Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00360 006374 13437511 na godz. na dobę w sumie
Przedsiębiorczość, strategie i metody zarządzania przedsiębiorstwem - ebook/pdf
Przedsiębiorczość, strategie i metody zarządzania przedsiębiorstwem - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 194
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3796-9731-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> ekonomia
Porównaj ceny (książka, ebook (-19%), audiobook).
Monografia dotyczy kluczowych problemów związanych zarówno z rozwojem przedsiębiorczości, jak również strategiami i metodami wykorzystywanymi w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Zawarto w niej wyniki badań autorów z różnych ośrodków naukowych, które odnoszą się do analizy wielu czynników wpływających na kreowanie przedsiębiorczości, a także diagnozy strategii i metod stosowanych w zarządzaniu współczesnymi przedsiębiorstwami, funkcjonującymi w warunkach zmiennego i niestabilnego otoczenia. Wskazano przyczyny i konsekwencje podejmowania decyzji o znaczeniu strategicznym dla współczesnych przedsiębiorstw. W sposób interdyscyplinarny ujęto ustanawianie zastawu na papierach wartościowych w polskich realiach gospodarczych w powiązaniu z bezpieczeństwem finansowym przedsiębiorstwa. Przedstawiono zarówno główne motywy podejmowania działań przedsiębiorczych w Europie, jak i znaczącą dywersyfikację działalności przedsiębiorstw sektora TSL, która ma miejsce szczególnie poza sekcją „Transport i gospodarka magazynowa”. Opisano też m.in. szeroko rozumiane problemy efektywności relacji w sieci, będące źródłem wartości współczesnych przedsiębiorstw działających w sieciach różnorodnych powiązań. Analiza ta odnosi się przede wszystkim do diagnozy efektów płynących ze współpracy organizacji w ramach sieci partnerskich oraz komponentów zdolności sieciowych oraz warunków niezbędnych dla wzrostu skuteczności kooperacji między organizacjami. 
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Natasza Duraj, Aleksandra Pieloch-Babiarz – Uniwersytet Łódzki Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Analizy i Strategii Przedsiębiorstwa 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 41/43 RECENZENCI Jan Duraj, Henryk Sobolewski SKŁAD KOMPUTEROWY Monika Wolska PROJEKT OKŁADKI Barbara Grzejszczak Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Depositphotos.com/Violka08 Wydrukowano z gotowych materiałów dostarczonych do Wydawnictwa UŁ przez Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny © Copyright by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2014 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I (dodruk). W.06476.14.1.K ISBN (wersja drukowana) 978-83-7969-097-8 ISBN (ebook) 978-83-7969-731-1 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63, faks (42) 665 58 62 SPIS TREŚCI 7 11 31 45 63 73 89 113 129 143 159 171 183 DURAJ NATASZA, PIELOCH-BABIARZ ALEKSANDRA – Wprowadzenie ………... DURAJ NATASZA – Zastaw na papierach wartościowych a bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa ……………………………………………………………………… GRABOWSKA MARLENA – Percepcja i motywy przedsiębiorczości w Polsce i w wybranych krajach ………………………………………………………………... KARBOWNIK LIDIA – Pomiar i ocena zróŜnicowania zakresu działalności gospodar- czej przedsiębiorstw sektora TSL …………………………………………………….. KWIECIEŃ ANNA – Efektywność relacji w sieci ………………………………………. MATUSZEWSKA-PIERZYNKA AGNIESZKA – Zdolność spółek odpłatnie korzysta- jących z przedsiębiorstw państwowych do obsługi długu wobec Skarbu Państwa …... NIEMIEC ANDRZEJ – Nowoczesne rozumienie benchmarkingu w przedsiębiorstwie …. MALINOWSKA URSZULA – Wpływ programu „Lepsze Regulacje 2015” na poziom ryzyka regulacyjnego …………………………………………………………………. NOWAK DARIUSZ – Kluczowe kompetencje w przedsiębiorstwach przemysłowych …. SAMBORSKI ADAM – ZłoŜoność wyboru w decyzjach inwestycyjnych ………………. SIEMIONEK MAŁGORZATA, KUJAWA ANNA – Strategiczna Karta Wyników – istota, projektowanie i wdraŜanie na przykładzie Urzędu Miasta w Innsbrucku …... ZARZECKI DARIUSZ – Controlling w zarządzaniu przedsiębiorstwem ………………... śAK KATARZYNA – Transgraniczne fuzje i przejęcia przedsiębiorstw ………………... WPROWADZENIE Prezentowana monografia dotyczy kluczowych problemów związanych z rozwojem przedsiębiorczości, jak równieŜ strategiami i metodami wykorzy- stywanymi w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W monografii zawarto wyniki badań autorów z róŜnych ośrodków naukowych, które odnoszą się do analizy szeregu czynników wpływających na kreowanie przedsiębiorczości, a takŜe diagnozy strategii i metod stosowanych w zarządzaniu współczesnymi przedsię- biorstwami, funkcjonującymi w warunkach zmiennego i niestabilnego otoczenia. Niniejsza monografia składa się z 12 opracowań, które uznać naleŜy za ory- ginalne badania naukowe, zmierzające do rozpoznania i kreowania postaw i działań przedsiębiorczych, ale takŜe dla wskazania przyczyn i konsekwencji podejmowania decyzji o znaczeniu strategicznym dla współczesnych przedsię- biorstw. Pierwsze opracowanie, autorstwa Nataszy Duraj, zatytułowane: Zastaw na papierach wartościowych a bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa, stanowi próbę interdyscyplinarnego ujęcia ustanawiania zastawu na papierach warto- ściowych w polskich realiach gospodarczych w powiązaniu z bezpieczeństwem finansowym przedsiębiorstwa. Głównym celem artykułu Marleny Grabowskiej, zatytułowanego: Percepcja i motywy przedsiębiorczości w Polsce i w wybranych krajach, jest zaprezento- wanie i wyjaśnienie istoty przedsiębiorczości. Podjęte w opracowaniu rozwaŜa- nia naleŜy uznać za waŜne z punktu widzenia roli i znaczenia działań przedsię- biorczych na gospodarczą i społeczną sferę funkcjonowania przedsiębiorstw oraz rozwoju państw i gospodarek. Artykuł zawiera wyniki badań empirycz- nych, dotyczące m. in. głównych motywów podejmowania działań przedsiębior- czych w Europie. Opracowanie Lidii Karbownik pod tytułem: Pomiar i ocena zróŜnicowania zakresu działalności gospodarczej przedsiębiorstw sektora TSL, dotyczy dywer- syfikacji rodzajów działalności gospodarczej przedsiębiorstw sektora TSL w Polsce. Zaprezentowany bogaty i oryginalny materiał dowodowy wskazuje m. in. na znaczącą dywersyfikację działalności przedsiębiorstw sektora TSL, która ma miejsce szczególnie poza sekcją „Transport i gospodarka magazynowa”. Głównym celem artykułu Anny Kwiecień, zatytułowanego: Efektywność re- lacji w sieci, jest zaprezentowanie szeroko rozumianych problemów efektywno- ści relacji w sieci, będących źródłem wartości współczesnych przedsiębiorstw 8 Natasza Duraj, Aleksandra Pieloch-Babiarz działających w sieciach róŜnorodnych powiązań. Analiza ta odnosi się przede wszystkim do diagnozy efektów płynących ze współpracy organizacji w ramach sieci partnerskich oraz komponentów zdolności sieciowych oraz warunków nie- zbędnych dla wzrostu skuteczności kooperacji między organizacjami. W artykule Agnieszki Matuszewskiej-Pierzynki pt.: Zdolność spółek od- płatnie korzystających z przedsiębiorstw państwowych do obsługi długu wobec Skarbu Państwa, wykazano, Ŝe analizowana zdolność badanych jednostek go- spodarczych odpłatnie korzystających z przedsiębiorstw państwowych ulegała poprawie i nie naleŜy jej uznawać za niską, a część spółek spośród badanych realizowała całkowitą spłatę zobowiązania wobec Skarbu Państwa przed upły- wem czasu obowiązywania umowy. Kolejne opracowanie Andrzeja Niemca, pod tytułem: Nowoczesne rozumie- nie benchmarkingu w przedsiębiorstwie, jest próbą całościowego ujęcia bench- markingu oraz wyjaśnienia roli i jego znaczenia w analizie porównawczej po- tencjału gospodarczego. Opracowanie to uznać naleŜy za istotne z punktu wi- dzenia potrzeb badań teoretycznych, jak i praktyki gospodarczej, wymagającej przewartościowania priorytetów. Opracowanie Urszuli Malinowskiej pod tytułem: Wpływ programu „Lepsze Regulacje 2015” na poziom ryzyka regulacyjnego, zawiera próbę odpowiedzi na pytanie: czy reforma polskich regulacji zaplanowana na lata 2013–2015 przy- czyni się do obniŜenia ryzyka regulacyjnego? W opracowaniu przedstawiono kompleksową analizę poszczególnych zadań, jakie ujęte zostały w programie „Lepsze Regulacje 2015” oraz dokonano oceny ich wpływu na jakość otoczenia regulacyjnego. W artykule Dariusza Nowaka zatytułowanym: Kluczowe kompetencje w przedsiębiorstwach przemysłowych, podjęto próbę przybliŜenia czytelnikom koncepcji kluczowych kompetencji, która przez autora opracowania utoŜsamia- na jest z fundamentalnym czynnikiem rekonstrukcji i odnowy przedsiębiorstwa oraz z siłą napędową strategicznych zmian, jakie mają miejsce w organizacji. Za niezwykle cenną część opracowania uznać naleŜy prezentację wyników badań empirycznych dotyczących kluczowych kompetencji przedsiębiorstw prowadzą- cych i rozwijających swoją działalność w Polsce. W opracowaniu Adama Samborskiego zatytułowanym: ZłoŜoność wyboru w decyzjach inwestycyjnych, zaprezentowano rozwaŜania, koncentrujące się wokół problematyki podejmowania indywidualnych decyzji emerytalnych. Opracowanie wnosi wiele aspektów teoriopoznawczych oraz wyniki badań em- pirycznych i sformułowane propozycje pobudzenia rozwoju dobrowolnych form zabezpieczenia emerytalnego w Polsce. Artykuł Małgorzaty Siemionek i Anny Kujawy, pod tytułem: Strategiczna Karta Wyników – istota, projektowanie i wdraŜanie na przykładzie Urzędu Mia- sta w Innsbrucku, jest przykładem analizy procesu budowy i wdraŜania zrów- nowaŜonej karty wyników z wykorzystaniem dostępnych na rynku rozwiązań Wprowadzenie 9 informatycznych, które wzmacniają procesy strategicznego zarządzania organi- zacjami. Głównym celem artykułu Dariusza Zarzeckiego, zatytułowanego: Control- ling w zarządzaniu przedsiębiorstwem, uczyniono miejsce i rolę controllingu w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W artykule zaprezentowano istotę controllin- gu, jak równieŜ jego związki z kontrolą wewnętrzną, analizą ekonomiczną i zarządzaniem strategicznym w przedsiębiorstwie. W opracowaniu zawarte zostały takŜe rozwaŜania dotyczące elementów i instrumentów controlingu oraz kwestie usytuowania róŜnych wariantów zorganizowania controlingu w firmie. Ostatnie opracowanie autorstwa Katarzyny śak, zatytułowane: Transgra- niczne fuzje i przejęcia przedsiębiorstw, stanowi próbę określenia przesłanek podejmowania decyzji o międzynarodowych strategiach nabyć, a takŜe skali tego zjawiska w ostatnich latach. W dynamicznym rozwoju rynku fuzji i przejęć swoje miejsce zajmują równieŜ przedsiębiorstwa krajowe oraz zainteresowania inwestorów zagranicznych lokowaniem kapitału w polskich przedsiębiorstwach. Natasza Duraj Aleksandra Pieloch-Babiarz Natasza Duraj* ZASTAW NA PAPIERACH WARTOŚCIOWYCH A BEZPIECZEŃSTWO FINANSOWE RZEDSIĘBIORSTWA 1. WPROWADZENIE Jednym z najwaŜniejszych warunków istnienia i kontynuacji działalności przedsiębiorstwa jest posiadanie bezpiecznej sytuacji finansowej. Kształtuje się ona pod wpływem wielu róŜnorodnych czynników, z których zabezpieczenie wykonania zobowiązań w znaczący sposób wpływa na rozwój działalności go- spodarczej wierzyciela i dłuŜnika. Zdolność do wywiązania się dłuŜnika z zo- bowiązań stanowi m. in. o jego wiarygodności i gwarancji prawnych umoŜliwia- jących wierzycielowi zaspokojenie jego roszczeń. Zabezpieczenie wykonania zobowiązań moŜe mieć formę zabezpieczeń osobistych, rzeczowych i wekslo- wych. MoŜe być ono ustanowione zarówno przez wierzyciela, jak i dłuŜnika lub teŜ osobę trzecią. Nadto, zabezpieczenie moŜe odnosić się do nieomal kaŜdej wierzytelności i na rzecz wierzyciela o obojętnym statusie prawnym1. Celem zasadniczym artykułu jest wskazanie na występowanie relacji mię- dzy zabezpieczeniem rzeczowym w formie zastawu na papierach wartościowych a bezpieczeństwem finansowym przedsiębiorstwa. Podjęcie rozwaŜań nad związkami zastawu bezpieczeństwem finansowym przedsiębiorstwa wynika nie tylko ze znaczącej roli i znaczenia zastawu we wspieraniu finansowym lecz tak- Ŝe z dąŜenia wierzycieli do zmniejszenia ryzyka lokaty kapitału przy jednocze- snym kształtowaniu przez wierzyciela i dłuŜnika warunków udzielenia i uzyska- nia na przykład kredytu inwestycyjnego i obrotowego. Opracowanie dzieli się na trzy części. W części pierwszej przedstawione są kwestie wskazujące na pojęcie i rodzaje zastawu na papierach wartościowych, * Dr hab., prof. nadzw. UŁ, Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Analizy i Strategii Przedsiębiorstwa. 1 Zob. W. K a t n e r (red.), Prawo cywilne i handlowe w zarysie, Kantor Wydawniczy Zaka- mycze, Kraków 2004, s. 303. [11] 12 Natasza Duraj w drugiej podstawowe prawa i obowiązki zastawcy i zastawnika, w trzeciej zaś zawarte są opisy i problemy praktyki gospodarczej odnoszące się do związków występujących między zastawem a bezpieczeństwem finansowym przedsiębior- stwa, w tym przede wszystkim sposoby zabezpieczenia wykonania zobowiązań emitenta obligacji względem obligatariuszy. 2. POJĘCIE I RODZAJE ZASTAWU NA PAPIERACH WARTOŚCIOWYCH PRZEDSIĘBIORSTWA Pojęcie papierów wartościowych nie zostało ściśle zdefiniowane i zazwy- czaj wskazania na ich cechy, funkcje oraz regulacje róŜnią się w zaleŜności od systemu prawnego, w którym zostały emitowane. Stąd teŜ analiza określenia zastawu, jego rodzajów i funkcji wymaga ostroŜności w charakteryzowaniu, interpretacji i wnioskowaniu o roli i znaczeniu zastawu na papierach wartościo- wych w kształtowaniu nie tylko bezpieczeństwa finansowego przedsiębiorstwa. Generalnie biorąc, papierem wartościowym jest dokument inkorporujący określone prawo w sposób ułatwiający obrót nim. To ułatwienie wynika m. in. z nierozerwalności dwóch praw podmiotowych. Rozporządzenie prawem nastę- puje bowiem przez rozporządzenie dokumentem, którego to prawa istnienie dokument stwierdza. Nie moŜna natomiast spowodować rozporządzenia doku- mentem poprzez rozporządzenia prawem2. Tym samym obrót dokumentem papierem wartościowym oraz obrót inkorporowanym w nim prawem są jednym i tym samym obrotem. Przyjmując do rozwaŜań zastaw na korporacyjnych papierach wartościo- wych, a zwłaszcza zastaw na akcjach, jako formę zabezpieczenia wierzytelności wskazać moŜna, Ŝe tego rodzaju zawęŜenie zakresu analizowanego problemu podyktowane jest głównie przyjętym celem artykułu, który skierowując uwagę na istotę zabezpieczeń rzeczowych wskazuje na majątek dłuŜnika, z którego wierzyciel moŜe się zaspokoić z pierwszeństwem przed innymi jego wierzycie- lami i to nawet wówczas, gdy własność przedmiotu zabezpieczenia zostanie przez dłuŜnika przeniesiona na inną osobę3. Jednak z kwestiami zastawu na ak- cjach wiąŜą się teŜ problemy prawa poboru, prawa do akcji i prawa pochodne. Zostaną one co prawda przywołane w tekście, lecz tylko w związku z podnoszo- nymi głównymi nurtami analizy zastawu na akcjach w kontekście jego relacji z bezpieczeństwem finansowym przedsiębiorstwa. 2 S. G r z y b o w s k i (red.), System prawa cywilnego. Część ogólna, t. 1, Ossolineum, Wro- cław 1985, s. 449, [za:] P. S o k a l, Zastaw zwykły i rejestrowy na akcjach, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2011, s. 34 i 35. 3 E. G n i e w e k, Prawo rzeczowe, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2003, s. 222, [za:] W. K a t n e r (red.), Prawo cywilne i handlowe w zarysie, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kra- ków 2004, s. 304. Zastaw na papierach wartościowych a bezpieczeństwo… 13 Zdefiniowanie pojęcia zastawu nie jest łatwe i raczej niemoŜliwe do ujęcia go w formie syntetycznej i relatywnie prostej wypowiedzi. Trudność ta wynika z róŜnorodności rodzajów zastawów i regulacji prawnych oraz funkcji spełnia- nych przez zastaw w obrocie gospodarczym i działalności gospodarczej przed- siębiorstwa. Z efektów przeprowadzonej analizy literatury przedmiotu moŜna wydobyć i podkreślić bardzo interesujące i waŜne określenie pojęcia zastawu, które zosta- ło sformułowane przez I. Heropolitańską. Zdefiniowane przez tę autorkę pojęcie zastawu zawiera obszerne i najwaŜniejsze wskazania na zasadnicze cechy tego rodzaju prawa. I. Heropolitańska podaje bowiem, Ŝe: Zastaw jest to prawo ustanowione na rzecz wierzyciela w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności na zbywal- nych rzeczach ruchomych, na mocy którego wierzyciel będzie mógł dochodzić zaspokojenia z tych rzeczy bez względu na to, czyją stały się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy, w wyjąt- kiem tych, którym z mocy ustawy przysługuje pierwszeństwo szczególne4. Jest to definicja zastawu, którą uznaję za wystarczającą merytoryczną pod- stawę dalszych rozwaŜań. Wskazuje ona bowiem na zasadnicze cechy zastawu i zarazem pozwala zwrócić uwagę, Ŝe zastaw jest: a) formą zabezpieczenia wierzytelności, dającą wierzycielowi pierwszeń- stwo zaspokojenia przed wierzycielami osobistymi właściciela przedmiotu; b) prawem, na mocy którego wierzyciel moŜe dochodzić zaspokojenia z przedmiotu zastawu bez względu na to czyją stał się on własnością; c) czynnością realną, co oznacza, Ŝe sama umowa nie wystarcza do po- wstania zastawu pomimo, Ŝe w wyniku jej zawarcia między właścicielem rzeczy a wierzycielem, zastawca zobowiązuje się do wydania zastawnikowi – wierzy- cielowi, bądź osobie trzeciej, rzeczy, na którą strony się zgodziły. Konieczne jest bowiem rzeczywiste wydanie rzeczy wierzycielowi, którą zastawnik po wyga- śnięciu stawu powinien zwrócić zastawcy; d) ograniczonym prawem rzeczowym ustanowionym dla zabezpieczenia wierzytelności. Jest ono ustanowione kodeksem cywilnym tylko dla zastawu na rzeczach ruchomych (art. 306–326) oraz zastawu na prawach zbywalnych, które są przypisane do akcji i obligacji5 (art. 327–335). e) wyrazem temporalnego współistnienia wierzytelności i zastawu, co oznacza, iŜ zastaw moŜe powstać na istniejącej wierzytelności i zakończyć swo- je istnienie z chwilą zaspokojenia wierzytelności. Dotyczy tylko wierzytelności 4 I. H e r o p o l i t a ń s k a, Prawne zabezpieczenie wierzytelności, [w:] K. K r e c z m a ń s k a - - G i g o l (red.), Aktywne zarządzanie płynnością finansową przedsiębiorstwa, Difin, Warszawa 2010, s. 198. 5 Kodeks cywilny reguluje dwa rodzaje zastawu: zastaw na rzeczach ruchomych (art. 306 –326) oraz zastaw na prawach (art. 327–335). MoŜliwość ustanowienia zastawu na udziałach przewiduje art. 180 kodeksu spółek handlowych. Stanowi on, iŜ zastawienie udziału powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. 14 Natasza Duraj zabezpieczonych finansowo na aktywach zastawnika na rzecz zastawcy, który jest właścicielem rzeczy na której ustanawia się zastaw. Sformułowane pojęcie zastawu oraz wyszczególnione jego cechy pozwalają określić zastaw jako określony rodzaj wierzytelności zabezpieczonej w formie określonej rzeczy lub papieru wartościowego przez wierzyciela, który udzielił zastawcy kredytowego wsparcia finansowego. Przedsiębiorcy mogą obciąŜać akcje, a w zasadzie prawa w nich inkorporowane będące ich własnością, zasta- wem kodeksowym, zastawem rejestrowym i zastawem finansowym. Zdefiniowanie zastawu jako określonego rodzaju ograniczonego prawa rze- czowego wymaga wskazania, Ŝe prawa rzeczowe naleŜą do majątkowych i bez- względnych praw podmiotowych oraz Ŝe ograniczone prawa rzeczowe są usta- nawiane na rzeczy cudzej i powstają drogą umów. MoŜna powiedzieć, Ŝe zastaw to wierzytelność zabezpieczona przez zastawnika, który udzielił zastawcy po- Ŝyczki, a jej spłatę zabezpiecza określona rzecz, bądź dany papier wartościowy. Wraz z chwilą zaistnienia zastawu dłuŜnik – zastawca – staje się dłuŜnikiem rzeczowym lub finansowym. Praktyka zastawu na akcjach dowodzi istnienia sytuacji, w których posiada- czem dokumentu akcji jest zastawnik, bądź zastawca lub osoba trzecia. KaŜda ze stron posiada określone prawa i obowiązki, które legitymizuje Ustawa z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (DzU 1996, nr 149, poz. 703, z późn. zm.). Zastaw jest jednym z rodzajów zabezpieczeń rzeczowych wierzytelności, w którym odpowiedzialność dłuŜnika odnosi się tylko do ściśle określonych składników majątku6 i rozciąga się tylko na określony czas. Byt zastawu zaleŜy od istnienia wierzytelności oraz zabezpieczonych rzeczy i praw. Ma on charakter temporalny. Zastaw jest skuteczny wobec wierzycieli zastawcy, jeŜeli umowa zawarta jest na piśmie z datą pewną. Jego czas jest wyznaczony datą wpisu do rejestru zastawów oraz zaspokojeniem wierzytelności przywracającej właścicie- lowi przedmiot zastawu. Wraz z zaspokojeniem wierzyciela zastaw wygasa. ZaleŜność zastawu od wierzytelności wynika z zasady akcesoryjności za- stawu7. Konsekwencją realizacji zasady akcesoryjności zastawu jest wymóg istnienia zabezpieczanej wierzytelności w chwili ustanowienia prawa. W prakty- ce stosuje się wyjątek od tej zasady. Istnieje bowiem moŜliwość zabezpieczenia wierzytelności przyszłej lub wierzytelności warunkowej, a zatem takiej wierzy- telności, która nie istnieje jeszcze w chwili zawarcia umowy zastawniczej8. Tego 6 M. L e ś n i a k, Zastaw bez przeniesienia posiadania przedmiotu zastawu, Kantor Wydawni- czy Zakamycze, Kraków 2004, s. 15–16, [za:] S. G r z y b o w s k i, System prawa cywilnego. Prawo zobowiązań – część ogólna, t. III, cz. 1, Wrocław–Warszawa 1981, s. 66. 7 J. G o ł a c z y ń s k i, Zastaw na rzeczach ruchomych, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2002, s. 139. 8 G. S i k o r s k i, Sytuacja prawna zastawnika w prawie polskim, Doktoraty Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Toruń 2010, s. 94. Por. Ustawa z dnia 19 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, DzU 2006, nr 149, Zastaw na papierach wartościowych a bezpieczeństwo… 15 rodzaju rozwiązanie uelastycznia i wzbogaca rozwiązania zabezpieczeń rzeczo- wych i moŜe być przypisane zarówno do zastawu zwykłego, jak i do zastawu specjalnego, w tym teŜ zatem do zastawu rejestrowego i finansowego9. W zastawie zwykłym przedmiot zastawu jest wydawany zastawnikowi i przez to wzrasta skuteczność tego zastawu. W zastawie specjalnym zastawca nie wydaje przedmiotu zastawu zastawnikowi. W przypadku zaś zastawu reje- strowego nie ma konieczności przeniesienia posiadania ani wydania przedmiotu zastawu zastawnikowi. Przedmiot ten moŜe – zgodnie z wolą stron wyraŜoną w umowie zastawniczej – pozostać w posiadaniu zastawcy oraz osoby trzeciej za jej zgodą. Od zastawu zwykłego zastaw rejestrowy róŜni się przede wszystkim tym, Ŝe przedmiot zastawu rejestrowego moŜe pozostać w posiadaniu i faktycz- nym władaniu zastawcy, podczas gdy przedmiot zastawu zwykłego musi by co do zasady wydany zastawnikowi lub osobie trzeciej. Takie rozwiązanie leŜy w interesie obu stron umowy. Zastawca zachowuje bowiem moŜliwość dalszego korzystania z przedmiotu zastawu. W razie pozostawienia przedmiotu zastawu w rękach osoby trzeciej moŜe ona ponosić ewentualną odpowiedzialność wobec wierzyciela za stan przedmiotu zabezpieczenia. G. Sikorski wskazuje, Ŝe zastaw nie stanowi klarownej konstrukcji ze względu na istnienie wielu rodzajów zastawu, jak równieŜ z uwagi na przyjęte przez ustawodawcę róŜne rozwiązania praktyczne10. Tym nie mniej w literatu- rze przedmiotu dominuje pogląd, Ŝe celem zastawu zwykłego oraz wszystkich typów zastawu bez przeniesienia posiadania przedmiotu zastawu jest przede wszystkim zabezpieczenie wierzytelności. Taki pogląd reprezentuje m. in. M. Leśniak11, przywołując w tym zakresie opinie J. Skąpskiego12 i E. Gniewka13. W polskim systemie prawnym wyróŜnia się trzy następujące rodzaje zasta- wów, a mianowicie: a) zastaw, b) zastaw rejestrowy, c) zastaw skarbowy oraz d) zastaw finansowy (zob. tab. 1). Podstawę prawną ustanawiania zastawu, zastawu rejestrowego i zastawu skarbowego tworzą róŜnorodne przepisy prawa, które w sposób jednoznaczny wskazują na złoŜoność problemów zabezpieczenia wykonania zobowiązań oraz ich egzekucji. poz. 703 z późn. zm., art. 3 ust. 2 pkt 4 i art. 6; Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywil- ny, DzU 1964, nr 16, poz. 93 z późn. zm., art. 306 § 2; Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektó- rych zabezpieczeniach finansowych, DzU 2004, nr 91, poz. 871, z późn. zm., art. 1. 9 G. S i k o r s k i, op. cit., s. 94. 10 Ibidem, s. 20. 11 M. L e ś n i a k, op. cit., s. 61. 12 J. S k ą p s k i, Zastaw na rzeczach ruchomych według kodeksu cywilnego. Zagadnienia wy- brane, „Studia Cywilistyczne” 1966, t. VIII, s. 152. 13 E. G n i e w e k, op. cit., s. 227. 16 Natasza Duraj - u t n e m e l p m i – 1 7 8 . z o p , 1 9 r n - y D o g e i k s l o p a w a r p o d a c ą j - r a P E W / 7 4 / 2 0 0 2 r N ę w y t k e r , 4 0 0 2 U z D , h c y w o s n a n i f - a r p s w . r 2 0 0 2 . 6 0 . 6 0 z j e i k s - j e p o r u E i j s i m o K i u t n e m a l h c y c ą z c y t o d ń e i n d o g z u e i w . h c y w o s n a n i f ń e z c e i p z e b a z h c a i n e z c e i p z e b a z h c y r ó t k e i n o . r 4 0 0 2 a i n t e i w k 2 a i n d z a w a t s U . m z . n ź ó p z 0 0 3 1 . z o p , 0 2 1 r n - e z r w 4 a i n d z a w a t s U z a r o y w a t s u e i n a i m z o . r 8 0 0 2 a i n ś , 1 0 0 2 U z D , h c a j c a g i l b o o - i f i m a t n e m u r t s n i e i c o r b o o h c y r ó t k e i n z a r o i m y w o s n a n , 9 0 0 2 U z D , w a t s u h c y n n i . 6 1 3 1 . z o p , 5 6 1 r n . r 5 9 9 1 a c w r e z c 9 2 a i n d z a w a t s U - i l o n d e j a i n e z s o ł g o e i w a r p s w a i n e z d ą z r o p z o r u t s k e t o g e t e i w a r p s w w ó s n a n i F a r t s i n i M - o b r a k s w ó w a t s a z u r t s e j e r - e j e R o g e n l a r t n e C z a r o h c y w , h c y w o b r a k S w ó w a t s a Z u r t s . r 2 1 0 2 a i n d u r g 4 2 a i n d z w ó s n a n i F a r t s i n i M e i n e z c z s e i w b O . 2 5 1 . z o p , 0 r n , 3 1 0 2 U z D . r 1 1 0 2 a i n d u r g 2 2 a i n d z w ó s w ó w a t s a z u r t s e j e r e i w a r p s w e i n e z d ą z r o p z o r e c ą j a i n e i m z o g e n l a r t n e C z a r o h c y w o b r a k s - o b r a k S w ó w a t s a Z u r t s e j e R - n a n i F a r t s i n i M e i n e z d ą z r o p z o R , 3 9 2 r n , 1 1 0 2 U z D , h c y w . 0 3 7 1 . z o p . r 1 1 0 2 a i n d u r g 2 a i n d z w ó s - n a n i F a r t s i n i M e i n e z d ą z r o p z o R . r 7 9 9 1 a i n p r e i s 9 2 a i n d z a w a t s U - e z c d a i w ś o u r o z w e i w a r p s w , 2 1 0 2 U z D , e w o k n a b o w a r P . m z . n ź ó p z , 6 7 3 1 . z o p , 0 r n z a r o h c a i c ś o m o h c u r e i n o a i n e r ó t k , h c y w o k t ą j a m h c a w a r p . 8 1 6 1 . z o p , 4 7 2 r n , 1 1 0 2 U z D - a z m e t o i m d e z r p ć y b ą g o m , o g e w o b r a k s u w a t s - n a n i F a r t s i n i M e i n e z c z s e i w b O . r 0 1 0 2 a i n p r e i s 6 a i n d z w ó s y t o w k i c ś o k o s y w e i w a r p s w 1 . r a p 1 4 . t r a w j e n o i n e i m y w - o k t a d o p a j c a n y d r O – y w a t s u 1 8 7 . z o p , 9 5 r n , 0 1 0 2 . . P M , a w 1 a l e b a T y w o s n a n i f w a t s a Z y w o b r a k s w a t s a Z 4 3 y w o r t s e j e r w a t s a Z 2 m y n w a r p e i m e t s y s m i k s l o p w a j c a l u g e r h c i i w ó w a t s a z e j a z d o R o g e t i l o n d e j a i n e z s o ł g o e i w a r p s w . r 9 0 0 2 a i n t e i w k 3 2 a i n d z j e i k s l o P j e t i l o p s o p y z c e z R u m j e S a k ł a z s r a M e i n e z c z s e i w b O , 9 0 0 2 U z D , w ó w a t s a z e z r t s e j e r i m y w o r t s e j e r e i w a t s a z o y w a t s u e i n a i m z o . r 9 0 0 2 a d a p o t s i l 0 2 a i n d z a w a t s U . 3 6 6 1 . z o p , 5 1 2 r n , w ó w a t s a z e z r t s e j e r i m y w o r t s e j e r e i w a t s a z o y w a t s u u t s k e t u t o i m d e z r p y Ŝ a d e z r p s a i n e z d a w o r p e z r p e i w a r p s w . r 9 0 0 2 , o g e n z c i l b u p u g r a t e z r p e z d o r d w o g e w o r t s e j e r u w a t s a z - o r t k e l e ą g o r d h c y w o r t s e j e r h c a w a t s a z o i j c a m r o f n i j e n l a r t - n e c o d i w ó w a t s a z r t s e j e r h c y c ą z d a w o r p w ó d ą s o d a i n a d i j c a m r o f n i i ń e z c d a i w ś a z , w ó s i p d o , ń e z c e z r o e Ŝ k a t a , ą n z c i n - n e c z a r o y d ą s z e z r p ą g o r d ą t m o c w a d o k s o i n w h c y n a z c ę r o d - a ł k s h c i z a r o w ó t n e m u k o d i w ó k s o i n w y m r o f h c y c ą z c y t o d h c y n z c i n h c e t - o n j y c a z i n a g r o w ó k n u r a w e i w a r p s w . r 8 0 0 2 a i n d u r g 1 1 a i n d z i c ś o w i l d e i w a r p S a r t s i n i M e i n e z d ą z r o p z o R . 1 7 3 . z o p , 5 4 r n , 9 0 0 2 U z D a c r a m 0 1 a i n d z i c ś o w i l d e i w a r p S a r t s i n i M e i n e z d ą z r o p z o R . 9 6 5 . z o p , 7 6 r n , 9 0 0 2 U z D . 5 3 5 1 . z o p , 9 2 2 r n , 8 0 0 2 U z D , ę j c a m r o f n i ą n l a r t a i n d u r g 1 1 a i n d z i c ś o w i l d e i w a r p S a r t s i n i M e i n e z d ą z r o p z o R , i j c a m r o f n i a i n a l e i z d u d a s a z h c y w o ł ó g e z c z s z a r o h c y w - o r t s e j e r h c a w a t s a z o i j c a m r o f n i j e n l a r t n e c i j c a z i n a g r o i u j o r t s u e i w a r p s w e i n e z d ą z r o p z o r e c ą j a i n e i m z . r 8 0 0 2 , , 9 2 2 r n , 8 0 0 2 U z D , ń e z c d a i w ś a z i w ó s i p d o a i n a w a d y w j e w o ł ó g e z c z s e i w a r p s w e i n e z d ą z r o p z o r e c ą j a i n e i m z . r 8 0 0 2 , w ó w a t s a z u r t s e j e r a i n e z d a w o r p u b o s o p s i i j c a z i n a g r o . 3 3 5 1 . z o p , 9 2 2 r n , 8 0 0 2 U z D a i n d u r g 1 1 a i n d z i c ś o w i l d e i w a r p S a r t s i n i M e i n e z d ą z r o p z o R . 4 3 5 1 . z o p e i w a r p s w e i n e z d ą z r o p z o r - o b r a k s w ó w a t s a z u r t s e j e r - e R o g e n l a r t n e C z a r o h c y w - o b r a k S w ó w a t s a Z u r t s e j e c ą j a i n e i m z . r 1 1 0 2 a i n - d u r g 2 2 a i n d z w ó s n a n i F w a t s a Z 1 a r t s i n i M e i n e z d ą z r o p z o R , 3 9 2 r n , 1 1 0 2 U z D , h c y w . 0 3 7 1 . z o p a i n d u r g 2 a i n d z w ó s n a n i F - ó t k , h c y w o k t ą j a m h c a w a r p m e t o i m d e z r p ć y b ą g o m e r z a r o h c a i c ś o m o h c u r e i n o z a r o h c y m o h c u r h c a z c e z r i - a m h c a w a r p h c y n l a w y b z ć y b ą g o m e r ó t k , h c y w o k t ą j - r a k s u w a t s a z m e t o i m d e z r p , j e w o s u m y z r p i k e t o p i h u r o z w e i w a r p s w . r 1 1 0 2 a i n e z c d a i w ś o a r t s i n i M e i n e z d ą z r o p z o R 4 7 2 r n , 1 1 0 2 U z D , o g e w o b i k r a d o p s o G i u t r o p s n a r T a r t s i n i M e i n e z c z s e i w b O . 8 1 6 1 . z o p a i n d u r g 2 1 a i n d z j e i k s r o M - e z s o ł g o e i w a r p s w . r 7 9 9 1 - a t s u u t s k e t o g e t i l o n d e j a i n , i k s r o m s k e d o K – y w . 6 3 . z o p , 0 1 r n , 8 9 9 1 U z D
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Przedsiębiorczość, strategie i metody zarządzania przedsiębiorstwem
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: