Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00296 006129 15685513 na godz. na dobę w sumie
Prywatnoprawne środki dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia reguł konkurencji - ebook/pdf
Prywatnoprawne środki dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia reguł konkurencji - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 502
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-5881-9 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook (-83%), audiobook).

Planowany termin wydania: luty 2014 r.

W okresie toczącej się w gremiach opiniotwórczych dyskusji na temat granic akceptacji przez państwa członkowskie proponowanych rozwiązań w zakresie wdrażania prawa konkurencji za pomocą środków prawa prywatnego oddajemy w ręce czytelników publikację dotyczącą fundamentalnej zmiany w wykonywaniu prawa konkurencji. Współcześnie jesteśmy świadkami dużej dynamiki i dokonującej się modyfikacji podejścia do rozumienia istoty i celów ochrony prawnej konkurencji. Przy stabilnym kształcie przepisów traktatowych z tego zakresu diametralnie zmieniła się optyka ich stosowania przez uwzględnienie w całokształcie mechanizmów ochrony konkurencji komplementarnej konstrukcji cywilnoprawnej, mającej zabezpieczyć przede wszystkim ekonomiczne interesy podmiotów poszkodowanych ich zakłóceniami.

Koncepcja prywatnego wdrażania unijnego prawa konkurencji, wykreowana zwłaszcza w drodze stabilnego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, znalazła poparcie Komisji, Rady i Parlamentu Europejskiego. Nie oznacza to jednak rezygnacji z fundamentalnej roli, jaką przypisuje się egzekwowaniu reguł konkurencji na drodze publicznoprawnej.

Podstawowe przesłanie niniejszej monografii ukierunkowane zostało na

 

Autor szczegółowo omawia zagadnienia dotyczące m.in.:

 

Ponieważ omawiana problematyka nie znajduje wystarczającego oparcia w krajowej literaturze przedmiotu, źródłem inspiracji okazuje się bogate piśmiennictwo obce oraz judykatura krajowa państw wiodących w tym obszarze.

Publikacja adresowana jest do szerokiego kręgu przedstawicieli zawodów prawniczych – sędziów, adwokatów i radców prawnych, a także środowisk naukowych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji Konkurencja.rozumiana.jest.niejednolicie1 ..Stosunkowo.często.poj- mowana.jest.jako.proces.rynkowej.rywalizacji.niezależnych.przedsiębior- ców,.w.warunkach.istnienia.wolnego.rynku.i.dostępu.do.niego.na.rów- nych.zasadach ..W.powyższym.rozumieniu.ochrona.konkurencji.jawi.się,. jako.dobro,.którego.istotą.i.zasadniczym.celem.jest.zachowanie.jej.pod- miotowej. struktury .. Według. formalnego. podejścia. wszelkie. działania,. które.powodują.ograniczenie.lub.zamknięcie.dostępu.do.rynku.konkuren- tów.uznawane.są.za.relewantne.bez.konieczności.respektowania.dodatko- wych.przesłanek ..Jednak.istota.konkurencji,.jej.przedmiot.i.cel.ochrony. rozpatrywane.są.coraz.częściej.przez.pryzmat.jej.skutków,.tj ..zabezpie- czeń. ukierunkowanych. na. osiąganie. możliwie. najwyższej. efektywno- ści,. wyrażającej. się. w. niskich. cenach. i. kosztach. produkcji. oraz. możli- wościach.jakościowego.wyboru.towarów.i.usług2 ..W.tym.funkcjonalnym. przedmiotowym.podejściu.do.reguł.konkurencji.na.plan.pierwszy.wysu- wają.się.nie.tyle,.a.w.każdym.razie.nie.tylko.formalne.kryteria.utrzyma- nia.struktury.konkurencji,.co.ultymatywny.cel.jej.ochrony,.wyrażający.się. w.dążeniu.do.optymalnej.efektywności.ekonomicznej.i.dobrobytu.kon- sumenckiego3 ..Przy.ochronie.konkurencji,.podejmowanej.w.interesie.pu- blicznym4,.za.podstawę.oceny.przyjmuje.się.z.reguły.założenia.makro- 1.Competition law.–.prawo.europejskie,.czy.antitrust law.–.w.USA,.Kartellrecht.–. w.Niemczech .. 2.W.doktrynie.europejskiej.przyjmowany.jest.model.konkurencji.skutecznej,.zdol- nej.do.działania,.a.nie.konkurencji.doskonałej.–.tak.P ..Podrecki,.w:.System.PrPryw,. t ..15,.s ..784 .. 3. Reguły. konkurencji. są. niezbędne,. by. UE. mogła. zwalczać. przypadki. naduży- wania. pozycji. dominującej,. kartele. i. uzgodnione. praktyki,. które. mają. szkodliwe. skutki. dla. konsumentów. –. zob .. Komunikat. Komisji. do. Parlamentu. Europejskiego,. Rady,. Europejskiego. Komitetu. Ekonomiczno-Społecznego. i. Komitetu. Regionów. pt .. Europejski. program. na. rzecz. konsumentów. –. zwiększanie. zaufania. i. pobudza- nie. wzrostu. gospodarczego,. COM. (2012). 225. final. oraz. konsultacyjny. dokument. z.29 .4 .2013.r ..Trade.and.Development.Board,.United.Nations.Conference.on.Trade.and. Development,.Implementation.Report.on.the.United.Nations.Guidelines.on.Consumer. Protection.(1985–2013),.TD/B/C .I/CLP/23 . 4. Na. temat. motywów. publicznoprawnej. ochrony. konkurencji. C. Kosikowski,. T. Ławicki,.Ochrona.prawna.konkurencji,.s ..21.i.n . 1 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji ekonomiczne,.czyli.utratę.korzyści.przez.określoną.populację5 ..Powyższe. analizy.doskonale.wpisują.się.w.omawiane.tutaj.zagadnienia.utraty.do- brobytu.przez.konsumentów.na.skutek.stosowania.praktyk.ograniczają- cych.lub.w.inny.sposób.zakłócających.mechanizmy.konkurencji.rynko- wej6 . W. świetle. przedmiotowego. pojmowania. istoty. konkurencji,. a. więc. diagnozowania.zachowań.przedsiębiorców.przez.pryzmat.skutków,.prio- rytetowym.celem.zakazu.nadużycia.wykluczającego.powinno.być.ukie- runkowanie.narzędzi.na.ekonomiczny.dobrobyt.konsumenta7,.którego.od- wrotnością.jest.szkoda.konsumencka.występująca.w.przypadku.naruszeń. omawianych.reguł ..W.tym.podejściu.dostrzega.się.prawidłowy,.aksjolo- giczny.cel.ochrony.konkurencji8.wiązany.z.efektywnością.ekonomiczną9 .. Jednak. w. praktyce. orzeczniczej. i. w. piśmiennictwie. pojęcie. dobrobytu. konsumenckiego. należy. do. najbardziej. nadużywanych. konstrukcji10 .. Praktyka.wdrażania.art ..102.TFUE11.dowodzi,.że.posługiwanie.się.kom- ponentem. dobrobytu. konsumenckiego. przy. nadużyciach. wykluczają- cych.jest.zbyt.słabo.osadzone.w.teoriach.ekonomicznych12,.których.wy- 5.Zob ..M. Lissowska,.Ekonomiczna.analiza.prawa.konsumenckiego,.s ..86–87;.taż,. Polityka.konsumencka,.s ..62.i.n . 6.W.związku.z.brakiem.legalnej.definicji.interesu.publicznego.konkretne.jego.ro- zumienie.w.ochronie.konkurencji.jako.przeslanki.jurysdykcyjnej.następuje.w.prakty- ce.orzeczniczej ..Szerzej.M. Bernatt, A. Jurkowska-Gomułka,.T. Skoczny,.w:.System. PrPryw,.t ..15,.s ..733.i.n . 7. A. Jurkowska,. T. Skoczny,. Ekonomizacja. wspólnotowej. polityki. konkurencji,. s ..185.i.n . 8.Maksymalizacja.korzyści.konsumenckiej.ma.stanowić.jeden.z.podstawowych.ce- lów.ochrony.konkurencji ..D..Miąsik,.Stosunek.prawa.ochrony.konkurencji,.s ..160.i.n .. Por ..D. Zimmer,.Protection.of.Competition,.s ..23.i.n . 9. G. J. Werden,. Consumer. welfare,. s .. 15. i. n .. Por .. S. Bishop,. M. Walker,. The. Economics.of.EU.Competition.Law,.s ..25 . 10.W.polskiej.antymonopolowej.praktyce.stosowania.art ..9.OchrKonkurU.dostrze- ga.się.odchylenie.ukierunkowane.bardziej.na.społeczno-ekonomiczne.pożądane.skutki. ingerencji.organów.przez.uwzględnianie.zabezpieczenia.interesu.ekonomicznego.kon- sumentów ..Zob ..wyr ..SN.z.23 .11 .2011.r .,.III.SK.21/11,.OSNAPiUS.2012,.Nr.21–22,.. poz ..276,.w.którym.mechanizm.ochrony.konkurencji.przez.pryzmat.ochrony.konsu- menta.Sąd.ten.wywiódł.bezpośrednio.z.art ..76.Konstytucji.RP ..Por ..glosę.do.niniej- szego.wyroku.A. Boleckiego,.Ustalanie.minimalnych.cen.odsprzedaży,.s ..103 ..O.ko- nieczności.spójnego.podejścia.do.stosowania.art ..102.TFUE,.zwłaszcza.przez.pryzmat. efektywności. ekonomicznej,. korzyści. konsumenckiej. zob .. P. Akman,. „Consumer. Welfare”,.s ..71.i.n .;.E. Arezzo,.Is.there.a.Role.for.Market.Definition.and.Dominance .. W.doktrynie.podnosi.się,.że.uwzględnianie.korzyści.konsumenckiej.powinno.być.nie. tylko.wartością.deklarowaną.w.oficjalnych.dokumentach.organów.ds ..konkurencji,.ale. przede.wszystkim.konsekwentnie.realizowaną.w.procesie.stosowania.omawianych.reguł . 11.Prawo.Unii.Europejskiej ..Teksty.jednolite.wraz.z.wprowadzeniem,.s ..XLII . 12.Tymczasem.efektywność.ekonomiczna.w.prawie.konkurencji.jest.ściśle.powią- zana. ze. skutkami. naruszeń. dla. ekonomicznego. interesu. konsumenta. –. A. Schmidt,. 2 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji korzystywanie.jest.niezbędne,.zwłaszcza.w.sprawach.złożonych,.w.celu. zapobieżenia.negatywnym.skutkom.ingerencji.organu.ds ..konkurencji13 .. Należy. nadmienić,. że. pojęciem. konsumenta. w. prawie. konkurencji.. obejmuje.się.podmiotowo.szeroki.zakres.uczestników.obrotu,.a.więc.za- równo.profesjonalnych.klientów.naruszyciela,.jak.i.konsumentów.końco- wych14 . Zasadniczo.prawo.ochrony.konkurencji.kierowane.jest.do.przedsię- biorców.(lub.ich.związków)15.w.tym.rozumieniu,.że.ponoszą.oni.sank- cje.niestosowania.się.do.omawianych.tutaj.reguł16 ..W.doktrynie.i.judyka- turze.można.zauważyć.zróżnicowane.podejście.do.adoptowania.korzyści. z.konkurencji.dla.uczestników.obrotu.i.interesu.publicznego ..Co.do.za- sady. ochrona. mechanizmów. konkurencji. przez. działania. uprawnionych. organów. na. rzecz. jej. utrzymania. i. rozwoju,. ma. się. przekładać. na. wy- mierne.ekonomiczne.korzyści.dla.nabywców.rynkowych.dóbr ..W.takich. przypadkach.mamy.do.czynienia.z.synergią17 ..Występuje.ona.w.sytuacji,. gdy.środki.zastosowane.przez.Komisję.lub.krajowy.organ.ds ..konkurencji. S. Voigt,. Der. „more. economic. approach”,. s .. 1097. i. n .. Na. temat. wykorzystywania. zdobyczy.nauk.ekonomicznych.w.sposób.„nader.powściągliwy”.i.możliwości,.jakie. daje.nauka.ekonomii.współczesnemu.juryście,.A. Radwan,.Non ex regula ius suma- tur,.s ..10.i.n . 13.Zob ..wyr ..ETS.z.6 .4 .1995.r .,.sprawy.połączone.C-241/91.P.i.C-242/91.P,.Radio Telefis Eireann (RTE) i Independent Television Publications Ltd (ITP) v. Komisja,. Zb .Orz ..1995,.s ..I-743 .. 14.Por ..przykładowo.A. J. Lilja,.Der.Codice.del.Consumo,.s ..50.i.n . 15.Zob ..art ..4.pkt.1.OchrKonkurU . 16.Dyskusyjne.są.próby.objęcia.bezpośrednią.odpowiedzialnością.osób.fizycznych,. które.wchodzą.w.skład.kierownictwa.przedsiębiorstwa.lub.w.skład.organu.zarządzają- cego ..Zob ..Projekt.założeń.ustawy.o.zmianie.ustawy.o.ochronie.konkurencji.i.konsu- mentów.z.15 .5 .2012.r . 17.Na.uwagę.zasługują.wyniki.badań.na.temat:.„Synergia.między.polityką.konku- rencji.a.polityką.ochrony.konsumentów”.(Opracowania.ekspertyz,.analiz.i.badań.w.za- kresie.ochrony.konkurencji.dla.Urzędu.Ochrony.Konkurencji.i.Konsumentów.w.ra- mach.projektu.2004/016-829 .02 .03.Ochrona.konkurencji,.Warszawa.2007) ..Wskazuje. się.w.nich,.że.zasadniczo.rezultatem.ingerencji.organu.ds ..konkurencji.powinny.być. korzyści.ekonomiczne.dla.uczestników.obrotu,.w.tym.zwłaszcza.konsumenta ..Jednak. praktyka.stosowania.instrumentów.w.interesie.publicznym.pokazuje.złożoność.tych.re- lacji ..Interwencja.organu.w.praktyki.rynkowe.powinna.być.odpowiednio.nagłośniona,. aby.konsumenci.i.inni.uczestnicy.obrotu.mogli.korzystać.z.instrumentów.prawa.pry- watnego,.m .in ..występować.do.sądów.z.roszczeniami.odszkodowawczymi ..Ingerencja. Prezesa.UOKiK.w.postaci.zakazu.kontynuowania.zmów.cenowych.odnośnie.do.dys- trybucji.cementu.łącznie.z.nałożeniem.wysokich.grzywien.na.członków.kartelu.powin- na.przełożyć.się.na.korzyści.z.rywalizacji.ceną.dla.nabywców.tych.produktów,.Dz .Urz .. UOKiK.2010,.Nr.1,.s ..1 . 3 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji wywołują.bezpośredni.skutek.dla.konsumentów18 ..Nie.każdy.przypadek. braku.synergii.ma.wymiar.niepożądany19 . Pojęcie.konkurencji.nie.zostało.dostatecznie.zdefiniowane.w.aktach. prawnych.oraz.przez.doktrynę.i.judykaturę ..Funkcjonują.bardzo.różne.jej. dookreślenia ..Wśród.nich.najbardziej.adekwatna.do.celów.jej.wdrożenia. wydaje.się.koncepcja.konkurencji.skutecznej,.identyfikowanej.też.zwro- tem. konkurencja. „merytoryczna” .. Oznacza. ona. pewien. poziom. inten- sywności.rywalizacji.samodzielnych20.przedsiębiorców.na.relewantnym. rynku.w.celu.zabezpieczenia.efektywności.gospodarczej.i.w.konsekwen- cji.interesu.nabywców.dóbr.rynkowych21 ..Celem.lub.skutkiem.strategii. ukierunkowanych.na.skuteczną.ochronę.konkurencji.jest.uniemożliwienie. prowadzenia.wszelkich.działań.naruszających.lub.istotnie.zagrażających. funkcjonowaniu. mechanizmów. rynkowych22 .. Efektywność. wymiany. handlowej.w.gospodarce.rynkowej.zależy.od.zachowań.rynkowych.na- bywcy,.stąd.duży.akcent.kładzie.się.współcześnie.na.odkrywanie.na.nowo. ekonomicznej.strony.popytu,.która.jest.sprzężona.z.konkurencyjną.struk- turą.gospodarki23 ..Przy.definiowaniu.pojęcia.konkurencji.odchodzi.się.od. koncepcji. konkurencji. doskonałej,. stanowiącej. raczej. teoretyczny. kon- 18.W. Komunikacie. Komisji. do. Parlamentu. Europejskiego,. Rady,. Europejskiego. Komitetu.Ekonomiczno-Społecznego.i.Komitetu.Regionów,.w.jego.pkt.2 .1.zatytuło- wanym:.„W.jaki.sposób.konkurencja.poprawia.sytuację.konsumentów”.[Sprawozdanie. dotyczące.polityki.konkurencji.za.rok.2011,.COM.(2012).253.final].Komisja.wska- zała.na.decyzje.podjęte.przez.nią.w.przedmiotowym.zakresie,.w.tym.w.odniesieniu. do. zakazu. karteli. dotyczących. towarów. konsumpcyjnych. (decyzje:. z. 13 .4 .2011. r .,. COMP/39 .579;. z. 12 .10 .2011. r .,. COMP/39 .482;. z. 19 .10 .2011. r .,. COMP/39 .605;. z.7 .12 .2011.r .,.COMP/39 .600).oraz.zakazu.stosowania.utrudnień.dostępu.usług.teleko- munikacyjnych.(dec ..z.22 .6 .2011.r .,.COMP/39 .525,.Dz .Urz ..UE.C.Nr.324,.s ..5) . 19.W.krótkim.przedziale.czasowym.decyzja.organu.ds ..konkurencji,.zakazująca.sto- sowania.drapieżnych.cen.może.przekładać.się.na.utratę.korzyści.przez.konsumenta .. W.momencie.stosowania.strategii.niskich.cen.kupujący.uzyskuje.niewątpliwie.korzy- ści.ekonomiczne ..Problemem.jest.jednak.prawidłowa.ocena.przyszłych.skutków.wy- kluczenia.z.rynku.konkurentów ..Zob ..R. Stefanicki,.Ochrona.konsumenta,.s ..13.i.n . 20.V. Emmerich,.Kartellrecht,.s ..371.i.n . 21.W. przedmiocie. zasadniczego. znaczenia. dla. funkcjonowania. rynku. wewnętrz- nego.reguł.dotyczących.ochrony.konkurencji.zawartych.w.traktatach.zob ..m .in ..wyr .. ETS.z.1 .6 .1999.r .,.C-126/97,.Eco Swiss,.Zb .Orz ..1999,.s ..I-3055,.pkt.36;.D. Miąsik,. T. Skoczny,.w:.Skoczny,.Komentarz.OchrKonkurU,.s ..39 . 22.Przesłanki. celu. i. skutku. nie. mają. charakteru. kumulatywnego,. a. alternatywny .. Oznacza.to,.że.uzgodnione.praktyki.(zmowy).są.zakazane.niezależnie.od.wystąpienia. ich.skutków ..Zob ..zwłaszcza.opinię.Rzecznika.Generalnego.z.19 .2 .2009.r ..w.sprawie. C-8/08,.T-Mobile,.Zb .Orz ..2009,.s ..I-4529.i.powołane.w.niej.orzecznictwo.Trybunału. Sprawiedliwości . 23.Zdaniem. A. Ezrachi,. EC. competition. law,. s .. 364. i. n .,. z. dokumentów. i. wnio- sków.przygotowanych.przez.Komisję.wynika,.że.w.celach.europejskiego.prawa.ochro- ny.konkurencji.korzyści.konsumenta.wysuwają.się.na.plan.pierwszy ..Zasadnie.wiąże. się.w.literaturze.przedmiotu.problem.ochrony.konsumenta.z.kryterium.ekonomicznej. efektywności ..Cz. Żuławska,.Rozwój.polskiego.prawa.konsumenckiego,.s ..71.i.n . 4 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji cept.niż.stan.możliwy.do.osiągnięcia24 ..Pojmując.istotę.konkurencji.i.cele. jej.ochrony.w.kategoriach.optymalnej.skuteczności,.najczęściej.wskazuje. się.na.paradygmaty.efektywności.ekonomicznej25.i.jej.podstawowe.ka- tegorie,. tj .. efektywność. alokacyjną,. produkcyjną. i. dynamiczną26 .. Osią- ganie.pierwszej.z.wymienionych.wyraża.się.w.tym,.że.zasoby.są.wyko- rzystywane.przez.rywalizujące.przedsiębiorstwa.zgodnie.z.preferencjami. konsumentów27 ..Preferencje.te.są.zmiennymi.determinującymi.ostatecz- nie.proces.produkcji28 ..Zredukowanie.tej.efektywności.może.się.wyrażać. w.ograniczonej.podaży.lub.obniżeniu.standardów.jakościowych ..Z.kolei. efektywność.produkcyjna.jest.osiągana,.gdy.towary.lub.usługi.są.świad- czone.po.najniższym,.w.danych.warunkach.rynkowych,.koszcie,.co.rów- nież.przekłada.się.na.korzyści.dla.konsumentów29.i.wpływa.na.poziom. stymulacji.zbytu.istotny.dla.przedsiębiorców30 ..Efektywność.ta.dotyczy. nie.tylko.sfery.produkcji,.ale.także.dystrybucji ..Przedsiębiorstwa,.w.celu. obniżenia.kosztów.dystrybucji.lub.zapewnienia.przewidywalnego.ich.po- 24.D. Miąsik,.T. Skoczny,.w:.Skoczny,.Komentarz.OchrKonkurU,.s ..39.i.n ..i.przed- stawione.przez.autorów.piśmiennictwo.oraz.orzecznictwo .. 25.G. Monti,.EC.Competition.Law,.s ..44;.J. F. Bellis,.T. Kasten,.Will.Efficiencies. Play.an.Increasingly.Important.Role,.s ..136,.stawiają.pytanie,.czy.Komisja.nie.powin- na.dokonać.analizy,.dlaczego.z.perspektywy.historycznej.efektywność.nie.odgrywała. znaczącej.roli.w.tym.zakresie.w.jej.pracach . 26.S. Gronowski,. Polskie. prawo. antymonopolowe,. s .. 21;. D. Miąsik,. T. Skoczny,. w:.Skoczny,.Komentarz.OchrKonkurU,.s ..44;.E. Arezzo,.Is.there.a.Role.for.Market. Definition.and.Dominance,.s ..47 ..Uwagi.na.temat.celów.wdrażania.prawa.konkurencji. –.E. Buttigieg,.Competition.law,.s ..3.i.n . 27.Zob ..wyr ..ETS.z.21 .2 .1973.r .,.6/72,.Europemballage Corporation and Continental Can Company Inc. v. Komisja,.Zb .Orz ..1973,.s ..215;.wyr ..SN.z.19 .10 .2006.r .,.III.SK. 15/06,.OSNAPiUS.2007,.Nr.21–22,.poz ..337.oraz.Komunikat.Komisji.–.Wytyczne. w.sprawie.priorytetów,.którymi.Komisja.będzie.się.kierować.przy.stosowaniu.art ..82. Traktatu.WE.w.odniesieniu.do.szkodliwych.działań.o.charakterze.praktyki.wyłącza- jącej,. podejmowanych. przez. przedsiębiorstwa. dominujące. (Dz .Urz .. UE. C. z. 2009. r .. Nr.45,.s ..7) .. 28.Wskazywanie,.zwłaszcza.w.ostatnich.latach,.w.dokumentach.organów.unijnych. oraz. w. orzecznictwie. Trybunału. Sprawiedliwości. na. ochronę. interesu. konsumen- ta.przy.wykonywaniu.prawa.konkurencji,.wykazuje.związek.z.ogólną.polityką.unij- ną,.w.której.do.ogólnych.traktatowych.celów.zalicza.się.ochronę.konsumenta ..Zob .. R. Stefanicki,.Kierunki.rozwoju,.s ..195.i.n ..W.kwestii.zróżnicowanego.podejścia.do. preferencji.konsumentów.w.kontekście.konkurencji.D. T. Armentano,.Antitrust.Policy,. s ..53–54 . 29.Por ..D. Miąsik,.Reguła.rozsądku,.s ..46 . 30.W.wyr ..z.17 .9 .2007.r .,.T-201/04,.Microsoft v. Komisja,.Zb .Orz ..2007,.s ..II-3601,. SPI.stwierdził,.że.celem.ochrony.konkurencji.jest.zachowanie.jej.struktury.z.korzyścią. dla.konsumentów ..Zob ..pkt.110.i.n ..Sprawozdania.Komisji.dotyczącego.polityki.kon- kurencji.za.rok.2009,.COM.(2010).282 ..Zasadnie.podnosi.E. Łętowska,.Antynomie. ochrony.konsumenta,.s ..380,.że.zasadniczym.celem.polityki.unijnej.jest.ochrona.we- wnętrznego.rynku.i.sprzyjających.mu.reguł,.takich.jak.konkurencyjny.model.gospo- darki .. 5 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji ziomu,. mogą. ograniczać. liczbę. dystrybutorów,. zawierać. umowy. o. wy- łączność ..Przypadek.skuteczności.dynamicznej.może.się.wyrażać.tenden- cją. do. wzbogacenia. rynku. o. nowe. produkty. i. nowoczesne. technologie. wytwarzania31 ..W.ścisłym.związku.z.nią.występuje.efektywność.produk- cyjna,. ponieważ. postęp. technologiczny. prowadzi. do. redukcji. kosztów. wytwarzania.i.dystrybucji ..Pozbawienie.nabywcy.rynkowych.produktów,. możliwości.wyboru.i.realizacji.rozsądnych.oczekiwań.związanych.z.ja- kością.towarów.i.usług.stanowi.zjawisko.negatywne.w.obrocie,.nawet.je- żeli.w.danym.momencie.nie.ponosi.on.ekonomicznej.straty.z.ogranicze- nia.bądź.wykluczenia.mechanizmów.konkurencji32 .. Materialne.prawo,.służące.zabezpieczeniu.konkurencji,.zostało.sku- pione.wokół.dwóch.podstawowych.konstrukcji,.tj ..zakazów.porozumień. antykonkurencyjnych. (art .. 101. TFUE,. art .. 6. OchrKonkurU). oraz. nad- użyć.pozycji.dominującej.(art ..102.TFUE,.art ..9.OchrKonkurU)33 ..Do- puszczalne.jest.równoległe.stosowanie.art ..101.i.102.TFUE,.jeżeli.w.tym. samym. stanie. faktycznym. spełnione. są. przesłanki. wymienionych. prze- pisów34 .. Należy. podnieść,. że. Wniosek. Dyrektywy. w. sprawie. roszczeń. odszkodowawczych. pojęciem. naruszenia. prawa. konkurencji. obejmuje,. 31.Zdaniem.W. Szpringera,.Konsument.na.rynku.usług.finansowych,.s ..157,.konku- rencja.regulując.rynek,.powodując.zwłaszcza.niższe.ceny.i.większy.wybór.ofert.oraz. innowacje,.nie.gwarantuje.jednak.solidności.produktów ..Stąd.istnieje.niezbędność.do- pełnienia.prawa.konkurencji.m .in ..przez.prawo.konsumenckie ..Konkurencja.stwarza. (jak.to.określa.M. Szydło,.Konkurencja.regulacyjna,.s ..46).jedynie.równe.pole.gry.ryn- kowej .. 32. Zob .. zwłaszcza. wyr .. Sądu. z. 9 .9 .2010. r .,. T-155/06,. Tomra Systems i inni v. Komisja,. Zb .Orz .. 2010,. s .. II-4361 .. W. wyr .. z. 17 .9 .2007. r .,. T-201/04,. Microsoft v. Komisja,.Zb .Orz ..2007,.s ..II-3601,.Komisja,.odnosząc.się.do.zaskarżonej.decyzji,. stwierdziła,.że.oceniane.przez.nią.zachowanie.Microsoft.spełnia.przesłanki.koniecz- ne.dla.stwierdzenia.praktyki.nadużycia.w.rozumieniu.art ..82.WE ..Organy.analizujące. praktyki.stosowane.przez.Microsoft.przyjęły,.że.przedsiębiorca.nadużywa.pozycji.do- minującej.na.rynku.systemów.operacyjnych.dla.stacji.roboczych.w.związku.ze.stoso- waniem.oferty.wiązanej ..Z.tym.że.odtwarzacze.multimedialne.umożliwiające.obsługę. danych.strumieniowych.oraz.systemy.operacyjne.dla.stacji.roboczych.stanowią.pro- dukty.odrębne ..Komisja.uznała,.że.Microsoft.nie.pozostawia.konsumentom.możliwo- ści.wyboru.systemu.Windows.bez.dodatku.Windows.Media.Player ..Zdaniem.Komisji,. stosowana. przez. spółkę. sprzedaż. wiązana. ogranicza. konkurencję. na. rynku. odtwa- rzaczy. multimedialnych .. Niniejsza. sprawa. unaoczniła. fakt,. że. wykonywanie. prawa. konkurencji,. jako. jednej. z. podstawowych. wartości. dla. funkcjonowania. wewnętrz- nego.rynku,.może.pozostawać.w.pewnej.opozycji.do.innych.praw.zasługujących.na. ochronę ..Tutaj.pojawiają.się.m .in ..wielokrotnie.wzmiankowane.w.orzecznictwie.są- dowym.kwestie.ochrony.patentu.i.innych.praw.własności.intelektualnej ..Zob ..uwagi. M..Sendrowicz,.Handel.równoległy,.s ..127–138;.B. Targański,.Prawo.ochrony.konku- rencji,.s ..173.i.n . 33. W. kwestii. relacji. unijnego. prawa. konkurencji. do. innych. sfer. regulacyjnych. i.związków.występujących.między.nimi.P. Akman,.The.concept.of.abuse,.s ..50.i.n . 34.A. Jurkowska-Gomułka,.G. Materna,.D. Miąsik,.Komentarz.do.art ..101.Traktatu,. pkt.101 .3 .4 . 6 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji zgodnie.z.brzmieniem.definicji.zawartej.w.art ..4.pkt.1,.naruszenie.wy- mienionych. przepisów.Traktatu. lub. krajowego. prawa. konkurencji,. któ- rych. cele. są. zasadniczo. identyczne. z. celami. wymienionych. przepisów. Traktatu ..Praktyka.stosowania.przedmiotowych.przepisów.daleka.jest.od. spójności35 ..Przede.wszystkim.złożona.jest.konstrukcja.drugiego.z.wy- mienionych.przepisów ..W.unijnym.i.krajowym.prawie.konkurencji.mamy. do. czynienia,. w. przypadku. nadużyć. pozycji. dominującej,. z. dystynkcją. na. praktyki. wykluczające. oraz. eksploatacyjne ..W. każdym. z. tych. prze- działów. bezpośrednio. chronione. są. inne. kategorie. uczestników. rynku:. w. pierwszym. będą. to. zwłaszcza. konkurenci,. w. drugim. –. klienci. (kon- trahenci). dominanta. posiadającego. znaczną. siłę. rynkową .. Zasadniczo. praktyki. eksploatacyjne. nie. ingerują. w. funkcjonowanie. mechanizmów. konkurencji,.stanowiąc.z.reguły.pochodną.siły.rynkowej.dominanta.i.wy- kluczenia. konkurentów .. Polegają. zatem. głównie. na. czerpaniu. przez. ta- kiego. przedsiębiorcę. nieuzasadnionych. korzyści. z. faktu. ograniczenia. konkurencji.lub.wprowadzenia.innych.jej.zakłóceń .. Gdy.zestawimy.ze.sobą.metodologię.wdrażania.art ..101.TFUE.z.kon- cepcją.stosowania.art ..102.TFUE,.to.się.okaże,.że.wykonywanie.pierw- szego.z.wymienionych.przepisów.gwarantuje.wyższą.jakość.standardów. odnośnie. do. respektowania. aksjologicznych. celów. ochrony. omawia- nych.reguł ..Ze.względu.na.niekorzystne.ekonomiczne.skutki,.jakie.wy- wołują. kartele,. surowy. reżim. prawny. w. stosunku. do. porozumień. anty- konkurencyjnych. nie. budzi. wątpliwości. z. ekonomicznego. i. prawnego. punktu.widzenia ..Z.tym.że.klasyfikacji.prawnej.w.kategorii.antykonku- rencyjnych.zachowań.podlegają.już.praktyki.kartelowe.ze.względu.na.ich. cel ..Zatem.cel.i.skutek.nie.musi.wystąpić.w.każdym.przypadku ..W.wy- roku. z. 4 .6 .2009. r .36.Trybunał. stwierdził,. że. istnieje. możliwość. uznania. uzgodnionej.praktyki.za.mającą.antykonkurencyjny.cel,.mimo.że.nie.ma. ona.bezpośredniego.związku.z.utratą.tzw ..korzyści.konsumenckiej ..Istotą. konstrukcji,.na.jakiej.się.opiera.art ..81.Traktatu.(obecnie.101.TFUE),.jest. wiązanie.określonych.instrumentów.ochronnych.już.z.przypadkiem.po- rozumień,.których.celem.jest.naruszenie.konkurencji37 ..Treść.niniejszego. przepisu.nie.pozwala.ograniczyć.jego.zastosowania.jedynie.do.przypad- rezultatów.stosowania.określonych.modeli.ochronnych . 36.C-8/08,.T-Mobile,.Zb .Orz ..2009,.s ..I-4529,.pkt.36 ..Na.temat.znaczenia.tego.wy- 35.Wdrażanie.przedmiotowego.prawa.powinno.gwarantować.osiąganie.zakładanych. roku.zob ..D. Miąsik,.Związanie.sądów.krajowych,.s ..53.i.n . 37.W.świetle.ugruntowanego.stanowiska.sądów.unijnych,.wystarczające.dla.oceny. charakteru.antykonkurencyjnego.porozumienia,.jest.wystąpienie.samego.celu,.a.nie- koniecznie.także.jego.skutków.–.zob ..wyr ..TSUE.z.8 .12 .2011.r .,.C-389/10.P,.KME Germany i inni v. Komisja,.niepubl .,.pkt.75;.wyr ..ETS.z.4 .6 .2009.r .,.C-8/08,.T-Mobile,. Zb .Orz ..2009,.s ..I-4529,.pkt.29;.P..Podrecki,.w:.System.PrPryw,.t ..15,.s ..781 . 7 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji ków,.w.których.wystąpił.skutek.przedmiotowych.porozumień.lub.innych. uzgodnionych.praktyk38.dla.ostatecznych.konsumentów39 . Wdrażanie. pierwszego. z. wymienionych. przepisów. Traktatu. oparte. jest.na.bardziej.elastycznej.niż.art ..102.TFUE.konstrukcji,.pozwalającej. na. reakcje. organów. na. zmieniające. się. warunki. rynkowe .. Należy. mieć. na. względzie. fakt,. że. porozumienia. między. przedsiębiorstwami. stano- wią.nieodłączną.część.normalnych.stosunków.rynkowych,.mogą.ułatwiać. prawidłowe.funkcjonowanie.tych.podmiotów.w.obrocie40.i.osiąganie.ko- rzyści .. Przedmiotem. zakazu. (art .. 101. TFUE,. art .. 6. OchrKonkurU). ob- jęte.są.jedynie.wszelkiego.rodzaju.porozumienia.i.zmowy,.które.szkodzą. mechanizmom.rynkowym.charakterystycznym.dla.gospodarki.opartej.na. konkurencji ..W.wielu.przypadkach.trudno.byłoby.jednoznacznie.kwalifi- kować.zachowania.rynkowe.przedsiębiorców,.zważywszy.na.możliwość. wywoływania.przez.nie.zarówno.oczekiwanych.społecznie,.jak.i.niepożą- danych.skutków41 ..Możliwości.uchylenia.od.generalnego.zakazu.zostały. 38.W.wyr ..z.14 .3 .2013.r .,.C-32/11,.Allianz Hungária Biztosító Zrt. i inni v. Gazdasági Versenyhivatal,.niepubl ..Trybunał.podniósł,.że.art ..101.ust ..1.TFUE.powinien.być.in- terpretowany.w.ten.sposób,.że.porozumienia,.przez.które.zakłady.ubezpieczeń.samo- chodowych.umawiają.się.dwustronnie.bądź.to.z.koncesjonariuszami.samochodowymi. działającymi,.jako.warsztaty.naprawcze,.bądź.to.ze.stowarzyszeniem.reprezentującym. te.warsztaty.odnośnie.do.stawki.za.godzinę,.jaka.ma.być.płacona.przez.zakład.ubez- pieczeń.za.naprawę.ubezpieczonych.przez.niego.pojazdów,.przewidując,.że.stawka.ta. zależy.m .in ..od.liczby.i.odsetka.umów.ubezpieczenia.sprzedanych.przez.koncesjona- riusza.działającego,.jako.pośrednik.tego.zakładu,.mogą.zostać.uznane.za.ograniczenia. konkurencji.„ze.względu.na.cel”.w.rozumieniu.rzeczonego.przepisu,.jeżeli.w.wyni- ku.indywidualnej.i.konkretnej.oceny.treści.i.celu.tych.porozumień,.a.także.kontek- stu.prawnego.i.gospodarczego,.w.jaki.się.one.wpisują,.okaże.się,.że.są.one.szkodli- we.dla.prawidłowego.funkcjonowania.normalnej.gry.konkurencyjnej.na.relewantnych. rynkach . 39.W.tym.obszarze.na.szczególną.uwagę.zasługuje.wyr ..ETS.z.25 .20 .1977.r .,.26/76,. Metro SB-Grossmärkte. GmbH and Co. V. Komisja,. Zb .Orz .. 1977,. s .. 1875 .. Na. ryn- kowe. skutki. porozumień. horyzontalnych. zwróciła. uwagę. Komisja. w. Sprawozdaniu. dotyczącym. polityki. konkurencji. za. rok. 2011. [Komunikat. Komisji. do. Parlamentu. Europejskiego,.Rady,.Europejskiego.Komitetu.Ekonomiczno-Społecznego.i.Komitetu. Regionów. z. 30 .5 .2012. r .,. COM. (2012). 253] ..Wskazała. na. konkretne. przykłady. za- stosowanych. środków,. m .in .. w. sprawie. kartelu. bananowego. (dec .. z. 12 .10 .2011. r .,. COMP/39482) . 40.Przykładem.mogą.być.zgrupowania.spółek,.określane.w.doktrynie.jako.holdingi. lub.koncerny ..Jednak.obowiązujące.w.tym.zakresie.szczątkowe.przepisy.KSH.nie.roz- wiązują.żadnego.z.problemów.w.tym.przedmiotowym.zakresie.(zob ..m .in ..A. Opalski,. M. Romanowski,.O.potrzebie.zasadniczej.reformy,.s ..9;.A..Szumański,.Próby.regula- cji.prawa.grup.spółek,.pkt.1),.stąd.Komisja.Kodyfikacyjna.Prawa.Cywilnego.zgłosiła. w.latach.2009–2010.projekty.zmian .. 41.Sąd.Apelacyjny.w.Warszawie.w.wyr ..z.19 .12 .2012.r .,.VI.ACa.752/12,.niepubl .,. orzekł,. że. zakaz. sformułowany. w. art .. 6. ust .. 1. OchrKonkurU. obejmuje. nie. tylko. te. przypadki,.w.których.osiągnięty.został.zamierzony.skutek ..Zakaz.dotyczy.również.sa- mego.uczestnictwa.w.porozumieniu.wymierzonym.w.objęte.ochroną.dobro,.jakim.jest. 8 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji precyzyjnie. dookreślone ..Artykuł. 101.TFUE. statuuje. szereg. okoliczno- ści.egzoneracyjnych.odwołujących.się.do.reguły.rozsądku ..W.jego.świe- tle.zakazane,.co.do.zasady,.porozumienia.bądź.praktyki.nie.będą.podlegać. sankcjom.z.tytułu.naruszenia.reguł.konkurencji,.jeżeli.zostaną.podykto- wane.dążeniem.do.wspierania.postępu.technicznego42,.polepszania.jako- ści.produktów.i.w.konsekwencji.zapewniania.korzyści.ich.nabywcom43 .. Porozumienia. przedsiębiorców. mogą. mieć. charakter. horyzontalny. oraz. wertykalny44,.a.w.niektórych.przypadkach.–.mieszany45 ..Pojęcie.porozu- mienia,.w.rozumieniu.nadanym.mu.w.prawie.konkurencji46,.nie.ma.odpo- swobodna.konkurencja ..Dla.zastosowania.powołanego.przepisu.nie.jest.przy.tym.ko- nieczne.wykazywanie,.czy.do.realizacji.porozumienia.doszło.w.znaczeniu.osiągnięcia. zamierzonego.skutku.antykonkurencyjnego.na.danym.rynku .. 42.Zwłaszcza.innowacyjnej.technologii.i.nowości.produktu.R. Ellger,.w:.U. Immen- ga,.E. J. Mestmäcker,.Wettewerbsrecht,.t ..1,.s ..409 .. 43. W. wyr .. z. 13 .10 .2011. r .,. C-439/09,. Pierre Fabre Dermo-Cosmétique SAS v. Président de l’Autorité de la concurrence, Ministre de l’Économie, de l’Industrie et de l’Emploi,.Zb .Orz ..2011,.s ..I-9419,.Trybunał.orzekł,.że.art ..101.ust ..1.TFUE.należy. interpretować.w.ten.sposób,.że.klauzula.umowna.w.ramach.systemu.dystrybucji.selek- tywnej,.wymagająca,.żeby.sprzedaż.artykułów.kosmetycznych.i.pielęgnacyjnych.od- bywała.się.w.przestrzeni.fizycznej.w.obowiązkowej.obecności.dyplomowanego.farma- ceuty,.której.konsekwencją.jest.zakaz.wykorzystania.Internetu.dla.celów.tej.sprzedaży,. stanowi.ograniczenie.ze.względu.na.cel.w.rozumieniu.tego.przepisu,.jeżeli.w.następ- stwie.indywidualnego.i.konkretnego.badania.treści.i.celu.tej.klauzuli.umownej.oraz. prawnego.i.gospodarczego.kontekstu,.w.jaki.jest.ona.wpisana,.okaże.się,.że.zważywszy. na.właściwości.przedmiotowych.produktów,.taka.klauzula.nie.jest.obiektywnie.uza- sadniona ..Artykuł.4.lit ..c.rozporządzenia.Komisji.(WE).Nr.2790/1999.z.22 .12 .1999.r .. w.sprawie.stosowania.art ..81.ust ..3.Traktatu.do.kategorii.porozumień.wertykalnych. i.praktyk.uzgodnionych.(Dz .Urz ..WE.L.Nr.336,.s ..21).należy.interpretować.w.ten.spo- sób,.że.wyłączenie.grupowe.przewidziane.w.art ..2.tego.rozporządzenia.nie.ma.zastoso- wania.do.umowy.dystrybucji.selektywnej,.która.zawiera.klauzulę.de facto.zakazującą. Internetu,.jako.środka.sprzedaży.produktów.umownych ..Natomiast.taka.umowa.może. korzystać.indywidualnie.z.wyłączenia.ustawowego.(art ..101.ust ..3.TFUE),.jeżeli.speł- nione.są.przesłanki.tego.przepisu.–.zob ..D. Goyder,.EC.Competition.Law,.s ..121.i.n .. 44.W.kwestii.oceny.porozumień.wertykalnych.z.punktu.widzenia.możliwych.naru- szeń.konkurencji.S. M. Colino,.Vertical.Agreements,.s ..26 .. 45.W.uzasadnieniu.dec ..Prezesa.UOKiK.z.31 .12 .2010.r .,.Nr.DOK.–.12/2010,.Prezes. wskazał,.że.dla.kwalifikacji.przedmiotowego.porozumienia,.jako.najpoważniejszego. naruszenia.prawa.konkurencji,.ma.również.znaczenie.fakt,.iż.zawarte.porozumienie. miało. de facto. charakter. horyzontalny,. będąc. w. istocie. kartelem. detalistów,. nadzo- rowanym.i.stabilizowanym.przez.producenta ..Zatem.pomimo.formalnej.kwalifikacji. przedmiotowego. naruszenia,. jako. porozumienia. wertykalnego,. a. więc. zawartego. na. różnych.szczeblach.obrotu.(producent.–.detalista),.w.rzeczywistości.miało.ono.skutki. horyzontalne ..Porozumienie.cenowe.w.znacznym.stopniu.ograniczyło.konkurencję.na. produkty.pomiędzy.tymi.detalistami ..Zob ..na.ten.temat.również.A. Bolecki,.S. Drozd,. S. Famirska,. M.. Kozak,. M. Kulesza,. A. Madała,. T. Wardyński,. Prawo. konkurencji,. rozdz ..II .. 46. Przepisy. krajowe. są. dostosowane. do. wymogów. prawa. unijnego .. Art .. 7. OchrKonkurU.dotyczy.porozumień.bagatelnych.(zob ..omówienie.zasady.de minimis. 9 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji wiednika.w.prawie.cywilnym,.czyli.znaczenia.nadawanego.w.tych.prze- pisach ..Stanowi.ono.bowiem.kategorię.zbiorczą.obejmującą.uzgodnione. praktyki,. uchwały,. zmowy. itp .. porozumienia. szkodzące. mechanizmom. rynkowym,.opartym.na.omawianych.zasadach .. Stosunkowo. złożone. problemy. pojawiają. się. w. praktyce. wdraża- nia. drugiego. z. wymienionych. przepisów.Traktatu47 .. Kwestie. te. są. nie- obojętne. z. punktu. widzenia. podjętej. w. tej. monografii. tematyki .. Stoso- wana. przeważnie. w. orzecznictwie. unijnym. konceptualizacja. nadużycia. pozycji.dominującej.jest.przedmiotem.krytyki.doktrynalnej.oraz.eksperc- kich.środowisk.ekonomicznych48 ..W.odróżnieniu.od.wdrażania.zakazów. z.art ..101.TFUE,.które.wspiera.rozbudowane.prawo.wtórne,.strukturyzu- jące.test.rozsądnego.ograniczenia.konkurencji,.dla.zabezpieczenia.jedno- litego.stosowania.art ..102.TFUE.brak.jest.obudowy.normatywnej,.która. konkretyzowałaby.ramy.prawne.niniejszego.przepisu ..„Ubogość.norma- tywna”.art ..102.TFUE,.operowanie.w.nim.zakazami.per se.lub.quasi per se.oraz.pojęciami.ogólnymi.i.nieostrymi.konstrukcjami.prawnymi.redu- kuje. stopień. pewności. prawa .. Inaczej. mówiąc,. zakazy. nadużyć. okreś- lone. niniejszym. przepisem. funkcjonują. w. niejednolitych. i. nieprzejrzy- stych.ramach.akcjologicznych ..Prawo,.jako.środek.realizacji.określonych. celów,.zwłaszcza.realizacji.społecznych.funkcji.i.osiągania.pożądanych. skutków,.musi.być.w.niezbędnym.zakresie.dookreślone ..Bez.wypełnienia. tego.warunku.przestaje.być.skutecznym.wyznacznikiem.pożądanych.za- chowań ..Niezwykle.dynamiczna.materia,.jaką.stanowi.prawo.konkuren- cji,.wymaga.wprawdzie.odejścia.od.nadmiernej.kazuistyki.i.sztywnych. zamkniętych. konstrukcji49,. ale. nie. zwalnia. normodawcy. od. zachowa- z. tego. przepisu. –. A. Jurkowska,. w:. Skoczny,. Komentarz. OchrKonkurU,. s .. 435. i. n .. oraz.powołane.przez.Autorkę.orzecznictwo) ..Z.kolei.art ..8.OchrKonkurU.stanowi,.że. zakazu.określonego.w.art ..6.ust ..1.nie.stosuje.się.do.porozumień,.które.jednocześnie. przyczyniają.się.do.polepszenia.produkcji,.dystrybucji.towarów.lub.do.postępu.tech- nicznego. lub. gospodarczego,. zapewniają. nabywcy. lub. użytkownikowi. odpowiednią. część. wynikających. z. porozumień. korzyści. oraz. nie. nakładają. na. zainteresowanych. przedsiębiorców.ograniczeń,.które.nie.są.niezbędne.do.osiągnięcia.tych.celów ..Na.te- mat.ratio.legis.niniejszego.przepisu.D. Miąsik,.w:.Skoczny,.Komentarz.OchrKonkurU,. s ..451.i.n . 47.Elementy.konstytutywne.nadużycia.pozycji.dominującej.z.uwzględnieniem.prak- tyki. orzeczniczej. sądów. unijnych. i. orzecznictwa. krajowego. omawiają:. M. Bernatt, A. Jurkowska-Gomułka, T. Skoczny,.w:.System.PrPryw,.t ..15,.s ..986.i.n . 48.W.Opinii.Economic.Advisory.Group.on.Competition.Policy.(„An.economic.ap- proach. to.Article. 82”.Antitrust. sub-group,. lipiec. 2005). tzw .. podejście. skutkowe. do. nadużyć. pozycji. dominującej. jest. bardziej. elastyczne,. spójne. i. pozwala. prawidłowo. kwalifikować.zachowania.przedsiębiorcy.dominującego . 49.Jednak.taki.model,.pozwalający.na.bardziej.elastyczne.podejście.do.regulowa- nej.materii,.stawia.przed.organami.stosującymi.prawo.większe.wymogi.w.porównaniu. z.sytuacją,.gdy.sąd.orzeka.w.oparciu.o.przepisy.szczegółowe,.kazuistyczne,.oparte.na. zamkniętych.konstrukcjach . 10 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji nia wymogów przejrzystości i niezbędnej dookreśloności stanowionego prawa. Taką funkcję powinny wypełniać akty wtórne. Przepisy trakta- towe, zbliżone w swej konstrukcji do ustawodawstwa konstytucyjnego, mogą mieć charakter bardziej ogólny niż ustawodawstwo zwykłe. Jednak ich wdrażanie, ze względu chociażby na wymogi pewności prawa, po- winno być wspomagane przewidywalną linią orzeczniczą, istotną m.in. dla przedsiębiorców planujących wdrożenie określonej strategii gospo- darczej. Dookreśloność regulacji jest konieczna zwłaszcza w związku z quasi-karnym charakterem środków stosowanych przez organy ds. kon- kurencji w interesie ogólnym. Przepisy powinny być tak skonstruowane, aby z jednej strony zapewniały niezbędną pewność prawa – temu celowi służy m.in. definiowanie kluczowych pojęć – a z drugiej pozwalały na elastyczne ich stosowanie w zmieniających się warunkach. Stąd odwo- łanie się do pewnych wartości respektowanych w danym porządku oraz kryteriów racjonalnych w procesie interpretacji tego prawa jest konieczne dla osiągnięcia założonych rezultatów. Brak w przepisach regulujących konkurencję legalnej definicji nad- użyć pozycji dominującej i dookreślenia pojęcia wykluczenia z rynku50 powoduje, że przewidywalność kwalifikacji zachowań przedsiębior- ców w kategoriach określonych art. 102 TFUE (art. 9 OchrKonkurU) jest niższa niż w przypadku stosowania art. 101 TFUE (art. 6 Ochr- KonkurU). Konsekwencją tego stanu są m.in. ingerencje organów ds. kon- kurencji prowadzące do chłodzenia konkurencji lub tzw. fałszywych po- zytywów51. Nieodosobnione są oceny, że sądom unijnym, mimo ponad czterdziestoletniego stosowania wymienionego przepisu, nie udało się wypracować w miarę precyzyjnego, z zachowaniem wymogu spójno- ści, zakresu pojęcia „nadużycia wykluczającego”. Pewne próby dookre- ślania konstrukcji występują w orzecznictwie sądów unijnych, ale do- minująca linia wyroków jest daleka od przedmiotowego podejścia. Już w wyroku z 21.2.1973 r.52 został zastosowany koncept zakazu naduży- cia dominacji do praktyk wykluczających. Sąd wywiódł go bezpośrednio z art. 102 TWE opowiadając się za modelem konkurencji podmiotowej. Kolejne orzeczenia były zbliżone co do samego strukturalnego podejścia do ochrony konkurencji. Skupiano się w nich głównie na dookreśleniu poszczególnych form praktyk wykluczających. Taką możliwość stwarza art. 102 TFUE, który operuje otwartą egzemplifikacją praktyk zakaza- 50 Za wprowadzeniem określonej definicji nadużycia pozycji dominującej opowia- da się doktryna, w tym m.in. M. Szydło, Nadużywanie pozycji dominującej, s. 120. 51 Na współzależności między reglamentacją prawną a funkcjonowaniem mecha- nizmów konkurencji w praktyce zwraca uwagę m.in. H. Bochniarz, Konkurencja jako fundament gospodarki rynkowej, s. 397. 52 6/72, Europemballage Corporation and Continental Can Company Inc. v. Komisja, Zb.Orz. 1973, s. 215. 11 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji nych ..Zasadniczo.sądy.unijne.nie.postrzegają.konkurencji.podmiotowej. instrumentalnie,. tj .. jako. środka. zapobiegania. szkodzie. konsumenckiej,. lecz.traktują.ochronę.struktury.konkurencji.jako.cel.sam.w.sobie ..Podej- ście.to.jest.w.pewnym.sensie.podyktowane.integracyjnymi.celami.poli- tyki.unijnej ..Doprecyzowanie.stosownych.ram.jest.niezbędne,.ponieważ. wyznacza.granice.ochrony.poszkodowanych.naruszeniami.prawa.konku- rencji,.a.także.ramy.legalnych.działań.organów.podejmowanych.w.inte- resie.publicznym .. Z.wdrażaniem.art ..102.TFUE.(art ..9.OchrKonkurU).łączone.jest.re- alizowanie. różnych. celów,. a. zwłaszcza. ochrony. podmiotowej. struktury. konkurencji,.efektywności.ekonomicznej.i.bezpośrednio.związanego.z.tą. efektywnością.dobrobytu.konsumenckiego53 ..Dla.zabezpieczenia.aksjolo- gicznej.spójności.stosowania.tego.przepisu.i.zwiększenia.przewidywalno- ści.rozstrzygnięć.niezbędne.byłoby.wskazanie.na.zasadniczy.cel.zakazu. nadużycia. wykluczającego. konkurentów. lub. w. związku. z. występowa- niem.wielości.celów,.nadania.jednemu.z.nich.priorytetu ..W.podejściu.me- rytorycznym.(skutkowym).do.oceny.naruszeń.omawianych.reguł.bierze. się.pod.uwagę.ekonomiczny.wymiar.praktyk.wykluczających.w.postaci. skutków.dla.konsumentów ..Mogą.to.być.również.skutki.przyszłe,.o.ile.za- chodzi.wystarczające.prawdopodobieństwo.ich.wystąpienia ..Zasadniczo. orzecznictwo. unijne. faworyzuje. podmiotowo-strukturalny. cel. ochrony. konkurencji54 ..Podejście.to.wykazuje.związek.z.integracyjną.polityką.or- ganów. unijnych55 .. W. literaturze. przedmiotu. coraz. częściej. podnosi. się. kwestię. dostrzegalnego. zmniejszania. czynnika. integracyjnego. w. poli- tyce.ochrony.konkurencji56 ..Traktat.Lizboński.wprowadza.pewne.zmiany. w.przedmiotowym.zakresie ..W.art ..3.TUE,.stanowiącym.o.celach.Unii,. 53.Istnieją.trudności.z.dookreśleniem.tego.pojęcia,.zwłaszcza.w.kontekście.tzw ..wy- boru. konsumenckiego ..Tradycyjnie. akcent. był. kładziony. na. ilościowe. determinanty. gwarantowane.ilością.substytutów ..Obecnie.coraz.większą.wagę.przywiązuje.się.do. komponentów.jakościowych.(wybór.przez.jakość.oczekiwaną.przez.określoną.popu- lację.nabywców) .. 54. W. kwestii. oceny. ewaluowania. koncepcji. ochrony. konkurencji. w. orzecznic- twie.Trybunału.Sprawiedliwości.na.rzecz.funkcjonalnego.podejścia.oraz.rozbieżności. głównego.nurtu.tego.orzecznictwa.ze.stanowiskiem.Komisji.Europejskiej.zawartego. w.Wytycznych.w.sprawie.priorytetów.zob ..D. Miąsik,.Związanie.sądów.krajowych,. s ..53.i.n . 55. Kwestią. otwartą. pozostaje,. czy. cel. ten. w. konstrukcji. orzecznictwa. unijne- go.jest.najważniejszy ..Zob ..K..Czarpacka,.Aksjologiczne.ramy,.s ..137.i.n ..Zdaniem. K. Kohutka,.Praktyki.wykluczające,.s ..590.i.n .,.polityka.ochrony.konkurencji.powin- na. być. ściśle. wiązana. z. ekonomicznym. podejściem. z. tzw .. podejściem. skutkowym,. wyraźnie.ukierunkowanym.na.ochronę.konsumenta.przed.jej.zakłóceniami ..Zdaniem. M. Kenny,.The.transformation,.s ..93.i.n .,.wymaga.się.uwzględniania.w.stosowaniu.re- guł.ochrony.konkurencji.celów.innych.polityk.unijnych,.por ..R. Whish,.EC.competi- tion.law,.s ..153.i.n . 56.T. Skoczny,.Europejskie.prawo.konkurencji,.s ..112 . 12 Rozdział I. Istota i cele ochrony prawnej konkurencji nie.ma.dotychczasowego.traktatowego.odniesienia.do.zapewnienia.nieza- kłóconej.konkurencji ..Ustęp.3.tego.przepisu.stanowi,.że.celem.Unii.jest. ustanowienie.rynku.wewnętrznego57 ..W.świetle.powyższego.konkurencja. jawi.się.jako.środek.służący.ochronie.rynku.wewnętrznego.oraz.kształto- wania.dobrobytu.społeczeństwa.obywatelskiego58 ..Natomiast.art ..3.ust ..1. lit .. b.TFUE. stanowi,. że. UE. ma. wyłączne. kompetencje. w. zakresie. sta- nowienia.reguł.konkurencji59.niezbędnych.do.funkcjonowania.rynku.we- wnętrznego ..Obydwa.Traktaty.mają.taką.samą.moc.prawną,.zatem.należy. interpretować.je.spójnie60 . Wprawdzie.konceptem.dobrobytu.konsumenta.sądy.unijne.posługi- wały.się.i.posługują.w.dalszym.ciągu.jako.pewną.wartością,.której.za- bezpieczeniu.ma.służyć.wdrażanie.art ..102.TFUE,.to.jednak.z.reguły.nie. przypisywano.temu.celowi.stosowania.reguł.konkurencji.właściwej.rangi .. Model.formalny,.w.którym.akcent.kładzie.się.na.utrzymanie.podmioto- wej.struktury.konkurencji,.nie.wydaje.się.być.prawidłowy,.a.w.każdym. razie.wystarczający.dla.ewaluacji.praktyk.wykluczających ..Bazowanie.na. przyszłych.potencjalnych.(długoterminowych).następstwach.praktyk.wy- kluczających. może. prowadzić. do. zróżnicowanych. wyników,. zwłaszcza. zakazów. określonych. rodzajów. praktyk. (form). ze. względu. na. ochronę. podmiotowej.struktury,.które.faktycznie.okazują.się.w.wielu.przypadkach. prokonkurencyjne .. Wyraźny.trend.na.odstępowanie.od.powyższego.konceptu.można.do- strzec. w. polityce. Komisji. Europejskiej,. a. zwłaszcza. w. jej.Wytycznych. w. sprawie. priorytetów,. którymi. będzie. się. ona. kierować. przy. stosowa- niu.art ..82.Traktatu.WE.w.odniesieniu.do.szkodliwych.działań.o.charak- terze.praktyki.wyłączającej,.podejmowanych.przez.przedsiębiorstwa.do- minujące .. W. ich. świetle. szkoda. konsumencka. jawi. się. jako. generalne. kryterium.oceny.wykluczeń.konkurentów.z.rynku ..Komisja.zapropono- 57.M. Motta,.Competition.policy,.s ..23 . 58.A. Nowak-Far,.Konstytucyjne.procedury,.s ..89.i.n ..Problematyka.ta.ma.wymiar. ponadeuropejski.–.zob ..np ..działania.podejmowane.w.Krajach.Zatoki.Perskiej,.إجراءات. توحيد.العملة.قطعت.خطوات.متقدمة.حوار:.مقبل.الصيعري.2012,.por ..http://unctad .org/ meetings/en/SessionalDocuments/c1mem4d2_ar .pdf .. Zob .. także. uwagi. B.. Kurcza,. Lizboński.miszmasz,.s ..32.i.n .;.H. L. Buxbauma,.Private.Enforcement.of.Competition,. s ..45 . 59.W.opinii.części.doktryny.wskazanie.reguł.konkurencji.jako.przykładu.kompe- tencji.wyłącznych.może.budzić.poważne.wątpliwości.i.bardziej.zasadne.byłoby.ba- zowanie.na.koncepcji.kompetencji.równoległych.–.P..Saganek,.Komentarz.do.art ..3. Traktatu,.pkt.3 .6 .4.zatytułowanego.„Kompetencja.w.zakresie.reguł.konkurencji” . 60.Na.powyższe.wskazuje.dołączony.do.Traktatu.protokół.Nr.27 ..Zob ..B. Kurcz,. Lizboński.miszmasz,.s ..32;.J..Basedow,.The.More.Economic.Approach,.s ..8 ..Zob ..tak- że.uwagi.A. Wróbla,.w:.Traktat.ustanawiający.Wspólnotę.Europejską,.t ..I,.s ..152.i.n .. oraz.s ..160.i.n .;.zob ..także.wyr ..ETS.z.21 .2 .1973.r .,.6/72,.Europemballage Corporation and Continental Can Company Inc. v. Komisja,.Zb .Orz ..1973,.s ..215 . 13
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Prywatnoprawne środki dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia reguł konkurencji
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: