Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00053 005190 14053844 na godz. na dobę w sumie
Przewodniki. Rzym i Watykan - ebook/pdf
Przewodniki. Rzym i Watykan - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 161
Wydawca: SBM Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7845-497-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> podróże
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Bogactwo włoskiej kultury ukrytej w zakątkach Rzymu i Watykanu jest niezmierzone. Prezentowany przewodnik zawiera mnóstwo praktyczny porad i adresów, przybliża również historię regionu. To pozycja dla turystów, którzy chcieliby poznać kulturę tego miejsca.
Książka zawiera rozmaite trasy zwiedzania, których głównymi punktami są najciekawsze miejsca. Obiekty na każdej trasie zostały opatrzone niezbędnymi informacjami, takimi jak godziny otwarcia dla zwiedzających, ceny biletów wstępu, itp. By ułatwić komunikowanie na ostatnich kartach książki znalazły się podstawowe i niezbędne zwroty w języku włoskim z polską wymową.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Michał Jaworski Intuicyjne mapy Atrakcje turystyczne Informacje praktyczne RZYM i Watykan Tekst: Michał Jaworski, współpraca Ewa Krzątała-Jaworska Redaktor prowadzący: Dominika Konior Korekta: zespół Wydawnictwa SBM Mapy: AMART Media Projekt okładki i makiety: Paweł Panczakiewicz/PANCZAKIEWICZ ART.DESIGN Skład: Luba Ristujczina Studio Litera – www.studiolitera.pl Zdjęcia na okładce: Front: Shutterstock.com © S.Borisov, © Honza Hruby. Tył: © Brian Kinney, © Samot. Skrzydełka: Shutterstock.com © Andre Viegas, Fotolia.com © fabiomax, © Roberto Serratore, © lamio, © sborisov, © Iakov Kalinin, Wikimedia.org: © Diliff (CC BY-SA 2.5) |wikimedia.org/…/File:Colosseum in Rome-April 2007-1- copie 2B.jpg; © Diliff |wikimedia.org/…/File:St Peter’s Square, Vatican City - April 2007.jpg Zdjęcia: © Marzena, Michał i Jacek Bronowscy: 33, 34, 55g, 69, 74 nr: 1, 3, 9; 77, 90 nr: 1, 2, 8, 9; 93, 94, 100g, 100d, 101, 105, 111l, 111ś, 111p, 112g, 112d, 113, 114 nr 5; 128l, 129ś, 129p, 130, 131, 132 nr: 1, 2, 3, 4,6, 8; 135, 137, 138g, 138d, 140, 141, 144, 146, 147ś, 147p, 147d, 148d, 149l Fotolia.com: © A | POLONI (115); © alessandro0770 (31, 71p); © Alessio Cola (24d); © alibaba (35); © andreadebo (58); © Andrew Bayda (90 nr 5); © Andros68 (52g); © anghifoto (52d); © Argonautis (36, nr 1); © ArTo (120); © bit24 (27); © cescassawin (136); © Circumnavigation (47d); © Clara (78g); © claudiozacc (83, 102); © Darren Baker (149p); © Dasha Petrenko (28); © dulsita (89); © eleonora17 (116); © eleonoralamio (47g); © Eléonore H (54g, 147l); © Enrico Rovelli (18); © eZeePics Studio (38); © fabiomax (43); © fannyes (61g); © fazon (90 nr 3); © fragolerosse (53ś); © Frank Chang (54d); © Frankix (37, 62); © fusolino (86); © gennaro coretti (40); © gianp93 (56, nr 4); © gianpi53 (87ś); © giupax (114 nr 9); © Giuseppe Porzani (24g); © golfbasketballer (12d); © Goran Bogicevi (8, 46);© grafalex (15g, 132 nr 9); © Günter Menzl (132 nr 10); © Iakov Kalini (36, nr 2); © Igor Stepovik (88d); © javarman (55d); © Javier Castro (10); © jovannig (71ś); © Kica Henk (27d); © lamio (139); © lightpoet (53l); © liquid studios (88g); © lornet (134); © Luana Rigolli (72g); © luigi giordano (56, nr 7); © mao-in-photo (74 nr 4); © Marco Desscouleurs (9, 39, 145); © marcovarro (128); © Matthew Bugg (117); © nico99 (22); © Pablo Debat (103, 121, 63); © Pavel Losevsky (14, 71l, 87p); © photyo (68d); © puckillustrations (53p); © Rafael Ben-Ari (87l); © revolvers (125); © Rob Bouwman (32); © robby65 (36, nr 5); © salvioli (114 nr 4, 118); © sborisov (36 nr 9, 57); © Scaliger (76d); © Sergey Kuznetsov (72d); © steschum (133); © swisshippo (75); © themandrake1 (36, nr 8); © TimeHacker (61d); © tina7si (148g); © Tupungato (49, 76g, 36, nr 4); © v0v (106d); © vivalapenler (73); © volgariver (4); © fabiomax (5); © wajan (11); © Yuri Arcurs (36, nr 3) Shutterstock.com: © Ackab Photography (56, nr 2); © AMB (19d); © Annto (21); © claudio zaccherini (79g); © Cristian Zamfir (6g); © dabobabo (27g); © esinel (56, nr 9); © fotobeamde (107); © Iakov Kalinin (20); © Igor Plotnikov (96); © irisphoto1 (92); © Luciano Mortula (15d); © Michael Avory (122); © Mirek Hejnicki (56, nr 6); © Neftali (66); © Peter Kremzar (56, nr 10); © pio3 (90 nr 6); © Samuele (91); © sculpies (58, nr 8); © Sergii Figurnyi (19g); © Tupungato (26, 48, 108g) Wikimedia.org: © Jean-Christophe BENOIST (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Rome-EgliseGesu-Intérieur.jpg (13); © Lalupa (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Parione - s Agnese in Agone interno 1020592.JPG (36, nr 10); © scalleja (CC BY-SA 2.0) | wikimedia.org/…/File:Roma- viadellapace01.jpg (36, nr 6); © Lalupa (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Pigna - Palazzo di Venezia 1010172.JPG (41); © Lalupa (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:S Agostino - Sansovino Madonna del parto 002.jpg (44); © Cegeste (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Palazzo Farnese Roma.JPG (50g); © Blackcat (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:2012-04-05 MACRO Testaccio esterno.jpg (56, nr 5); © Alessio Damato (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Galleria borghese facade.jpg (56, nr 1); © Manfred Heyde (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Ara Pacis Rom.jpg (59d); © Francesco Gasparetti (CC BY 2.0) | wikimedia.org/…/File:ChigiLorenzetto.jpg (60); © sailko (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/ File:Palazzo barberini, scalone del bernini 04.JPG (74 nr 6); © Geobia (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:1418RomaSalCorazzieriQuirinale. jpg (78d); © Torvindus. (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:SStanislausKostka01.jpg (79d); © Welleschik (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/ File:SCarloQuattroFontaneRome2.jpg (80); © Chris Nas (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:FacadeSanCarlo4Fontane5.JPG (81d); © Jean-Pol GRANDMONT (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:0 Méridienne de S. Maria degli Angeli.jpg (84); © Lalupa (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/ File:Monti - via Panisperna 1040339.JPG (90 nr 4); © Bert Kaufmann (CC BY-SA 2.0) | wikimedia.org/…/File:Basilica di Santa Maria in Ara coeli al Campidoglio (8039768752).jpg (95); © Pascal Radigue (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Plan Rome caen Forum Trajan.jpg (97); © User:MatthiasKabel (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Trajans column from north.jpg (98); © Greg O’Beirne (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:RomanForum01ShiftN gobeirne.jpg (99); © Howard Hudson (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Statue Domus Aurea.jpg (106g); © GNU-Lizenz (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Scala Santa 1.jpg (108d); © MM (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/ File:RomaSanGiovanni PaoloCelio dalPalatino.jpg (109); © Alberto Fernandez Fernandez (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Apse mosaic Basilica of St Paul Outside the Walls.jpg (114 nr 3); © Patrick Denker. (CC BY 2.0) | wikimedia.org/…/File:Catacombs S. Sebastiano Rome1.jpg (114 nr 10); © Lalupa (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:MCR - Ludus magnus 1150138.JPG (114 nr 8); © Serein (CC BY-SA 3.0) | wikimedia. org/…/File:Montemartini2.jpg (114 nr 1); © DIMSFIKAS (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Villa Farnesina, Rome.jpg (114 nr 2); © Arturo(CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/Mann File:SaintPaul on the inside.jpg (119); © Greg O’Beirne (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/ File:CircusMaximus gobeirne.jpg (123); © Lalupa (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:Montemartini - sala caldaie e mosaico di s Bibiana 1030479-80.JPG (124); © 0ro1 (CC BY-SA 3.0) | wikimedia.org/…/File:1 Estancia del Sello (Vista general I).jpg (142). Domena publiczna: 6d, 7, 12g, 16, 17, 42, 45, 50d, 56 nr 3, 59g, 64d, 64g, 65, 67, 74 nr 2, 74 nr 8, 81g, 82, 85, 90 nr 7, 110, 114 nr 7, 126G, 126D, 127, 132 nr 7, 143 Flickr.com: © comprock (CC BY-SA 2.0) | www.flickr.com/photos/comprock/5427951724 (132 nr 5); © Special*Dark (CC BY-SA 2.0) | www. flickr.com/photos/allthingschill/7257859518 (74 nr 7); © stijn (CC BY-NC-ND 2.0) | www.flickr.com/photos/stijnnieuwendijk/3399835588 (23); © thomasabraham200 (CC BY-NC 2.0) | www.flickr.com/photos/20724405@N00/5890382337 (90 nr 10); © zio Paolino (CC BY-NC-SA 2.0) | www.flickr.com/photos/ziopaopao/4843297014 (68g) Wydanie I  © Copyright for the text, cover and layout by Wydawnictwo SBM Sp. z o.o. Warszawa 2013 Wydawnictwo SBM Sp. z o.o. ul. Sułkowskiego 2/2, 01-602 Warszawa Historia ................ 5 Święta, imprezy i festiwale ............. 9 Kultura i sztuka ... 13 Religia ................ 17 Słynni ludzie ....... 19 Geografia ........... 22 Sport .................. 25 Kuchnia .............. 27 Zakupy ............... 30 Informator ......... 32 Słowniczek ......... 34 Centrum historyczne ..... 37 Kościół św. Ignacego Loyoli ..................... 39 Pałac Doria Pamphili .. 39 Kościół św. Marka ...... 40 Muzeum Narodowe Pałac Wenecki ........... 41 Krypta Balbi ............. 41 Il Gesù ..................... 42 Bazylika NMP powyżej Minerwy ....... 43 Panteon .................. 43 Pałac Madama ........... 44 Kościół św. Ludwika .... 44 Świątynia św. Augustyna .......... 44 Pałac Altemps ........... 44 Kościół Matki Bożej Królowej Pokoju ........ 45 Plac Navona ............. 45 Pałac Pamphili .......... 48 Pałac Braschi ............. 48 Chiesa Nuova ........... 48 Kościoł Sant’Andrea della Valle ................ 49 Campo de’ Fiori ......... 49 Pałac Farnese ........... 50 Palazzo Galleria Spada .......... 51 Synagoga ................ 52 Plac Mattei ............... 52  Informacje turystyczne ...................53 Willa Borghese i Trydent .......... 57 Ara Pacis Augustae ..... 59 Bazylika NMP Wszystkich Ludzi ....... 60 Piazza del Popolo ...... 60 Willa Borghese .......... 60 Galleria Borghese ...... 60 SPIS TREŚCI Narodowe Muzeum Etruskie ...... 66 GNAM .................... 67 Willa Medyceuszy ...... 68 MACRO ................... 68 Plac Hiszpański ........ 69 Kościół św. Trójcy ..... 69  Informacje turystyczne ....................71 Termini, Kwirynał i San Lorenzo .. 75 Fontanna di Trevi ....... 77 Pałac Kwirynalski ....... 78 Kościół św. Andrzeja na Kwirynale ............ 79 Narodowa Galerii Sztuki Antycznej ........ 79 Kościół św. Karola przy Czterech Fontannach .. 81 Bazylika Matki Bożej Większej .......... 82 Palazzo Massimo ...... 82 Bazylika Matki Bożej Anielskiej i Męczenników .......... 83 Termy Dioklecjana ...... 84 Dzielnica San Lorenzo .............. 85 Bazylika św. Wawrzyńca za Murami ............... 85  Informacje turystyczne ....................87 Eskwilyn, Palatyn i św. Jan na Lateranie ... 91 Muzea Kapitolińskie ... 93 Bazylika Matki Bożej Ołtarza Niebiańskiego ........... 95 Pomnik Wiktora Emanuela II .............. 96 Forum Trajana .......... 97 Forum Augusta ......... 97 Forum Cezara .......... 97 Forum Romanum ...... 97 Palatyn .................. 103 Koloseum ............... 104 Złoty Dom Nerona .... 106 Bazylika św. Piotra w Okowach ............. 106 Bazylika św. Jana na Lateranie ............ 106 Bazylika św. Jana i Pawła ........ 109 Domy rzymskie ........ 109  Informacje turystyczne .................111 Rrzym alternatywnie ... 115 Audytorium ............. 117 Muzeum MAXXI ........ 117 Ponte Milvio ............ 118 Bazylika św. Pawła za Murami .............. 118 Dzielnica EUR. .......... 120 Via Appia Antica ....... 120 Katakumby ............. 120 Mauzoleum Cecylii Metelli .............. 121 Muzeum Cywilizacji Rzymskiej ............... 121 Narodowe Muzeum Etnografii i Prehistorii 122 Narodowe Muzeum Sztuk i Tradycji Ludowych ............... 122 Testaccio ................ 122 Kościół Santa Maria in Cosmedin ............ 122 Circus Maximus ....... 123 Bazylika św. Sabiny ... 123 MACRO Future ......... 123 Muzeum Centrale Montemartini .......... 123 Trastevere .............. 124 Kościół św. Cecylii na Trastevere .......... 124 Bazylika NMP na Zatybrzu ............. 125 Kościół NMP od Świętych Schodów .126 Willa Farnesina ........ 126 Janikulum ................ 128  Informacje turystyczne .................129 Watykan ........ 133 Plac św. Piotra ......... 135 Bazylika św. Piotra .... 135 Ogrody Watykańskie . 138 Muzea Watykańskie .. 138 Zamek Świętego Anioła ....... 146  Informacje turystyczne .................147 Mapy ................. 150 Indeks ............... 160 RZYM I WATYKAN Wśród europejskich miast Rzym jest jednym z tych, wobec których nie można zostać obojętnym. Praw- dopodobnie każdy znajdzie powód, by odwiedzić Wieczne Miasto – kolebkę cywilizacji europejskiej, które wywarło tak duży wpływ na rozwój sztuki, kul- tury, filozofii i dało podwaliny wielu językom, prawo- dawstwu, organizacji społeczeństwa. Minione trzy wieki to czas, kiedy włoska stolica kształtowała miej- ską tożsamość, zadziwiającą dziś niespotykaną kul- turą i wspaniałą architekturą. Architektura miasta – Koloseum, Bazylika św. Piotra, liczne muzea sztuki oraz rzymskie place i fontanny są nie tylko symbola- mi Rzymu, ale świadczą także o innowacyjnych zwro- tach w ewolucji sztuki i kultury europejskiej, które dokonały się właśnie tutaj. Podczas podróży do Rzy- mu i Watykanu warto mieć otwarte oczy i umysł, gdyż na każdym kroku potknąć się można o kawałek historii świata… Panorama Rzymu H I S T O R I A 4 Rzym i Watykan Historia Rzymianie z dumą opowiadają legendę o Ro- mulusie i Remusie, objaśniającą historię powstania Wiecznego Miasta. Archeologo- wie nie są zgodni co do daty założenia Rzy- mu, dlatego przyjmuje się, że dokonał tego legendarny Romulus w 753 r. p.n.e. Zaraz po tym zabił swojego brata Remusa w obronie miasta. Od tego momentu morderstwa i prze- moc na zawsze będą już wpisane w historię Wiecznego Miasta. Na rozwój i ucywilizowanie Rzymu oraz całego Półwyspu Apenińskiego mieli wpływ przyjezdni Grecy i Feni- cjanie. Początkowo tereny osady nad Tybrem zamieszkiwał tajemniczy lud Etrusków. W VI w. p.n.e. władzę prze- jęła arystokracja, a owocem ich rzą- dów była pierwsza republika rzym- ska. Od tego momentu rozpoczęła się ekspansja miasta. W 40 lat Rzy- mianom udało się podbić niemal cały półwysep, basen Morza Śródziemne- go, Hiszpanię, Azję Mniejszą, Macedo- nię i północną Afrykę. Największym, w  końcu pokonanym, rywalem Rzymu był wówczas Hannibal, władca Kartaginy (dzisiejszej Tunezji). Bunt ludności (najsłynniejszy pod przewod- nictwem Spartakusa) wywołany po- garszającą się sytuacją ekonomiczną państwa, które wszystkie środki wy- dało na prowadzenie wojen, dopro- wadził do upadku republiki. Kres buntom przyniosło powieszenie 6 tys. niewolników, wzdłuż głównej rzym- skiej drogi – Via Appia. Niewątpliwie Rzym zaczął rozwijać się za rządów Juliusza Cezara, który powiększył tereny Cesarstwa o Galię, Bretanię, tereny dzisiejszych Niemiec i Bliskiego Wschodu (zwłaszcza Egipt). Z czasem prawie wszystkie ziemie okalające Morze Śródziemne należa- ły więc do tego samego mocarstwa. Nowa era zaczęła się udaną próbą zjednoczenia imperium podzielone- go na prowincje przez Oktawiana Au- gusta. Dalej historia miasta znajduje powiązanie z narodzinami Chrystu- sa, którego życie miało zmienić bieg Wilczyca kapitolińska H I S T O R I A 5 dziejów. Jego pierwszemu uczniowi, Piotrowi, powierzono opiekę nad Ko- ściołem i to on został pierwszym pa- pieżem. Na grobie męczennika, któ- ry z misją szerzenia chrześcijaństwa dotarł do Rzymu, stanęła Bazylika św. Piotra. Chrześcijaństwo zostało uznane za oficjalną religię Cesarstwa przez Konstantyna Wielkiego dopie- ro w IV w. Imperium Rzymskie upadło ostatecznie w 476 r., pozostawiając miejsce na rozwój chrześcijaństwa. Karol Wielki w 800 r. został korono- wany przez papieża na cesarza rzym- skiego i tym samym cesarstwo się od- rodziło. Po konfliktach papieży i ich emigracji do Awinionu (1309−1377) w historii Rzymu nastał harmonijny okres. Dopiero na początku renesan- su spokój został zakłócony – wów- czas prowincje półwyspu zaintereso- wały Francuzów i Hiszpanów, którzy Rzeźba św. Piotra na Watykanie w XVI w. zgrabili i zniszczyli Wieczne Miasto. Rzym odrodził się jednak po raz kolejny, kiedy artyści zaczęli od- nawiać go według kanonu nowej, Karl Briułłow, Najazd Genezeryka na Rzym (1833−1836) 6 Rzym i WatykanHISTORIA barokowej sztuki. Wiele z rozwiązań architektonicznych tego stylu podyk- towanych było chęcią odpowiedzi na szerzącą się w Europie reformację. W XIX w. Rzym zainteresował miesz- kańców północnych prowincji wło- skich, którzy zjednoczyli cały półwysep w jedno państwo. W 1870 r. został stolicą Włoch. XX w. to z kolei ciem- ne lata marszu na Rzym Mussolinie- go i początek ery faszyzmu. Abdyka- cja ostatniego króla Włoch, Wiktora Emanuela III (1946 r.), dała początek urozmaiconemu życiu politycznemu Włoch. WAŻNE WYDARZENIA • 753 p.n.e. Umowna data założe- nia Rzymu. • 390 p.n.e. Pierwszy w historii na- jazd na Rzym dokonany przez Gallów. • 264−146 p.n.e. Wojny punickie; w 146 r. zdobycie Kartaginy przez Rzymian. • 58−49 p.n.e. Juliusz Cezar podbija Galię, Anglię i przekracza Rubikon, podbija półwysep. • 27 p.n.e. Oktawian zostaje pierw- szym cesarzem rzymskim i przyj- muje imię August. • 54−68 Panowanie Nerona, któ- ry prawdopodobnie sam podpa- lił Rzym, a później prześladował z tego powodu chrześcijan. • 161−286 Najazdy barbarzyńców na Rzym i w 286 r. rozpad cesar- stwa na cesarstwo wschodnie i za- chodnie. • 313 Zjednoczenie cesarstwa, ustanowienie chrześcijaństwa oficjalną religią na mocy edyktu mediolańskiego. Konstrukcja pierw- szych bazylik w Wiecznym Mieście. • 476 Ostateczny upadek cesarstwa. • 1309 Wygnanie papieży do Awi- nionu. • 1417 Zakończenie konfliktu i po- wrót papieży do Rzymu. • 1471−1484 Zlecenie budowy Ka- plicy Sykstyńskiej przez papieża Sykstusa IV. • 1848−1849 Giuseppe Mazzini i Giuseppe Garibaldi rozpoczęli re- wolucję Risorgimento, która zjed- noczyła Włochy. • 1870 Rzym stolicą Włoch. • 1922 Marsz Mussoliniego na Rzym i początek rządów faszystowskich. • 1946 Ogłoszenie republiki włoskiej. • 1962−1965 II sobór watykański i reformy w kościele katolickim. • 1978 Karol Wojtyła wybrany papie- żem. • 2011 Beatyfikacja Jana Pawła II. Giuseppe Garibaldi 7 HISTORIA Święta, imprezy i festiwale Rzym i Watykan to miejsca, w których historia pozostawiła wiele powodów do świętowania. STYCZEŃ LUTY Karnawał (cały miesiąc) Klimat kar- nawału najbardziej daje się odczuć na placu Navona, np. podczas cało- nocnych zabaw. Nowy Rok (1 stycznia) W katakum- bach Priscilli procesja i Te Deum upamiętniające pierwszych męczen- ników. Święto św. Antoniego (17 stycznia) W kościele św. Euzebiusza na Eskwily- nie błogosławieństwo zwierząt. Odpust (18 stycznia) Bazylika św. Piotra. Ś W I ę T A , I m P R E Z Y I   f E S T I W A L E Święto wiosny i Schody Hiszpańskie tonące w kwiatach 8 Rzym i Watykan Karnawał (cały miesiąc) W okolicach Via Nazionale i Via Cola di Rienzo na- trafić można na karnawałowych prze- bierańców, widowiskowe pochody. Koniecznie trzeba spróbować lokal- nych pączków i faworków. mARZEC Święto św. Franciszki Rzymianki (9 marca) Przy Koloseum błogosła- wieństwo samochodów. Święto św. Józefa (19 marca) Wielki festyn u stóp wzgórza Mario, między Watykanem i Tybrem, wypieki pącz- ków i naleśników. Święto wiosny (przełom marca i kwietnia) Schody Hiszpańskie prowa- dzące do kościoła św. Trójcy są pięk- nie udekorowane azaliami, w kościele odbywają się wówczas liczne koncerty. KWIECIEŃ Pielgrzymka (Wielki Tydzień) Niezwy- kle popularne są pielgrzymki do Świę- tych Schodów przy bazylice św. Jana na Lateranie. Droga Krzyżowa (Wielki Piątek) Rzymskie Koloseum staje się miej- scem nabożeństwa prowadzonego przez papieża. Błogosławieństwo (Niedziela Wielka- nocna) Uroczyste błogosławieństwo papieża Urbi et Orbi na placu św. Piotra. Pasquetta (Poniedziałek Wielkanoc- ny) We wszystkich parkach w mie- ście jest to dzień pierwszego pikniku w gronie znajomych. Rocznica ufundowania miasta (21 kwietnia) Na Kapitolu odbywa się huczny festyn ze spektaklami i kolo- rowym pochodem chorągwi. mAJ Settimana della Cultura, tydzień kultury (data ruchoma) W czasie 8 dni na terenie całego miasta pro- mowana jest szeroko pojęta kultu- ra, bezpłatne są wówczas wejścia do muzeów, zwiedzanie zabytków, orga- nizowane są dodatkowe atrakcje. Tłumy ludzi gromadzą się podczas uroczystości kościelnych na placu św. Piotra Targi antyków (połowa maja) Via dei Coronari to miejsce dla koneserów antyków i starych książek. Międzynarodowe zawody gry w te- nisa (ostatni tydzień maja) Na Foro Ita- lico gratka dla fanów tenisa ziemnego. CZERWIEC Święto Republiki (pierwsza niedziela) Na Via dei Fori Imperiali odbywa się parada wojskowa. Degustacja ślimaków (23 czerwca) Na Piazza di Porta San Giovanni in Laterano odbywa się tradycyjna de- gustacja. Święto św. Piotra i Pawła (29 czerwca) W Bazylice św. Piotra odbywa się msza św. śpiewana pod przewodnictwem papieża. LIPIEC Wielki festyn (cały miesiąc) Na brze- gach Tybru wystawy dzieł sztuki, rze- miosła, win i lokalnych produktów spo- żywczych. Wieczorem pokazy sztucz- nych ogni i koncerty tradycyjnej muzyki Kulturalny Lipiec (cały miesiąc) W ter- mach Karakalli festiwal opery na świe- żym powietrzu, koncerty w willi Ada i festiwal teatralny w Ostii Antica. SIERPIEŃ Święto św. Wawrzyńca (10 sierpnia) Odpust i festyn w dzielnicy św. Waw- rzyńca (San Lorenzo, niedaleko stacji Termini). Festa delle Catene (1 sierpnia) W ko- ściele św. Piotra w Okowach (San Pietro in Vincoli) odpust i wystawienie relikwii św. Piotra. Ferragosto (15 sierpnia) Na terenie całych Włoch święto Wniebowzięcia Ś W I ę T A , I m P R E Z Y I   f E S T I W A L E 9 Maryi, kulminacja okresu urlopowego we Włoszech; w tym czasie zamknięta jest większość instytucji publicznych. WRZESIEŃ La notte bianca (połowa września) Święto kultury, możliwość bezpłatne- go zwiedzenia wielu zabytków. Mecze piłki nożnej (cały miesiąc) Na Stadio Olimpico początek sezonu niedzielnych meczy piłkarskich. Festiwal Roma Europa (wrzesień– listopad) W willi Medyceuszy przed- stawienia teatralne i koncerty. LISTOPAD Święto młodego wina (koniec mie- siąca) Na Campo de’ Fiori wielka im- preza. Święto św. Cecylii (22 listopada) Uroczystości w bazylice św. Cecylii na Zatybrzu (in Trastevere); odpust także w katakumbach św. Kaliksta, gdzie Cecylia została pochowana. Spektakle (koniec miesiąca) W Operze rzymskiej początek sezonu spektakli. GRUDZIEŃ Święto Niepokalanego Poczęcia NMP (8 grudnia) Statua Matki Bożej na placu Hiszpańskim jest dekoro- wana przez strażaków koroną z kwia- tów. Czasami jest możliwość uczest- niczenia w ceremonii z papieżem. Szopki bożonarodzeniowe (od 20 grudnia) W bazylice Matki Bożej Oł- tarza Niebiańskiego sezon szopek bo- żonarodzeniowych; możliwość ogląda- nia także wystawy tradycyjnych szopek przy Via Giulia. Błogosławieństwo (25 grudnia) Uroczyste bożonorodzeniowe bło- gosławieństwo papieża w Bazylice św. Piotra. P o w i i i t a n e N o w e g o R o k u – w d o k n a Z a m e k Ś w ę t e g o A n o a i i ł 10 Rzym i WatykanŚwięta, imprezy i festiwale Kultura i sztuka Żadne inne miasto na świecie nie może po- szczycić się tak bogatą i długą historią jak Rzym. Już od epoki brązu rozwojowi miasta towarzyszył rozkwit kultury. Z tego powodu różne style artystyczne mieszają się w nim i nakładają na siebie, a to składa się na niepo- wtarzalny urok stolicy. Ogromne zbiory rzeźby antycz- nej, które można podziwiać m.in. w Rzymskim Muzeum Narodowym, w Termach Dioklecjana, Muzeach Watykańskich oraz w Muzeach Kapi- tolińskich, świadczą o ogromnym za- miłowaniu Rzymian do sztuki. W średniowieczu, kiedy religia chrześcijańska uznana została ofi- cjalnym wyznaniem Cesarstwa Rzym- skiego (na mocy edyktu mediolań- skiego, 313 r.), sztuka charakteryzo- wała się przede wszystkim wpływami bizantyjskimi. Warto zwrócić uwagę Wnętrza Bazyliki św. Piotra K U L T U R A I S Z T U K A 11 Sykstyńskiej. Polichromie Rafaella Santi można oglądać w komnatach Pałacu Watykańskiego nazwanych jego imieniem. Wybitni manieryści, jak np. Rosso Fiorentino i Parmi- gianino, kontynuowali dzieła podję- te przez mistrzów renesansu. Schy- łek XVI w. naznaczony został przez Frederica Baroccia, który zapro- ponował nowy kierunek sztuki – ba- rok. Nowi geniusze – Caravaggio w malarstwie i Gian Lorenzo Ber- nini przede wszystkim w rzeźbie – dostarczyli Wiecznemu Miastu kolej- nych powodów do dumy. Dzieła oby- dwu artystów oglądać można przede Wnętrze Koloseum K U L T U R A I S Z T U K A Muzea Watykańskie na zachowywaną tradycję mozaik, które pokryły wiele kopuł rzymskich kościołów na przestrzeni IV i XIX w. Kościoły były wówczas ważnymi ośrodkami sztuki, a kolejni papieże z dbałością upiększali ich architek- turę. Wiele starożytnych zabytków ucierpiało ze względu na rozbudowę średniowiecznych bazylik, np. Forum Romanum, którego elementy posłu- żyły do budowy Bazyliki św. Piotra. Okres odrodzenia również zazna- czył się mocno w sztuce Rzymu. Re- nesansowymi freskami pędzla San- dra Botticellego, Domenico Ghi- rlandaia i Pietra Perugina jest ozdobiona część Kaplicy Sykstyńskiej oraz należące dziś do Muzeów Wa- tykańskich apartamenty rodu Bor- giów, pokryte także malowidłami Fi- lippina Lippi. Jednak za największe osiągnięcia rzymskiego renesansu należy uznać rzeźbę Pietà Michała Anioła, przechowywaną w Bazylice św. Piotra oraz jego freski w Kaplicy 12 12 Rzym i Watykan Rzym i Watykan Sklepienie Il Gesù wszystkim w Galerii Borghese. W Rzy- mie wiele jest także barokowych ko- ściołów, wśród których prym wiedzie Il Gesù – Kościół Najświętszego Imie- nia Jezus. Po okresie baroku Rzym stał się międzynarodową stolicą sztuki. Jed- nak z trudnem przychodzą na myśl slawy większe niż Michał Anioł, Rafael Santi czy Bernini. Sztuka w Wiecznym Mieście ciągle się rozwija, o czym świadczy zestawienie sztuki staro- żytnej z nowoczesnym otoczeniem w Centrale Montemartini oraz dwa muzea sztuki współczesnej eksponu- jące sztukę XX w. − MAXXI i muzeum sztuki współczesnej − MACRO. Folklor miejski Każdy mieszkaniec Rzymu żyje na starożytnych fundamentach, co ma swoje uroki, ale sprawia też niemało problemów. Nikogo nie dziwią już wszechobecne wyko- paliska. Żadnej z prac budowla- nych, choćby trzeciej linii metra, nie można podjąć bez zgody ar- cheologów. Do miejscowych ciekawostek na- leżą także niespodziewane wizyty papieża w dzielnicach Rzymu, któ- re dla miejscowych oznaczają do- datkowy czas spędzony w korkach, podczas gdy zacny gość do domu wraca helikopterem. K U L T U R A I S Z T U K A 1313 Religia Włochy to kraj katolicki. Kościoły podczas na- bożeństw nie są jednak wypełnione po brzegi, zwłaszcza w dużych miastach, gdzie spotkać można przede wszystkim osoby starsze. Inne wyznania oraz religie są obecne tylko w po- szczególnych regionach. Protestanci mieszkają przede wszyst- kim na północy kraju, w  Tyrolu. Poza tym we Włoszech żyją także wyznawcy prawosławia. Duże miasta, gdzie łatwiej znaleźć pracę (Mediolan, Rzym) oraz południowe regiony pół- wyspu, z których niedaleko do Afryki, notują także ciągły wzrost liczby mu- zułmanów, dla których Włochy są często alternatywą między Afryką i bogatszymi krajami Europy Północ- nej. Na terenie całych Włoch można też zwiedzić kilka synagog, zwłasz- cza w dużych miastach (Rzym, Triest, Florencja, Wenecja), gdzie żyją tak- że wspólnoty wyznawców judaizmu. Największa synagoga we Włoszech znajduje się we Florencji. Państwo kościelne uzyskało w 1929 r. ramach tzw. traktatów la- terańskich przywileje zapewniają- ce mu niezależność oraz niepod- ległość i tym samym Watykan jest oddzielnym państwem z gwarancją R E L I G A I Kopuła Bazyliki Matki Boskiej Większej 14 Rzym i Watykan Wnętrze Bazyliki św. Jana na Lateranie eksterytorialności. Jest to politycz- ny problem dla wielu Włochów. Nie- którzy kwestionują np. utrzymywanie księży i zakonników, których naucza- nie religii w szkołach jest opłacane z budżetu państwa. Watykan korzysta także z wielu przywilejów podatko- wych w ramach pomocy państwowej. Tym co może dziwić we włoskich kościołach jest brak ławek, co dodat- kowo potęguje wrażenie ogromu bu- dowli. Miejsca do siedzenia znajdują się przeważnie w bocznych kaplicach, gdzie odbywają się nabożeństwa. W głównych nawach odbywają się tyl- ko ceremonie wielkich świąt. Widok na Bazylikę św. Piotra Osobliwe sytuacje we włoskich kościołach Podczas zwiedzania włoskich ko- ściołów przybysz z Polski często może poczuć się zaskoczony. Niektórzy wierni mają w zwyczaju wchodzić do świątyni z psami, co świadczy o szczególnym statusie czworonogów we włoskim społe- czeństwie (wolno je wprowadzać także do większości sklepów, lo- dziarni oraz barów). Poza tym nie należy się oburzać, gdy osobistą modlitwę lub nawet mszę prze- rwie dzwoniący telefon komór- kowy. Jego posiadacz nie tylko go nie wyłączy, ale na dodatek od- bierze, żeby poinformować o tym, gdzie się znajduje i że nie może rozmawiać.  R E L I G A I 15
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Przewodniki. Rzym i Watykan
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: