Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00113 005548 13091173 na godz. na dobę w sumie
Przemoc i Bóg - ebook/pdf
Przemoc i Bóg - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: W drodze Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7906-189-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> religia i rozwój duchowy >> duchowość
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Jak czytać psalmy złorzeczące? Czy można pogodzić bezwarunkową miłość głoszoną przez Jezusa z odmawianiem modlitw, w których pojawiają się pragnienie zemsty i złorzeczenia wobec wrogów? Sobór Watykański II podjął kontrowersyjną decyzję o usunięciu z liturgii części psalmów, w których pojawia się przemoc. Enzo Bianchi tymczasem stanowczo się tej decyzji sprzeciwia, pokazuje ich bogactwo, głęboki sens, objaśnia je i interpretuje

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

przemoc.pdf 1 2017-11-17 13:19:44 C M Y CM MY CY CMY K Tytuł oryginału La violenza e Dio © 2013 Vita e Pensiero – Largo a Gemelli, 1–20123 Milano © Copyright for this edition by Wydawnictwo W drodze, 2018 Redaktor prowadzący Lidia Kozłowska Redakcja Paulina Jeske-Choińska Korekta Agnieszka Czapczyk, Paulina Jeske-Choińska Projekt okładki i stron tytułowych Radosław Krawczyk Fotografi a na okładce Javier C. Acosta, Fotolia.com Redakcja techniczna Justyna Nowaczyk ISBN 978-83-7906-189-1 Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze sp. z o.o. Wydanie I, 2018 ul. Kościuszki 99, 61-716 Poznań tel. 61 852 39 62, faks 61 850 17 82 sprzedaz@wdrodze.pl www.wdrodze.pl WSTĘP Sceny przemocy są rozsiane z różną intensywnością po ca- łej Biblii. Wdziera się ona na pierwszych kartach Księgi Rodzaju, a punkt kulminacyjny jej przemożnej obecności sta- nowi ukrzyżowanie Jezusa. Dlaczego tak jest? Czy Bóg Biblii znajduje szczególną satysfakcję w krwi ofi ar? Nie, Biblię jako natchnione słowo Boga interesuje po prostu ludzka historia, a przemoc (fi zyczna, moralna, psychiczna, przemoc niespra- wiedliwości, struktur społecznych…) stanowi jej nieodłączny element. Żaden inny temat antropologiczny nie jest na stro- nach Pisma Świętego tak dominujący. O przemocy mówi się tu bez ograniczeń, eufemizmów i lęku, dając głos człowieko- wi w jego historycznej rzeczywistości tak, aby przywrócić mu nadzieję i poczucie sprawiedliwości. Jak to pogodzić z faktem, że Biblię ”mamy mieć we czci, jako normę wiary i życia” (por. Lumen gentium 15)? Nie możemy przecież arbitralnie wy- bierać z niej tylko tego, co przyjemne, a sceny okrucieństwa i przemocy pomijać. Nie można również tych obrazów usu- 5 PRZEMOC I BÓG wać z serca Kościoła, z liturgii, w ten bowiem sposób pozba- wiamy nas samych możliwości konfrontowania się z nimi, aby wydobyć ich rzeczywiste, natchnione przesłanie. Tak niestety uczyniono po Soborze Watykańskim II z psalmami złorzeczą- cymi, usuwając je w ramach reformy liturgicznej jak wstydliwe wspomnienia. Dla Enzo Bianchiego, byłego przeora wspólnoty mona- stycznej w Bose, fakt ten stał się inspiracją, aby teksty biblijne zawierające wyobrażenia przemocy, a zwłaszcza psalmy złorze- czące, uczynić przedmiotem wnikliwej refl eksji teologicznej. Na polskim rynku księgarskim jest to jedyne w swoim rodzaju opracowanie i  powinno być lekturą obowiązkową nie tylko dla teologów, ale również dla poszukujących i dla każdego, kto jest zainteresowany głębszym poznaniem zjawiska przemocy obecnej w Biblii. Jest to zagadnienie cywilizacyjne, na które teologia powinna dać przekonywającą odpowiedź. Usunięcie niewygodnych lub gorszących fragmentów choćby tylko z li- turgii godzin nie jest rozwiązaniem problemu. Lektura książki uświadamia nam, że pomijanie tekstów o przemocy nie uwal- nia nas od niej, wręcz przeciwnie, pozbawia oparcia przed jej przemożnym wpływem, natomiast odpowiednia ich interpre- tacja może uchronić nas przed instrumentalnym, ideologicz- nie zabarwionym wykorzystaniem, jak to się niejednokrotnie zdarzało w  historii Kościoła, gdy Biblią uzasadniano różne formy zła. Czarnych kart historii chrześcijaństwa jest wiele, począwszy od prześladowania Żydów w Aleksandrii w V w., przez wyprawy krzyżowe, krucjaty, nękanie heretyków, wojny religijne, aż po niezliczone przykłady agresji indywidualnych chrześcijan. Teksty biblijne mówiące o przemocy muszą więc 6 WSTĘP być wciąż poddawane interpretacji teologicznej, aby mogły się oprzeć manipulacji, z którą mieliśmy do czynienia choćby wówczas, gdy Holokaust usprawiedliwiano cytatem z Ewange- lii Mateusza (zob. Mt 27,25). Temat przemocy obecny w  Biblii można rozpatrywać na dwóch płaszczyznach: antropologicznej i teologicznej. Przykła- dem tej pierwszej jest twórczość René Girarda. Odczytuje on Biblię, a szczególnie historię Jezusa, jako demaskację, a następ- nie przezwyciężenie mimetycznej spirali przemocy. Jezus przyj- muje na siebie zło i przemoc, tak jak wiele niewinnych ofi ar hi- storii ludzkiej, ”dręczono Go, lecz sam się dał gnębić” (Iz 53,7), z tą różnicą, że w Biblii Bóg staje po stronie ofi ary, ”po udrękach swej duszy, ujrzy światło i nim się nasyci” (Iz 53,11a). W swo- jej przenikliwej analizie René Girard dostrzega odwrócenie stosunku niewinności i winy między ofi arami i katami i w tym dopatruje się wyjątkowości biblijnego natchnienia. W odróż- nieniu od mitów, które wczoraj i dziś kształtują kulturę ludzką, w Biblii ofi ara jest niewinna, winni są kaci1. Należałoby zrobić krok dalej w  procesie rozszyfrowania zła przemocy. Tym, co czyni oprawców winnymi, nie jest jedy- nie niewinność ofi ar – które mogły znaleźć się w położeniu po- krzywdzonych w wyniku zmowy, fałszywych oskarżeń, a może tylko biurokratycznej pomyłki – ale używanie przemocy. Nie- winność ofi ar potęguje wymowę przemocy, demaskuje jej niesprawiedliwość i zło, ale to przemoc jest zła sama w sobie, a zło jest zawsze formą przemocy. Bóg Biblii nigdy nie stoi po 1 R. Gerard, Widziałem szatana, przeł. E. Burska, PAX, Warszawa 2002, s. 131. 7 PRZEMOC I BÓG stronie silniejszego i oprawcy, ale zawsze po stronie słabszych i ofi ar, obnażając tym samym każdą niesprawiedliwość, nawet tę przybraną w togę sprawiedliwości. Enzo Bianchi koncentruje się na psalmach złorzeczących, aby w oparciu o pogłębioną egzegezę dotrzeć do ich teologicz- nego przesłania, odkryć ich aktualność, przywrócić liturgii. W psalmach tych skarga ofi ary, złorzeczenie, zostaje przedsta- wione Bogu jako wzywanie pomocy i oskarżenie. Tym samym zło jest nazwane i potępione, a sprawiedliwość i sąd oddane w ręce Boga. W modlitwie krzyk niewinnych ofi ar wobec bez- karnie szerzącego się zła prowadzi do Boga, jest wołaniem o Jego interwencję. Przeciwstawienie się przemocy nie ma być wynikiem rezygnacji, słabości, lęku lub naiwnego optymizmu, lecz wiary w Boga. Powierzenie Bogu swojej sprawy uwalnia człowieka od zemsty, która zostaje przekazana Bogu i wypeł- nia się w Jezusie Chrystusie. On przyjmuje na siebie zło świata. ”Spadła Nań chłosta zbawienna dla nas, a w Jego ranach jest nasze zdrowie” (Iz 53,5b), jest nasza wolność od zemsty, wy- bawienie od zła, pokój. Enzo Bianchi dociera również do skan- dalicznego, zwłaszcza dla ofi ar przemocy, przesłania psalmów złorzeczących, do nadziei na wybawienie także dla prześla- dowców i oprawców. ”Zemsta Pana” (Jr 50,15b) wymyka się ludzkim kalkulacjom i oczekiwaniom. Dlatego zawsze najtrud- niejsze w wierze pozostanie przyjęcie woli Bożej, a szczególnie łaski, jaką okazuje grzesznikom, prześladowcom i sięgającym po przemoc. Ostatecznie właśnie w tym fi at wyraża się wiara, że Bóg jest Stwórcą i Zbawicielem wszystkich ludzi. Psalmy złorzeczące są nie tylko świadectwem doznanego zła, ale przede wszystkim modlitwą i jako takie stanowią apel 8 WSTĘP do ludzi wierzących wszystkich czasów, aby zgodnie z ich tre- ścią wyrzekli się wszelkiej przemocy, oddając sąd Bogu, ”do- prawdy, jest Bóg, co sądzi…” (Ps 58,12b). Bez wiary nie jest to możliwe, chyba że za cenę nadludzkiego wysiłku. Nic tak bardzo nie niszczy naszej wiary lub – przeciwnie – nie wyno- si jej na szczyty heroizmu jak konfrontacja z przemocą. Wiara w Boga żywego, Jego sprawiedliwość i sąd może nas powstrzy- mać przed przemocą i uchronić przed zwątpieniem. Kluczem tej wiary jest ukrzyżowany Chrystus. Krzyż stał się dla wierzą- cych kresem przemocy. Ewangelia jest bogata w słowa, gesty, symbole przekazujące wezwanie do radykalnego wyrzecze- nia się jej (Mk 1,15; Mt 5,39–42; Mt 10,9–10; Mt 20,24–28; Łk 6,29 i nast.; 9,3; J 18,36; Rz 12,14–17 itd.). Nauczanie Je- zusa jest niezwykle czytelnym i mocnym wezwaniem do rezy- gnacji z przemocy2. Jednakże po lekturze tej książki stanie się jasne, że nie tylko w Nowym Testamencie, ale w całej Biblii nie znajdziemy żadnego tekstu, który mógłby w jakikolwiek spo- sób usprawiedliwić możliwość stosowania przemocy. Integral- na lektura Biblii, odczytywanie Starego Testamentu w świetle Nowego, pozwala zrozumieć i przyjąć przesłanie psalmów zło- rzeczących jako Dobrej, wyzwalającej Nowiny. Michał Rychert 2 G. Lohfi nk, Gesù come voleva la sua comunità?, Edizioni Paoline, Cinisello Balsamo 1990, s. 74–82. SPIS TREŚCI Wstęp / 5 I. Postawienie problemu / 11 II. Walka pomiędzy dobrem a złem / 27 III. „Modlitwa przeciw” / 45 IV. Wypełnienie chrystologiczne / 57 V. Aby czytać, medytować i modlić się psalmami złorzeczącymi / 73 Aneksy / 93 Bibliografi a / 101
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Przemoc i Bóg
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: