Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00522 008232 10498158 na godz. na dobę w sumie
Przewodnik po świecie aniołów - ebook/pdf
Przewodnik po świecie aniołów - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 133
Wydawca: Wydawnictwo e-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-61184-01-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Anioły od wieków pełnią niezmiernie ważną rolę nie tylko w religiach, ale także w kulturze. Pojawiają się w różnych formach, przybierając postać pulchnych cherubinków, groźnych aniołów zemsty, opiekuńczych aniołów stróżów czy złowieszczych aniołów Sądu Ostatecznego. Anioł stał się także popularnym motywem w sztuce, literaturze i kulturze masowej. Coraz częściej grywa w filmach, reklamuje przedmioty codziennego użytku.


Przewodnik po świecie aniołów ukazuje różne oblicza anielskich postaci, zaklętych często w ludzkie ciała, w których nie zawsze czują się najlepiej. Książka jest rzetelnie udokumentowaną rozprawą ukazującą niezwykle wszechstronny wizerunek anioła w kulturze.


O autorze:

Absolwentka kulturoznawstwa, doktor nauk humanistycznych o specjalności literaturoznawstwo (praca doktorska wydana przez Wydawnictwa Akademickie i
Profesjonalne: Ekstaza w wersji pop. Poszukiwania mistyczne w kulturze popularnej). Autorka poradników: Praktyczny Kurs Pisarstwa (Złote Myśli) oraz Szczęśliwe macierzyńśtwo i jego sekrety (Złote Myśli). Prowadzi KANApę Literacką oraz Kurs pisastwa w Centrum Edukacji i Wychowania Młodzieży KANA w Sosnowcu. Współpracuje z wortalem literackim www.granice.pl. Pisuje recenzje do magazynu społeczno-kuturalnego Śląsk, miesięcznika Sosnart i in.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

www.e-bookowo.pl S t r o n a | 2 KK AA TT AA RR ZZ YY NN AA KK RR ZZ AA NN „„ PP OO SS ŁŁ AA ŃŃ CC YY BB OO SS KK II EE GG OO MM II LL CC ZZ EE NN II AA ”” PP RR ZZ EE WW OO DD NN II KK PP OO ŚŚ WW II EE CC II EE AA NN II OO ŁŁ ÓÓ WW Copyright by Katarzyna Krzan e-bookowo 2008 Projekt okładki: Ewa Toczkowska ISBN 978-83-61184-01-0 www.e-bookowo.pl kontakt: wydawnictwo@e-bookowo.pl Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości bez zgody wydawcy zabronione Wszelkie prawa zastrzeżone. Wydanie I 2008 www.e­bookowo.pl  SSS PPP III SSS TTT RRR EEE ŚŚŚ CCC III S t r o n a | 3 4 41 22 7 10 18 7 8 WSTĘP ROZDZIAŁ PIERWSZY ANIOŁY W RELIGIACH ŚWIATA RODOWÓD ANIOŁÓW ANIOŁY STAREGO TESTAMENTU ANIOŁY TALMUDU 15 ANIOŁY NOWEGO TESTAMENTU ANIOŁY ISLAMU ANGELOLOGIA 30 ANIOŁY ŚREDNIOWIECZA 34 ANIOŁY PSEUDO – DIONIZEGO 35 ANIOŁY ŚWIĘTEGO TOMASZA 39 ISTOTA ANIOŁÓW I ICH LICZBA ROZDZIAŁ DRUGI 44 ANIOŁY W SZTUCE 44 POCZĄTKI 45 ŚREDNIOWIECZE 50 ARCHANIOŁOWI E 55 RENESANS I BAROK 57 ANIOŁEK CZY AMOREK? 60 NIE SAME SKRZYDŁA... 63 ROZDZIAŁ TRZECI 68 ANIOŁY W LITERATURZE 68 „NIEBIESKIEGO W NIM ZGADŁ EM ANIOŁA” (ANIOŁY DANTEGO) 71 „WOJOWNIK SKRZYDLATY” ANIOŁY MILTONA 82 „DUSZE, KTÓRE WYBRAŁY NIEBO” 90 (ANIOŁY SWEDENBORGA) „ANIOŁ, KTÓRY STAŁ SIĘ DIABŁ EM” (ANIOŁY BLAKE’A) 103 „ANIOŁY STOJĄ NA RODZINNYCH POLACH” (ANIOŁY SŁOWACKIEGO) 114 ROZDZIAŁ CZWARTY 120 BUNT I UPADEK BUNT ANIOŁÓW 121 KULTURA POPULARNA NAWET ANIOŁ MOŻĘ BYĆ CZŁOWI EKIEM 133 ANIOŁY SPADAJ Ą Z NIEBA ZAKOŃCZENIE 149 BIBLIOGRAFIA 152 103 128 120 82 90 71 114 140 www.e­bookowo.pl  S t r o n a | 4 WWW SSS TTT ĘĘĘ PPP W nieświadomości współczesnego człowieka, jak twierdzi Mircea Eliade, przetrwała bogata mitologia, niejednokrotnie przewyższająca swoją wartością duchową jego życie „świadome”.1 Fakt, że człowiek w pewien sposób żyje obrazami, przechowując w swoim umyśle stare, mityczne symbole, potwierdzają odkrycia psychologii głębi, eksperymenty surrealistów z pismem automatycznym i najzwyklejsza wyobraźnia towarzysząca przeciętnemu mieszkańcowi naszej planety. Odwieczne symbole nigdy nie tracą psychicznej aktualności, choć mogą ulegać (i ulegają) powierzchownym zmianom, zakładać nowe maski. Treść jednak zawsze pozostaje ta sama: obrazy wyrażają tęsknotę za przekształconą w archetyp, zmitologizowaną przeszłością. Co istotne: symboli tych nie sposób opisać słowami, można ich doświadczyć jedynie na poziomie Obrazów.2 Wszelkie próby racjonalnego wyjaśnienia ich znaczenia prowadzić mogą do tragicznych w skutkach uproszczeń, a nawet zniekształceń. Wizerunek anioła zmieniał się w czasie i przestrzeni. Nie ma w tym wcale nic dziwnego – istoty te bowiem potrafią przybrać każdą postać. Jednakże w większości przypadków ich wygląd jest naszym dziełem, stworzonym zależnie od potrzeb epoki i panującej aktualnie mody. Zdegradowaliśmy te istoty do funkcji dekoracji na obrazach. Nasza potoczna wiedza o aniołach ogranicza się do dziecięcej wiary w Anioła Stróża. 1 M. Eliade: Sacrum, mit, historia. Wybór esejów, wyb.i wstęp M. Czerwiński, przeł. A Tatarkiewiecz, PIW, Warszawa 1974, s. 25 2 M. Eliade: Obrazy i symbole. Szkice o symbolizmie magiczno – religijnym, przeł. M.i P. Rodakowie, Wydawnictwo KR, Warszawa 1998, s. 19 www.e­bookowo.pl  S t r o n a | 5 Poza tym kojarzymy je z amorkami, puttami, pulchnymi chłopczykami ze skrzydełkami, kolędnikami. Anioł to ozdoba, statysta ze skrzydłami i gwiazdą na czole. Jego przypadek pokazuje, jak niedaleka jest droga od mitycznego archetypu do potocznego stereotypu, który, zgodnie z definicją Lippmana jest tylko „obrazem w naszych głowach”. Przegląd wizerunków anioła zacznę od prób zdefiniowania jego istoty w oparciu o teksty religijne i filozoficzne. Wezmę także pod uwagę wizje artystyczne pisarzy, poetów i malarzy. Na koniec spróbuję pokazać anioła ukształtowanego we współczesnej kulturze popularnej. Za każdym razem będzie to inna postać, różniąca się od pozostałych nie tylko wyglądem, ale i cechami charakteru. Jednakże ciągle będzie to ten sam anioł. Jego stopniowa antropomorfizacja doprowadziła do tego, że z początkowo bezpłciowej istoty stał się kuszącą blondynką z błękitnymi oczami. Ale takie są właśnie prawa naszej kultury powielanej przez środki masowego przekazu. To, co Boskie, nieuchwytne, wręcz nieosiągalne, staje się dzięki ludzkim zabiegom adaptacyjnym, narzędziem w rękach reklamy. Nasza kultura, zamiast sublimować, prowadzi do wulgaryzacji i upraszczania wszystkiego, co wydaje się niebezpiecznie piękne i wartościowe. Anioły wydostały się więc ze sfery sacrum, by zacząć przejawiać się także w sferze profanum. Po drodze utracić jednak musiały wiele ze swych duchowych przywilejów. Dlatego anioły, które występują w filmach, serialach telewizyjnych nie są tożsame z aniołami biblijnymi, stanowią bowiem kolejny produkt kultury popularnej, dalekiej od teologicznych rozważań. www.e­bookowo.pl  S t r o n a | 6 RRR OOO ZZZ DDD ZZZ III AAA ŁŁŁ PPP III EEE RRR WWW SSS ZZZ YYY AAA NNN III OOO ŁŁŁ YYY WWW RRR EEE LLL III GGG III AAA CCC HHH ŚŚŚ WWW III AAA TTT AAA www.e­bookowo.pl  S t r o n a | 7 RR OO DD OO WW ÓÓ DD AA NN II OO ŁŁ ÓÓ WW Anioły są istotami duchowymi, niematerialnymi, stworzonymi przez Boga. W tradycji żydowskiej, w chrześcijaństwie i islamie traktowane są jako pośrednicy między Bogiem a ludźmi. Nazwa „anioł” oznacza nie naturę, lecz funkcję aniołów jako wysłanników lub posłańców. Słowo to posiada długą tradycję: wywodzi się od wyrazu „angiras”, co w sanskrycie znaczy „duch Boży”, w języku staroperskim „angaros” oznacza posłańca, a w greckim „angelos” używany jest na określenie zwiastuna. Język arabski swoje słowo „malak” zapożyczył od hebrajskiego „malach”. W potocznym użyciu „anioł” oznacza istotę nadprzyrodzoną, pośredniczącą między Bogiem a człowiekiem. Grecki „daimon”, czyli demon jest bliższy temu znaczeniu niż „angelos”.1 W hinduizmie istoty duchowe pośredniczące między bóstwem a człowiekiem to dewy i asury. Dewy są duchami dobrymi, jaśniejącymi. Asury natomiast są ciemne i złe. Jak łatwo się domyśleć, między nimi toczy się nieustanna walka. Boscy posłańcy to nie tylko anioły. Zaliczyć do nich można greckiego Hermesa, nota bene, zaopatrzonego w skrzydła, co prawda przy sandałach, ale jest to pewien wyznacznik misji pośrednika. Do tego samego grona należy również rzymski Merkury, arabski Aubai i babiloński Nabu. Istoty antropomorficzne, zaopatrzone w skrzydła pojawiają się w wyobrażeniach ludów na całym świecie. Na terenie Asyrii, Babilonu i Egiptu pełniły funkcję kultową, dobrze widoczną w postaci sfinksa, będącego opiekunem świątyń i grobowców, a więc swego rodzaju pośrednikiem między dwoma światami. 1 G. Davidson: Słownik aniołów, w tym aniołów upadłych, przeł. J. Ruszkowski, Zysk i Ska, Poznań 1998, s. 20 www.e­bookowo.pl  S t r o n a | 8 AA NN II OO ŁŁ YY II SS LL AA MM UU Całą wiedzę o aniołach muzułmanie przejęli od Żydów. Islam znaczy tyle, co poddanie się czy też uległość woli Allaha. Fundamentem całego systemu religijnego jest sześć zasad wiary: 1. wiara w jedynego Boga Allaha 2. wiara w jego aniołów 3. wiara w objawioną Księgę – Koran 4. wiara w jego proroków 5. wiara w Dzień Sądu Ostatecznego i Zmartwychwstanie 6. wiara w boską predestynację1 Anioły, zgodnie z Koranem, „są to eteryczne istoty, stworzone z najczystszego żywiołu, z ognia; istoty te najdoskonalszej piękności, nie mają płci, stąd wolne są od ułomności i namiętności śmiertelnych. Aniołowie dzielą się na liczne kasty, stosownie do spełnianych obowiązków i łask, jakie u Boga mają; jedni oddając mu cześć obchodzą tron Jego, drudzy wieczne śpiewają hymny na cześć Jego, inni znów są to skrzydlaci gońcy lub pośrednicy ludzi. Najdostojniejsi są czterej archaniołowie. Gabrjel anioł objawień, spisujący wyroki Boga; Michał rycerz walczący za wiarę; Azrael anioł śmierci; Izrafil co ma uderzyć w trąbę ostatecznego sądu. Najświetniejsze kiedyś między nimi miejsce zajmował anioł buntowniczy Azazil.”2 Nie oddał on czci stworzonemu z gliny Adamowi, za co został wygnany z Raju i nazwany Eblisem, czyli rozpaczą. Z zemsty mści się teraz na ludziach. „Aniołowie, zwani Moakbici, podrzędniejsze zajmują miejsce; każdy śmiertelnik ma z nich jednego po prawej, drugiego po lewej stronie, oni śledzą jego uczynki, słyszą 1 R. Piwiński: Mity i legendy w krainie proroka, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1983, s. 21 2 Koran (Al-Koran), z arab.przeł. Jan Murzy Tabak Buczacki, Tom I, Warszawa 1858, s. 132 – 133 www.e­bookowo.pl  S t r o n a | 9 każde słówko.”3 Z nadejściem nocy udają się do nieba ze sprawozdaniem ludzkich czynów, a ich miejsce na czas nocy zajmują inni. Każdy człowiek posiada więc dwóch aniołów stróżów, którzy rejestrują jego poczynania. NN GG EE LL OO LL OO GG II AA Rozkwit angelologii przypada na okres od XI do XIII wieku, kiedy to, szczególnie w żydowskich traktatach gnostyckich, mistycznych i kabalistycznych, pojawiło się wiele nowych informacji o aniołach. Przede wszystkim ujawniono imiona aniołów, które nie były wymienione w Biblii. Imiona te były często tworzone metodą przypadkowego zestawiania liter alfabetu hebrajskiego lub poprzez dodawanie przyrostka –el do dowolnego słowa nadającego się do takiej operacji. Powstawały więc niezliczone ilości aniołów o imionach: Barchiel, Machidiel, Asmodel, Muriel, Werchiel, Barbiel, Andachiel, Hanael. Do roli aniołów adoptowano imiona bóstw pogańskich czy pojęcia wyrażające siłę, moc, piękno. Pseudo–Dionizy Areopagita wymienia imiona siedmiu archaniołów. Są to: Michał, Gabriel, Rafał (Rafael), Uriel, Chamuel, Jofiel i Zodkiel.1 Ale lista ta ma także inne wersje. Stałym elementem są jedynie imiona Michała, Gabriela i Rafała. 3 ibidem, s. 132 – 133 1 G. Davidson: Słownik aniołów, w tym aniołów upadłych, przeł. J. Ruszkowski, Zysk i Ska, Poznań 1998, s. 21 www.e­bookowo.pl 
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Przewodnik po świecie aniołów
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: