Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00533 008219 10498215 na godz. na dobę w sumie
Przygotowanie do wyceny. Startup okiem praktyka - książka
Przygotowanie do wyceny. Startup okiem praktyka - książka
Autor: Liczba stron: 200
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-8717-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> e-biznes
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Sprawdź, jaki majątek siedzi w Twoim startupie!

Początkujące firmy często potrzebują wsparcia zewnętrznych inwestorów, którzy pomogliby im zrealizować śmiałe, potencjalnie bardzo zyskowne projekty. To motywuje ich założycieli do aktywnych poszukiwań partnerów biznesowych, skłonnych wyłożyć gotówkę na stół. Jednak nikt nie lubi kupować kota w worku. Przyszły inwestor zwykle starannie sprawdza, z kim ma do czynienia. I tu zaczynają się schody... Jak bowiem sprawdzić wiarygodność i wartość organizacji, która dopiero co pojawiła się na rynku? Czy w ogóle istnieją jakieś rzetelne metody takiej wyceny? I jak właściciel startupu może się do niej przygotować?

W tej książce znajdziesz omówienie wszystkich aspektów wyceny początkujących firm, z uwzględnieniem wielu trudności wiążących się z tym procesem. Jej autor na konkretnych przykładach pokaże Ci, jak estymować wartości materialne, niematerialne i prawne, jak oszacować wartość know-how, jak przygotować dokumentację dla audytorów, banków, biegłych etc. Dowiesz się także, jakie błędy zdarzają się podczas wyceniania, jakich argumentów warto używać w rozmowie z inwestorami oraz jakie są wskazania do stosowania metody odtworzeniowej. Krótko mówiąc, znajdziesz tu wszystko to, co musisz wiedzieć, jeśli masz przekonać kogokolwiek do zainwestowania w Twoją młodą firmę. Powodzenia!

Zrób wycenę, rozwiń skrzydła!



Grzegorz Sperczyński - członek rad nadzorczych eFund SA oraz Inpingo SA, a także współwłaściciel eFund SA i pośrednio grupy kapitałowej, w której jest m.in. fundusz zalążkowy TechnoBoard. W TechnoBoard do września 2013 był zaangażowany w procesy preinkubacji. Obecnie w TechnoBoard sprawuje funkcję nadzorczą z poziomu eFund SA. W trakcie kariery zawodowej pomógł operacyjnie przetworzyć ponad 1300 pomysłów typu startup. Współdziała z zarządami spółek funduszu TechnoBoard, zwłaszcza w zakresie budowania otwartych synergii kapitałowych i sprzedażowych do rynku e-biznesowego. Publikuje na portalach mambiznes.pl.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Redaktor prowadzący: Magdalena Dragon-Philipczyk Projekt okładki: Jan Paluch Materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: onepress@onepress.pl WWW: http://onepress.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://onepress.pl/user/opinie/przywy Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. ISBN: 978-83-246-8717-6 Copyright © Helion 2014 Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis tre(cid:295)ci Wst(cid:275)p .................................................................11 Dla kogo jest ta ksi(cid:200)(cid:285)ka? .............................................................. 14 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) praktyczna a cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) teoretyczna .......................................... 20 Rozdzia(cid:227) 1. Esencja warto(cid:295)ci niematerialnych i prawnych — oprogramowanie ..............................23 Estymacja warto(cid:258)ci niematerialnych i prawnych .......................... 23 Oprogramowanie obce ......................................................... 24 Oprogramowanie w(cid:239)asne — metoda podstawowa ewaluacji ................................... 27 Inne metody ewaluacji oprogramowania .............................. 39 Przyk(cid:239)ady wycen oprogramowania w(cid:239)asnego ........................ 43 Podsumowanie przyk(cid:239)adów .................................................. 55 Rozdzia(cid:227) 2. Inne warto(cid:295)ci niematerialne i prawne z wykluczeniem know-how .......................57 Inne warto(cid:258)ci niematerialne i prawne .......................................... 57 Umowy handlowe ................................................................. 57 Inne umowy warunkowe ...................................................... 76 Domeny ................................................................................ 90 Zastrze(cid:285)ony znak towarowy .................................................. 94 Kontent: blogi ....................................................................... 95 Kontent: zdj(cid:218)cia typu stock .................................................. 99 Kontent: infografiki, raporty graficzne ............................... 101 Marka ................................................................................. 102 Bazy danych ........................................................................ 107 W(cid:239)asne fonty lub inna dzia(cid:239)alno(cid:258)(cid:202) artystyczna ................... 113 Crawler ............................................................................... 114 Kup książkęPoleć książkę 8 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a Rozdzia(cid:227) 3. Know-how jako zapis wiedzy dla potomnych 117 Know-how .................................................................................. 117 Przyk(cid:239)ad 1. Know-how zwi(cid:200)zane z przygotowaniem rynkowym w postaci dokumentu technicznego ankiety wraz z opisem sposobu analizy danych rynkowych oraz dostosowania produktu ..................... 119 Przyk(cid:239)ad 2. Know-how zwi(cid:200)zane z przygotowanym modelem sprzeda(cid:285)owym z parametryzacj(cid:200) ................... 120 Przyk(cid:239)ad 3. Know-how zwi(cid:200)zane z zastosowaniem komponentów i klas realizuj(cid:200)cych funkcje biznesowe .. 121 Przyk(cid:239)ad 4. Know-how zwi(cid:200)zane z wykorzystaniem szablonów layout .............................. 122 Przyk(cid:239)ad 5. Know-how na podstawie audytu u(cid:285)yteczno(cid:258)ci aplikacji ........................................ 124 Przyk(cid:239)ad 6. Grupa fanów na portalu spo(cid:239)eczno(cid:258)ciowym jako element bazy kontaktowej i (cid:283)ród(cid:239)o analityczne ..... 125 Przyk(cid:239)ad 7. Know-how zwi(cid:200)zane z modelem sprzeda(cid:285)y w oparciu o zakupy grupowe ..... 128 Przyk(cid:239)ad 8. Know-how prawne w oparciu o konstrukcj(cid:218) regulaminow(cid:200) serwisu ............................ 129 Przyk(cid:239)ad 9. Know-how zwi(cid:200)zane z w(cid:239)asn(cid:200) metodyk(cid:200) zarz(cid:200)dzania ................................... 131 Przyk(cid:239)ad 10. Know-how budowy sieci ewangelizacyjnej w ramach edukacji produktowej ........ 132 Przyk(cid:239)ad 11. Know-how zwi(cid:200)zane z prowadzeniem profilu spo(cid:239)eczno(cid:258)ciowego ................. 134 Przyk(cid:239)ad 12. Ekspertyzy prawne o ró(cid:285)nym zakresie .......... 135 Przyk(cid:239)ad 13. Know-how zwi(cid:200)zane z procesem rekrutacji pracowniczej .............................. 135 Przyk(cid:239)ad 14. Know-how zwi(cid:200)zane z interpretacjami modelu biznesowego ......................... 136 Przyk(cid:239)ad 15. Know-how zwi(cid:200)zane z szablonami umów ..... 136 Przyk(cid:239)ad 16. Know-how zwi(cid:200)zane z algorytmik(cid:200) rozpoznawania mowy ............................. 137 Kup książkęPoleć książkę S p i s t r e (cid:295) c i 9 Przyk(cid:239)ad 17. Know-how zwi(cid:200)zane z opracowaniem sterowników modu(cid:239)owych .................. 138 Przyk(cid:239)ad 18. Know-how zwi(cid:200)zane z planem taktycznym wdro(cid:285)enia us(cid:239)ugi ......................... 139 Przyk(cid:239)ad 19. Know-how zwi(cid:200)zane z opracowaniem sieci zasi(cid:218)gowo-sprzeda(cid:285)owej ............ 140 Podsumowanie ................................................................... 141 Rozdzia(cid:227) 4. (cid:294)rodki trwa(cid:227)e, czyli to, co inwestorzy lubi(cid:270) najbardziej ........................... 143 Estymacja (cid:258)rodków trwa(cid:239)ych — (cid:258)rodki zakupione .................... 144 Estymacja (cid:258)rodków trwa(cid:239)ych — w(cid:239)asnor(cid:218)cznie wykonane ........ 146 Krok 1. — jestem tym, z czego jestem ............................... 147 Krok 2. — dzia(cid:239)ania operacyjne w ramach kosztów wytworzenia ....................................... 148 Krok 3. — „antyaliasing” warto(cid:258)ci, czyli ile to mo(cid:285)e by(cid:202) warte na rynku ............................. 149 Podsumowanie kroków ...................................................... 152 Rozdzia(cid:227) 5. Co powoduje, (cid:307)e rzeczoznawca (cid:227)apie si(cid:275) za g(cid:227)ow(cid:275) ...................... 153 Najcz(cid:218)stsze b(cid:239)(cid:218)dy w sk(cid:239)adnikach maj(cid:200)tkowych prezentowanych do wyceny ............................... 153 Przyk(cid:239)ad czynno(cid:258)ci operacyjnej — wynajem biura ............. 154 Przyk(cid:239)ad czynno(cid:258)ci operacyjnej — praca grafika ............... 154 Przyk(cid:239)ad czynno(cid:258)ci operacyjnej — layout .......................... 155 Przyk(cid:239)ad czynno(cid:258)ci operacyjnej — przygotowanie dzia(cid:239)a(cid:241) marketingowych .................. 156 Przyk(cid:239)ad czynno(cid:258)ci operacyjnej — konfiguracja (cid:258)rodowiska serwerowego ..................... 157 Przyk(cid:239)ad czynno(cid:258)ci operacyjnej — szkolenia ..................... 159 Szablony raportowe ............................................................ 161 Cennik ................................................................................ 162 Procedury ........................................................................... 162 Analizy ................................................................................ 164 Kup książkęPoleć książkę 10 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a B(cid:239)(cid:200)d przeszacowania .......................................................... 166 Baza danych czy nie baza danych ....................................... 167 Instrukcje wykonawcze bez opisu wiedzy .......................... 167 Brak elementów przedsi(cid:218)biorstwa w przedsi(cid:218)biorstwie ..... 168 Schematy ............................................................................ 171 Prace przygotowawcze ........................................................ 172 Czy to nale(cid:285)y do pana, czy nie ............................................ 173 Rozdzia(cid:227) 6. Cz(cid:275)(cid:295)(cid:260) teoretyczna sercem dyskusji ........... 175 Dlaczego wycena startupów jest tak trudna? ............................. 175 Dlaczego jestem fanatykiem metody odtworzeniowej? ............. 176 Wycena siebie, przedsi(cid:218)biorstwa, a mo(cid:285)e projektu ...................... 178 Obrona wyceny, czyli inwestor mówi „sprawdzam” ..................... 181 Troch(cid:218) od strony podatkowej .................................................... 185 Rekomendacja rzeczoznawcy maj(cid:200)tkowego Marcina Roja ........ 187 Rekomendacja rzeczoznawcy maj(cid:200)tkowego Beaty Jarz(cid:200)bek ..... 191 Metoda odtworzeniowa a ryzyko projektowe ............................ 192 O autorze .......................................................... 195 Klauzula zastrzegaj(cid:270)ca .......................................... 197 Podsumowanie .................................................... 199 Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:227) 1. Esencja warto(cid:295)ci niematerialnych i prawnych — oprogramowanie Estymacja warto(cid:295)ci niematerialnych i prawnych Jak wspomnia(cid:239)em w s(cid:239)owniczku, warto(cid:258)ci niematerialne i prawne s(cid:200) pewnego rodzaju dobrami, aktywami wirtualnymi, co jednak(cid:285)e nie oznacza, (cid:285)e nieutrwalonymi. W du(cid:285)ej mierze opieraj(cid:200) si(cid:218) na konkretnych dokumentacjach, kodzie lub zapisach. Warto(cid:258)ci niematerialne i prawne s(cid:200) dzielone zgodnie z ustaw(cid:200) o rachunkowo(cid:258)ci, jednak(cid:285)e w tej ksi(cid:200)(cid:285)ce wydzieli(cid:239)em nast(cid:218)puj(cid:200)ce podgrupy: oprogramowanie obce, oprogramowanie w(cid:239)asne, inne war- to(cid:258)ci niematerialne i prawne oraz know-how. Ka(cid:285)da z podgrup po- siada wspólne elementy ewaluacji, ale wymaga innego sposobu my- (cid:258)lenia i spojrzenia na typ przedstawianych do wyceny sk(cid:239)adników. Prawid(cid:239)owe przyporz(cid:200)dkowanie do grup stanowi ju(cid:285) cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) sukcesu. Wychwycenie pozycji ca(cid:239)kowicie b(cid:239)(cid:218)dnych lub wymagaj(cid:200)cych korekty stanowi kolejny krok przygotowa(cid:241). Ko(cid:241)cowym krokiem jest w(cid:239)a(cid:258)ciwe przygotowanie dokumentacji, zgodnie z poni(cid:285)szymi wskazówkami. Kup książkęPoleć książkę 24 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a Oprogramowanie obce Wycena oprogramowania obcego dotyczy ró(cid:285)nych sytuacji, które jednak sprowadzaj(cid:200) si(cid:218) do wspólnego mechanizmu ewaluacyjnego. Mechanizm ten polega na ewaluacji warto(cid:258)ci odtworzenia zakupu danego oprogramowania, pomniejszonego o odpisy, jednak(cid:285)e w kil- ku przypadkach mo(cid:285)e by(cid:202) podobny do wyceny oprogramowania w(cid:239)asnego. W zakresie oprogramowania obcego nale(cid:285)y wyró(cid:285)ni(cid:202) mi(cid:218)dzy innymi: (cid:132) licencje na oprogramowanie, które podlegaj(cid:200) zasadom wyceny licencji na podstawie dokumentu ksi(cid:218)gowego zakupu danej licencji, (cid:132) oprogramowanie, do którego posiadane s(cid:200) maj(cid:200)tkowe prawa autorskie, a które nie podlega(cid:239)o modyfikacjom, (cid:132) oprogramowanie, do którego posiadane s(cid:200) maj(cid:200)tkowe prawa autorskie, a które podlega(cid:239)o modyfikacjom na potrzeby projektu. Maj(cid:200)tkowe prawa autorskie oznaczaj(cid:200), (cid:285)e naby(cid:239)e(cid:258) w drodze umowy prawa do czyjego(cid:258) utworu, którym w tym przypadku jest oprogramowanie. Mo(cid:285)na powiedzie(cid:202), (cid:285)e jeste(cid:258) ich w(cid:239)a(cid:258)cicielem, cho(cid:202) definicja prawna jest szersza. Najwa(cid:285)niejsze, (cid:285)e masz prawo rozporz(cid:200)dza(cid:202) nimi jako maj(cid:200)tkiem. W przypadku licencji s(cid:200) ju(cid:285) pewne ograniczenia, które powoduj(cid:200), (cid:285)e nie jeste(cid:258) w(cid:239)a(cid:258)cicielem danego oprogramowania, ale charakter licencji mo(cid:285)e okre(cid:258)la(cid:202) na przyk(cid:239)ad wy(cid:239)(cid:200)czno(cid:258)(cid:202) rozporz(cid:200)dzania t(cid:200) licencj(cid:200). To troch(cid:218) jak z ró(cid:285)- nic(cid:200) mi(cid:218)dzy najmem, dzier(cid:285)aw(cid:200) gruntu lub u(cid:285)ytkowaniem wieczy- stym. Ka(cid:285)da z form ma swoje prawa. Analogicznie, ka(cid:285)da licencja mo(cid:285)e si(cid:218) ró(cid:285)ni(cid:202), a istotne s(cid:200) zapisy stosowane w umowie licencyjnej. Z pierwsz(cid:200) grup(cid:200) oprogramowania spotykasz si(cid:218) na co dzie(cid:241). Nale(cid:285)(cid:200) do nich na przyk(cid:239)ad licencje na wykorzystanie systemu ope- Kup książkęPoleć książkę E s e n c j a w a r t o (cid:295) c i n i e m a t e r i a l n y c h i p r a w n y c h 25 racyjnego w Twoim komputerze, licencje na oprogramowanie biu- rowe, oprogramowanie antywirusowe czy oprogramowanie specja- listyczne. Przy za(cid:239)o(cid:285)eniu legalno(cid:258)ci (cid:283)ród(cid:239)a oprogramowania istotna jest warto(cid:258)(cid:202) zakupu, zgodnie z dokumentem ksi(cid:218)gowym. W wi(cid:218)k- szo(cid:258)ci przypadków warto(cid:258)(cid:202) w czasie nie powinna zmale(cid:202), je(cid:258)li opro- gramowanie b(cid:218)dzie u(cid:285)ytkowane przez co najmniej rok od zakupu. Warto(cid:258)(cid:202) w tym przypadku nie do ko(cid:241)ca jest wytyczona przez war- to(cid:258)(cid:202) rynkow(cid:200), a przez warto(cid:258)(cid:202) dla konkretnego projektu. Oczywi(cid:258)cie, nie jeste(cid:258) w stanie podwy(cid:285)szy(cid:202) warto(cid:258)ci w sztuczny sposób, gdy za- kupi(cid:239)e(cid:258) licencj(cid:218) na stary, przeceniony system za przys(cid:239)owiow(cid:200) z(cid:239)o- tówk(cid:218). W rozumieniu ksi(cid:218)gowym jego warto(cid:258)(cid:202) b(cid:218)dzie równa war- to(cid:258)ci zakupu wed(cid:239)ug dokumentu zakupu, a wi(cid:218)c b(cid:218)dzie wynosi(cid:202) z(cid:239)otówk(cid:218). Tak samo nie bój si(cid:218) utraty warto(cid:258)ci oprogramowania, je(cid:258)li nieca(cid:239)y rok wcze(cid:258)niej wyda(cid:239)e(cid:258) kilkana(cid:258)cie tysi(cid:218)cy z(cid:239)otych na li- cencj(cid:218) programu graficznego. Przy wnoszeniu aportem takich licencji przez osob(cid:218) fizyczn(cid:200) wa(cid:285)ne jest tylko zweryfikowanie, czy licencje, które zakupi(cid:239)e(cid:258), mog(cid:200) by(cid:202) wykorzystane w dzia(cid:239)alno(cid:258)ci gospodarczej. Niektóre firmy na rynku wyra(cid:283)nie rozró(cid:285)niaj(cid:200) wykorzystanie do u(cid:285)ytku domowego (osoby fizycznej) lub jednoosobowej dzia(cid:239)alno(cid:258)ci gospodarczej od wykorzystania w wi(cid:218)kszej dzia(cid:239)alno(cid:258)ci. Te sk(cid:239)ad- niki, które nie mog(cid:200) by(cid:202) przeniesione na grunt nowej firmy (spó(cid:239)ki), niestety, nie mog(cid:200) podlega(cid:202) wycenie. Z kolei w przypadku firmy musisz sprawdzi(cid:202), czy Twoja ksi(cid:218)gowo(cid:258)(cid:202) nie dokona(cid:239)a odpisów, co z kolei spowodowa(cid:239)o, (cid:285)e przenoszona warto(cid:258)(cid:202) licencji faktycznie, ksi(cid:218)gowo b(cid:218)dzie równa zeru. Dotyczy to zw(cid:239)aszcza drobnych pro- gramów, takich jak programy antywirusowe czy systemy operacyjne. Druga grupa oprogramowania dotyczy w g(cid:239)ównej mierze tego, które zosta(cid:239)o wykonane „na miar(cid:218)” dla danej firmy lub osoby fi- zycznej. Przyk(cid:239)adowo zosta(cid:239)y przez Ciebie zlecone prace wykonania CRM dla firmy. Czasami zdarza si(cid:218), (cid:285)e firmy informatyczne celowo wykre(cid:258)laj(cid:200) z umów klauzul(cid:218) mówi(cid:200)c(cid:200) o przeniesieniu maj(cid:200)tkowych Kup książkęPoleć książkę 26 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a praw autorskich, zast(cid:218)puj(cid:200)c j(cid:200) stosown(cid:200) licencj(cid:200), mimo i(cid:285) wykonany zosta(cid:239) projekt przeznaczony wy(cid:239)(cid:200)cznie dla danego podmiotu. Zwró(cid:202) uwag(cid:218) na konstrukcj(cid:218) umów, jakie zosta(cid:239)y przez Ciebie zawarte. Czy posiadaj(cid:200) niezb(cid:218)dne zapisy o przeniesieniu maj(cid:200)tkowych praw autorskich? Je(cid:258)li nie, spróbuj napisa(cid:202) aneksy do umów, cho(cid:202) w du(cid:285)ej mierze b(cid:218)dzie to uzale(cid:285)nione od dobrej woli tego, kto wykona(cid:239) pro- gram. Mechanizm wyceny drugiej grupy oprogramowania jest ana- logiczny do mechanizmu wyceny pierwszej grupy, cho(cid:202) mog(cid:200) zdarzy(cid:202) si(cid:218) przypadki, (cid:285)e warto(cid:258)(cid:202) oprogramowania wzros(cid:239)a w czasie w wy- niku konkretnych czynników, na przyk(cid:239)ad rozwoju firmy. Je(cid:258)li ele- mentami oprogramowania s(cid:200) przyk(cid:239)adowo bazy danych, które wp(cid:239)y- waj(cid:200) na zwi(cid:218)kszon(cid:200) skuteczno(cid:258)(cid:202) pracy programu, jest szansa, (cid:285)e mo(cid:285)na dokona(cid:202) ponownej, rynkowej ewaluacji warto(cid:258)ci oprogra- mowania, cho(cid:202) jest to z za(cid:239)o(cid:285)enia bardzo trudne. Mo(cid:285)e te(cid:285) si(cid:218) zda- rzy(cid:202), (cid:285)e oprogramowanie zale(cid:285)y bezpo(cid:258)rednio od innego, stale rozwijanego i na podstawie tego warto(cid:258)(cid:202) oraz funkcjonalno(cid:258)(cid:202) opro- gramowania zale(cid:285)nego równie(cid:285) wzrasta. Rzeczoznawca w ka(cid:285)dym przypadku b(cid:218)dzie bardziej sk(cid:239)onny przyj(cid:200)(cid:202) warto(cid:258)(cid:202) zafakturowan(cid:200), gdy(cid:285) to stanowi koszt odtworzenia danego oprogramowania. W przy- padku, gdy nast(cid:200)pi(cid:239) rozwój oprogramowania, b(cid:218)dzie prawdopodob- nie próbowa(cid:239) wydzieli(cid:202) sk(cid:239)adniki rozwojowe danej aplikacji, w których zakresie nast(cid:200)pi(cid:239)o zwi(cid:218)kszenie warto(cid:258)ci. Przyk(cid:239)adem dalej mo(cid:285)e by(cid:202) baza danych, która podczas zakupu oprogramowania najpraw- dopodobniej by(cid:239)a w stanie surowym, a wi(cid:218)c jej warto(cid:258)(cid:202) jako ele- ment by(cid:239)a równa zero. W takim przypadku rzeczoznawca dokona wyceny dodatkowo bazy, ale ju(cid:285) jako osobnego elementu, który uleg(cid:239) dowarto(cid:258)ciowaniu. Oczywi(cid:258)cie, przy wycenie b(cid:218)d(cid:200) równie(cid:285) brane pod uwag(cid:218) pozosta(cid:239)e elementy, takie jak na przyk(cid:239)ad kwestie ksi(cid:218)gowe zwi(cid:200)zane z amortyzacj(cid:200) i utrat(cid:200) ksi(cid:218)gow(cid:200) warto(cid:258)ci. Trzeci przypadek dotyczy (cid:239)(cid:200)czonych w(cid:239)asnych prac z wykona- niem zleconym lub wykonaniem dzie(cid:239)a, które w stosunku do jego Kup książkęPoleć książkę E s e n c j a w a r t o (cid:295) c i n i e m a t e r i a l n y c h i p r a w n y c h 27 pierwotnej postaci uleg(cid:239)o znacznemu przeobra(cid:285)eniu. W takim przypadku wzrost warto(cid:258)ci lub redukcja strat warto(cid:258)ci ma najwy(cid:285)szy sens. Istotne jest wtedy rozdzielenie cz(cid:218)(cid:258)ci bazowej (zakupionej) oprogramowania i tej, która uleg(cid:239)a w(cid:239)asnym modyfikacjom, a któr(cid:200) z kolei nale(cid:285)y wyceni(cid:202) zgodnie z metod(cid:200) oprogramowania w(cid:239)asnego. Warto(cid:258)(cid:202) oprogramowania w tym rozumieniu b(cid:218)dzie sum(cid:200) warto(cid:258)ci zakupu i kosztu odtworzenia oprogramowania wykonanej pracy w(cid:239)asnej, wed(cid:239)ug algorytmiki prezentowanej w kolejnym rozdziale. Przyk(cid:239)ad — wycena portalu wykonanego w ramach umowy o dzie(cid:239)o Najlepszym przyk(cid:239)adem jest umowa o dzie(cid:239)o, jaka zosta(cid:239)a zawarta pomi(cid:218)dzy Tob(cid:200), to jest osob(cid:200) fizyczn(cid:200), a firm(cid:200) programistyczn(cid:200). Firma ta zobowi(cid:200)za(cid:239)a si(cid:218) do wykonania dzie(cid:239)a (portalu), którego zakres zosta(cid:239) okre(cid:258)lony specyfikacj(cid:200) techniczn(cid:200). Oprogramowanie zosta(cid:239)o wykonane na silniku firmy. Posiadasz maj(cid:200)tkowe prawa au- torskie do portalu oraz licencj(cid:218) na wykorzystanie komponentów konfiguracyjnych, których autorami s(cid:200) pracownicy firmy. Warto(cid:258)(cid:202) wykonania oprogramowania wynios(cid:239)a wed(cid:239)ug faktury 13 800 z(cid:239)otych. Poniewa(cid:285) zakupi(cid:239)e(cid:258) oprogramowanie jako osoba fizyczna, nie dokonywa(cid:239)e(cid:258) odpisów. Warto(cid:258)(cid:202) aportu jest to(cid:285)sama z warto(cid:258)ci(cid:200) na fakturze. Oprogramowanie w(cid:227)asne — metoda podstawowa ewaluacji W trakcie rozmów z projektodawcami zidentyfikowa(cid:239)em najpo- wa(cid:285)niejszy problem z wycen(cid:200) w(cid:239)asnor(cid:218)cznie wykonanego przez nich oprogramowania. A jako (cid:285)e jest to najcz(cid:218)stszy przypadek po(cid:258)ród startupów w fazie seed, gdy projekt jest programistycznie uto(cid:285)sa- miany z samym w(cid:239)a(cid:258)cicielem pomys(cid:239)u, problem okazuje si(cid:218) bardzo Kup książkęPoleć książkę 28 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a szeroki. Problemy z wycen(cid:200) takich aktywów maj(cid:200) równie(cid:285) eksperci, gdy(cid:285) brakuje punktów odniesienia, które daje na przyk(cid:239)ad wyko- nanie (zap(cid:239)acone) oprogramowania u wykonawcy zewn(cid:218)trznego. W trakcie wspó(cid:239)pracy z rzeczoznawcami i projektodawcami uda(cid:239)o mi si(cid:218) wypracowa(cid:202) pewne modele, które — mam nadziej(cid:218) — po- mog(cid:200) w wycenie Twojego oprogramowania. Zaznaczam jednak, (cid:285)e co do zasady nie jest to (cid:239)atwe i w trakcie tej wyceny wyst(cid:218)puj(cid:200) naj- cz(cid:218)stsze b(cid:239)(cid:218)dy dotycz(cid:200)ce oszacowanej warto(cid:258)ci. Wykonanie dzia(cid:239)a(cid:241) krok po kroku powinno zminimalizowa(cid:202) ryzyko pope(cid:239)nienia b(cid:239)(cid:218)du, a tym samym zwi(cid:218)kszy(cid:202) szans(cid:218) na godziw(cid:200) wycen(cid:218) Twojej pracy. Wskazane metody nie s(cid:200) jedyne, wiele funduszy stosuje autorskie rozwi(cid:200)zania. Przedstawiam najbardziej popularn(cid:200), która wynika ze zbie(cid:285)no(cid:258)ci elementów wspólnych, stosowanych przez ró(cid:285)ne fundusze. Krok 1. — ewidencja Wiele startupów realizowanych jest albo bez metodyki, albo naj- cz(cid:218)(cid:258)ciej stosowane s(cid:200) metodyki szybko reakcyjne, które powoduj(cid:200), (cid:285)e standardowe, projektowe, a za tym korporacyjne podej(cid:258)cie w kre- acji startupu nie dostarcza odpowiednich danych o warto(cid:258)ci projektu. Bud(cid:285)et w tym rozumieniu jest p(cid:239)ynny, a nie narzucony odgórnie, za(cid:258) priorytet maj(cid:200) dzia(cid:239)ania, które znajduj(cid:200) odd(cid:283)wi(cid:218)k u klienta, jak równie(cid:285) umo(cid:285)liwiaj(cid:200) zwi(cid:218)kszanie sprzeda(cid:285)y. Od strony rozwoju biznesu jest to jak najbardziej prawid(cid:239)owe i zgodne z najnowszymi panuj(cid:200)cymi na rynku trendami i wytycznymi, natomiast od strony wyceny jest to, delikatnie mówi(cid:200)c, niekomfortowe dla wyceniaj(cid:200)cego. Projekty realizowane wed(cid:239)ug wy(cid:285)ej wskazanych metodologii nierzadko posiadaj(cid:200) jedn(cid:200), wspóln(cid:200) cech(cid:218) — jest ni(cid:200) brak jakiej- kolwiek ewidencji wykonywanych prac, pomiarów czasu wykonanej pracy lub opisów czynno(cid:258)ci wykonanych na rzecz projektu. Pomimo (cid:285)e istniej(cid:200) narz(cid:218)dzia, takie jak na przyk(cid:239)ad TeamboxTM czy RedmineTM, Kup książkęPoleć książkę E s e n c j a w a r t o (cid:295) c i n i e m a t e r i a l n y c h i p r a w n y c h 29 s(cid:200) jednak u(cid:285)ywane rzadko, ze wzgl(cid:218)du na pozorn(cid:200) czasoch(cid:239)onno(cid:258)(cid:202) ewidencji. W metodzie odtworzeniowej jednym z kluczowych elementów jest mo(cid:285)liwo(cid:258)(cid:202) okre(cid:258)lenia czynno(cid:258)ci historycznych, jakie zosta(cid:239)y podj(cid:218)te w celu wytworzenia wycenianego elementu, aby mo(cid:285)na by(cid:239)o zweryfikowa(cid:202) czasoch(cid:239)onno(cid:258)(cid:202) i kosztoch(cid:239)onno(cid:258)(cid:202) procesu od- tworzenia. Jak widzisz, powstaje wi(cid:218)c b(cid:239)(cid:218)dne ko(cid:239)o, które utrudnia proces analizy. Wyobra(cid:283) sobie na przyk(cid:239)ad, (cid:285)e budujesz dom z drew- na pochodz(cid:200)cego z w(cid:239)asnego lasu (w(cid:239)asny napisany kod (cid:283)ród(cid:239)owy), gwo(cid:283)dzie dosta(cid:239)e(cid:258) od s(cid:200)siada (pomoc kolegów z akademika czy z pracy, rodziny), okna równie(cid:285) zrobi(cid:239)e(cid:258) sam (klasy), dysponuj(cid:200)c mo(cid:285)liwo(cid:258)ci(cid:200) wykonania szk(cid:239)a (fragmenty bibliotek), dachówki by(cid:239)y udost(cid:218)pnione za darmo (komponenty open source). Wiesz, (cid:285)e w dom zainwestowa(cid:239)e(cid:258) g(cid:239)ównie w(cid:239)asn(cid:200) prac(cid:218), w jego wykonanie w(cid:239)o(cid:285)y(cid:239)e(cid:258) kilkadziesi(cid:200)t tysi(cid:218)cy z(cid:239)otych, jednak(cid:285)e rynkowo wart jest ponad 300 000 z(cid:239)otych (materia(cid:239)y obce, wykonawca, w oparciu o obcy projekt). Analogia pokazuje pewn(cid:200) zale(cid:285)no(cid:258)(cid:202): tak jak w domu mo- (cid:285)e by(cid:202) mnóstwo elementów, które nale(cid:285)y wyceni(cid:202), tak skompliko- wany system informatyczny sk(cid:239)ada si(cid:218) na przyk(cid:239)ad z modu(cid:239)ów, ma wydzielony front-end, back-end, panel transakcyjny i tym podobne. Kluczem do rozwi(cid:200)zania problemu zwi(cid:200)zanego z pierwszym elementem wyceny jest prowadzenie ewidencji wykonanych prac, aby okre(cid:258)li(cid:202), które z cz(cid:218)(cid:258)ci programu (parafrazuj(cid:200)c) stanowi(cid:200) dach, które okno, a które fundamenty. Je(cid:258)li dopiero rozpoczynasz prace nad kodowaniem, najlepiej ewidencjonowa(cid:202) prace w rozumieniu projektowym, wykorzystuj(cid:200)c które(cid:258) ze wspomagaj(cid:200)cych narz(cid:218)dzi. Na rynku jest dost(cid:218)pnych wiele rozwi(cid:200)za(cid:241), niektóre nawet darmowe i w pe(cid:239)ni funkcjonalne. Je(cid:258)li natomiast dysponujesz gotowym projektem lub przynajmniej jego dzia(cid:239)aj(cid:200)cym prototypem, musisz rozpocz(cid:200)(cid:202) ewidencyjne rozk(cid:239)adanie Kup książkęPoleć książkę 30 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a go na cz(cid:218)(cid:258)ci pierwsze, które pozwol(cid:200) usystematyzowa(cid:202) wykonane dzia(cid:239)ania w taki sposób, jakby(cid:258) ewidencj(cid:218) prowadzi(cid:239) od pocz(cid:200)tku. Poni(cid:285)ej podaj(cid:218) przyk(cid:239)ad roz(cid:239)o(cid:285)onych chronologicznie prac dla systemu klasy CRM/ERP obs(cid:239)uguj(cid:200)cego rezerwacj(cid:218) wizyt w bran(cid:285)y us(cid:239)ugowej. 1. Layout serwisu (powsta(cid:239) najwcze(cid:258)niej). 2. Kodowanie strony do powi(cid:200)zania poszczególnych modu(cid:239)ów funkcjonalno(cid:258)ci (prace na pocz(cid:200)tku oraz pod koniec). 3. Modu(cid:239) blogowy do komunikacji z klientami; umo(cid:285)liwia prowadzenie bloga przez klienta B2B w ramach prowadzonej przez siebie dzia(cid:239)alno(cid:258)ci. 4. Modu(cid:239) rejestracyjny u(cid:285)ytkownika (klient B2B). 5. Modu(cid:239) panelu klienta (B2B). 6. Modu(cid:239) administracyjny. 7. Modu(cid:239) klienta (dla klientów Twojego klienta B2B). 8. Przystosowanie do systemu p(cid:239)atno(cid:258)ci, do modu(cid:239)u transakcyjnego. 9. Modu(cid:239) kalendarza wraz z uproszczonym CRM (zarz(cid:200)dzanie wizytami, komunikacja, synchronizacja z panelem klienta B2B). 10. Zak(cid:239)adki opisowe, takie jak regulamin, opis firmy i tym podobne. 11. Modu(cid:239) komunikacji social (integracja z którym(cid:258) z serwisów spo(cid:239)eczno(cid:258)ciowych). Przy identyfikacji poszczególnych sk(cid:239)adników rekomenduj(cid:218) po- dej(cid:258)cie modu(cid:239)owe, które pozwala rozgraniczy(cid:202) poszczególne ele- menty, co znacz(cid:200)co u(cid:239)atwia pó(cid:283)niejsz(cid:200) wycen(cid:218) — forma prezentacji jest dowolna, mo(cid:285)e to by(cid:202) zrobione zarówno tak jak w przyk(cid:239)adzie (patrz tabela 1.1), jak i w formie drzewa, grafu i tym podobnych. Kup książkęPoleć książkę E s e n c j a w a r t o (cid:295) c i n i e m a t e r i a l n y c h i p r a w n y c h 31 Tabela 1.1. Modu(cid:239)owe podej(cid:258)cie do wyceny sk(cid:239)adników maj(cid:200)tkowych Nazwa modu(cid:227)u lub sk(cid:227)adnika Okres wykonawczy Ilo(cid:295)(cid:260) roboczogodzin 1. Layout serwisu (powsta(cid:227) najwcze(cid:295)niej). 2. Kodowanie strony do powi(cid:270)zania poszczególnych modu(cid:227)ów funkcjonalno(cid:295)ci (prace na pocz(cid:270)tku oraz pod koniec). 3. Modu(cid:227) blogowy do komunikacji z klientami, umo(cid:307)liwia prowadzenie bloga przez klienta B2B w ramach prowadzonej przez siebie dzia(cid:227)alno(cid:295)ci. 4. Modu(cid:227) rejestracyjny u(cid:307)ytkownika (klient B2B). 5. Modu(cid:227) panelu klienta (B2B). 6. Modu(cid:227) administracyjny. 7. Modu(cid:227) klienta (dla klientów Twojego klienta B2B). 8. Przystosowanie do systemu p(cid:227)atno(cid:295)ci, do modu(cid:227)u transakcyjnego. 9. Modu(cid:227) kalendarza wraz z uproszczonym CRM (zarz(cid:270)dzanie wizytami,komunikacja, synchronizacja z panelem klienta B2B). 10. Zak(cid:227)adki opisowe, jak regulamin, opis firmy i tym podobne. 11. Modu(cid:227) komunikacji social (integracja z którym(cid:295) z serwisów spo(cid:227)eczno(cid:295)ciowych). Sumarycznie: 1. miesi(cid:270)c projektu 43 2. i 4. miesi(cid:270)c projektu 260 2. miesi(cid:270)c projektu 110 2. miesi(cid:270)c projektu 23 od 3. do 6. miesi(cid:270)ca projektu od 4. do 7. miesi(cid:270)ca projektu od 3. do 7. miesi(cid:270)ca projektu 320 157 134 7. miesi(cid:270)c projektu 12 od 2. do 5. miesi(cid:270)ca projektu 364 1. miesi(cid:270)c projektu 25 od 6. do 7. miesi(cid:270)ca projektu 20 1468 Kolejnym krokiem jest okre(cid:258)lenie, ile osób by(cid:239)o przydzielonych do pracy nad danym modu(cid:239)em. Uwaga! Je(cid:258)li korzysta(cid:239)e(cid:258) z darmowej pomocy obcych, by(cid:202) mo(cid:285)e trudno b(cid:218)dzie uj(cid:200)(cid:202) to w statystykach, o ile nie w(cid:239)(cid:200)czysz tych ludzi w jaki(cid:258) sposób w projekt. Je(cid:258)li oka(cid:285)e si(cid:218), (cid:285)e Kup książkęPoleć książkę 32 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a Twój roboczy tydzie(cid:241) przekroczy kilkaset godzin, b(cid:218)dzie to uznane za prób(cid:218) przewarto(cid:258)ciowania. Istotne jest wi(cid:218)c, aby(cid:258) dok(cid:239)adnie opisa(cid:239) procesy, które zachodzi(cid:239)y w trakcie realizacji oprogramowa- nia. W przypadku prowadzonej dzia(cid:239)alno(cid:258)ci czy te(cid:285) spó(cid:239)ek problem staje si(cid:218) o tyle trudniejszy, (cid:285)e aby wykaza(cid:202) zaanga(cid:285)owanie danych osób na rzecz danego projektu, potrzebowa(cid:239)by(cid:258) dowodu zatrudnienia tych osób lub innej formy dowodu ksi(cid:218)gowo-kadrowego, która po- zwoli(cid:239)aby potwierdzi(cid:202) faktycznie wykonan(cid:200) prac(cid:218). Jak widzisz, jest w tym miejscu kilka pu(cid:239)apek. Je(cid:258)li na przyk(cid:239)ad korzysta(cid:239)e(cid:258) z pomo- cy znajomych i nad projektem siedzia(cid:239)y trzy osoby, a nie jedna, jednak nie masz formalnych dokumentów na potwierdzenie ich za- anga(cid:285)owania, mo(cid:285)esz mie(cid:202) problem z udokumentowaniem, (cid:285)e ilo(cid:258)(cid:202) wykonanej pracy by(cid:239)a wy(cid:239)(cid:200)cznie Twoj(cid:200) prac(cid:200) (bo przyk(cid:239)adowo z czys- tych kalkulacji wychodzi, (cid:285)e tydzie(cid:241) roboczy ma 180 roboczogodzin). Pomijaj(cid:200)c kwestie podatkowe (darowizna i tak dalej), powiniene(cid:258) zastanowi(cid:202) si(cid:218), czy jest mo(cid:285)liwe sformalizowanie tych prac. Je(cid:258)li pomaga rodzina, darowizna jest jednym ze sposobów — ka(cid:285)dy ma prawo podarowa(cid:202) wypracowany przez siebie materia(cid:239), cho(cid:202) rów- nie(cid:285) jest problem z jego wycen(cid:200) czy opodatkowaniem. Czasami te(cid:285) zdarza si(cid:218), (cid:285)e liczba wykonanych godzin nie przekroczy normalnej wydajno(cid:258)ci cz(cid:239)owieka, dlatego mo(cid:285)esz te prace uj(cid:200)(cid:202) jako w(cid:239)asne, dopilnuj jednak, aby mie(cid:202) (cid:258)lad, który Ci(cid:218) zabezpieczy na wypadek pó(cid:283)niejszych roszcze(cid:241) z tytu(cid:239)u praw autorskich. Z perspektywy startupów wszystko jest dobrze, gdy jest dobrze. Z podj(cid:218)tym ryzy- kiem wi(cid:200)(cid:285)e si(cid:218) jednak odpowiedzialno(cid:258)(cid:202) i umiej(cid:218)tno(cid:258)(cid:202) przewidywa- nia. Je(cid:258)li trafisz do grona szcz(cid:218)(cid:258)liwców i osi(cid:200)gniesz wielomilionowy sukces, a zaufa(cid:239)e(cid:258) dobrym intencjom Twoich znajomych, istnieje biznesowe ryzyko, (cid:285)e który(cid:258) z nich wyst(cid:200)pi z tytu(cid:239)u praw autorskich o cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) swojej w(cid:239)asno(cid:258)ci, pomimo (cid:285)e pierwotne intencje wyra(cid:283)nie dotyczy(cid:239)y bezinteresownej pomocy. Czasem lepiej wi(cid:218)c przy zaan- ga(cid:285)owaniu wi(cid:218)kszej ilo(cid:258)ci osób po(cid:258)wi(cid:218)ci(cid:202) te kilka procent udzia(cid:239)ów Kup książkęPoleć książkę E s e n c j a w a r t o (cid:295) c i n i e m a t e r i a l n y c h i p r a w n y c h 33 lub kilkaset z(cid:239)otych na sformalizowanie czynno(cid:258)ci, które spowodo- wa(cid:239)y, (cid:285)e posiadasz maj(cid:200)tkowe prawa autorskie do kodu (cid:283)ród(cid:239)owego swojej aplikacji. Rzeczoznawca czy te(cid:285) inwestor w tym miejscu na pewno b(cid:218)dzie bada(cid:239) elementy, takie jak: (cid:132) liczba osób, które pracowa(cid:239)y na rzecz projektu w czasie jego realizacji, (cid:132) wygl(cid:200)d ewidencji wykonanej pracy, (cid:132) dost(cid:218)p do za(cid:239)(cid:200)czników do wskazanych elementów — kod (cid:283)ród(cid:239)owy, grafiki, inne elementy, które s(cid:200) bezpo(cid:258)rednio wskazane jako wykonane, (cid:132) funkcjonalno(cid:258)(cid:202) wykonanego oprogramowania, to znaczy czy poszczególne modu(cid:239)y lub ca(cid:239)o(cid:258)(cid:202) posiadaj(cid:200) zdolno(cid:258)(cid:202) wykonawcz(cid:200) za(cid:239)o(cid:285)onych dla nich funkcjonalno(cid:258)ci, (cid:132) zbywalno(cid:258)(cid:202) wykonanego oprogramowania, gdyby zasz(cid:239)a taka potrzeba, za(cid:258) szczególnie to, czy dokumentacja techniczna pozwala na wykorzystanie oprogramowania przez osoby trzecie (po sprzeda(cid:285)y). Co wa(cid:285)ne — oprogramowanie mo(cid:285)e by(cid:202) w fazie prototypu, wersji alfa, beta lub mo(cid:285)e te(cid:285) by(cid:202) niedoko(cid:241)czone, ale funkcjonal- nie musi spe(cid:239)nia(cid:202) swoj(cid:200) rol(cid:218). W tym rozumieniu podstawowe funk- cje powinny by(cid:202) wykonywalne w rozumieniu przydatno(cid:258)ci projek- towej lub potencja(cid:239)u ich zbywalno(cid:258)ci. Modu(cid:239)y niefunkcjonalne nie mog(cid:200) by(cid:202) wycenione, chocia(cid:285)by z braku mo(cid:285)liwo(cid:258)ci ich zbywalno(cid:258)ci, cho(cid:202) zapewne uznasz to za dyskusyjne. Z perspektywy funduszu wa(cid:285)ne jest, aby prezentowane oprogramowanie prezentowa(cid:239)o przy- najmniej zdolno(cid:258)(cid:202) funkcjonaln(cid:200). Inaczej mówi(cid:200)c: wiesz, (cid:285)e to, co przedstawiasz do wyceny inwestorowi, jest ko(cid:239)em, da si(cid:218) je wyko- rzysta(cid:202) do jazdy, ale jeszcze nie wiesz, jaki b(cid:218)dzie bie(cid:285)nik, jaka do- Kup książkęPoleć książkę 34 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a k(cid:239)adnie szeroko(cid:258)(cid:202) i tak dalej. To tak jak z przyk(cid:239)adowym oknem — okno musi posiada(cid:202) szyb(cid:218), ram(cid:218), mo(cid:285)e nie by(cid:202) jeszcze osadzone, ale jako element uk(cid:239)adanki zapewnia funkcj(cid:218) izolacyjn(cid:200) od deszczu, ha(cid:239)asu i funkcj(cid:218) widokow(cid:200), a tak(cid:285)e wietrzenia. Wró(cid:202)my do przyk(cid:239)adu. W ci(cid:200)gu 7 miesi(cid:218)cy liczba wykonanej Twojej pracy, prezentowanej w tabeli, przelicza si(cid:218) na oko(cid:239)o 209 godzin pracy miesi(cid:218)cznie. Przy za(cid:239)o(cid:285)eniu, (cid:285)e masz wspólnika, który równie(cid:285) zajmuje si(cid:218) kodowaniem, okazuje si(cid:218), i(cid:285) po(cid:258)wi(cid:218)cili(cid:258)cie normatywny czas pracy na rzecz projektu — przynajmniej w zakre- sie tworzenia oprogramowania. Ilo(cid:258)(cid:202) materia(cid:239)ów i udost(cid:218)pniony do wgl(cid:200)du software przesz(cid:239)y pozytywn(cid:200) weryfikacj(cid:218) rzeczoznawcy, który uzna(cid:239) warto(cid:258)ci za prawid(cid:239)owe i rzeczywiste. Bardzo wa(cid:285)ne, aby(cid:258) nigdy nie próbowa(cid:239) sztucznie zawy(cid:285)a(cid:202) warto(cid:258)ci godzin. Jakie- kolwiek próby nadu(cid:285)ycia naprawd(cid:218) wida(cid:202), a przynajmniej zauwa(cid:285)y je do(cid:258)wiadczona osoba. Pami(cid:218)tam, (cid:285)e próby nadu(cid:285)y(cid:202) w tym zakresie wielokrotnie de- terminowa(cid:239)y przerwanie negocjacji. Oczywi(cid:258)cie, projektodawca zaw- sze mia(cid:239) szans(cid:218) obroni(cid:202) warto(cid:258)ci, kiedy jednak wychodzi(cid:239)o, (cid:285)e nie s(cid:200) one prawid(cid:239)owe, a próba powi(cid:218)kszenia aportu polega(cid:239)a na sztucznym zwi(cid:218)kszeniu ilo(cid:258)ci godzin, projektodawca dostawa(cid:239) czerwon(cid:200) kartk(cid:218). Inwestorowi w du(cid:285)ej mierze zale(cid:285)y na uczciwo(cid:258)ci wspólnika. Pa- mi(cid:218)tam, jak wspó(cid:239)pracuj(cid:200)ca z nami prawniczka mówi(cid:239)a, (cid:285)e wspólnik w (cid:258)wietle definicji kodeksowej jest praktycznie jak wspó(cid:239)ma(cid:239)(cid:285)onek, tylko odpowiedzialno(cid:258)(cid:202) jest prawnie u(cid:239)o(cid:285)ona inaczej (najbli(cid:285)sze po- równanie — wspó(cid:239)ma(cid:239)(cid:285)onek z intercyz(cid:200)). Je(cid:258)li wi(cid:218)c, poniek(cid:200)d, sta- jesz si(cid:218) „rodzin(cid:200)” inwestora, powinna Ci przy(cid:258)wieca(cid:202) idea bez- wzgl(cid:218)dnej szczero(cid:258)ci i uczciwo(cid:258)ci. Je(cid:258)li inwestor jest naprawd(cid:218) zainteresowany Twoim projektem i pojawi si(cid:218) chemia biznesowa, zrobi wszystko, aby(cid:258) znalaz(cid:239) si(cid:218) w jego grupie kapita(cid:239)owej. Kolejny krok to próba ewaluacji warto(cid:258)ci pojedynczej roboczo- godziny, sp(cid:218)dzonej na rzecz projektu. W przypadku oprogramo- Kup książkęPoleć książkę E s e n c j a w a r t o (cid:295) c i n i e m a t e r i a l n y c h i p r a w n y c h 35 wania rozk(cid:239)ad warto(cid:258)ci cen roboczogodziny kapita(cid:239)u ludzkiego jest wzgl(cid:218)dnie du(cid:285)y. Rzeczoznawcy dysponuj(cid:200) odpowiednimi danymi katalogowymi, jednak mo(cid:285)esz podj(cid:200)(cid:202) prób(cid:218) oszacowania warto(cid:258)ci wed(cid:239)ug wska(cid:283)ników standardowych wynagrodze(cid:241). Firmy konsul- tingowe oraz HR-owe prowadz(cid:200) systematyczne badania w zakresie warto(cid:258)ci wynagrodze(cid:241). Jednym z takich raportów nazwany „Wyna- grodzenia na stanowiskach IT w 2012 roku” opublikowany zosta(cid:239) w kwietniu 2013 roku przez agencj(cid:218) Sedlak Sedlak. Niestety, do- st(cid:218)p do wi(cid:218)kszo(cid:258)ci tego typu danych jest p(cid:239)atny, tak te(cid:285) jest w tym przypadku. Je(cid:258)li wi(cid:218)c nie dysponujesz stosownymi raportami, naj- lepiej przejrze(cid:202) aktualne oferty pracy i wynagrodzenia proponowa- ne w stosunku do zakresu prac, jaki by(cid:239) prowadzony w Twoim projekcie. Istotne jest równie(cid:285), w jakim fizycznie miejscu by(cid:239)o wy- konane oprogramowanie — wyst(cid:218)puj(cid:200) dysproporcje w wynagrodze- niach, w zale(cid:285)no(cid:258)ci od lokalizacji. Spo(cid:258)ród warto(cid:258)ci, jakie przyjmo- wali rzeczoznawcy, najcz(cid:218)(cid:258)ciej kwoty dla programistów oscylowa(cid:239)y w granicach od 70 do 130 z(cid:239)otych brutto-brutto. Koszt brutto-brutto oznacza finansowanie wraz z pozap(cid:239)acowymi kosztami pracy, czyli koszt ca(cid:239)kowity (wraz z ubezpieczeniami, sk(cid:239)adkami i tak dalej). Dla przyk(cid:239)adu prace w Twoim projekcie by(cid:239)y wykonywane w tech- nologii php, html oraz w oparciu o bazy danych sql. Koszt pracy programisty przyj(cid:200)(cid:239)e(cid:258) jako 96 z(cid:239)otych brutto-brutto. Jak wygl(cid:200)da wi(cid:218)c koszt odtworzenia Twojego oprogramowania? Przemnó(cid:285) 1 468 godzin przez warto(cid:258)(cid:202) jednej roboczogodziny, co da wynik 140 928 z(cid:239)otych. Sporo? Po(cid:258)wi(cid:218)ci(cid:239)e(cid:258) na ni(cid:200) siedem miesi(cid:218)cy pracy, przy czym praca by(cid:239)a roz(cid:239)o(cid:285)ona na dwie osoby. Kapita(cid:239) ludzki po prostu kosztuje. Gdy spojrzy si(cid:218) na koszty prowadzenia dzia(cid:239)alno(cid:258)ci w cza- sie, s(cid:200) one — niestety — bardzo du(cid:285)e. No dobrze, masz ju(cid:285) okre(cid:258)lony poziom warto(cid:258)ci, ale to jeszcze za ma(cid:239)o, aby w sposób prawid(cid:239)owy ustali(cid:202) warto(cid:258)(cid:202). Potrzebujesz weryfikacji rynkowej, ale to ju(cid:285) krok drugi. Kup książkęPoleć książkę 36 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a Krok 2. — zapytania ofertowe Do wyceny nieruchomo(cid:258)ci stosowane s(cid:200) ceny transakcyjne nie star- sze ni(cid:285) trzy miesi(cid:200)ce. Niestety, dost(cid:218)pu do danych transakcyjnych w bran(cid:285)y IT praktycznie nie ma, a (cid:283)ród(cid:239)em s(cid:200) tylko oficjalne zapy- tania ofertowe, na przyk(cid:239)ad na potrzeby konkursów ofert w projektach dofinansowanych unijnie. Dlatego powiniene(cid:258) skorzysta(cid:202) z podob- nego mechanizmu pozyskania danych, które b(cid:218)d(cid:200) najbardziej zbli- (cid:285)one do cen transakcyjnych. Pomocne s(cid:200) zapytania ofertowe, b(cid:218)d(cid:200)ce istotnym narz(cid:218)dziem do weryfikacji faktycznych cen rynkowych. Przy zapytaniach samodzielnych nie ma tak wyra(cid:283)nego efektu kon- kurencji, zatem trudno mówi(cid:202) o dobrej cenie. Kiedy uruchomiony zostaje konkurs ofertowy, dzia(cid:239)a skutecznie efekt konkurencyjno(cid:258)ci i rozpoczyna si(cid:218) walka cenowa. Oczywi(cid:258)cie, istotne jest okre(cid:258)lenie prawid(cid:239)owej specyfikacji oraz parametrów zapytania, aby kluczowym parametrem nie by(cid:239)a cena, gdy(cid:285) ogólnie wiadomo, jak zazwyczaj ko(cid:241)czy si(cid:218) taka strategia. Je(cid:258)li kopiujesz czyje(cid:258) rozwi(cid:200)zanie, w za- pytaniu ofertowym mo(cid:285)esz bezpo(cid:258)rednio wskaza(cid:202) konkurencyjne rozwi(cid:200)zanie. Je(cid:258)li tworzysz co(cid:258) innowacyjnego i nie chcesz ujawnia(cid:202) zbyt wiele, poszukaj projektu konkurencyjnego, zbli(cid:285)onego do Two- jej koncepcji, przynajmniej na poziomie funkcjonalnym. Przygoto- wuj(cid:200)c zapytanie, spróbuj okre(cid:258)li(cid:202): (cid:132) podstawowe funkcjonalno(cid:258)ci, (cid:132) wyzwania w zakresie funkcjonalno(cid:258)ci innowacyjnych, (cid:132) mo(cid:285)liwe przeszkody projektowe, bo masz (cid:258)wiadomo(cid:258)(cid:202), jakie problemy napotka(cid:239)e(cid:258) w trakcie planowania lub realizacji w(cid:239)asnej, (cid:132) modu(cid:239)y lub elementy oprogramowania, takie, które maj(cid:200) stanowi(cid:202) ca(cid:239)o(cid:258)(cid:202) projektu, i takie, które powinny by(cid:202) wyodr(cid:218)bnione jako modu(cid:239)y funkcjonalne, Kup książkęPoleć książkę E s e n c j a w a r t o (cid:295) c i n i e m a t e r i a l n y c h i p r a w n y c h 37 (cid:132) technologi(cid:218), w jakiej ma by(cid:202) wykonany projekt, (cid:132) warunki gwarancyjne, które powinny by(cid:202) zbli(cid:285)one do poziomu gwarancji osi(cid:200)ganych przy samorealizacji projektu, inne elementy, które s(cid:200) istotne, na przyk(cid:239)ad parametry SLA, je(cid:258)li dotycz(cid:200), zakup certyfikatów i tym podobne. (cid:132) Oferty sp(cid:239)ywaj(cid:200)ce od wykonawców mog(cid:200) by(cid:202) bardzo ró(cid:285)ne. Znasz ju(cid:285) warto(cid:258)(cid:202) odtworzeniow(cid:200) swojego oprogramowania, do ca(cid:239)ej uk(cid:239)adanki brakuje tylko elementów uwiarygodniaj(cid:200)cych. Oferty, któ- re dosta(cid:239)e(cid:258), zawiera(cid:239)y przyk(cid:239)adowe poziomy cen (patrz tabela 1.2). Tabela 1.2. Warto(cid:258)ci cen ofertowych zaprezentowane przez wykonawców Lp. Oferta 1 Oferta 2 Oferta 3 Oferta 4 Oferta 5 Oferta 6 Oferta 7 PLN 250000 89900 167000 234000 35000 185000 212000 W wyniku analizy ofert odrzuci(cid:239)e(cid:258) skrajne, czyli takie, które znacz(cid:200)co odbiegaj(cid:200) od pozosta(cid:239)ych ofert. Bardzo cz(cid:218)sto zdarza si(cid:218), (cid:285)e skrajne oferty stanowi(cid:200) te o najni(cid:285)szej i najwy(cid:285)szej cenie. Cza- sami mo(cid:285)e by(cid:202) to sama najwy(cid:285)sza cena, sama najni(cid:285)sza lub pewna grupa, która stanowi u(cid:239)amek ca(cid:239)ej grupy cen. Dla poprawno(cid:258)ci pomiarów przyjmijmy, (cid:285)e je(cid:258)li dana grupa skrajna stanowi poni(cid:285)ej 10 ogólnych pomiarów, w tym rozumieniu stanowi(cid:202) b(cid:218)dzie skrajn(cid:200). W prezentowanym przyk(cid:239)adzie odrzucone zosta(cid:239)y nast(cid:218)puj(cid:200)ce skrajne ceny (patrz tabela 1.3). Kup książkęPoleć książkę 38 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a Tabela 1.3. Przyk(cid:239)ad odrzuconych skrajnych cen ofertowych wykonawców Lp. Oferta 1 Oferta 2 Oferta 3 Oferta 4 Oferta 5 Oferta 6 Oferta 7 PLN 250000 89900 167000 234000 35000 185000 212000 Licz(cid:200)c warto(cid:258)(cid:202) (cid:258)redni(cid:200) po odrzuceniu skrajnych, otrzyma(cid:239)e(cid:258) 177 580 z(cid:239)otych. Warto(cid:258)(cid:202) ta jest o 26 wi(cid:218)ksza ni(cid:285) warto(cid:258)(cid:202) z Twoich oblicze(cid:241). To jeszcze nie jest Twoja warto(cid:258)(cid:202) projektu. Krok 3. — próba oszacowania mar(cid:307) Kolejnym krokiem jest skorygowanie warto(cid:258)ci (cid:258)redniej o (cid:258)rednie mar(cid:285)e z tytu(cid:239)u produkcji oprogramowania. Dlaczego? Zrealizowa- (cid:239)e(cid:258) projekt zasobami w(cid:239)asnymi, a zatem bez mar(cid:285)y. Wynik wi(cid:218)kszy o 23 wskazuje na obecno(cid:258)(cid:202) mar(cid:285)y (co jest przecie(cid:285) naturalne) w ofercie. W wyniku szybkiej analizy rynku okre(cid:258)li(cid:239)e(cid:258), (cid:285)e (cid:258)rednie mar(cid:285)e na oprogramowaniu wynosz(cid:200) od kilkunastu do kilkudziesi(cid:218)- ciu procent. W Twoim projekcie oszacowa(cid:239)e(cid:258), (cid:285)e ze wzgl(cid:218)du na technologie i powszechno(cid:258)(cid:202) samego rozwi(cid:200)zania mar(cid:285)a wynios(cid:239)aby oko(cid:239)o 15 . Po korekcie warto(cid:258)ci otrzymujesz wynik 177 580 – 15 = 150 943 z(cid:239)otych. To nie jest jeszcze warto(cid:258)(cid:202) Twojego projektu. Kup książkęPoleć książkę E s e n c j a w a r t o (cid:295) c i n i e m a t e r i a l n y c h i p r a w n y c h 39 Krok 4. — ko(cid:285)cowe zestawienie Aby doko(cid:241)czy(cid:202) ewaluacj(cid:218) warto(cid:258)ci oprogramowania, powiniene(cid:258) zestawi(cid:202) warto(cid:258)(cid:202) wyliczon(cid:200) na podstawie ilo(cid:258)ci roboczogodzin oraz warto(cid:258)(cid:202) po korekcie, uzyskan(cid:200) z ofert. Nast(cid:218)pnie powiniene(cid:258) wyci(cid:200)- gn(cid:200)(cid:202) (cid:258)redni(cid:200) (patrz tabela 1.4). To b(cid:218)dzie warto(cid:258)(cid:202) Twojego projektu w rozumieniu jego odtworzenia. Tabela 1.4. Warto(cid:258)(cid:202) (cid:258)rednia ofert z odrzuceniem skrajnych Warto(cid:295)(cid:260) I Warto(cid:295)(cid:260) II (cid:294)rednia: 150943 140928 145935,5 Warto(cid:258)(cid:202) odtworzeniowa Twojego serwisu w tym rozumieniu wynios(cid:239)aby 145 935,50 z(cid:239)otych. Inne metody ewaluacji oprogramowania Wskazana przeze mnie metoda nie zawsze musi by(cid:202) metod(cid:200) naj- bardziej adekwatn(cid:200). Po pierwsze, mo(cid:285)e brakowa(cid:202) danych, które pozwol(cid:200) na skuteczne opisanie sk(cid:239)adników oprogramowania. Po drugie, mo(cid:285)e si(cid:218) zdarzy(cid:202), (cid:285)e oprogramowanie wykonywane by(cid:239)o przy udziale bardzo taniej si(cid:239)y roboczej, co nie zmienia sytuacji, (cid:285)e funk- cjonalno(cid:258)ci(cid:200) dorównuje rozwi(cid:200)zaniom zamawianym na zewn(cid:200)trz. Wycena nie lubi skrajno(cid:258)ci, które odrzuca. Je(cid:258)li zdarzy(cid:239)aby si(cid:218) zbyt du(cid:285)a dysproporcja pomi(cid:218)dzy prac(cid:200) w(cid:239)asn(cid:200) a cenami rynkowymi, trudno mówi(cid:202) o wypo(cid:258)rodkowaniu tej warto(cid:258)ci, rzeczoznawca z du- (cid:285)ym przekonaniem przyjmie bezpieczniejsz(cid:200), ni(cid:285)sz(cid:200) warto(cid:258)(cid:202). Me- toda wskazana powy(cid:285)ej w du(cid:285)ej mierze odnosi si(cid:218) te(cid:285) do sytuacji, w której projektodawca lub projektodawcy s(cid:200) osobami fizycznymi lub prowadz(cid:200) dzia(cid:239)alno(cid:258)(cid:202) najwy(cid:285)ej na poziomie spó(cid:239)ki cywilnej. Kup książkęPoleć książkę 40 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a Kiedy w wycenianym przedsi(cid:218)biorstwie jest prowadzona tak zwana pe(cid:239)na ksi(cid:218)gowo(cid:258)(cid:202), trudno mówi(cid:202) o wk(cid:239)adzie w(cid:239)asnym, a raczej, w uj(cid:218)- ciu ksi(cid:218)gowym mówimy o inwestycji. Warto(cid:258)(cid:202) odtworzeniowa w ostat- nim przypadku wynosi tyle, ile wynosi warto(cid:258)(cid:202) inwestycji. Pozostaje jednak kilka furtek, które mog(cid:200) by(cid:202) pomocne. Furtka 1. — wydzielenie zorganizowanej cz(cid:275)(cid:295)ci przedsi(cid:275)biorstwa W trakcie prowadzenia przedsi(cid:218)biorstwa pod szyldem spó(cid:239)ki ka- pita(cid:239)owej mo(cid:285)e si(cid:218) okaza(cid:202), (cid:285)e projekt prowadzony przynajmniej w znacznej cz(cid:218)(cid:258)ci stanowi(cid:239) odr(cid:218)bny byt. Naj(cid:239)atwiej to scharakteryzo- wa(cid:202) na podstawie wewn(cid:218)trznie prowadzonych projektów. W star- tupach prowadzonych jest zazwyczaj kilka projektów z jednym lub dwoma flagowymi, które stanowi(cid:200) trzon firmy. Twoja firma mog(cid:239)a wi(cid:218)c doj(cid:258)(cid:202) do takiego etapu, (cid:285)e postanowi(cid:239)e(cid:258) konkretny projekt wydzieli(cid:202) w postaci nowej spó(cid:239)ki. W tym rozumieniu mo(cid:285)esz pod- j(cid:200)(cid:202) prób(cid:218) ponownej ewaluacji warto(cid:258)ci samego projektu ju(cid:285) pod postaci(cid:200) zorganizowanej cz(cid:218)(cid:258)ci przedsi(cid:218)biorstwa, któr(cid:200) dla u(cid:239)atwienia nazw(cid:218) ZORG. W tym rozumieniu bardziej zasadne jest odniesienie si(cid:218) do warto(cid:258)ci bie(cid:285)(cid:200)cych, transakcyjnych, rynkowych, ni(cid:285) do warto- (cid:258)ci, która zosta(cid:239)a odzwierciedlona produkcyjnie. Warto(cid:258)(cid:202) ZORG-a mo(cid:285)e by(cid:202) wi(cid:218)c wy(cid:285)sza, ni(cid:285) pierwotnie stanowi(cid:239)a warto(cid:258)(cid:202) firmy matki posiadaj(cid:200)cej portfolio projektów, ale jednak produkcyjnych. Dla- czego? Bo ZORG jest zdolny do generowania zysków (fragment de- finicji przedsi(cid:218)biorstwa), a zatem sam w sobie staje si(cid:218) nowymi ak- tywami. Pami(cid:218)tam, jak kiedy(cid:258) wyceniana by(cid:239)a grupa podmiotów na po- trzeby konsolidacji aktywów do spó(cid:239)ki akcyjnej. Wycenianych by(cid:239)o trzyna(cid:258)cie projektów, ka(cid:285)dy z nich stanowi(cid:239) samodzielne przedsi(cid:218)- biorstwo. Jedne by(cid:239)y zyskowne (bardziej lub mniej), inne wymaga(cid:239)y restrukturyzacji. W ramach konsolidacji plan zak(cid:239)ada(cid:239) po(cid:239)(cid:200)czenie Kup książkęPoleć książkę E s e n c j a w a r t o (cid:295) c i n i e m a t e r i a l n y c h i p r a w n y c h 41 tych spó(cid:239)ek w jedn(cid:200), akcyjn(cid:200), w ramach której mia(cid:239)a powsta(cid:202) rada dyrektorów, wspólna siedziba, wspó(cid:239)dzielone zasoby sprzeda(cid:285)owe oraz kilka innych elementów, które tchn(cid:218)(cid:239)yby nowy wiatr w (cid:285)agle biznesowe wycenianych spó(cid:239)ek. Warto(cid:258)(cid:202) pojedynczych spó(cid:239)ek by(cid:239)a ró(cid:285)na, od kilkudziesi(cid:218)ciu tysi(cid:218)cy z(cid:239)otych do blisko dwóch milionów (tyle by(cid:239)a warta jedna ze spó(cid:239)ek). Co ciekawe, genealogia trzech spó(cid:239)ek odpowiada(cid:239)a idei wydzielonych przedsi(cid:218)biorstw. Spó(cid:239)ki, które (cid:239)(cid:200)cznie stanowi(cid:239)y warto(cid:258)(cid:202) blisko 600 000 z(cid:239)otych, nie dalej jak osiem miesi(cid:218)cy wcze(cid:258)niej by(cid:239)y jedn(cid:200) spó(cid:239)k(cid:200), z której jeden z uczestni- ków konsolidacji, wydzieli(cid:239) dwa ZORG-i. Ciekawe, jaki by(cid:239)by wp(cid:239)yw na warto(cid:258)(cid:202) wycenianych aktywów, gdyby nie wykona(cid:239) tej czynno(cid:258)ci. Z du(cid:285)ym prawdopodobie(cid:241)stwem mog(cid:218) stwierdzi(cid:202), (cid:285)e warto(cid:258)(cid:202) ta by(cid:239)aby co najmniej o kilkadziesi(cid:200)t tysi(cid:218)cy ni(cid:285)sza, chocia(cid:285)by dlatego, (cid:285)e by(cid:239)yby to trzy projekty w ramach jednego bytu, a nie trzy osobne spó(cid:239)ki. Oczywi(cid:258)cie, nie wskazuj(cid:218) sposobu na produkcj(cid:218) warto(cid:258)ci — nie oczekuj, (cid:285)e za(cid:239)o(cid:285)ysz kilkadziesi(cid:200)t spó(cid:239)ek, które nagle b(cid:218)d(cid:200) warte 10 000 000 z(cid:239)otych. To nie dzia(cid:239)a w ten sposób. Na pewno chcia(cid:239)em pokaza(cid:202) mo(cid:285)liwo(cid:258)(cid:202) sprawnego zarz(cid:200)dzania aktywami. Je(cid:258)li który(cid:258) z podprojektów jest gotowy do usamodzielnienia i masz kapita(cid:239) ludzki, który go poprowadzi (na przyk(cid:239)ad osob(cid:218) ch(cid:218)tn(cid:200) na prezesu- r(cid:218)), jest du(cid:285)o wy(cid:285)sza szansa osi(cid:200)gni(cid:218)cia wy(cid:285)szej warto(cid:258)ci takiego dojrza(cid:239)ego samodzielnego projektu. Projekt dojrza(cid:239)y w grupie jest s(cid:239)abszy, natomiast dzia(cid:239)aj(cid:200)c pod szyldem grupy kapita(cid:239)owej, jako podmiot pod holderem (spó(cid:239)k(cid:200) nadrz(cid:218)dn(cid:200), która ma pakiet wi(cid:218)k- szo(cid:258)ciowy udzia(cid:239)ów), ma szans(cid:218) na wy(cid:285)szy rozwój. Sprawne zarz(cid:200)- dzanie aktywami polega na ci(cid:200)g(cid:239)ej obserwacji aktywów: czy nale(cid:285)y rozdzieli(cid:202) aktywa i je usamodzielnia(cid:202), czy te(cid:285), zw(cid:239)aszcza w dobie kryzysu, konsolidowa(cid:202), aby ci(cid:200)(cid:202) koszty. Nie bój si(cid:218) (cid:285)onglowa(cid:202) ak- tywami. Dopóki podatkowo jeste(cid:258) w stanie wykonywa(cid:202) operacje na aktywach, staraj si(cid:218) rozbudowywa(cid:202) grup(cid:218) kapita(cid:239)ow(cid:200), aby w czasie kryzysu zawsze mo(cid:285)na by(cid:239)o j(cid:200) skonsolidowa(cid:202). Kup książkęPoleć książkę 42 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a Furtka 2. — uzyskanie ch(cid:275)tnych do zakupu Kolejnym sposobem na uzyskanie cen transakcyjnych jest próba fikcyjnej sprzeda(cid:285)y wytworzonego oprogramowania. Metodologia jest podobna do tej przy pozyskiwaniu cen ofertowych, polega na zbadaniu, ile konkretnie posiadane przez Ciebie aktywa mog(cid:239)yby by(cid:202) warte rynkowo. Przy tej metodzie jest jedna pu(cid:239)apka, której powiniene(cid:258) bardzo mocno si(cid:218) wystrzega(cid:202). Dotyczy to spó(cid:239)ki, która oferuje sprzeda(cid:285) danych aktywów, ale z tre(cid:258)ci og(cid:239)oszenia wynika, jakoby przedmiotem transakcji by(cid:239)a sama spó(cid:239)ka. W takim przy- padku, gdy zaoferujesz sprzeda(cid:285) spó(cid:239)ki, co by(cid:239)oby drog(cid:200) na skróty, prawdopodobnie przekroczysz 99 zapyta(cid:241), co w tym rozumieniu stanowi ofert(cid:218) publiczn(cid:200), a to z kolei jest z(cid:239)amaniem prawa. Kary, jakie mo(cid:285)e z tego tytu(cid:239)u na(cid:239)o(cid:285)y(cid:202) Komisja Nadzoru Finansowego, potrafi(cid:200) zrujnowa(cid:202). Je(cid:258)li natomiast informacje chcesz pozyska(cid:202) w sposób rozs(cid:200)dny, nie ma (cid:285)adnego zagro(cid:285)enia. Znam osobi(cid:258)cie jeden serwis, który poszed(cid:239) drog(cid:200) uzyskania ceny transakcyjnej. Wy- tworzenie oprogramowania w(cid:239)asnymi si(cid:239)ami (czytaj: w porach po- obiednich) kosztowa(cid:239)o 210 roboczogodzin, jednak trudna do okre- (cid:258)lenia by(cid:239)a stawka robocza. Dlaczego? Bo twórca w du(cid:285)ej mierze korzysta(cid:239) z gotowych rozwi(cid:200)za(cid:241), w tym w(cid:239)asnych, a sam okre(cid:258)li(cid:239), (cid:285)e praca, jak(cid:200) wykona(cid:239), by(cid:239)a do(cid:258)(cid:202) prosta, aczkolwiek nie by(cid:239)aby mo(cid:285)- liwa, gdyby nie wieloletnie do(cid:258)wiadczenie i gotowe, autorskie roz- wi(cid:200)zania. Nawet gdyby(cid:258)my przyj(cid:218)li do wyceny stawki na poziomie od 60 do 130 z(cid:239)otych, wycena dla niego i tak by(cid:239)aby niezadowalaj(cid:200)ca. Rozwi(cid:200)zaniem by(cid:239)o przygotowanie oferty i próba sprzeda(cid:285)y oprogra- mowania na jednym ze znanych portali (cid:239)(cid:200)cz(cid:200)cych inwestorów i szu- kaj(cid:200)cych tych inwestorów. Propozycje cen by(cid:239)y ró(cid:285)ne, od 40 000 do 130 000 z(cid:239)otych. Okaza(cid:239)o si(cid:218), (cid:285)e cena transakcyjna znacznie prze- kracza(cid:239)a warto(cid:258)(cid:202) odtworzenia, jaka wyst(cid:218)powa(cid:239)a w pierwotnych Kup książkęPoleć książkę E s e n c j a w a r t o (cid:295) c i n i e m a t e r i a l n y c h i p r a w n y c h 43 estymacjach. Ostatecznie kolega oprogramowania nie sprzeda(cid:239) (a ku- si(cid:239)o go, gdy zobaczy(cid:239) ceny), natomiast do wyceny zosta(cid:239)a przyj(cid:218)ta war- to(cid:258)(cid:202) oko(cid:239)o 70 000 z(cid:239)otych. Furtka 3. — zlecenie testu warto(cid:295)ci w ramach ekspertyzy Je(cid:258)li nie do ko(cid:241)ca wiesz, jak wyceni(cid:202) swoje oprogramowanie, roz- wi(cid:200)zaniem mo(cid:285)e by(cid:202) zlecenie ekspertyzy, która okre(cid:258)li warto(cid:258)(cid:202) wy- konanych prac. Wyceny, mimo i(cid:285) s(cid:200) stosowane metodologie pro- jektowe, mog(cid:200) ró(cid:285)ni(cid:202) si(cid:218) od siebie, czasami nawet znacz(cid:200)co. Je(cid:258)li posiadasz w swoich zasobach troch(cid:218) gotówki, któr(cid:200) mo(cid:285)esz wyda(cid:202) na prace eksperckie, dobrym pomys(cid:239)em jest przeprowadzenie tak zwanego testu warto(cid:258)ci, który jest sporz(cid:200)dzany przez firm(cid:218) infor- matyczn(cid:200), specjalizuj(cid:200)c(cid:200) si(cid:218) w zakresie prac, takim jak Twój pro- jekt. Test warto(cid:258)ci ma formu(cid:239)(cid:218) audytow(cid:200), to znaczy badana jest prawid(cid:239)owo(cid:258)(cid:202) funkcjonalna serwisu i elementy wykonania — w za- sadzie te kroki, które do(cid:258)(cid:202) szeroko opisa(cid:239)em w ramach ewidencji Twoich prac. Test warto(cid:258)ci daje jedno — okre(cid:258)la aktualn(cid:200) warto(cid:258)(cid:202) oprogramowania w kontek(cid:258)cie jej u(cid:285)yteczno(cid:258)ci, co stanowi solidn(cid:200) podstaw(cid:218) do uznania prawid(cid:239)owo(cid:258)ci wyceny wykonanej w taki spo- sób przez rzeczoznawc(cid:218) i na potrzeby weryfikacji bieg(cid:239)ego rewi- denta. Uwaga! Test warto(cid:258)ci musi by(cid:202) wykonany przez podmiot ca(cid:239)- kowicie niezale(cid:285)ny, dopiero wtedy rzeczoznawca mo(cid:285)e uzna(cid:202) wynik raportu z testu warto(cid:258)ci jako wiarygodny. Przyk(cid:227)ady wycen oprogramowania w(cid:227)asnego Poniewa(cid:285) wycena w(cid:239)asnego oprogramowania jest zawsze dyskusyjna zarówno w oczach inwestora, jak i rzeczoznawcy, poni(cid:285)ej znajdziesz kilka przyk(cid:239)adów wycen oprogramowania w(cid:239)asnego, jakie zosta(cid:239)y Kup książkęPoleć książkę 44 P r z y g o t o w a n i e d o w y c e n y . St a r t u p o ki e m pr a kt y k a wykonane przez rzeczoznawc(cid:218). Nie namawiam, (cid:285)eby zawsze sto- sowa(cid:202) analogi(cid:218) — najzdrowsze wyceny zawsze uwzgl(cid:218)dniaj(cid:200) stan w(cid:239)a(cid:258)ciwy, ilo(cid:258)(cid:202) w(cid:239)o(cid:285)onej pracy i korekt(cid:218) dotycz(cid:200)c(cid:200) warto(cid:258)ci rynko- wej. Niekiedy jednak trudno okre(cid:258)li(cid:202) warto(cid:258)(cid:202), jako (cid:285)e w(cid:239)asne koszty pracy bywaj(cid:200) znacznie mniejsze lub, przeciwnie, zawy(cid:285)one ze wzgl(cid:218)- du na d(cid:239)u(cid:285)szy czas pracy, liczne testowania i — jak to bywa w przy- padku startupów — cz(cid:218)sto poruszanie si(cid:218) „po ciemku” z ideologi(cid:200) innowacyjn(cid:200), która w tym przypadku oznacza przewarto(cid:258)ciowanie samego pomys(cid:239)u. Przyk(cid:227)ad — w(cid:227)asny CRM Jedna z firm, jak(cid:200) mia(cid:239)em okazj(cid:218) weryfikowa(cid:202), w swoich aktywach, oprócz podstawowego projektu, posiada(cid:239)a system CRM, który by(cid:239) uszyty „na miar(cid:218)” w(cid:239)asnej dzia(cid:239)alno(cid:258)ci. System ten jednak dosko- nale odpowiada(cid:239) dystrybucji produktów cyfrowych i wykorzystywa(cid:239) najnowsze narz(cid:218)dzia pomiaru efektywno(cid:258)ci w rozproszonej struk- turze dystrybutorów. System by(cid:239) skonstruowany tak, aby umo(cid:285)liwi(cid:202) handlowcom, na co dzie(cid:241) sprzedaj(cid:200)cym inne produkty, skorzysta- nie z programu partnerskiego, w ramach którego mogli dystrybu- owa(cid:202) produkt projektodawcy, je(cid:258)li starczy(cid:239)o im czasu lub pozwala(cid:239)y na to warunki. System dodatkowo by(cid:239) wdra(cid:285)any w kilku firmach klienckich, dzi(cid:218)ki czemu by(cid:239) stale rozbudowywany o nowe funk- cjonalno(cid:258)ci. Konstrukcja pozwala(cid:239)a na wy(cid:239)(cid:200)czenie zb(cid:218)dnych mo- du(cid:239)ów, customizacja by(cid:239)a wpisana w ide(cid:218) produktu. Poniewa(cid:285) system CRM w g(cid:239)ównej mierze konstruowany by(cid:239) za pieni(cid:200)dze klientów, a projektodawca opiera(cid:239) si(cid:218) na autorskim kodzie i wykonywa(cid:239) mo- dyfikacje na swoje potrzeby, trudno by(cid:239)o wyceni(cid:202) aktywa w postaci odtworzenia ilo(cid:258)ci w(cid:239)o(cid:285)onej pracy. To tak, jakby przyrówna(cid:202) system do warto(cid:258)ci samochod
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Przygotowanie do wyceny. Startup okiem praktyka
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: