ich możliwości zdrowotnych, sprawnościowych czy finansowych. 5 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== W Polsce nie ma jednolitego programu promującego aktywizację ruchową osób star- szych. Rekreacja ludzi w tym wieku kojarzona jest najczęściej z działalnością rehabilitacyjną (szpitalną, ambulatoryjną) bądź sanatoryjną. Jeśli nawet zajęcia z zakresu aktywności ruchowej w domach pomocy społecznej są prowadzone, na ogół dotyczą prewencji wtórnej chorób i podejmowane są z inicjatywy i pod nadzorem pracowników służby zdrowia. Przyglądając się działalności programowej różnych instytucji, związków, stowarzyszeń, klubów i innych organizacji, działających na rzecz osób starszych (zarówno w sektorze pań- stwowym, społecznym, jak i prywatnym) można z żalem stwierdzić, że systematyczne zajęcia ruchowe nie cieszą się ich szczególnym zainteresowaniem. Jedynie uniwersytety trzeciego wieku uwzględniają w swoich programach zajęcia z za- kresu rekreacji ruchowej i turystyki, chociaż nie wszędzie są one prowadzone systematycznie i nie zawsze obejmują wszystkich słuchaczy. Kluby Fitness w swoich propozycjach czasami uwzględniają zajęcia dla osób powyżej 50. roku życia. Rzadkością są w tych klubach punkty poradnictwa, w których na podstawie oceny możliwości kandydatów (określenie parametrów biomedycznych) i ich oczekiwań proponuje się ludziom starszym odpowiednie formy zajęć, bądź też indywidualne zestawy ćwiczeń, np. na trenażerach. Zbyt mało jest takich miejsc, a korzystanie z tego rodzaju usługi jest kosztowne. Kluby seniora, czy emeryta lub inne organizacje bądź placówki skupiające osoby starsze w ofercie programowej dla swoich członków często nie uwzględniają regularnych zajęć ru- chowych. Zdarza się także, że proponowane zajęcia niosą ze sobą zbyt duże ryzyko. Wynika to, między innymi, z braku: stałej współpracy z lekarzem, - - elementów profilaktyki zdrowotnej, - kontroli intensywności zajęć, - kontroli i oceny potencjalnych możliwości ćwiczących, a co za tym idzie  in- dywidualizacji zajęć, - odpowiedniego miejsca i wyposażenia do ćwiczeń, - odpowiednio wykwalifikowanej kadry (powielanie schematów prowadzenia za- jęć z osobami dużo młodszymi). Proponowane zajęcia często bywają monotonne, zamykają się w jednej formie ruchu, powielają te same schematy i zestawy ćwiczeń, nie uwzględniają potrzeb, możliwości i upodo- bań uczestników. Biura podróży, firmy turystyczne czy ośrodki wypoczynkowe, w swoich działaniach or- ganizacyjno-programowych na ogół nie uwzględniają świadczeń  w postaci specjalistycznych ofert programowych  dla klientów powyżej sześćdziesiątego roku życia. Osoby te, z założe- nia, traktowane są tak samo jak młodsi uczestnicy wypoczynku. Organizm osoby starszej jest bardzo wrażliwy na nieskoordynowany ruch lub zbyt duży wysiłek. Trzeba pamiętać, że reakcja organizmu na daną aktywność ruchową nie musi być natychmiastowa. Negatywne objawy mogą pojawiać się po wielu godzinach. Często dochodzi do skumulowania obciążeń różnego pochodzenia (dom, praca, stres plus zajęcia ruchowe), co może mieć fatalne skutki zdrowotne. 6 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Instruktor prowadzący zajęcia, ustalający program rekreacji ruchowej musi umieć dozo- wać wysiłek, opierając się na fachowej wiedzy, ocenie możliwości ćwiczącego oraz informacji płynącej z samokontroli uczestników. Dlatego każda osoba prowadząca zajęcia ruchowe z ludźmi w tym wieku musi mieć specjalistyczne kwalifikacje. Proponowany w niniejszym opracowaniu Program Rekreacji Ruchowej Osób Starszych (PRROS) skierowany jest do mało aktywnych ruchowo osób po sześćdziesiątym roku życia obojga płci, które do tej pory nie doświadczyły na sobie korzystnych efektów regularnej ak- tywności ruchowej i dlatego nie odczuwają potrzeby korzystania z tego rodzaju zajęć. Tak więc PRROS ma za zadanie zachęcić i przekonać do systematycznej aktywności ruchowej. Uczestnicy, którzy wzięli udział w PRROS, powinni znać różnorodne formy i zestawy ćwiczeń oraz umieć i chcieć je stosować zgodnie ze swoimi potrzebami i upodobaniami. Celem PRROS jest promocja zdrowego stylu życia wśród osób starszych. Świado- mość, że w coraz większym stopniu można zapobiec chorobom powoduje, iż próbujemy po- znać metody utrzymania organizmu w dobrym zdrowiu. W przypadku chorób cywilizacyjnych istnieją dwa rodzaje zachowań: 1) wzięcie na siebie odpowiedzialności za własne zdrowie zdobywając informację z zakresu profilaktyki i terapii ewentualnego schorzenia, oraz 2) bez- czynne czekanie na samoistne ustąpienie dolegliwości i korzystanie z opieki lekarza dopiero wtedy, gdy stan zdrowia ulega radykalnemu pogorszeniu, a zaawansowanie choroby jest tak duże, że rokowanie co do wyleczenia często bywa niepomyślne. Ludzie coraz częściej zdają sobie sprawę z konieczności podejmowania działań zapobie- gających określonym chorobom. Chcieliby cieszyć się dobrym zdrowiem i samopoczuciem do późnych lat życia, ale nie wiedzą jakie podjąć działania, żeby urzeczywistnić te pragnienia. U osób starszych małe zainteresowanie rekreacją, brak motywacji oraz potrzeb jej uprawiania, wynika przede wszystkim z niewiedzy lub niedostatecznej informacji co do prozdrowotnej roli właściwie prowadzonej aktywności ruchowej, a także z braku hedonistycznych doznań, wyni- kających z samego uczestnictwa w rekreacji ruchowej. W ramach promocji zdrowia, uczestnictwo w PRROS stanowi pierwszy krok do zmiany stylu życia. Prozdrowotne zachowania, czyli odpowiednia aktywność ruchowa, właściwe ży- wienie, wypoczynek, higieniczny tryb życia  to najlepsza profilaktyka chorób, to lek najsku- teczniejszy, najtańszy i bez działań ubocznych. 7 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 2. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PROGRAMU REKREACJI RUCHOWEJ OSÓB STARSZYCH Główne założenia, jakimi kierowano się opracowując PRROS, to: 1. Kompleksowość działań  promowanie i wdrażanie prozdrowotnych zachowań w stylu życia osób starszych poprzez:  działania informacyjnoedukacyjne mające na celu ukazanie korzystnych efektów bio- psycho-społecznych realizowanego Programu;  motywowanie uczestników do wprowadzania zmian w ich stylu życia  korzystanie z porad lekarzy, psychologów, specjalistów ds. żywności i żywienia, rehabilitantów;  stymulowanie do podejmowania indywidualnych, samodzielnych form aktywności ru- chowej w ramach zorganizowanych zajęć, które po zakończeniu uczestnictwa w Pro- gramie mogą stanowić podstawę aktywnego stylu życia;  proponowanie różnych form ruchu, uwzględniających indywidualne upodobania uczest- ników bądź dające im możliwość poznania nieznanych dyscyplin (sportów całego życia). 2. Prozdrowotny charakter prowadzonej aktywności ruchowej  uwzględnienie w Programie elementów treningu zdrowotnego, przystosowanego do po- trzeb ludzi starszych. Włączenie różnych form aktywności ruchowej stosowanych w pre- wencji pierwotnej i wtórnej wielu chorób z zakresu interny i ortopedii. 3. Profesjonalizm w prowadzeniu zajęć  przestrzeganie jednolitych zasad organizacyjno trzy etapy PRROS-u, metodycznych PRROS. Należą do nich przede wszystkim: - - właściwy dobór intensywności, czasu trwania, technik wykonywania i rodzaju ćwiczeń oraz odpowiednie ich rozmieszczenie w obrębie jednostki zajęć, zgodnie z kolejnymi fazami II etapu programu oraz w III etapie, - atmosfera dobrej zabawy, odprężenia i zaufania. 4. Bezpieczeństwo  propagowanie tzw. bezpiecznego ruchu. W tym celu niezbędne jest: - stwierdzenie przez lekarza braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia systema- tycznej aktywności ruchowej, - zapewnienie stałego nadzoru medycznego podczas zajęć, - prawidłowe dobieranie obciążeń fizycznych, - przestrzeganie wszystkich zasad metodyki dotyczących prowadzenia zajęć ruchowych z osobami starszymi. 5. Skuteczność Programu została potwierdzona w licznych badaniach naukowych, dotyczących oceny sprawności motorycznej, wydolności fizycznej, zakresu ruchów, składu ciała, utkania tkanki kostnej, posturografii, odporności, żywienia, poziomu stanu lęku, inteligencji płynnej. Kontynuacja regularnych ćwiczeń fizycznych wśród osób, które ukończyły PRROS, świadczy również o jego skuteczności. 8 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw==
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Program rekreacji ruchowej osób starszych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: