Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00166 006837 13592263 na godz. na dobę w sumie
Przegląd Policyjny nr 1 (125) 2017 - ebook/pdf
Przegląd Policyjny nr 1 (125) 2017 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 158
Wydawca: Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie Język publikacji: polski
ISBN: Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

„Przegląd Policyjny”jest najstarszym w Polsce czasopismem naukowym, wydawanym przez Policję (pierwszy numer ukazał się w 1936 r.). Wyższa Szkoła  Policji w Szczytnie reaktywowała w 1991 roku — po 52 latach przerwy — „Przegląd Policyjny” jako kwartalnik o charakterze naukowym, do wymiany doświadczeń i myśli nurtujących środowisko policyjne nie tylko w Polsce, ale i poza jej granicami (zachowując zbliżoną szatę graficzną).

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

PRZE GLĄD PO LI CYJ NY KWAR TAL NIK SZCZYTNO Nr 1(125) STYCZEŃ–MARZEC ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Kwartalnik znajduje się w bazach danych: — Index Copernicus Journal Master List — Google Scholar — Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny (NUKAT) Tytuł z wykazu czasopism Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego KOMUNIKAT W dniu 12 grudnia 2016 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ogłosiło komunikat w sprawie wykazu czasopism naukowych z liczbą punktów przy- znawanych za publikację w tych czasopismach. Z treści pozycji 1417 części B wykazu czasopism naukowych wynika, że Kwartalnikowi „Przegląd Policyjny” przyznano 8 punktów. Pełną listę czasopism można znaleźć pod adresem: www.nauka.gov.pl w zakładce: dla naukowców/ujednolicony wykaz czasopism naukowych/lista czasopism punktowanych — pozostałe informacje. Wersją referencyjną tytułu jest wersja drukowana WYDAWNICTWO WYŻSZEJ SZKOŁY POLICJI W SZCZYTNIE Papier offset. kl. III, 80 g, 37×52. 12-100 Szczytno, ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 111 tel. 89 6215102, faks 89 6215448, e-mail: wwip@wspol.edu.pl ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== ROK XXVII SZCZYTNO, STYCZEŃ–MARZEC 2017 PRZEGLĄD POLICYJNY Nr 1(125) K W A R T A L N I K KOMITET REDAKCYJNY: Piotr Bogdalski (przewodniczący), Iacob Adrian, Chris Eskridge, Mieczysław Goettel, Brunon Hołyst, Kuba Jałoszyński, Lucia Kováčová, Peter Pantya, Emil Pływaczewski, Wiesław Pływaczewski, Kazimierz Rajchel, Adam Rapacki, Cornelis Roelofse, Jerzy Sarnecki, Bernard Wiśniewski, David Zámek KOLEGIUM REDAKCYJNE: Janusz Bryk (redaktor naczelny), Aleksander Babiński (zastępca redaktora naczelnego), Danuta Bukowiecka, Jacek Dworzecki, Grzegorz Gudzbeler, Dominik Hryszkiewicz, Dorota Mocarska, Izabela Nowicka, Andrzej Urban, Krzysztof Wiciak, Tomasz Zwęgliński, Mariola Bil (redaktor językowy), Ryszard Chmielewski (redaktor statystyczny), Aleksander Babiński (redaktor tematyczny) SPIS TREŚCI CONTENTS Dr hab. Piotr Bogdalski: Zatrudnienie więźniów, w tym z zaburzeniami psychicznymi,w kontekście bezpieczeństwa ekonomicznego państwa ........ 5 Dr hab. Jacek Dworzecki, dr hab. Izabela Nowicka: Działania z zakresu prewencji kryminalnej oraz terapie lecznicze podejmowane z udziałem ofi ar i sprawców przestępstw seksualnych na terenie Republiki Słowac- kiej. Zarys problematyki ................................... 16 Dr Kornelia Stępień: Zaburzenia preferencji seksualnych na przykładzie seksualnego wykorzystywania dzieci — charakter i następstwa zjawiska ............................. 44 Dr Anna Świerczewska-Gąsiorowska: Wykorzy- stywanie seksualne małoletnich a medyczne pojęcie pedofi lii ............................................................. 55 Paulina Pawluczuk-Bućko, Ewelina Wojewoda: Izolacja sprawców szczególnie niebezpiecznych w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie .......................................................... 66 Piotr Bogdalski, Assoc. Prof.: Prisoners’ employment, including prisoners with mental distress, in the context of economic security of the state ..................... 5 Jacek Dworzecki, Assoc. Prof., Izabela Nowicka, Assoc. Prof.: Crime prevention activities and therapeutic therapies undertaken with the participation of victims and perpetra- tors of sexual offenses in the Slovak Republic. Outline of the problem .............................................................. 16 Kornelia Stępień, PhD: Disorders of sexual preference on the example of sexual abuse of children — the nature and consequences of the phenomenon ................. 44 Anna Świerczewska-Gąsiorowska, LLD: Child sexual abuse and a medical concept of paedophilia ..... 55 Paulina Pawluczuk-Bućko, Ewelina Wojewoda: Iso- lation of dangerous perpetrators in the National Center for Prevention of Dissocial Behaviours in Gostynin .......................................................... 66 OMÓWIENIA Dr Mirosław Jan Lisiecki: Motywy zabójstw homosek- sualnych. Część III — motywy emocjonalne ..... 77 Witold Apolinarski: Policja w systemie kontrterrorystycz- nym państwa — prawo i praktyka ....................... 100 Michał Prusek: Problematyka środków przymusu bezpośredniego w świetle konstytucyjnego wymogu regulacji ustawowej (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Cz. II ................................................................. 110 PAPERS Mirosław Jan Lisiecki, LLD: Motives of homosexual murders. Part III — emotional motives .................. 77 Witold Apolinarski: Police in the state counter-terrorism system - law and practice......................................... 100 Michał Prusek: The issue of direct coercive measures in light of the constitutional requirement of the statutory regulation (the article 31 passage 3 of the Constitution of the Republic of Poland). Part II ...................... 110 12-100 Szczytno, ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 111, tel. 89 621 50 31 (red. nacz.), 89 621 50 33 (zca red. nacz.) http://www.przegladpolicyjny.wspol.edu.pl, http://www.przegladpolicyjny.wspol.eu REDAKCJA WYDAWCY: Iwona Pac, Anna Stankiewicz (red. meryt.), Radosław Gizot (red. tech.) ISSN 0867– 5708 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== ROK XXVII SZCZYTNO, STYCZEŃ–MARZEC 2017 Nr 1(125) RECENZJE Prof. dr hab. Mieczysław Goettel: Odpowiedzialność za szkody łowieckie .................................... 123 Dr Kornelia Stępień: Przeciwdziałanie patologiom na rynku żywności ............................................... 128 Kinga Konieczna: Cywilnoprawna ochrona wizerunku osób powszechnie znanych w dobie komercjalizacji dóbr osobistych ............................................................ 135 REVIEWS Mieczysław Goettel, Prof.: Liability for damage within the scope of hunting ............................................ 123 Kornelia Stępień, PhD: Prevention of pathologies in the food market ................................................ 118 Kinga Konieczna: Civil protection of public fi gures’ right to image at the times of commercialisation of per- sonal rights ........................................................... 135 WSPOMNIENIE ............................................. 141 MEMORY ........................................................ 141 KRONIKA POLICJI ...................................... 145 POLICE CHRONICLE .................................. 145 W następnym numerze kom. dr Paweł Łabuz, podinsp. mgr Krzysztof Sawicki Aspekty prawne kwalifi kowanych typów przestępstwa zabójstwa — doktryna i orzecznictwo Aktywność Policji w obszarze profi laktyki zagrożeń społecznych dr Marzena Kordaczuk-Wąs mgr Zbigniew Niemczyk Zgoda na wykorzystanie materiałów uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnej po nowelizacji kodeksu postępowania karnego z 2016 r. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Nr 1(125) Zatrudnienie więźniów, w tym z zaburzeniami psychicznymi… 5 PIOTR BOGDALSKI 1 ZATRUDNIENIE WIĘŹNIÓW, W TYM Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI W KONTEKŚCIE BEZPIECZEŃSTWA EKONOMICZNEGO PAŃSTWA Stosunek pracy — uwagi ogólne Zjawisko pracy jest immanentną cechą ludzkiego bytu. Z punktu widzenia katolickiej nauki społecznej „praca jest dobrem człowieka — dobrem jego człowieczeństwa — przez pracę bowiem człowiek nie tylko przekształca przyrodę, dostosowując ją do swoich potrzeb, ale także urzeczywistnia siebie jako człowieka” 2. Praca jest przedmiotem badań wielu dziedzin na- ukowych. Zajmują się nią nauki humanistyczne (fi lozofi a), teologiczne, społeczne (psychologia, pedagogika, socjologia), ekonomiczne czy prawne 3. Dla potrzeb niniejszego opracowania wypada odwołać się do postrze- gania pracy w sensie prawnym. Normy prawne regulujące stosunki spo- łeczne, których przedmiotem jest świadczenie pracy, tworzą wyodrębnioną gałąź prawa określaną jako prawo pracy. W tym miejscu warto odwołać się do jego podstawowych standardów, których źródłem jest kodeks pracy 4. Przede wszystkim podmiotem stosunku pracy, który świadczy pracę, może być wyłącznie człowiek. Jego praca może polegać na wytworzeniu dóbr w znaczeniu fi zycznym (rzeczy), wytworzeniu dóbr w znaczeniu intelektu- alnym (dobra niematerialne) czy wykonaniu określonych czynność (usług). Charakterystyczną cechą omawianych stosunków jest ich odpłatność. Pra- cownikowi za świadczoną pracę należy się wynagrodzenie. W konsekwencji 1 Insp. dr hab. Piotr Bogdalski — doktor nauk prawnych oraz doktor habilitowany nauk społecznych w zakresie nauki o bezpieczeństwie; inspektor Policji; w latach 2012–2017 komendant-rektor Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie. Autor oraz współautor blisko siedemdziesięciu publikacji z dziedziny prawa oraz bezpieczeństwa wewnętrznego 2 Kontakt z autorem za pośrednictwem redakcji. Jan Paweł II, Laborem exercens. Tekst i komentarze, J. Gałkowski (red.), 1986, s. 21. 3 4 Szerzej J. Wilsz, Teoria pracy. Kraków 2009. Ustawa z 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 1502, ze zm.; dalej jako: k.p.). W kwestii standardów prawa pracy por. K. Walczak [w:] A. Patulski (red.), Prawo pracy, Warszawa 2016, s. 21 i nast.; J. Unterschütz, Prawo pracy. Zarys instytucji, Gdynia 2011, s. 19 i nast. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 6 Piotr Bogdalski Nr 1(125) wszelka działalność człowieka, z którą nie łączy się prawo uzyskania graty- fi kacji pieniężnej (np. działalność charytatywna, społeczna, hobbystyczna) nie może być uznawana za pracę w rozumieniu prawa pracy. Pracownik ma obowiązek wykonywać pracę osobiście na rzecz praco- dawcy, który jest drugą stroną stosunku pracy. Ponadto praca powinna być wykonywana w formie podporządkowania. Oznacza to, że pracodawca może wydawać pracownikowi polecenia, które będą zmierzały do ukierun- kowania jego pracy (efektów pracy, sposobu jej wykonania) 5. Zatem osób, które wykonują osobiście odpłatną działalność na własne ryzyko i własny rachunek także nie można uznać za pracowników świadczących pracę. Do podstawowych zasad prawa pracy, o których należy w tym miejscu wspomnieć, zalicza się również zasadę wolności pracy (dobrowolności pra- cy). Oznacza ona wolność wyboru przez pracownika zawodu, faktu nawią- zania i pozostawania w stosunku pracy, a także swobodę wyboru miejsca jej świadczenia. Samo nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika. Przy tym nie ma znaczenia prawna podstawa tego stosunku (stosunek pracy może zostać nawiązany na podstawie informacje o jednostce umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę) 6. Stosunek pracy więźniów W literaturze kryminologicznej i pedagogicznej wyraźnie podkreśla się po- zytywny wpływ pracy na dobrostan więźniów. W tym względzie praca speł- nia przede wszystkim funkcję resocjalizacyjną. Praca skazanych pomaga bowiem rozwinąć i utrwalić umiejętność zdobywania środków utrzymania w uczciwy, zgodny z prawem sposób. Jest ona także okazją do zdobywania i podnoszenia kwalifi kacji zawodowych, które mogą być przydatne na rynku pracy po ukończeniu przez skazanego kary pozbawienia wolności. Ponadto ważne znaczenie przypisuje się również funkcji zdrowotnej. Dzięki pracy skazany utrzymuje swój organizm na właściwym poziomie psychofi zycz- nym. Może ona oddziaływać, jak mechanizm, który z jednej strony motywu- je do działania, z drugiej zaś — wyznacza jego kierunek. Z punktu widzenia ogólnych standardów prawa pracy, sytuacja osób, które odbywają karę pozbawienia wolności, podlega dość istotnym modyfi - kacjom. W tym względzie wypada zwrócić uwagę przede wszystkim na od- stępstwa od zasady wolności pracy. Zarówno przepisy stanowione przez polski parlament, jak i zawarte w ratyfi kowanych przez Polskę aktach pra- wa międzynarodowego statuują zakaz pracy przymusowej, która jest uzna- wana za ograniczenie wolności pracy 7. Jednocześnie wspomniane przepisy 5 6 7 Szerzej Ł. Pisarczyk, Ryzyko pracodawcy. Warszawa 2008, s. 62 i nast. Por. B. Cudowski, Dodatkowe zatrudnienie. Warszawa , 2007, s. 17 i nast. Por. w szczególności: art. 65 ust. 1 in fine Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (DzU nr 78, poz. 483 ze zm.), oraz postanowienia konwencji Międzynarodo- wej Organizacji Pracy nr 29 z 28 czerwca 1930 r. dotycząca pracy przymusowej lub obowiązkowej, konwencji nr 105 z 25 czerwca 1957 r. o zniesieniu pracy przymusowej ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Nr 1(125) Zatrudnienie więźniów, w tym z zaburzeniami psychicznymi… 7 dopuszczają również nieliczne wyjątki usprawiedliwiające przymus pracy. Jednym z nich jest obowiązek pracy skazanych. Zgodnie z postanowieniami kodeksu karnego wykonawczego do podstawo- wych obowiązków skazanego należy przestrzeganie przepisów określających zasady i tryb wykonywania kary oraz ustalonego w zakładzie karnym porząd- ku, a także wykonywanie poleceń przełożonych i innych osób uprawnionych 8. Dotyczy to w szczególności wykonywania pracy — jeżeli przepisy szczegól- ne, w tym wynikające z prawa międzynarodowego, nie przewidują zwolnienia od tego obowiązku — oraz wykonywania prac porządkowych w obrębie za- kładu karnego. Prace porządkowe, podobnie jak prace pomocnicze, mają nie- odpłatny charakter (wykres 1). Jako takie nie są one wykonywane w ramach stosunku pracy i pozostają poza zakresem niniejszego opracowania 9. Ekwiwalentność pracy więźniów Wykres 1 (cid:40)(cid:78)(cid:90)(cid:76)(cid:90)(cid:68)(cid:79)(cid:72)(cid:81)(cid:87)(cid:81)(cid:82)(cid:286)(cid:252) (cid:83)(cid:85)(cid:68)(cid:70)(cid:92)(cid:3)(cid:90)(cid:76)(cid:266)(cid:296)(cid:81)(cid:76)(cid:121)(cid:90) (cid:51)(cid:85)(cid:68)(cid:70)(cid:68)(cid:3)(cid:82)(cid:71)(cid:83)(cid:225)(cid:68)(cid:87)(cid:81)(cid:68) Praca (cid:81)(cid:76)(cid:72)(cid:82)(cid:71)(cid:83)(cid:225)(cid:68)(cid:87)(cid:81)(cid:68) Źródło: opracowanie własne Stosunek pracy Penalno-prawny stosunek zatrudnienia Stosunki cywilnoprawne Prace pomocnicze Prace (cid:83)(cid:82)(cid:85)(cid:93)(cid:261)(cid:71)(cid:78)(cid:82)(cid:90)(cid:72) oraz Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do pod- pisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. Art. 116 ustawy z 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny wykonawczy (DzU 8 nr 90, poz. 557, ze zm.; dalej jako: k.k.w.). 9 Zgodnie z art. 123a k.k.w. dotyczy to prac porządkowych oraz pomocniczych wykonywanych na rzecz jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz prac po- rządkowych na rzecz samorządu terytorialnego — w wymiarze nieprzekraczającym 90 godzin miesięcznie; prac publicznych na rzecz organów administracji publicznej, prac na cele charytatywne, prac na rzecz organizacji pożytku publicznego, prac po- rządkowych i pomocniczych na rzecz jednostek organizacyjnych Służby Więziennej — jeżeli są realizowane za pisemną zgodą skazanego lub na jego wniosek; pracy w przy- więziennych zakładach pracy wykonywanych w celu przyuczenia skazanego do jej wykonywania — za jego pisemną zgodą i przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 8 Piotr Bogdalski Nr 1(125) Stworzenie skazanemu możliwości zatrudnienia jest jednym z podsta- wowych zadań Służby Więziennej 10. Organizowanie pracy, która sprzyja zdobywaniu kwalifi kacji zawodowych powinno być postrzegane jako pro- wadzenie oddziaływania penitencjarnego i resocjalizacyjnego wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności 11. Prawne podstawy odpłatnej aktywności skazanych mogą być różne (wykres 2). W tym względzie kodeks karny wykonawczy jedynie przykładowo wymienia skierowanie do pracy, umowę o pracę (w tym pracę nakładczą) oraz umowy cywilnoprawne (umo- wę o dzieło oraz umowę zlecenia). Spośród wymienionych jedynie pierwsze dwie podstawy mogą być uznane za źródło stosunku zatrudnienia o trwa- łym charakterze. Umowy o usługi są bowiem źródłem — unormowanych w kodeksie cywilnym 12 — stosunków cywilnoprawnych, których trwałość nie podlega tak silnej ochronie, jak w wypadku stosunków zatrudnienia 13. Wykres 2 Prawne podstawy odpłatnej pracy więźniów (cid:51)(cid:85)(cid:68)(cid:90)(cid:81)(cid:72)(cid:3)(cid:83)(cid:82)(cid:71)(cid:86)(cid:87)(cid:68)(cid:90)(cid:92)(cid:3)(cid:82)(cid:71)(cid:83)(cid:225)(cid:68)(cid:87)(cid:81)(cid:72)(cid:77) (cid:83)(cid:85)(cid:68)(cid:70)(cid:92)(cid:3)(cid:90)(cid:76)(cid:266)(cid:296)(cid:81)(cid:76)(cid:121)(cid:90) Stosunek cywilnoprawny Stosunek penalno- -prawny Stosunek pracy Umowa (cid:82)(cid:3)(cid:71)(cid:93)(cid:76)(cid:72)(cid:225)(cid:82) Umowa (cid:82)(cid:3)(cid:88)(cid:86)(cid:225)(cid:88)(cid:74)(cid:76) Skierowanie do pracy Umowa (cid:82)(cid:3)(cid:83)(cid:85)(cid:68)(cid:70)(cid:266) Źródło: opracowanie własne 10 Art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 713, ze zm.). 11 Szerzej w tej kwestii: D. Pstrąg, Praca w procesie readaptacji społecznej skaza- nych, „Lubelski Rocznik Pedagogiczny”, tom XXXIII z 2014 r., s. 150 i nast.; A. Gliń- ska-Lachowicz, Praca w polskim systemie penitencjarnym od 1925 r. [w:] Z. Jasiń- ski, I. Mudrecka (red.), Studia i rozprawy z pedagogiki resocjalizacyjnej, Opole 2004, s. 17 i nast.; J. Sterzel, Gospodarowanie pracą więźniów wobec zagrożeń otoczenia. Studia i Materiały, „Miscellanea Oeconomicae” 2009, nr 1, s. 189 i nast. Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 380, ze zm.; 12 dalej jako: k.c.). 13 Jak podkreśla G. Goździewicz, „Jedną z istotnych właściwości współczesnych stosunków pracy jest przyjęcie takich rozwiązań prawnych, które gwarantowałyby pracownikom określoną trwałość ich zatrudnienia. Aksjologiczne podstawy w ich za- kresie wiążą się z samym charakterem stosunku pracy, który posiada zobowiąza- niową naturę i oparty jest w istocie na szczególnej więzi osobowej (intuitu personae), łączącej pracodawcę i pracownika jako podmioty tego stosunku, w przeciwieństwie do towarowo-pieniężnego ujęcia umów prawa cywilnego” (G. Goździewicz, Ochrona trwałości stosunku pracy w społecznej gospodarce rynkowej, Warszawa 2010, s. 17). ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Nr 1(125) Zatrudnienie więźniów, w tym z zaburzeniami psychicznymi… 9 O ile umowa o pracę, z wszystkimi tego konsekwencjami, znajduje swo- ją regulację w kodeksie pracy, o tyle nawiązanie stosunku zatrudnienia na podstawie skierowania do pracy zostało uregulowane odrębnie w prze- pisach kodeksu karnego wykonawczego 14. Z punktu widzenia praktyki, skierowanie do pracy jest również podstawowym sposobem zatrudniania skazanych. Jest ono określane jako zatrudnienie penalno-prawne, które jest konsekwencją stosunku publicznoprawnego, jaki powstaje pomiędzy państwem i skazanym w związku z orzeczeniem kary pozbawienia wolno- ści 15. Zatem stosunek zatrudnienia nie powstaje tutaj jako efekt umowy dwóch równorzędnych stron, ale ma przymusowy charakter i jest wyni- kiem jednostronnej decyzji administracji zakładu karnego. W tym wypad- ku skazany nie tylko nie ma prawnej możliwości sprzeciwiania się skiero- waniu do pracy, ale także nie może kwestionować warunków zatrudnienia, które administracja zakładu karnego ustaliła w umowie z pracodawcą 16. Zatrudnienie skazanych z zaburzeniami psychicznymi Jeżeli podstawą zatrudnienia skazanego jest umowa o pracę, warunki dopuszczalności jej zawarcia reguluje kodeks pracy. Zgodnie z tym aktem prawnym nawiązanie stosunku pracy wymaga zgodnych oświadczeń woli pracodawcy i pracownika 17. Oświadczenie woli jest defi niowane jako jakie- kolwiek zachowanie podmiotu, które ujawnia (uzewnętrznia) jego wolę w do- stateczny sposób. Dotyczy to nie tylko samego zamiaru wywołania skutku prawnego, ale również wskazania oczekiwanych skutków prawnych czynno- ści. W ramach każdego oświadczenia woli można wyodrębnić dwa elementy. Pierwszym z nich jest akt woli, za który uważa się powzięcie zamiaru, dru- gim zaś — przejaw woli, czyli uzewnętrznienie powziętego zamiaru 18. Biorąc powyższe pod uwagę należy rozważyć, czy zaburzenia psychiczne mogą mieć wpływ na skuteczność (ważność) oświadczenia woli złożonego w ramach umowy o pracę. Kwestię tę regulują przepisy kodeksu cywilne- go 19, do którego odsyła kodeks pracy 20. Zgodnie z nimi, oświadczenie woli, które zostało złożone w stanie braku świadomości albo swobody podjęcia decyzji lub wyrażenia woli, jest nieważne. Wpływ na taki stan mogą mieć w szczególności choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy albo inny, w tym przemijający, stan zaburzeń czynności psychicznych. Wspomniana wada 14 15 Art. 121–129 k.k.w. Por. O. Stanowska, Zatrudnienie skazanych pozbawionych wolności na podstawie skierowania do pracy, „Roczniki Administracji i Prawa” Rok XIV, s. 213 i nast. 16 Wyjątkiem jest tu skierowanie do wykonywania prac szkodliwych dla zdro- wia, które wymaga pisemnej zgody skazanego (art. 122 § 1 k.k.w.). 17 18 Art. 11 k.p. A. Bieranowski, P. Bogdalski, M. Goettel, Prawo cywilne. Zarys wykładu, Warszawa 2016, s. 75. Art. 82 k.c. Art. 300 k.p. 19 20 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 10 Piotr Bogdalski Nr 1(125) oświadczenia woli może wystąpić w dwóch formach (wykres 3). Brak świado- mości dotyczy sytuacji, w której nie dochodzi do aktu woli (powzięcia decyzji), a jedynie zachowanie danej osoby jest odczytywane na zewnątrz jako złożenie oświadczenia woli (przejaw woli). Z kolei brak swobody ma miejsce wówczas, gdy na etapie podjęcia decyzji lub wyrażenia woli stan zaburzeń psychicznych uniemożliwia osobie wystarczające rozpoznanie skutków własnego zachowa- nia. O ile pierwszy przypadek można uznać za całkowite wyłączenie świado- mości człowieka, o tyle drugi jest związany jedynie z jej ograniczeniem 21. Wykres 3 Wpływ zaburzeń psychicznych na oświadczenie woli (cid:58)(cid:83)(cid:225)(cid:92)(cid:90)(cid:3)(cid:93)(cid:68)(cid:69)(cid:88)(cid:85)(cid:93)(cid:72)(cid:276)(cid:3)(cid:83)(cid:86)(cid:92)(cid:70)(cid:75)(cid:76)(cid:70)(cid:93)(cid:81)(cid:92)(cid:70)(cid:75)(cid:3) (cid:81)(cid:68)(cid:3)(cid:82)(cid:286)(cid:90)(cid:76)(cid:68)(cid:71)(cid:70)(cid:93)(cid:72)(cid:81)(cid:76)(cid:72)(cid:3)(cid:90)(cid:82)(cid:79)(cid:76) Brak swobody Akt woli (cid:11)(cid:83)(cid:82)(cid:90)(cid:93)(cid:76)(cid:266)(cid:70)(cid:76)(cid:72)(cid:3)(cid:93)(cid:68)(cid:80)(cid:76)(cid:68)(cid:85)(cid:88)(cid:12) Brak (cid:286)(cid:90)(cid:76)(cid:68)(cid:71)(cid:82)(cid:80)(cid:82)(cid:286)(cid:70)(cid:76) Źródło: opracowanie własne Przejaw woli (cid:11)(cid:88)(cid:93)(cid:72)(cid:90)(cid:81)(cid:266)(cid:87)(cid:85)(cid:93)(cid:81)(cid:76)(cid:72)(cid:81)(cid:76)(cid:72) (cid:3)(cid:93)(cid:68)(cid:80)(cid:76)(cid:68)(cid:85)(cid:88)(cid:12) Zagadnieniem, na które warto w tym miejscu zwrócić uwagę jest to, czy każde ograniczenie świadomości skutkuje nieważnością oświadczenia woli ukierunkowanego na zawarcie umowy o pracę. W tym względzie poziomem odniesienia powinien być poziom świadomości osoby, która jest ustawowo umocowana do zawarcia takiej umowy. Zasadą jest, że pracownikiem może być osoba, która ukończyła 18 lat 22. Zatem jest to osoba pełnoletnia, która z punktu widzenia prawa ma pełną zdolność do czynności prawnych. Moż- na przyjąć, iż w pełni rozpoznaje ona skutki prawne oświadczeń woli, które składa w ramach podejmowanych przez siebie czynności prawnych. Wyjątkiem od powyższej zasady jest możliwość zatrudniania osób, któ- re mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Taki status mają osoby małoletnie oraz osoby pełnoletnie, które zostały przez sąd częściowo ubezwłasnowolnione. Ich wspólną cechą jest to, że ze względu na brak wy- starczającego doświadczenia życiowego (małoletni) albo chorobę psychicz- ną, niedorozwój umysłowy lub inny stan zaburzeń psychicznych, w tym stan uzależnienia alkoholowego lub narkotykowego (ubezwłasnowolnieni 21 Szerzej: E. Gniewek, Kodeks cywilny: Komentarz do art. 1–534, Warszawa 2004, s. 335 i nast. Art. 22 § 2 k.p. 22 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Nr 1(125) Zatrudnienie więźniów, w tym z zaburzeniami psychicznymi… 11 częściowo) potrzebna jest im pomoc w prowadzeniu swoich spraw. Ozna- cza to, że osoby te nie są w stanie w pełni rozpoznawać, jakie będą skutki składanych przez nie oświadczeń woli. Pomocy w prowadzeniu przez nie spraw udzielają im przedstawiciele ustawowi. W wypadku osób małolet- nich są nimi rodzice, natomiast w odniesieniu do osób ubezwłasnowolnio- nych częściowo — ustanowieni przez sąd kuratorzy 23. Zgodnie z postanowieniami kodeksu pracy osoba ograniczona w zdol- ności do czynności prawnych może bez zgody przedstawiciela ustawowe- go nawiązać stosunek pracy oraz dokonywać czynności prawnych, które dotyczą tego stosunku 24. Jednocześnie ustawodawca statuuje zakaz za- trudniania osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych, które nie ukończyły 16 lat 25. W nomenklaturze kodeksu pracy małoletni, którzy ukończyli 16 lat są określani jako młodociani. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że stan zaburzeń psychicznych u osób skazanych nie powinien mieć wpływu na skuteczność zawieranych przez nie umów o pracę wówczas, gdy poziom rozpoznania przez nie skutków swoich działań jest co najmniej taki, jak w wypadku osób pełnoletnich ubez- własnowolnionych częściowo albo osób małoletnich, które ukończyły 16 rok życia (młodocianych). Kwestia ta powinna być przedmiotem ustaleń w trakcie obowiązkowych badań lekarskich skazanego, których przedmiotem jest usta- lenie stanu jego zdolności do pracy. Badania poprzedzają wyrażenie przez dy- rektora zakładu karnego zgody na zawarcie przez skazanego umowy o pracę. W takiej zgodzie określone są również warunki przyszłego zatrudnienia, które mają zapewnić prawidłowy przebieg odbywania kary pozbawienia wolności 26. Odrębnego omówienia wymaga sytuacja, w której podstawą zatrud- niania skazanego jest skierowanie do pracy. Stosunek zatrudnienia jest wówczas regulowany przepisami kodeksu karnego wykonawczego, a prze- pisy kodeksu pracy znajdują zastosowanie jedynie w odniesieniu do cza- su pracy oraz bezpieczeństwa i higieny pracy 27. Stosunek ten — o czym 23 24 Por. A. Bieranowski, P. Bogdalski, M. Goettel, Prawo cywilne…, wyd. cyt., s. 56. Art. 22 § 3 k.p. Przedstawiciel ustawowy może taki stosunek pracy rozwią- zać, jeżeli sprzeciwia się on dobru podopiecznego. Jednak wymaga to zezwolenia sądu opiekuńczego. 27 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 25 Art. 190 § 2 k.p. Od 1 września 2018 r. granica wiekowa powyższego za- kazu zostanie obniżona do lat 15. Warto przy tym zaznaczyć, iż zatrudnienie młodocianych podlega wielu istotnym ograniczeniom. W szczególności młodo- ciany, który nie posiada kwalifi kacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. Jeżeli młodociany jest zatrudniany w innym celu niż przygotowanie zawodowe, może świadczyć pracę tylko przy wykonywa- niu lekkich prac. Oznacza to, że taka praca nie może powodować zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofi zycznego młodocianego, a także nie może utrudniać młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że wspomniane warunki należy odnosić tylko do tych elementów, które są związane z prawidłowością wykonywa- nia kary. Dotyczy to w szczególności funkcjonowania i bezpieczeństwa zakładu karnego (por. A. Kosut, Zasady zatrudniania osadzonych w świetle nowych ure- gulowań prawnych, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 1999, nr 24–25/, s. 6). 26 Art. 121 § 9 k.k.w. 12 Piotr Bogdalski Nr 1(125) była już mowa — powstaje w wyniku jednostronnej decyzji administracji zakładu karnego. W konsekwencji brak konieczności uzyskania aprobują- cego oświadczenia woli skazanego powoduje, że zatrudnienie ma tu przy- musowy charakter. Jednak nie oznacza to, że stan zaburzeń psychicz- nych skazanego nie będzie miał wpływu na wydanie decyzji o skierowaniu go do pracy. Także w tym wypadku podstawowym warunkiem, którego spełnienie umożliwia skierowanie skazanego do pracy jest ustalenie, czy jego stan zdrowia na to pozwala. Także tutaj zdolność do pracy jest przed- miotem obowiązkowego badania lekarskiego. Wydaje się, że w wypadku zdiagnozowania u skazanych stanu zaburzeń psychicznych, nie powinien on mieć negatywnego wpływu na stan zdolności do pracy, jeżeli wywołane nim ograniczenie rozpoznania skutków własnych zachowań jest nie niższe niż u osób małoletnich, które ukończy 16 rok życia lub osób pełnoletnich częściowo ubezwłasnowolnionych. Umożliwi to równe traktowanie skaza- nych w odniesieniu do nawiązania stosunku zatrudnienia, bez względu na jego podstawę, w konsekwencji zaś — poszanowanie ich godności. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybuna- łu Konstytucyjnego. W uzasadnieniu wyroku z 23 lutego 2010 r. Trybunał stwierdził, iż praca skazanych powinna być unormowana w taki sposób, aby zapewnić pełną ochronę ich godności i uczynić zadość wymogom odpo- wiedniego ich traktowania. Jednocześnie Trybunał potwierdził konieczność równego traktowania skazanych w odniesieniu do wynagrodzenia za pracę, bez względu na charakter stosunku ich zatrudnienia 28. Zatem podobnie na- leży oceniać potrzebę równego traktowania skazanych w odniesieniu do in- nych aspektów stosunku zatrudnienia, w tym oceny zdolności do pracy. Zatrudnienie skazanych w kontekście ekonomicznego bezpieczeństwa państwa Bezpieczeństwo ekonomiczne państwa nie jest jednolicie defi niowane. Dla potrzeb niniejszego opracowania przyjęto, że jego istotą jest zdolność państwa do dobrego funkcjonowania 29. Bezpieczeństwo ekonomiczne państwa można uznać za stan, w którym państwo dysponuje środkami umożliwiającymi reali- zację wszystkich ciążących na nim zadań. W konsekwencji wzmacnianie tego bezpieczeństwa oraz eliminowanie jego zagrożeń będzie polegało na podejmo- waniu działań, które zmierzają do optymalizacji ponoszonych przez państwo kosztów. W omawianym wypadku takie działania powinny prowadzić do mi- nimalizacji kosztów funkcjonowania systemu penitencjarnego. Według statystyki Centralnego Zarządu Służby Więziennej, w 2015 r. w aresztach śledczych i zakładach karnych przebywało średnio rocznie 74 814 skazanych 30. Miesięczny koszt utrzymania każdego z nich jest 28 29 Wyrok z 23 lutego 2010 r., sygn. P 20/09,OTK ZU 2010, nr 2, poz. 13. K.M. Księżopolski, Bezpieczeństwo ekonomiczne, Warszawa 2011, s. 28. Ministerstwo Sprawiedliwości, Centralny Zarząd Służby Więziennej, Rocz- na informacja statystyczna za rok 2015, Warszawa 2016, http://sw.gov.pl/Data/ Files/001c169lidz/rok-2015.pdf , 18 listopada 2016 r. 30 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Nr 1(125) Zatrudnienie więźniów, w tym z zaburzeniami psychicznymi… 13 szacowany na 3150 zł. Dla budżetu państwa to roczny wydatek bliski 3 mld złotych. W 2015 r., spośród prawie 75 tys. populacji więźniów, liczba więźniów odpłatnie zatrudnionych wynosiła niewiele ponad 10 tys., zaś nieodpłatnie — blisko 16 tys. Łącznie stanowiło to 38 całej populacji. Helsińska Funda- cja Praw Człowieka podkreśla, że wśród europejskich państw jest to poziom niezwykle niski. W Niemczech i na Węgrzech wynosi on bowiem aż 85 31. O ile wartość nieodpłatnej pracy skazanego może być uznana za ele- ment równoważący koszty jego utrzymania, o tyle w wypadku odpłatnego świadczenia pracy taka ocena jest już wątpliwa. Z wynagrodzenia za pracę, które przysługującego skazanemu potrąca się 10 na cele Funduszu Po- mocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej 32 oraz 25 na cele Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięzien- nych Zakładów Pracy 33. Pozostała część wynagrodzenia przypada skaza- nemu. W pierwszej kolejności potrącana jest z niej zaliczka na podatek dochodowy. Następnie, przekazywane są świadczenia na rzecz podmiotów do tego uprawnionych, w szczególności osób pokrzywdzonych i alimento- wanych. Egzekucja w tym zakresie nie może przekroczyć 40 wynagrodze- nia po opodatkowaniu. Pozostałą część gromadzi się i zachowuje do prze- kazania skazanemu w chwili jego zwolnienia z zakładu karnego (wykres 4). Wynagrodzenie więźnia za pracę — obciążenia Wykres 4 3. Podatek dochodowy 2. 25 Fundusz Aktywacji Zawodowej Skazanych... 4. Egzekucja na rzecz pokrzywdzonych, alimentowanych... do 40 po (cid:83)(cid:82)(cid:87)(cid:85)(cid:261)(cid:70)(cid:72)(cid:81)(cid:76)(cid:68)(cid:70)(cid:75)(cid:3)(cid:20)(cid:177)(cid:22) 1. 10 Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym... Wynagrodzenie (cid:90)(cid:76)(cid:266)(cid:296)(cid:81)(cid:76)(cid:68) 5. Konto skazanego do 60 po (cid:83)(cid:82)(cid:87)(cid:85)(cid:261)(cid:70)(cid:72)(cid:81)(cid:76)(cid:68)(cid:70)(cid:75)(cid:3)(cid:20)(cid:177)(cid:22) Źródło: opracowanie własne Z powyższego wynika, iż odpłatne zatrudnienie więźniów nie ma w obo- wiązującym stanie prawnym wpływu na koszty ich utrzymania. Jednak 31 K. Wiśniewska, M. Kopczyński, Praca więźniów — między przywilejem a obowiązkiem, „Helsińska Fundacja Praw Człowieka: Analizy i Rekomendacje” 2016, nr 4, s. 2. 32 33 Fundusz utworzony na podstawie art. 43 § 1 k.k.w. Fundusz utworzony na podstawie art. 6a ustawy z 28 sierpnia 1997 r. o za- trudnianiu osób pozbawionych wolności (DzU nr 123, poz. 777 ze zm.). ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 14 Piotr Bogdalski Nr 1(125) taką partycypację należy postulować. Warto odnotować, iż nie wykluczył jej Trybunał Konstytucyjny. W orzeczeniu z 7 stycznia 1997 r. stwierdza on, iż „Nie ma bowiem przeszkód konstytucyjnych w obciążaniu zatrudnio- nych odpłatnie więźniów za wzorem niektórych państw Europy Zachodniej obowiązkiem partycypacji w kosztach ich utrzymania (tak np. we Fran- cji i w Niemczech, por. Zachodnie ustawy penitencjarne, teksty ustaw z komentarzami, Kalisz 1996, s. 36 i 167)” 34. Z uznaniem należy odno- tować, iż problem ten znalazł odzwierciedlenie w Rządowym Programie Pracy Więźniów, który Ministerstwo Sprawiedliwości ogłosiło 27 kwietnia 2016 r. Zgodnie z zawartymi w nim propozycjami 7 wynagrodzenia przy- padającego skazanemu miałoby trafi ać na Fundusz Pomocy Pokrzywdzo- nym i Pomocy Postpenitencjarnej, zaś na Fundusz Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy — 25 . Nato- miast 20 wynagrodzenia skazanego miałoby być przekazywane na rzecz Skarbu Państwa jako bezpośredni zwrot części kosztów jego utrzymania. Jednocześnie Program przewiduje, że na konto skazanego będzie trafi ało pozostałe 48 jego płacy. Warto także zwrócić uwagę na kwestię poziomu ekwiwalentności nieod- płatnej pracy skazanych. Zgodnie z postanowieniami kodeksu karnego wy- konawczego, skazanemu nie przysługuje wynagrodzenie za prace porząd- kowe oraz pomocnicze wykonywane na rzecz jednostek organizacyjnych Służby Więziennej lub za prace porządkowe na rzecz samorządu terytorial- nego, jeżeli ich miesięczny wymiar nie przekracza 90 godzin 35. Wydaje się, że wartość dopuszczalnej (obowiązkowej) liczby godzin pracy nieodpłatnej powinna być zbieżna z wartością tej części pracy odpłatnej, która odpowia- da części wynagrodzenia skazanego potrącanej na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy, a także — w przypadku wprowadzenia takiego rozwiązania — na rzecz Skarbu Państwa tytułem części kosztów utrzymania skazanego. Wnioski końcowe Jednym z podstawowych sposobów optymalizacji kosztów funkcjono- wania więziennictwa, w konsekwencji zaś wzmacniania bezpieczeństwa ekonomicznego państwa, jest partycypacja więźniów w kosztach ich utrzy- mania. Za korzystne w tym względzie rozwiązania należy uznać postulo- wane w niniejszym opracowaniu: zwiększenie liczby więźniów pracujących nieodpłatnie przy ewentualnym zwiększeniu dopuszczalnej liczby godzin takiej pracy oraz zwiększenie liczby więźniów pracujących odpłatnie przy wprowadzeniu potrąceń z ich wynagrodzenia na poczet kosztów ich utrzy- mania. Nie bez znaczenia jest tu również właściwa polityka oceny wpływu zaburzeń psychicznych więźniów na ich zdolność do pracy. 34 35 OTK ZU nr 1/97, poz. 1. Art. 123a § 1 k.k.w. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Nr 1(125) Zatrudnienie więźniów, w tym z zaburzeniami psychicznymi… 15 Słowa kluczowe: służba więzienna, praca więźniów, zdolność więźniów do pracy, praca więźniów z zaburzeniami psychicznymi Keywords: prison service, prisoners’ employment, prisoners’ ability to work, work of prisoners with mental distress Summary: The subject of the paper is the phenomenon of prisoners perma- nent and paid employment. The author focuses especially on the situation when employed prisoners are recognized as persons with mental distress. He argues that such a condition should not affect the working ability as long as a pris- oner can recognize the results of his/ her activity in not a worse way than a person at the minimum age of sixteen or a person whose legal capacity is at least limited. In the author’s opinion prison- ers’ employment is also a very worth- while solution concerning the economic security of the state. The author regards that prisoners should participate in their costs of living, also including the prisoners with mental distress. He sug- gests to increase the amount of prison- ers who would work without a salary as well as working prisoners who would be paid but part of their gains would be taken by the state. The author believes that the Governmental Programme of Prisoners’ Employment gives a chance to accomplish the demands mentioned above. The Programme was announced in April of 2016 by the Polish Ministry of Justice. Streszczenie: Przedmiotem niniejszego opracowania jest zjawisko odpłatnej pra- cy więźniów. Autor skupia się na proble- mie nawiązania przez więźniów trwałe- go, odpłatnego stosunku zatrudnienia, w szczególności zaś — na kwestii moż- liwości nawiązania takiego stosunku przez więźniów, u których występuje stan zaburzeń psychicznych. Zawarte w pracy rozważania prowadzą do wnio- sku, że taki stan nie powinien mieć wpływu na zdolność więźniów do pra- cy, jeżeli poziom rozpoznania przez nich skutków swoich działań jest co najmniej taki, jak w wypadku osób pełnoletnich ubezwłasnowolnionych częściowo albo osób małoletnich, które ukończyły 16 rok życia. Autor wskazuje także, że korzyst- ne rozwiązania systemowe dotyczące pracy więźniów mogą być mechanizmem, który wspiera ekonomiczne bezpieczeń- stwo państwa. W tym względzie należy oczekiwać, iż więźniowie będą partycy- powali w kosztach swojego utrzyma- nia. Dotyczy to również więźniów z za- burzeniami psychicznymi, jeżeli może im zostać przypisana zdolność do pracy. Do postulowanych rozwiązań należy: zwiększenie liczby więźniów pracujących nieodpłatnie przy zwiększeniu dopusz- czalnej liczby godzin takiej pracy oraz zwiększenie liczby więźniów pracujących odpłatnie przy wprowadzeniu potrąceń z ich wynagrodzenia na poczet kosztów więziennego utrzymania. Zdaniem au- tora szansę na realizację takiej polityki daje Rządowy Program Pracy Więźniów, który został ogłoszony przez Minister- stwo Sprawiedliwości w kwietniu 2016 r. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 16 Jacek Dworzecki, Jacek Dworzecki Nr 1(125) JACEK DWORZECKI 1 IZABELA NOWICKA 2 DZIAŁANIA Z ZAKRESU PREWENCJI KRYMINALNEJ ORAZ TERAPIE LECZNICZE PODEJMOWANE Z UDZIAŁEM OFIAR I SPRAWCÓW PRZESTĘPSTW SEKSUALNYCH NA TERENIE REPUBLIKI SŁOWACKIEJ ZARYS PROBLEMATYKI Opinia publiczna, zwłaszcza za pośrednictwem środków masowego prze- kazu, codziennie jest informowana o ujawnieniu, m.in. przez organy ści- gania, różnych kategorii czynów zabronionych, w tym również przestępstw o charakterze seksualnym. Zdecydowana większość obywateli jest silnie wzburzona informacjami o tego typu poważnych przestępstwach, jakimi są np.: wykorzystywanie seksualne dzieci, zgwałcenie, przemoc seksualna czy kazirodztwo. Publikacja informacji o takich zdarzeniach zmusza nor- malnie myślącego człowieka do refl eksji nad tragizmem tej sytuacji, w któ- rej ofi ara zawsze zostaje okaleczona — nierzadko na całe życie (zwłaszcza w sferze psychicznej), a sprawca — dążąc do zaspokojenia po raz kolejny swojego niekontrolowanego popędu seksualnego — najczęściej krzywdzi kobiety, osoby nieletnie czy dzieci (bardzo często własne). Problematykę przestępczości seksualnej autorzy postrzegają jako nie- zwykle rozległe i złożone zagadnienie. W związku z tym niniejsze opraco- wanie jest próbą zasygnalizowania tylko wybranych aspektów skorelowa- nych wokół ww. obszaru problemowego a dotyczących działań i inicjatyw profi laktycznych oraz terapeutycznych podejmowanych na terenie Słowa- cji wobec ofi ar i sprawców przestępstw seksualnych. Z uwagi na przyję- te ramy objętościowe niniejszego tekstu w materiale wykorzystano tylko wybrane dane statystyczne pochodzące z Centralnego Rejestru Korpusu Policji Republiki Słowackiej odnoszące się do przestępstw seksualnych, a sama kwestia prewencji kryminalnej zasadniczo odnosi się do rozwiązań przyjętych i stosowanych na terenie Republiki Słowackiej. Tekst, który 1 Dr hab. Jacek Dworzecki, prof. WSPol — Instytut Nauk Społecznych, Wy- dział Administracji, Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie. 2 Adres do korespondencji: j.dworzecki@wspol.edu.pl . Dr hab. Izabela Nowicka, prof. WSPol — Instytut Prawa i Administracji, Wy- dział Administracji, Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie. Adres do korespondencji: i.nowicka@wspol.edu.pl . ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw==
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Przegląd Policyjny nr 1 (125) 2017
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: