Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00232 004477 14836958 na godz. na dobę w sumie
Program uzdrawiający układ odpornościowy. Lepsza odporność bez chorób autoimmunologicznych w 4 krokach - ebook/epub
Program uzdrawiający układ odpornościowy. Lepsza odporność bez chorób autoimmunologicznych w 4 krokach - ebook/epub
Autor: Liczba stron: 555
Wydawca: Vital Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8168-179-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

 

Jesteś ciągle zmęczony i trudno Ci zebrać myśli? A może wypadają Ci włosy, masz suchą skórę, opuchnięte stawy lub dziwne wahania wagi? To może być jedno ze schorzeń autoagresywnych takich jak choroba Gravesa-Basedowa, Hashimoto, Crohna, celiakia czy toczeń. Autorka, jedna z najpopularniejszych ekspertek z dziedziny medycyny funkcjonalnej, prezentuje czterostopniowy program, dzięki któremu sama wyleczyła się z choroby autoimmunologicznej i jak dotychczas pomogła ogromnej liczbie pacjentów wyeliminować objawy, uzdrowić układ odpornościowy i zapobiec rozwojowi przewlekłych dolegliwości. Opiera się on na wykorzystaniu pożywienia jako lekarstwa, zarządzaniu stresem oraz dbaniem o wątrobę, jelita i układ pokarmowy. Poznaj sposób na „nieuleczalne” dolegliwości!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:



Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej...
Czytaj dalej... Redakcja: Mariusz Warda Skład: Aleksandra Lipińska PRojekt okładki: Aleksandra Lipińska tłumaczenie: Karolina Bochenek Wydanie I BIAŁYSTOK 2019 ISBN 978-83-8168-179-7 Tytuł oryginału: The immune system recovery plan Copyright © 2013 by Susan Blum, M.D., All Rights Reserved. Printed by arrangement with Janis A. Donnaud Associates, Inc. through Graal Literary Agency. © Copyright for the Polish edition by Wydawnictwo Vital, Białystok 2017 All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part in any form. Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych bez pisemnej zgody posiadaczy praw autorskich. 15-762 Białystok ul. Antoniuk Fabr. 55/24 85 662 92 67 – redakcja 85 654 78 06 – sekretariat 85 653 13 03 – dział handlowy – hurt 85 654 78 35 – www.vitalni24.pl – detal strona wydawnictwa: www.wydawnictwovital.pl Więcej informacji znajdziesz na portalu www.odzywianie24.pl PRINTED IN POLAND Słowa uznania dla Programu uzdrawiającego układ odpornościowy „Właściwa książka, napisana przez właściwą osobę we właściwym czasie. Obecnie coraz częściej spotykamy się z różnymi choroba- mi autoimmunologicznymi. Doktor Blum wykonała niesamowi- tą pracę, oferując czytelnikom opracowany przez siebie program leczenia chorób zapalnych (łącznie z zapaleniem stawów i fibro- mialgią) za pomocą diety oraz zmiany stylu życia. Swoje wielo- stopniowe podejście opiera na wieloletnim doświadczeniu lekar- skim, a także na badaniach naukowych, które wreszcie udzielają nam informacji na temat roli genów, stylu życia i sposobu odży- wiania w powstawaniu chorób zapalnych. Doktor Blum podcho- dzi w pionierski sposób do zarządzania stylem życia w przewle- kłych chorobach autoimmunologicznych. Jej książka może być niezwykle pomocna dla osób poszukujących racjonalnych rozwią- zań przy tego typu chorobach”. – dr Jeffrey Bland, przewodniczący Personalized Lifestyle Medicine Institute „W leczeniu chorób autoimmunologicznych doktor Blum bie- rze pod uwagę całego człowieka, stosuje przy tym praktyczne metody zarządzania stresem, leczenia jelit, traktowania pożywie- nia jako lekarstwa oraz wspierania pracy wątroby. Program lecze- nia układu odpornościowego prezentuje inspirujące, rewolucyjne podejście do leczenia przyczyn chorób autoimmunologicznych”. – Joshua Rosenthal, założyciel i dyrektor Institute of Integrative Nutrition „Zrozumiałe, praktyczne, spersonalizowane i kompleksowe po- dejście do leczenia i remisji chorób autoimmunologicznych”. – dr James Gordon, założyciel i dyrektor Center for Mind-Body Medicine „Zgodnie z  tradycyjnym zaleceniem Hipokratesa, doktor Su- san Blum traktuje pożywienie jako najważniejszy i podstawowy czynnik zapewniający nam zdrowie i dobre samopoczucie. Pro- gram uzdrawiający układ odpornościowy zawiera mnóstwo cen- nych informacji bazujących na pionierskich odkryciach nauko- wych, które z pewnością pomogą czytelnikom zadbać o własną witalność i długowieczność”. – dr David Perlmutter, autor bestsellera Księga zdrowia mózgu „Lektura obowiązkowa dla wszystkich cierpiących na choroby autoimmunologiczne. Doktor Blum niezwykle umiejętnie pre- zentuje najnowsze dane naukowe oraz przedstawia czytelnikom praktyczne, naturalne i  bezpieczne metody leczenia układu odpornościowego”. – dr Joel M. Evans, założyciel i dyrektor Center for Women’s Health, Stamford, CT „Dar z nieba dla milionów ludzi cierpiących na choroby auto- immunologiczne. Informacje zawarte w tej książce zmienią two- je życie!” – dr Christian Northrup autorka Sekrety wiecznie młodych kobiet. Boginie nigdy się nie starzeją. „Wyjątkowa książka. Czytelnicy, którzy zastosują się do wskazó- wek zamieszczonych w Programie uzdrawiającym układ odpor- nościowy mogą rzeczywiście odzyskać zdrowie, a nie tylko złago- dzić objawy. Doktor Blum przywraca nadzieję, pomaga pozbyć się bólu i przedstawia podstawowe metody leczenia”. – dr David S. Jones, przewodniczący Institute for Functional Medicine „Odkrywcza książka. Blum jest pionierką w dziedzinie medy- cyny, zapewnia, że remisja w chorobach przewlekłych jest moż- liwa, a chory może poczuć się lepiej, gdy tylko rozpocznie jej program. Autorka szczegółowo wyjaśnia sposób funkcjonowa- nia układu odpornościowego, zaleca wykonanie konkretnych badań, a także zamieszcza wartościowe testy, spersonalizowane programy leczenia i przepisy kulinarne”. – Publishers Weekly Książa ta dedykowana jest milionom ludzi cierpiącym na choroby autoimmunologiczne. Niech przywróci wam nadzieję. Jeśli nie zmienisz kierunku, w którym podążasz, możesz skończyć tam, dokąd zmierzasz – Laozi Spis treści PRZEDMOWA doktora Marka Hymana ......................................... WPROWADZENIE ........................................................................ 13 19 Rozdział 1: Choroby autoimmunologiczne – informacje podstawowe ....................................... 35 Część I: POŻYWIENIE JAKO LEKARSTWO 71 Rozdział 2: Pożywienie jako lekarstwo ........................................... Rozdział 3: Pożywienie jako lekarstwo – część praktyczna ............... 107 Rozdział 4: Pożywienie jako lekarstwo – przepisy ............................ 155 Część II: RADZENIE SOBIE ZE STRESEM Rozdział 5: Radzenie sobie ze stresem ........................................... 175 Rozdział 6: Radzenie sobie ze stresem – część praktyczna .............. 211 Rozdział 7: Radzenie sobie ze stresem – przepisy ........................... 257 Część III: LECZENIE JELIT Rozdział 8: Leczenie jelit ............................................................... 279 Rozdział 9: Leczenie jelit – część praktyczna................................... 305 Rozdział 10: Leczenie jelit – przepisy ............................................. 341 Część IV: WSPIERANIE PRACY WĄTROBY Rozdział 11: Wspieranie pracy wątroby ......................................... 359 Rozdział 12: Wspieranie pracy wątroby– część praktyczna .............. 403 Rozdział 13: Wspieranie pracy wątroby– przepisy .......................... 437 Część V: INFORMACJE DODATKOWE Rozdział 14: Infekcje a choroby autoimmunologiczne .................... 455 Zakończenie ................................................................................ 499 Podziękowania ............................................................................. 501 Aneks I: Pomocne książki, płyty CD i programy .............................. 505 Aneks II: Przewodnik po suplementach i ziołach ............................. 509 Aneks III: Wskazówki odnośnie zdrowej diety oraz zakupów ........... 515 Aneks IV: Zdrowe, odtruwające przekąski o działaniu przeciwzapalnym ....................................... 525 Przypisy ...................................................................................... 527 Literatura uzupełniająca .............................................................. 533 Pytania i odpowiedzi – wywiad z doktor Susan Blum ...................... 545 Przedmowa Ratunek dla cierpiących na choroby autoimmunologiczne Na jaką chorobę cierpi więcej kobiet niż na choroby serca i raka piersi łącznie? Jaki problem zdrowotny dotyka aż 24 miliony Amerykanów, a jednak zaledwie 5,4 procent budżetu National Institutes of He- alth (NIH) poświęca się na badanie jego potencjalnych przyczyn? Odpowiedź brzmi: choroby autoimmunologiczne. Niestety często nie zwraca się na to uwagi, gdyż istnieje wie- le różnych rodzajów tych chorób. Reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń, stwardnienie rozsiane, nieswoiste zapalenie jelit, cukrzyca, niedoczynność tarczycy i  łuszczyca to choro- by autoimmunologiczne. Zwykle nie łączymy ich ze sobą, ale tak naprawdę jest to jedna i ta sama choroba, która przyjmuje różną postać, w zależności od wieku, płci oraz genów pacjenta. Choroba autoimmunologiczna oddziałuje na organizm niemal na każdym poziomie. Niektóre rodzaje tej choroby oddziałują na układ nerwowy (autyzm, a być może także depresja), a inne wpływają bardziej na stawy i mięśnie, skórę, gruczoły wydziela- nia wewnętrznego, serce i inne narządy. Choroba autoimmuno- logiczna pojawia się wtedy, gdy układ odpornościowy atakuje własne tkanki zamiast ciał obcych, takich jak bakterie. Istnieje ponad sto różnych chorób autoimmunologicznych, które zna- cząco obniżają jakość życia cierpiących na nie osób. Metody stosowane w  medycynie funkcjonalnej bazują na najnowszych danych naukowych i skupiają się na przyczynach 15 chorób autoimmunologicznych. Z kolei lekarze medycyny kon- wencjonalnej koncentrują się zwykle na hamowaniu układu odpornościowego za pomocą silnych leków wywołujących nie- bezpieczne skutki uboczne. Prawda jest taka, że przyczyny niemal wszystkich chorób au- toimmunologicznych są takie same: bakterie, toksyny środowi- skowe, alergeny, stres i  niezdrowa dieta. Nie wyleczymy tych chorób, dopóki nie zajmiemy się przyczynami i nie wesprzemy organizmu odpowiednią dietą i stylem życia. Program uzdrawiający układ odpornościowy dr Susan Blum to przełomowa książka, która jest w zasadzie niezwykle wartościowym podręcznikiem samoleczenia. Doktor Blum zajmuje się przyczyna- mi chorób i  podpowiada, jak przywrócić równowagę w  układzie odpornościowym. Wskazuje tym samym wyraźną drogę do zdrowia milionom ludzi cierpiącym na choroby autoimmunologiczne i po- daje wskazówki dotyczące diety, suplementów oraz środowiska, które pomagają lepiej radzić sobie z chorobą, a nawet mogą doprowadzić do jej remisji. Doktor Blum znalazła te rozwiązania dlatego, że sama walczyła z chorobą autoimmunologiczną, którą skutecznie wyleczyła, a program przedstawiony w tej książce pomógł jej odzyskać zdrowie. Konwencjonalne podejście do chorób autoimmunologicznych polega na tłumieniu odpowiedzi immunologicznej za pomocą sil- nych środków, w  tym niesteroidowych leków przeciwzapalnych (takich jak Ibuprofen lub Aleve), sterydów (takich jak prednizon), leków przeciwnowotworowych (metotreksat) oraz takich nowych leków, jak Enbrel, Humira i Remicade, które blokują działanie czą- steczki prozapalnej o nazwie TNF-alfa. Niestety te nowe leki tak bardzo osłabiają układ odpornościowy, że zwiększają ryzyko wystą- pienia nowotworów i  zagrażających życiu infekcji. Ponadto mają poważne skutki uboczne i zwykle przynoszą tylko częściową ulgę. 16 Program uzdrawiający układ odpornościowy Ratunek dla cierpiących na choroby... Te wszystkie środki mogą tymczasowo ułatwić życie niektó- rym osobom, ale w  dłuższej perspektywie nie leczą, gdyż nie zajmują się przyczynami choroby. Razem z doktor Blum korzystamy z zasad medycyny funkcjo- nalnej, która dociera do źródła problemu. Skutecznie wyleczyli- śmy setki pacjentów z chorób autoimmunologicznych, zajmując się ich przyczynami – łącznie z infekcjami, toksynami, alergena- mi, nieodpowiednią dietą oraz stresem. Sam także skorzystałem z tych metod. Zespół przewlekłego zmęczenia ma cechy autoimmunologiczne, a badania krwi jed- noznacznie wykazały, że mój organizm atakuje sam siebie. Usu- nięcie rtęci pomogło mi wyleczyć się z chronicznego zmęczenia i problemów autoimmunologicznych. Podobnie było w przypadku wielu innych pacjentów. Leka- rze, tacy jak doktor Blum i ja, odnajdują i zajmują się wszystki- mi przyczynami choroby (toksyny, alergeny, infekcje, niezdrowa dieta i stres), a także dbają o to, by zapewnić choremu wszystko, czego jego organizm potrzebuje do optymalnego funkcjonowa- nia (mam tu na myśli pełnowartościowe, zdrowe pożywienie, odpowiednie składniki odżywcze, ćwiczenia fizyczne, metody radzenia sobie ze stresem, czystą wodę i powietrze, wspierające relacje i poczucie sensu życia). Oto kilka przypadków pacjentów, którzy odzyskali zdrowie: • Dziesięcioletnia dziewczynka przyszła do mnie z tak zwa- ną mieszaną chorobą tkanki łącznej – miała stan zapalny w  stawach, wątrobie i  krwinkach. Lekarze próbowali jej pomóc, ale nie udało się im złagodzić objawów, mimo du- żych dawek sterydów podawanych dożylnie oraz leków im- munosupresyjnych stosowanych w chemioterapii. Nikt nie zapytał, skąd się wzięła choroba i stan zapalny. Lekarze nie zastanawiali się, co doprowadziło do nadaktywności układu 17 odpornościowego, lecz usiłowali go jedynie stłumić. Po dwóch miesiącach diety bezglutenowej, bezmlecznej i bez- drożdżowej, usunięciu drożdżaków z jelit oraz uzupełnieniu składników odżywczych za pomocą pełnowartościowego pożywienia i suplementów, doszło do znaczącej poprawy. Po roku dziewczynka nie miała już żadnych objawów, nie potrzebowała żadnych leków, a jej przeciwciała były w nor- mie. Chociaż konwencjonalne leczenie nie prowadzi do re- misji choroby, to jednak remisja jest możliwa. Teraz chorzy mogą jej doświadczyć, dzięki książce doktor Blum Program uzdrawiający układ odpornościowy. • Pewna czterdziestodwuletnia pacjentka miała zaawansowa- ną łuszczycę i zapalenie stawów. Nie mogła samodzielnie chodzić po schodach ani wejść do wanny, nie mówiąc już o dbaniu o swoje dzieci. Dziewięć miesięcy po rozpoczę- ciu leczenia polegającego, między innymi, na wykluczeniu z diety glutenu oraz innych alergenów pokarmowych, usu- nięciu metali ciężkich z organizmu oraz przywróceniu rów- nowagi w układzie odpornościowym, przyszła do mnie na wizytę kontrolną lżejsza o trzynaście kilogramów (stanowi zapalnemu towarzyszyła otyłość), a także bez żadnego bólu ani objawów łuszczycy. • Pewien pacjent od lat cierpiał na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, któremu towarzyszył ból i krwawe biegun- ki. Chociaż zmiana diety i  wprowadzenie suplementów żywnościowych pomogły mu, to jednak wrócił do zdrowia dopiero wtedy, gdy pozbył się szkodliwych bakterii z jelit i całkowicie wykluczył gluten. • Niedawno u  mojej wyczerpanej stwardnieniem rozsianym pacjentki objawy prawie całkowicie ustąpiły po usunięciu amalgamatowych wypełnień dentystycznych oraz przejściu 18 Program uzdrawiający układ odpornościowy Ratunek dla cierpiących na choroby... kompleksowego programu detoksykacji. Kiedy powtórzyła badanie MRI, okazało się, że małe białe plamki, które wcze- śniej wykryto w jej mózgu (charakterystyczne dla stwardnie- nia rozsianego), zniknęły! Medycyna funkcjonalna pomaga wielu pacjentom wyleczyć się z  chorób autoimmunologicznych. Doktor Susan Blum jest założycielką Blum Center for Health, które dzięki medycyny funkcjonalnej poprawiło już jakość życia tysiącom ludzi. Obecnie postępowi lekarze coraz częściej starają się odnajdywać i usuwać przyczyny chorób, takich jak ukryte infekcje, toksyny lub aler- geny, a także wspierać organizm za pomocą składników odżyw- czych, ziół, probiotyków i innych suplementów. Takie podejście nazywamy medycyną funkcjonalną, pomogło ono już dziesiąt- kom tysięcy pacjentów na całym świecie. Program uzdrawiający układ odpornościowy bardzo dokładnie i przejrzyście przedstawia rozsądne zasady medycyny funkcjo- nalnej. Stosując się do zaleceń prostego, rewolucyjnego progra- mu opisanego w tej książce, poznasz przyczyny swojej choroby autoimmunologicznej, doprowadzisz do remisji i  odzyskasz zdrowie oraz dobre samopoczucie. Medycyna funkcjonalna udziela cennych informacji i oferuje skuteczne metody leczenia. Jedyne, co nam pozostaje, to z nich skorzystać. dr Mark Hyman West Stockbridge, MA wrzesień 2012 19 WPROWADZENIE Na dobry początek: nowe podejście do chorób autoimmunologicznych W naszym kraju zapanowała epidemia. Nie przeczytamy o niej w gazetach ani nie usłyszymy w wieczornych wiadomościach, a  jednak jest nie tylko wyniszczająca, lecz także potencjalnie śmiertelna. Mam na myśli epidemię chorób autoimmuno- logicznych, które należą do najczęstszych chorób przewle- kłych w  Stanach Zjednoczonych i  dotykają obecnie około 23,5 miliona Amerykanów. Oznacza to, że więcej osób cierpi na jedną z chorób przewlekłych niż na raka lub choroby serca, ale większość chorych nie zdaje sobie z tego sprawy. Ten brak świadomości dosłownie nas zabija – prowadzi do nasilenia bólu, kalectwa, a nawet śmierci. Co gorsza, wiele osób z chorobami autoimmunologicznymi bezskutecznie zmaga się z  przykrymi objawami, gdyż lekarze medycyny konwencjonalnej nie wiedzą, co im dolega albo nie potrafią dotrzeć do źródła problemu. Medycyna funkcjonalna oferuje skuteczne rozwiązania. Ta dziedzina medycyny rozwijała się intensywnie w ciągu ostatnich dziesięciu lat i koncentruje się na leczeniu chorób przewlekłych. Trzymasz w swoich rękach książkę, która przywróci ci nadzieję na powrót do zdrowia. 21 DLACZEGO ZDECYDOWAŁAM SIĘ NAPISAĆ KSIĄŻKĘ O CHOROBACH AUTOIMMUNOLOGICZNYCH? Istnieje ponad sto różnych chorób autoimmunologicznych, wszyst- kie są poważnymi chorobami przewlekłymi wynikającymi z niepra- widłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Niniejsza książka udowadnia, że choroby te są jak najbardziej odwra- calne i uleczalne, jeśli odpowiednio szybko zajmiemy się ich przyczynami, zanim się rozwiną i doprowadzą do nasilenia bólu, kalectwa, a nawet śmierci. Pierwszymi objawami choroby autoimmunologicznej mogą być: uczucie zmęczenia, bóle mięśni lub stawów, albo poczucie, że coś jest nie w porządku z naszym ciałem. Chorobę można zdiagnozować na podstawie prostych badań krwi. Następnie, na wczesnym etapie, za pomocą wskazówek zamieszczonych w tej książce można przywrócić równowagę w układzie odpornościo- wym, zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń w mózgu, stawach, tarczycy, naczyniach krwionośnych lub innych waż- nych narządach. Jeśli cierpisz na chorobę autoimmunologiczną już od jakiegoś czasu i doszło do częściowego uszkodzenia tka- nek, książka ta pomoże ci poczuć się lepiej, a także podpowie, jak odwrócić skutki choroby i zapobiec dalszym szkodom. Jako lekarz od dawna mam do czynienia z takimi choroba- mi jak: choroba Gravesa-Basedowa, reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, toczeń, stwardnienie rozsiane (SM), zapalenie tarczy- cy, Hashimoto, łuszczyca, łysienie plackowate, bielactwo, zespół Sjögrena, twardzina skóry i inne. Gdy jednak zdiagnozowano u mnie jedną z tych chorób, w moim życiu osobistym i zawodo- wym zaszły gruntowne zmiany. 22 Program uzdrawiający układ odpornościowy Na dobry początek: nowe podejście do chorób... MOJA HISTORIA Zanim przejdę dalej, przedstawię ci się tak, jakbym przedsta- wiała się nowemu pacjentowi w gabinecie. Nazywam się doktor Susan Blum i jestem certyfikowanym lekarzem medycyny pre- wencyjnej oraz adiunktem klinicznym na wydziale medycyny prewencyjnej w  Mount Sinai School of Medicine w  Nowym Jorku. Jestem również założycielką Centrum Zdrowia Blum (ang. Blum Center for Health) znajdującego się w Rye Brook w Nowym Jorku. Swoją edukację medyczną zaczęłam od medycyny tradycyj- nej. W trakcie stażu specjalistycznego szybko zorientowałam się, że nie chcę się skupiać jedynie na chorobach – chciałam zajmo- wać się przede wszystkim ich zapobieganiem. W tamtym czasie jednak medycyna prewencyjna polegała głównie na wykonywa- niu badań przesiewowych i  realizowaniu programów zdrowia publicznego, co nie było częścią codziennej praktyki lekarskiej. Lekarze nie otrzymywali odpowiednich narzędzi, dzięki którym mogliby pomóc pacjentom zmienić styl życia i sposób odżywia- nia, a także zredukować stres. Wiedziałam, że potrzebuję innego podejścia, więc szukałam szkoleń prowadzonych przez instytu- cje, które w  tamtym czasie uznawano za niekonwencjonalne. Najbardziej interesował mnie wpływ stresu i diety na choroby. Ostatecznie zrezygnowałam z utartej ścieżki medycyny trady- cyjnej i przyjęłam bardziej holistyczne podejście w ramach roz- wijającej się dziedziny zwanej medycyną funkcjonalną. Najpierw ukończyłam program w Center for Mind-Body Medicine w Wa- szyngtonie, gdzie poznałam narzędzia radzenia sobie ze stresem oraz metody pozwalające ograniczyć wpływ stresu na organizm. Następnie w Instytucie Medycyny Funkcjonalnej dowiedziałam 23 się, w jaki sposób pożywienie może służyć zdrowiu lub mu szko- dzić. Gdy zaczęłam stosować w praktyce to, czego dowiedziałam się na temat zarządzania stresem oraz właściwego odżywiania, na własne oczy przekonałam się, jak metody te pomagają ludziom, zapobiegają chorobom oraz przyczyniają się do remisji chorób przewlekłych. Zapobieganie i  doprowadzanie do remisji tych chorób stało się moją pasją i dziś na tym właśnie polega moja praktyka lekarska. Metody, które stosuję, naprawdę zmieniają życie osób cierpiących na choroby autoimmunologiczne. Wiem o tym nie tylko dlatego, że zauważam korzystne zmiany u swoich pacjentów, ale również dlatego, że sama ich doświadczy- łam, gdy zdiagnozowano u mnie chorobę autoimmunologiczną. To było ponad dziesięć lat temu, gdy przyjaciółka zapytała mnie, dlaczego moje ręce są takie żółte. Wcześniej nie zwróci- łam na to uwagi. Od razu wykonałam badanie krwi, aby dowie- dzieć się, co mi dolega. „Masz niedoczynność tarczycy” – oznajmił mi lekarz, po otrzymaniu wyników. Ja? Problemy z tarczycą? Nie mogłam w to uwierzyć. Niedoczynność tarczycy jest chorobą, w której tarczy- ca nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów. Bez hormonów tarczycy nie może dojść do konwersji beta-karotenu (składnika znajdującego się w żółtych i pomarańczowych owocach i warzy- wach) do witaminy A w organizmie. Ponieważ beta-karoten nie był właściwie przetwarzany, gromadził się w moim ciele, a jed- nym z objawów były właśnie żółte ręce. Z czasem zdałam sobie sprawę, że nie był to jedyny objaw: musiałam się bardzo pilno- wać, żeby nie przytyć, a poza tym ciągle byłam zmęczona, ale nie zdawałam sobie sprawy, że to świadczy o chorobie. Objawy te towarzyszyły mi od tak dawna, że stały się częścią mojego życia i uznawałam je za „normalne”. 24 Program uzdrawiający układ odpornościowy Na dobry początek: nowe podejście do chorób... Dalsze badania przyniosły jeszcze gorsze wieści. Okazało się, że mam chorobę autoimmunologiczną zwaną zapaleniem tarczycy Hashimoto. Innymi słowy, mój układ odpornościowy, zamiast wspierać organizm w codziennej walce z drobnoustrojami, atako- wał i uszkadzał moją tarczycę, aż w końcu nie mogła wytwarzać wystarczającej ilości hormonów. To był dla mnie szok. Od wielu lat byłam wegetarianką, codziennie ćwiczyłam, praktykowałam jogę i  medytację, a  także rozwijałam się duchowo. Przeszłam głęboką psychoterapię i byłam zadowolona ze swojego życia. Po- nieważ robiłam wszystko, co uważałam za zdrowe, byłam zasko- czona i przerażona, że mimo to zdiagnozowano u mnie chorobę przewlekłą. Jako lekarz nie mogłam uwierzyć, że się wcześniej nie zorientowałam, co się dzieje w moim ciele. Ale mój lekarz pierwszego kontaktu po prostu zlekceważył te druzgocące wieści. „To nic wielkiego” – wzruszył ramionami. – „Będzie pani po prostu brała hormony”. Nic wielkiego? Może nie dla niego, ale moja intuicja podpowiadała mi, że coś jest nie w porządku. Moje ciało zachorowało, a ja chciałam się dowie- dzieć dlaczego. Postanowiłam wykorzystać swoją chorobę jako okazję do zapoznania się z  wszelkimi możliwościami leczenia oferowanymi przez medycynę konwencjonalną i alternatywną. Nie chciałam poprzestać na braniu tabletek, które pomagają je- dynie na objawy. Chciałam dowiedzieć się, dlaczego te objawy w ogóle się pojawiły. JAK POMOGŁA MI MEDYCYNA FUNKCJONALNA Po otrzymaniu diagnozy: „choroba Hashimoto” jeszcze bardziej zagłębiłam się w tę wyjątkową i stosunkowo nową, jak na tamte 25 czasy dziedzinę, zwaną medycyną funkcjonalną. To podejście, które bierze pod uwagę cały organizm chorego, a nie tylko ob- jawy. Zaczęłam stosować na samej sobie narzędzia, które pozna- łam w Instytucie Medycyny Funkcjonalnej. W rezultacie odkry- łam, że ze względu na predyspozycje genetyczne, znajdowałam się w grupie wysokiego ryzyka zachorowania na chorobę auto- immunologiczną. Dowiedziałam się też, że mój organizm nie radzi sobie z usuwaniem rtęci. (Rtęć jest toksyną, która uszkadza tkanki, i uważana jest za potencjalną przyczynę chorób autoim- munologicznych.) Przeszłam na dietę bezglutenową i zrezygno- wałam z jedzenia ryb zawierających dużą ilość metali ciężkich (takich jak tuńczyk, miecznik, węgorz i okoń), a w ciągu dwóch lat usunęłam wszystkie wypełnienia amalgamatowe. Zaczęłam pić koktajle białkowe, które redukują stan zapalny i poprawia- ją pracę wątroby. (Ponieważ wątroba jest głównym narządem odtruwającym, odpowiada również za usuwanie rtęci i innych toksyn z organizmu). Po dwóch latach od otrzymania diagnozy i rozpoczęcia leczenia za pomocą metod medycyny funkcjonalnej, moje przeciwciała były już w normie i doszło do remisji choroby. Przyjmowałam niewielką dawkę hormonu tarczycy (zwanego tyroksyną), miałam dużo ener- gii, a utrzymanie prawidłowej wagi nie było już problemem. Byłam zachwycona i nie mogłam się doczekać, aż podzielę się ze swoimi pacjentami tym, co wypróbowałam na własnej skórze. To był pierwszy krok. Ponieważ w momencie zdiagnozowania u mnie choroby, moja tarczyca była już uszkodzona, kolejnym zadaniem było wyleczenie jej – na tyle, ile to możliwe. Czas trwania tego procesu zależy zawsze od tego, jak długo tarczyca była atakowana. Ponieważ moja tarczyca była już dość mocno zniszczona, musiałam przyjmować hormony, nadal ich potrze- buję, ale obecnie przyjmuję połowę początkowej dawki. Dziś 26 Program uzdrawiający układ odpornościowy Na dobry początek: nowe podejście do chorób... czuję się zdrowsza i jestem bardziej energiczna niż kiedykolwiek wcześniej. Nauczyłam się, czego potrzebuje moje ciało i wiem, jak go słuchać. Doprowadzenie do remisji w chorobie prze- wlekłej wymaga czasu i wysiłku, ale jest wykonalne. Ja sama jestem tego dowodem. Udało mi się tego dokonać i zobowią- załam się do udzielania profesjonalnej pomocy innym osobom cierpiącym na choroby autoimmunologiczne. Wiele lat temu wygłosiłam wykład dla pracowników służby zdrowia w ramach profesjonalnego programu szkoleń w Center for Mind-Body Medicine. Opowiedziałam o tym, że pożywienie może być naszym lekarstwem, a proste praktyki oddechowe i re- laksacyjne mogą być bardzo pomocne w leczeniu. Jakże byłam zdziwiona, gdy okazało się, że te niezwykle ważne, odmieniające życie koncepcje były zupełnie nowe dla większości osób spośród dwustu słuchaczy. A byli to przecież pracownicy służby zdrowia! Nie mogłam w to uwierzyć. Jak lekarze mają uczyć tych me- tod swoich pacjentów, jeśli sami ich nie znają i nie praktykują? To właśnie wtedy zdałam sobie sprawę, że nadszedł czas, aby podzielić się wiedzą z szerszym gronem odbiorców – nie tylko z pacjentami i uczestnikami moich wykładów. JAK MEDYCYNA FUNKCJONALNA MOŻE CI POMÓC? W 2010 roku, po kilkuletnich przygotowaniach (i wielu latach snucia marzeń o takiej możliwości), otworzyłam Blum Center for Health w Rye Brook w Nowym Jorku, które łączy medy- cynę funkcjonalną z medycyną ciała i umysłu oraz medycyną prewencyjną. Prowadzimy szkołę gotowania, w której uczymy pacjentów i klientów, na czym polega zdrowa dieta, a także cen- trum dla ciała, umysłu i ducha, w którym przekazujemy techniki 27 relaksacyjne pomocne w zapobieganiu i leczeniu chorób prze- wlekłych. To wszystko, w połączeniu z podejściem funkcjonal- nym, które oferuję jako lekarz, pozwala osiągnąć moim pacjen- tom niezwykłe rezultaty i zmienić życie. Nie jestem jedyną osobą, której kazano po prostu łykać tabletki i pogodzić się z chorobą. I na pewno nie jestem też jedyną, która doszła do wniosku, że musi istnieć jakiś lepszy sposób. Wielu mo- ich pacjentów wyznało mi, że dowiadując się o chorobie autoim- munologicznej, usłyszeli od swojego lekarza: „Musi się pani przy- zwyczaić do środków przeciwbólowych. Będzie je pani zażywać do końca życia”, „Nie wiemy, dlaczego ludzie na to chorują” oraz „Nie da się wyleczyć układu odpornościowego”. To tylko kilka przykładów, ale wciąż powtarza się ten sam motyw, który odbiera ludziom nadzieję na powrót do zdrowia. Medycyna konwencjo- nalna każe im zaakceptować diagnozę i  pogodzić się z  tym, że przez całe życie będą walczyć z chorobą przy użyciu jedynie środ- ków przeciwbólowych i leków hamujących układ odpornościo- wy, a także zmagać się ze skutkami ubocznymi tych leków (które mogą być katastrofalne i długotrwałe). Nie potrafiłam pogodzić się z myślą, że nic nie mogę zrobić – dla samej siebie, jak i dla pozostałych 23,5 miliona Amerykanów cierpiących na choroby autoimmunologiczne. Ponieważ choroby te dotykają coraz więcej osób, wiem, że wielu chorych nigdy nie trafi do mojego gabinetu. Napisałam tę książkę po to, by zaoferować szerszemu gronu od- biorców swój skuteczny plan leczenia. Wielu lekarzy medycyny tradycyjnej namawia do „pogodze- nia się z chorobą”, co sprawia, że pacjent czuje się bezsilny, a jego stan zdrowia ulega pogorszeniu, gdyż bezradność hamuje na- turalny proces samouzdrawiania. Umysł ma naprawdę silny wpływ na ciało. Wiele badań wykazało, że im większe poczucie kontroli nad sytuacją ma dana osoba, tym większe ma szanse na 28 Program uzdrawiający układ odpornościowy Na dobry początek: nowe podejście do chorób... wyleczenie. Ludzie radzą sobie lepiej i czują się lepiej z różnymi problemami zdrowotnymi, jeśli mają poczucie, że mogą coś dla siebie zrobić. A prawda jest taka, że mogą! To jedna z podstawo- wych zasad medycyny funkcjonalnej i jako ekspert w tej dziedzi- nie, jestem tutaj po to, by pokazać ci, że możesz przejąć kontrolę nad własnym zdrowiem i samopoczuciem. Kim właściwie jest ekspert od medycyny funkcjonalnej? Po- zwól, że to wyjaśnię. Większość lekarzy medycyny tradycyjnej bierze pod uwagę jedynie objawy i na ich podstawie stawia dia- gnozę i ustala plan leczenia. W rezultacie, jeśli ty i twój przyja- ciel macie takie same objawy, otrzymacie taką samą diagnozę, a następnie zostaniecie poddani takiemu samemu leczeniu. Tego rodzaju podejście jest skuteczne w przypadku urazów i takich problemów zdrowotnych, jak zapalenie wyrostka robaczkowe- go lub złamanie nogi, gdzie chirurg może natychmiast udzielić pacjentowi pomocy. Niestety, nie jest ono skuteczne w leczeniu i zapobieganiu złożonych chorób przewlekłych, takich jak cho- roby autoimmunologiczne. Specjalista medycyny funkcjonalnej przypomina detektywa, zbierającego wszystkie potrzebne informacje na temat przeszłości pacjenta (gdzie dorastał, jaka była jego sytuacja rodzinna, czy do- świadczył traumatycznych wydarzeń, jakie choroby przebył itd.) oraz jego obecnego życia (narażenie na toksyny, życie społeczne, poziom stresu, relacje, dieta, ćwiczenia fizyczne, nawyki związane ze snem, aktualne objawy itd.). Na podstawie zebranych infor- macji specjalista medycyny funkcjonalnej stara się odkryć, jak i dlaczego dana osoba choruje. Ten rodzaj „pracy detektywistycz- nej” oferuję wszystkim swoim pacjentom w Blum Center for He- alth, sama również postępowałam w ten sposób, gdy dowiedzia- łam się o swojej chorobie autoimmunologicznej. Teraz, na łamach tej książki, zamierzam zaoferować takie wsparcie również tobie. 29 Doktor Sidney Baker, znany specjalista medycyny prewen- cyjnej, nazywany często ojcem medycyny funkcjonalnej, po- wiedział kiedyś: „Jeśli siedzisz na gwoździu, nie chodzi o to, by leczyć ból. Trzeba znaleźć gwóźdź i wyjąć go”. Program leczenia układu odpornościowego pomoże ci odnaleźć „gwoździe”, któ- re doprowadziły do dysfunkcji układu odpornościowego, i je usunąć – jeden po drugim. Przejdziesz przez cztery etapy le- czenia, w trakcie których będziesz zajmować się tym, co szko- dzi układowi odpornościowemu, a także dostarczać swojemu organizmowi wszystkiego, czego potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania. PLAN LECZENIA UKŁADU ODPORNOŚCIOWEGO Napisałam Program uzdrawiający układ odpornościowy po to, aby przywrócić czytelnikom nadzieję na poprawę zdrowia. O dziwo, nie spotkałam się z żadną inną książką, która wyja- śniałaby przeciętnemu czytelnikowi, jak funkcjonuje układ odpornościowy i podpowiadała, jak go wyleczyć. Dlatego też szczegółowo wyjaśnię te kwestie na kolejnych stronach. Dowiesz się, jak pomogłam setkom ludzi z takimi chorobami autoimmu- nologicznymi jak toczeń, reumatoidalne zapalenie stawów, ze- spół Sjögrena, choroba Hashimoto i choroba Gravesa-Basedowa pozbyć się objawów i zmniejszyć poziom przeciwciał. Przeciwciała to cząsteczki produkowane przez komórki odpor- nościowe po to, by atakowały i niszczyły ciała obce, ale w przy- padku chorób autoimmunologicznych cząsteczki te popełniają błąd i atakują oraz niszczą tkanki własnego organizmu. Choro- by autoimmunologiczne to w większości wyniszczające choroby przewlekłe, które potencjalnie zagrażają życiu i stanowią jedną 30 Program uzdrawiający układ odpornościowy Na dobry początek: nowe podejście do chorób... z dziesięciu głównych przyczyn zgonów dziewcząt oraz kobiet do sześćdziesiątego czwartego roku życia. Program uzdrawiający układ odpornościowy nie tylko pomoże ci zrozumieć własne odczucia i objawy, ale także podpowie, jak do- trzeć do przyczyn choroby, dzięki czemu będziesz mógł ją zatrzy- mać. Jak to możliwe, że jedna książka dotyczy wszystkich chorób autoimmunologicznych? Większość z nich ma podobne przyczy- ny. Książka zawiera kwestionariusze samooceny, wskazówki oraz listy badań i produktów, dzięki czemu będziesz mógł samodziel- nie wykonać część pracy, którą praktykuję ze swoimi pacjentami. Oczywiście przeprowadzona  interpretacja badań krwi lub kału wymaga pomocy pracownika służby zdrowia, ale dzięki zalece- niom przedstawionym w tej książce dowiesz się, co masz robić. Mój program leczenia i zapobiegania chorobom autoimmu- nologicznym dzieli się na cztery etapy: • Etap 1: Stosowanie pożywienia jako lekarstwa. • Etap 2: Zrozumienie wpływu stresu na organizm. • Etap 3: Wyleczenie jelit. • Etap 4: Wspieranie pracy wątroby. Etapy te zostały przedstawione w takiej, a nie innej kolejno- ści, ponieważ wprowadzanie stopniowych zmian w ten sposób pozwala czerpać największe korzyści z  tego programu. Każdy z  tych etapów można jednak realizować niezależnie od pozo- stałych, więc to od ciebie zależy, co wybierzesz. Program uzdra- wiający układ odpornościowy składa się z czterech części, odpo- wiadających poszczególnym etapom. Każda część została z kolei podzielona na trzy rozdziały: • Pierwszy rozdział w każdej części zawiera dokładne infor- macje na temat omawianego zagadnienia i jego związku z  układem odpornościowym (przykład: w  jaki sposób 31 układ odpornościowy reaguje na stres i  jaki jest związek między układem pokarmowym a odpornościowym). • Drugi rozdział to część praktyczna zawierająca testy (kwestionariusze), na podstawie których, z moją pomocą, opracujesz swój własny program leczenia. Znajdziesz tutaj niezbędne informacje, w  tym szczegółowe instrukcje do- tyczące wdrażania konkretnych narzędzi do własnego co- dziennego życia oraz wprowadzenia trwałych zmian. • Trzeci rozdział zawiera przepisy kulinarne, dzięki któ- rym nauczysz się czerpać korzyści z pożywienia w ramach swojego indywidualnego planu leczenia. W  przepisach uwzględniono składniki odżywcze pomocne na poszcze- gólnych etapach programu. Wyjaśnię kolejno, dlaczego te wszystkie etapy są tak istotne i podpowiem, co możesz zrobić już teraz, aby poczuć się lepiej. Jeśli zastosujesz się do przedstawionych tu wskazówek, zaczniesz od razu leczyć swój układ odpornościowy. Wymienione etapy są podstawowymi elementami programu leczenia, który opraco- wuję dla swoich pacjentów, a jednocześnie są najprostszym i naj- bardziej skutecznym „lekiem” na choroby autoimmunologiczne. Czytając Program uzdrawiający układ odpornościowy dowiesz się, między innymi: • O szkodliwości środków zobojętniających kwas żołądkowy, antybiotyków, Ibuprofenu, alkoholu oraz niektórych pro- duktów pochodzenia zwierzęcego. • O tym, dlaczego twoje ciało traktuje najczęściej spożywane pokarmy jako ciała obce, wskutek czego układ odporno- ściowy zaczyna atakować własne tkanki. 32 Program uzdrawiający układ odpornościowy Na dobry początek: nowe podejście do chorób... • O tym, w jaki sposób rtęć i inne toksyny zmieniają struktu- rę tkanek, doprowadzając do tego, że układ odpornościowy zaczyna je atakować. • O tym, w jaki sposób powszechnie występujące wirusy (ta- kie jak wirus Epsteina-Barr, który wywołuje mononukle- ozę) mogą prowokować przewlekłą odpowiedź odporno- ściową, pod wpływem której czujesz się ciągle opuchnięty, zesztywniały i zmęczony. • O  poważnych skutkach ubocznych konwencjonalnego podejścia medycznego polegającego na hamowaniu reakcji odpornościowej (łącznie z  bezsennością, tyciem, bólami mięśni, nadciśnieniem oraz depresją). • O tym, jak można połączyć medycynę funkcjonalną z le- czeniem konwencjonalnym, aby uzyskać jak najwięcej ko- rzystnych rezultatów i zminimalizować skutki uboczne. • O tym, że każda przebyta infekcja (łącznie z opryszczką, ospą wietrzną, półpaścem, zapaleniem wątroby, wirusem Epsteina-Barr i  innymi) pozostawia cząsteczki w  twoim ciele, które mogą wywołać chorobę autoimmunologiczną, a także o tym, jak temu zapobiec. • O  tym, że 70 procent twojego układu odpornościowego znajduje się w  jelitach, a  dbałość o  właściwą równowagę między korzystnymi i szkodliwymi bakteriami w układzie pokarmowym umożliwia prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. • O tym, że prawidłowa flora bakteryjna jelit zmniejsza ry- zyko wystąpienia alergii i chorób autoimmunologicznych. 33 POMOC DLA WSZYSTKICH Chciałabym zwrócić uwagę na to, że chociaż książka ta doty- czy chorób autoimmunologicznych, to jednak może pomóc każdemu, kto pragnie mieć zdrowy układ odpornościowy. Poszczególne wskazówki, jakie tu zawarłam, nie tylko pomogły moim pacjentom cierpiącym na astmę lub alergie, ale także oso- bom, które wciąż się przeziębiają lub ciągle coś „łapią”. Nigdy wcześniej choroby autoimmunologiczne nie były tak powszechne jak dziś. Epidemia ta wynika po części ze zmian środowiskowych – jesteśmy wręcz „bombardowani” toksyczną żywnością, stresem, chemikaliami i metalami ciężkimi. Chociaż nie możemy odciąć się od świata, to jednak możemy chronić swoje zdrowie, podejmując mądre, świadome decyzje odnośnie tego, co wprowadzamy do swojego domu i ciała. Każdy z nas może o siebie zadbać i wziąć odpowiedzialność za swoje zdrowie. Poczucie kontroli nad tym, czego doświadczamy, jest niezwykle istotne. To prawda, że chorobę autoimmunologiczną należy trak- tować poważnie. Ale choroba to nie wyrok i nie powinniśmy jej tak postrzegać. Nie musisz cierpieć ani przyjmować wyniszczających leków przez resztę swojego życia. Możesz wyleczyć swój układ odpor- nościowy. Wiem, że to możliwe, nie tylko dlatego, że dokonało tego wielu moich pacjentów, ale także dlatego, że mnie samej się to udało. Program uzdrawiający układ odpornościowy oferuje metody lecze- nia chorób autoimmunologicznych, zapobiega im, a nawet dopro- wadza do całkowitej remisji. Moim celem jest przekonanie ciebie, że choroby autoimmunologiczne są uleczalne. Nie jesteś skazany na branie leków przez całe życie. Możesz sięgnąć po trwałe rozwiąza- nia. Istnieją duże szanse na to, że będziesz mógł sobie pomóc w po- wrocie do zdrowia – tak, ty! Nie jesteś w tym jednak sam. Jestem tu po to, aby przeprowadzić cię przez ten proces. Zaczynajmy! 34 Program uzdrawiający układ odpornościowy Na dobry początek: nowe podejście do chorób... Według National Institutes of Health (Narodowe Instytuty Zdrowia, NIH) „Odkrycia związane z  chorobami autoimmunologicznymi należą do najbardziej obiecujących odkryć naukowych z ostatnich dziesięciu lat”. ZANIM ZACZNIESZ Zdaję sobie sprawę, że niniejsza książka zawiera informacje, które mogą się czasem wydawać przytłaczające oraz programy wymagające wprowadzenia wielu zmian w diecie i stylu życia. Zapoznając się z nimi, weź głęboki oddech i postaraj się przyjąć szerszą perspektywę. Chcę, żebyś wiedział, że możesz skorzystać z rozwiązań, które nie mają nic wspólnego z przyjmowaniem leków, a są naprawdę skuteczne w leczeniu układu odporno- ściowego. Chociaż będziesz musiał skupić się na tych wszyst- kich szczegółach związanych z czterema etapami leczenia przed- stawionymi w tej książce, pamiętaj o celu, do którego dążysz, a jest nim wyleczenie organizmu na najgłębszym poziomie. Przy pisaniu tej książki przyświecały mi trzy cele. Po pierw- sze, chciałam przekazać czytelnikom liczne dane naukowe, które przemawiają za tym konkretnym podejściem do leczenia układu odpornościowego i przywracania w nim równowagi. Prawdopo- dobnie spotkasz się z lekarzami, którzy nie słyszeli o medycynie funkcjonalnej oraz o badaniach, jakie omawiam na łamach tej książki, co jednak nie oznacza, że przedstawione tutaj informa- cje nie są rzetelne. Moim zadaniem jest pomóc ci zatroszczyć się o własne zdrowie. Chcę także, abyś mógł śmiało dzielić się uzyskanymi tutaj informacjami z innymi ludźmi. 35 Moim drugim celem jest zaoferowanie ci indywidualnego planu leczenia – jak te, które opracowuję dla swoich pacjentów. Miliony ludzi cierpią na choroby przewlekłe, a ja jestem tylko jedna. Dlatego też przedstawiam tutaj praktyczne wskazówki i  narzędzia, które możesz zacząć wdrażać w  dowolnym czasie i we własnym tempie. Nie musisz realizować wszystkich zaleceń w ciągu jednego tygodnia czy nawet miesiąca. Nie musisz się czuć tym przytłoczony. Możesz to wszystko zrobić. I pamiętaj, że możesz zwrócić się do nas o pomoc poprzez stronę interneto- wą lub skorzystać ze wsparcia lekarza medycyny funkcjonalnej, jeśli czujesz, że to dla ciebie zbyt wiele. (Zobacz: Aneks). Moim trzecim celem jest przywracanie nadziei. To, że mogę ci przekazać, iż wcale nie musisz się poddawać ani zgadzać się na życie pełne bólu i lekarstw, przynosi mi wielką radość. Z całego serca życzę wszystkim czytelnikom powrotu do zdro- wia. Wiem, że poczujecie się lepiej, jeśli wprowadzicie sugero- wane w tej książce zmiany. Program uzdrawiający układ odpornościowy ROZDZIAŁ 1 Choroby autoimmunologiczne – informacje podstawowe ZDROWY UKŁAD ODPORNOŚCIOWY Układ odpornościowy składa się z grupy komórek, które nazy- wam czasem „armią”, chronią cię one przed infekcjami i choro- bami. Każdego dnia masz kontakt z wirusami, bakteriami, ple- śniami, pasożytami i obcymi białkami w pożywieniu, wszystkie one mogą powodować infekcje i choroby. Aby temu zapobiec, układ odpornościowy wkracza do akcji, angażując do działania wielu różnych „żołnierzy”. W tym miejscu skupimy się głównie na, limfocytach, które są związane z  chorobami autoimmunologicznymi. Limfocyty to rodzaj białych krwinek, które są odpowiedzialne za ochro- nę przed szkodliwymi drobnoustrojami i zapobieganie infekcji. Niestety nieprawidłowe funkcjonowanie limfocytów prowadzi do chorób autoimmunologicznych. Istnieją dwa rodzaje „żoł- nierzy”, z  których składa się batalion limfocytów. Do pierw- szego z nich należą tak zwane zabójcze limfocyty T (limfocyty Tc, czyli limfocyty T cytotoksyczne) atakujące bezpośrednio wszystkie cząsteczki, których nie rozpoznają i które postrzegają jako „najeźdźcę”. Ten bezpośredni atak nazywam walką komór- ki z komórką. Drugi rodzaj żołnierzy to limfocyty B, które wytwarzają prze- ciwciała – cząsteczki przechwytujące wszystko, co układ odpor- nościowy uzna za „obce” i niebezpieczne. Gdy taka cząsteczka dopada „najeźdźcę”, układ odpornościowy inicjuje silniejszą 37 odpowiedź odpornościową, która wywołuje reakcję zapalną. Wówczas organizm uwalnia nowe związki, których zadaniem jest atakowanie ciał obcych, zabicie ich i usunięcie. Przeciwciała przypominają pociski wydobywające się z limfocytów B w celu zabicia „najeźdźcy”. Oba rodzaje żołnierzy układu odpornościo- wego, czyli wytwarzające przeciwciała limfocyty B oraz „zabój- cze” limfocyty Tc, rozpoczynają proces, który prowadzi do stanu zapalnego w organizmie. Chociaż proces ten może się rozpocząć nieco inaczej, to jednak rezultat zwykle jest ten sam. Zdrowy i prawidłowo funkcjonujący układ odpornościowy to taki, w któ- rym limfocyty Tc i limfocyty B pozostają w równowadze, dzięki czemu odpowiedź odpornościowa również jest prawidłowa. W zależności od rodzaju „najeźdźcy”, czasem czujesz, że układ od- pornościowy wkracza do akcji. Z pewnością odczujesz to, gdy będzie walczył z bakteriami i wirusami. Jeśli masz infekcję bakteryjną zatok lub ucha, twój nos może być zapchany albo możesz odczuwać ból w uchu lub zatokach. Jeżeli zachorowałeś na grypę, która jest chorobą wirusową, możesz mieć wysoką gorączkę. Objawy te są wynikiem działania układu odpornościowego, który próbuje zwalczyć bakterie lub wirusy. Twój organizm może bardzo mocno na to zareagować, a wtedy może pojawić się stan zapalny w mięśniach lub stawach, jak przy zapaleniu stawów. Te wszystkie objawy świadczą o tym, że układ odpornościowy próbuje zwalczyć zakażenie. Jeśli układ odporno- ściowy jest silny, to ta wewnętrzna walka powinna zakończyć się po tygodniu lub dwóch. Następnie po wykonaniu swojej pracy, układ odpornościowy wyciszy się i powróci do swojego normalnego stanu (monitorowanie, czy nie pojawia się kolejny „najeźdźca”), a stan za- palny ustąpi. U osób ze zdrowym układem odpornościowym, jest to właściwy i naturalny proces. Potrzebujemy przeciwciał i zabójczych limfocytów Tc, aby zachować zdrowie. 38 Program uzdrawiający układ odpornościowy Choroby autoimmunologiczne – informacje podstawowe Istnieją różne rodzaje limfocytów T. Limfocyty T cytotoksycz- ne i limfocyty B otrzymują informacje o tym, co należy robić od limfocytów T pomocniczych i limfocytów T regulatorowych (Treg), które aktywują bądź hamują odpowiedź odpornościo- wą. Różne typy limfocytów T muszą być w równowadze, aby układ odpornościowy mógł prawidłowo się „wyłączyć” po takiej aktywacji oraz po wykonaniu swojej pracy. Ta równowaga jest drugim wyznacznikiem zdrowego układu odpornościowego. Chociaż komórki odpornościowe muszą zachować czujność, aby chronić organizm przed zakażeniami i  toksynami, muszą także bardzo uważać, aby przez pomyłkę nie uszkodzić tkanek własnego organizmu, biorąc je za „najeźdźcę”. Na wczesnym etapie rozwoju, komórki odpornościowe uczą się odróżniać ko- mórki organizmu od ciał obcych, co nazywamy autotolerancją. Trzecim wyznacznikiem zdrowego układu odpornościowego jest to, że atakuje on tylko substancje obce, a nie własny organizm. Zdrowy układ odpornościowy charakteryzuje się: 1. Równowagą między limfocytami T cytotoksycznymi oraz wytwa- rzającymi przeciwciała limfocytami B. 2. Równowagą między limfocytami T pomocniczymi i limfocytami T regulatorowymi, które aktywują i hamują układ odpornościowy. 3. Zdolnością odróżniania ciał obcych (takich jak wirusy lub bak- terie) od części własnego organizmu (komórek i  tkanek), czyli autotolerancją. 39 NIEPRAWIDŁOWE FUNKCJONOWANIE UKŁADU ODPORNOŚCIOWEGO Choroby autoimmunologiczne pojawiają się, gdy układ odpor- nościowy nie spełnia tych trzech wymienionych wyżej warun- ków. Ciało zaczyna wytwarzać zbyt wiele zabójczych limfocytów T lub zbyt wiele przeciwciał (które mogą być różne, w zależno- ści od choroby, omówię to zagadnienie szerzej w  dalszej czę- ści książki), a  odpowiedź odpornościowa nie występuje. Dwa pierwsze problemy mogą pojawić się u osób cierpiących na ast- mę i  alergie, ponieważ powstaje u  nich zbyt silna odpowiedź odpornościowa na substancje zwane alergenami. Takie objawy jak świszczący oddech i pociąganie nosem, a nawet zagrażający życiu obrzęk języka i gardła, pojawiają się właśnie pod wpływem odpowiedzi odpornościowej, nie samego alergenu. Dla osób cierpiących na choroby autoimmunologiczne najważniejsze jest jednak to, że komórki układu odpornościowego atakują tkanki własnego organizmu, podczas gdy powinny atakować tylko ciała obce. W rezultacie rozwija się stan zapalny i dochodzi do uszko- dzenia komórek i narządów. CZYM SĄ CHOROBY AUTOIMMUNOLOGICZNE? „Choroby autoimmunologiczne” to nie jedna dolegliwość, lecz co najmniej sto różnych chorób. Dlatego też wiele osób nie ro- zumie, na czym one polegają, albo nie wie, jakie choroby za- liczają się do tej grupy. Ponadto takie nazwy jak na przykład zapalenie tarczycy Hashimoto, reumatoidalne zapalenie sta- wów, toczeń rumieniowaty układowy, zespół Sjogrena, celia- kia, czy stwardnienie rozsiane nie zawierają w sobie określenia 40 Program uzdrawiający układ odpornościowy Choroby autoimmunologiczne – informacje podstawowe „autoimmunologiczny”. Zupełnie inaczej jest w przypadku no- wotworów, gdzie nazwy różnych odmian tej choroby zawiera- ją w sobie słowo „nowotwór” lub „rak” i wskazują na obszar, w którym występuje (jak na przykład rak piersi, rak okrężnicy czy też rak skóry). Nazwy poszczególnych chorób autoimmuno- logicznych nie zawierają w sobie słowa wskazującego na to, że przynależą do tej grupy chorób. Co więcej, nazwy chorób autoimmunologicznych nie wska- zują na to, jakiego obszaru dotyczy choroba. Niektóre z nich są układowe, co oznacza, że rozprzestrzeniają się w różnych obsza- rach organizmu i dotykają różnych tkanek – jak na przykład to- czeń. Inne dotyczą konkretnych narządów, jak na przykład Ha- shimoto powiązane jest z tarczycą. Nazwa choroby nie wskazuje jednak, czego dokładnie dotyczy dany problem zdrowotny. Na przykład, Hashimoto oraz choroba Gravesa-Basedowa to cho- roby tarczycy, stwardnienie rozsiane to choroba mózgu i rdzenia kręgowego, bielactwo jest związane ze skórą, a niedokrwistość złośliwa to choroba komórek krwi. Chociaż choroby te doty- kają różnych obszarów ciała, to jednak wiemy już, że ich głów- na przyczyna jest podobna. Najnowsze badania nie skupiają się już na konkretnych narządach atakowanych przez chorobę autoimmunologiczną, lecz na obserwacji mechanizmów leżą- cych u podstaw choroby. Świadomość, że te wszystkie choroby autoimmunologiczne mają podobną przyczynę ma zasadnicze znaczenie w procesie leczenia. Ponad sto różnych chorób autoimmunologicznych wykazuje po- dobne charakterystyczne cechy. Wszystkie są poważnymi choroba- mi przewlekłymi wynikającymi z nieprawidłowego funkcjonowa- nia układu odpornościowego. Ponadto ich wspólną cechą jest stan zapalny, który przejawia się podrażnieniem i obrzękiem w różnych obszarach ciała, łącznie z mózgiem. Stan zapalny może powodować 41 szereg objawów, w tym zmęczenie, obrzęki, bóle mięśni lub stawów, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej (łącznie z biegunką) oraz trudności z koncentracją lub „zamglenie umysłu”. Ale możesz mieć tylko niejasne, dręczące poczucie, że coś jest z tobą nie w porządku, nawet jeśli lekarz niczego nie zdiagnozował. Bazując na zasadach medycyny funkcjonalnej, która skupia się na podstawowych przyczynach dysfunkcji układu odpornościo- wego, badania wykazały wiele potencjalnych czynników wyzwa- lających choroby autoimmunologiczne. (Czynnik wyzwalający to coś, co aktywuje niezdrową odpowiedź odpornościową). Okazu- je się, że wiele chorób autoimmunologicznych wywołują po- dobne czynniki, są to: gluten, metale ciężkie, toksyny, infekcje oraz stres. Podstawowa różnica między tymi wszystkimi choro- bami polega na tym, że komórki odpornościowe atakują inne tkanki w różnych częściach ciała. Zasadniczo większość chorób autoimmunologicznych jest jednak bardzo podobna. Okazuje się również, że takie podstawowe metody jak wprowadzenie zmian w diecie, regulacja hormonów stresu, wyleczenie jelit oraz usunię- cie toksyn sprawdzają się we wszystkich tych chorobach i pozwa- lają wyleczyć układ odpornościowy. Niniejsza książka przedstawia właśnie to rewolucyjne podejście do układu odpornościowego, a zamieszczony tutaj program leczenia można stosować w przy- padku wszystkich chorób autoimmunologicznych. CO WYWOŁUJE CHOROBY AUTOIMMUNOLOGICZNE? The National Institutes of Health oszacowało, że aż 23,5 mi- liona Amerykanów cierpi na choroby autoimmunologiczne, a liczba ta wciąż rośnie. Wielu ekspertów zaczęło zastanawiać się nad przyczynami chorób autoimmunologicznych i je badać. 42 Program uzdrawiający układ odpornościowy Choroby autoimmunologiczne – informacje podstawowe W rezultacie pojawiało się wiele różnych wyjaśnień na temat po- wstawania chorób autoimmunologicznych. Poniżej wymieniam najczęstsze przyczyny choroby. Potencjalny czynnik wyzwalający: współczesna dieta Gluten Modyfikacje genetyczne należą do współczesnych praktyk rol- niczych. Oznacza to, że geny nasion kukurydzy, soi i pszenicy są modyfikowane w laboratorium, aby z nasion wyrosły większe i bardziej odporne na choroby rośliny. W wyniku tych zmian, rośliny te zawierają nienaturalne dla naszego organizmu białka. Badania na zwierzętach wykazały, że białka te są bardzo trudne do strawienia i prowadzą do wystąpienia takich objawów jak: • zgaga, • refluks, • gazy, • wzdęcia po jedzeniu. Istnieją również dowody na to, że białka te wywołują reakcje odpornościowe w jelitach, które mogą doprowadzić do pojawie- nia się mechanizmów autoagresji. Autoagresja oznacza, że ko- mórki układu odpornościowego zostają uszkodzone, a następ- nie atakują tkanki własnego organizmu. Gluten jest białkiem występującym w pszenicy, jęczmieniu, pszenicy kamut i orki- szu. Z  powodu modyfikacji genetycznych białko glutenu jest znacznie bardziej skoncentrowane. W ostatnich latach wyższe stężenie glutenu w naszej żywności powiązano ze wzrostem aler- gii pokarmowych. Dlaczego? Ponieważ gluten jest stosunkowo nowym składnikiem naszej diety. 43 Nasi przodkowie byli myśliwymi-zbieraczami, więc jedli zwierzęta, orzechy, nasiona i owoce, a nie ziarna. Uprawę ro- ślin rozpoczęto zalewie dziesięć pokoleń wstecz. Początkowo jedliśmy tylko pokarmy dostępne o  danej porze roku, dzięki czemu mieliśmy urozmaiconą dietę. Spożywanie takich samych produktów przez cały czas zwiększa ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej. Przetworzona żywność często zawiera cały błonnik, ale jest pozbawiona wielu naturalnych składników odżywczych. Dzięki temu produkty żywnościowe mają dłuższy okres przy- datności do spożycia i  można zaoferować więcej pożywienia większej liczbie osób. Wiemy już jednak, że takie produkty nie są odżywcze. Standardowa amerykańska dieta opiera się na spo- żywaniu głównie produktów z  białej mąki i  niewielkiej ilości zdrowszego pożywienia. Zamiast tego należałoby spożywać po- karmy pełnowartościowe, czyli nieprzetworzone. Problem polega na tym, że gluten jest trudny do strawienia, a gdy wiele dużych cząsteczek glutenu przedostaje się do krwio- biegu, dochodzi do aktywacji układu odpornościowego, który traktuje gluten jako ciało obce i zaczyna wytwarzać przeciwciała, aby go zaatakować. Niestety, kiedy przeciwciała atakują gluten, atakują również tkanki organizmu. Zjawisko to nazywane jest mimikrą molekularną i  jest jednym z  powodów, dlaczego gluten może wywoływać choroby autoimmunologiczne. Zja- wisko mimikry molekularnej nie jest specyficzne tylko dla glu- tenu. Występuje wtedy, gdy układ odpornościowy myli tkankę własnego organizmu z ciałem obcym. Tworzenie się kompleksów immunologicznych to kolejny mechanizm, który może wywoływać stany zapalne i reakcje au- toimmunologiczne. Wyjaśnię to na przykładzie glutenu. Prze- ciwciała wiążą się z glutenem, tworząc tak zwany kompleks im- munologiczny przemieszczający się po organizmie. Kompleksy 44 Program uzdrawiający układ odpornościowy Choroby autoimmunologiczne – informacje podstawowe immunologiczne często odgrywają istotną rolę w walce układu odpornościowego z  „najeźdźcami” Potrzebujesz ich, aby twój układ odpornościowy mógł prawidłowo funkcjonować. Zdrowy układ odpornościowy usuwa te kompleksy z krwi, ale jeśli jest ich zbyt wiele, gromadzą się w różnych narządach, doprowadza- jąc do miejscowych stanów zapalnych, uszkodzeń tkanek oraz reakcji autoimmunologicznych, które z kolei mogą prowadzić do obrzęku i bólu stawów (jest to jeden z mechanizmów po- wstawania reumatoidalnego zapalenia stawów). Czy chcę przez to powiedzieć, że gluten jest główną przy- czyną chorób autoimmunologicznych? W niektórych przypad- kach tak, ale zwykle stanowi jeden z  największych kawałków układanki. Choroby autoimmunologiczne i dysfunkcje układu odpornościowego często mają kilka różnych przyczyn, a moje podejście polega na zajmowaniu się wszystkimi kawałkami tej układanki po kolei. Cztery rozdziały niniejszej książki poświę- ciłam najważniejszym aspektom leczenia chorób autoimmuno- logicznych. Właściwa dieta jest jednym z nich, ale należy także uwzględnić reakcje na stres, wyleczyć jelita (nie zapominaj, że gluten nie zawsze jest przyczyną choroby, zwłaszcza jeśli bariera jelitowa nie funkcjonuje prawidłowo), a  także sprawdzić, czy organizm nie jest obciążony toksynami. Gdy zajmiesz się już tymi wszystkimi aspektami, uda ci się ułożyć własną układankę, a wtedy uzyskasz ogólny obraz swojego stanu zdrowia. Błonnik, tłuszcz i składniki odżywcze wspierające układ odpornościowy Nie tylko gluten wpływa na układ odpornościowy. Dieta bogata w pokarmy zwierzęce, takie jak nabiał, jajka i wołowina, może sprzyjać stanom zapalnym i  zaburzać równowagę bakteryjną w układzie pokarmowym. Błonnik i warzywa są niezwykle istot- ne dla zachowania równowagi bakteryjnej, a ponadto odżywiają 45 wątrobę, dzięki czemu może ona skutecznie usuwać toksyny. (Jak przeczytasz w  rozdziale 11 „Wspieranie pracy wątroby”, toksyny również osłabiają układ odpornościowy). Niestety, wie- lu ludzi nie spożywa wystarczającej ilości błonnika i warzyw. Istnieje wiele składników odżywczych, które należy uwzględnić w diecie, aby zadbać o prawidłowe funkcjonowanie układu od- pornościowego. Należą do nich: witamina D, witamina A, selen, cynk i zdrowe tłuszcze, których często brakuje w standardowej amerykańskiej diecie. Przetworzona żywność zawiera wiele nie- zdrowych tłuszczów, które nie tylko uszkadzają komórki odpor- nościowe, ale wywołują także inne problemy. Omówię te kwestie szczegółowo w następnym rozdziale „Pożywienie jako lekarstwo”. Potencjalny czynnik wyzwalający: przewlekły stres i zaburzenia hormonalne Niektórzy ludzie nie doświadczają stresu emocjonalnego, ale za to pomijają posiłki, mają za mało snu, lub za dużo ćwiczą. To wszystko obciąża organizm i  sprawia, że nadnercza wydzielają nadmierną ilość kortyzolu – hormonu stresu. Inni ludzie mogą wspaniale dbać o swoje ciało, ale są pełni lęku, obaw, sfrustrowani lub przygnębieni albo doświadczyli poważnych traum emocjonal- nych. Prowadzi to do podobnej reakcji – wydzielania większej ilo- ści kortyzolu. Nadnercza są małymi gruczołami znajdującymi się nad nerkami i wytwarzającymi hormony stresu. Muszę zaznaczyć, że stres nie zawsze jest szkodliwy. W sytuacji awaryjnej nadnercza uwalniają kortyzol i adrenalinę, które dostarczają nam energii do szybkiego działania, a przed ważną rozmową dodają energii, jakiej potrzebujemy, aby się skoncentrować i zebrać myśli. 46 Program uzdrawiający układ odpornościowy Choroby autoimmunologiczne – informacje podstawowe Ale przewlekły stres oznacza, że stężenie kortyzolu we krwi jest ciągle wysokie, co może doprowadzić do dysfunkcji ukła- du odpornościowego i  uniemożliwiać jego wyleczenie. Prze- wlekły stres może również prowadzić do tak zwanego wyczer- pania kory nadnerczy, które polega na tym, że nadnercza są tak wyczerpane, że nie wytwarzają hormonów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu, w tym adrenaliny, DHEA i testosteronu. Wyczerpanie kory nadnerczy wiąże się z: • niewyjaśnionym zmęczeniem, • trudnościami ze wstawaniem rano z łóżka, mimo dobrze przespanej nocy, • przypływem energii między godziną 16 a 18, • uczuciem przytłoczenia, • nadmiernym apetytem na słodkie lub słone pokarmy, • niskim ciśnieniem krwi, • niskim poziomem cukru we krwi, • rozdrażnieniem. Wyczerpanie kory nadnerczy (zwane również zmęczeniem nadnerczy lub wypaleniem nadnerczy) ma związek ze sta- nem zapalnym i chorobami autoimmunologicznymi, dlate- go zrozumienie wpływu stresu na organizm i nauka radzenia sobie z nim są niezwykle istotne. Stres negatywnie oddziałuje również na poziom korzystnych bakterii w układzie pokarmowym, co samo w sobie może do- prowadzić do choroby autoimmunologicznej. Możesz mieć problemy z hormonami stresu, jeśli wciąż jesteś zmęczony, czę- sto chorujesz, masz zapalenie stawów, nieregularne miesiączki, ciężką menopauzę lub nadw
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Program uzdrawiający układ odpornościowy. Lepsza odporność bez chorób autoimmunologicznych w 4 krokach
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: