Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00063 006231 20270925 na godz. na dobę w sumie
Przyszłość marketingu. Koncepcje, metody, technologie. Teoria i zastosowanie - ebook/pdf
Przyszłość marketingu. Koncepcje, metody, technologie. Teoria i zastosowanie - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 406
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8220-281-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> marketing
Porównaj ceny (książka, ebook (-16%), audiobook).

Ostatnie lata przyniosły prawdziwą eksplozję nowych koncepcji, metod i technologii stosowanych w marketingu. Dowodzą one jak żywą, ewoluującą i podlegającą trendom jest sfera biznesu i zarządzania. Marketing często ulega modom i jest podatny na łatwe wyjaśnienia, dlatego niektórych fascynuje, a u innych budzi niechęć, zachwyca, ale też wywołuje sprzeciw. Z jednej strony jest gloryfikowany, a z drugiej – często deprecjonowany. Zrozumienie marketingu i określenie jego przyszłości mogą dokonać się jedynie poprzez poznanie kierunków jego zmian, nowych obszarów zastosowania, alternatywnych sposobów wykorzystania. W książce zaprezentowano trzydzieści dwie koncepcje, metody, technologie, które pozwolą zarówno docenić współczesny marketing, jak i poznać marketing jutra.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Robert Kozielski – Uniwersytet Łódzki, Wydział Zarządzania, Katedra Marketingu Redakcja naukowa 90-237 Łódź, ul. Matejki 22/26 Autorzy rozdziałów Michał Moneta, Agata Matuszewska-Kubicz, Agata Mardosz-Grabowska Magdalena Kalińska-Kula, Dominika Kaczorowska-Spychalska RECENZENT Jacek Otto REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk REDAKCJA Anna Dziadzio SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR KOREKTA TECHNICZNA Anna Sońta PROJEKT OKŁADKI Polkadot Studio Graficzne Aleksandra Woźniak, Hanna Niemierowicz © Copyright by Authors, Łódź 2020 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2020 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.10008.20.0.K Ark. wyd. 27,5; ark. druk. 25,375 ISBN 978-83-8220-280-9 e-ISBN 978-83-8220-281-6 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. 42 665 58 63 Spis treści Wprowadzenie – w poszukiwaniu tożsamości marketingu  Rozdział I Michał Moneta  1.1. Content marketing  1.2. Customer journey  1.3. Growth hacker marketing  1.4. Insight klienta   1.5. Lean Startup  1.6. Marketing lateralny  1.7. Marketing automation  1.8. Performance marketing  1.9. Propozycja wartości   1.10. Real‑time marketing  1.11. Strategia błękitnego oceanu  Rozdział II Agata Matuszewska‑Kubicz  2.1. Crowdsourcing  2.2. Employer branding  2.3. Marketing wartości  2.4. Marketing wewnętrzny  2.5. Ucząca się organizacja  2.6. Zarządzanie międzypokoleniowe  2.7. Zwinna organizacja  Rozdział III Agata Mardosz‑Grabowska  3.1. Design thinking  3.2. Ekonomia współdzielenia  7 13 13 27 43 52 66 75 85 98 110 123 134 149 149 157 167 175 185 195 206 215 215 224 6 Spis treści 3.3. Marketing partnerski (marketing relacji)  3.4. Marketing sensoryczny  3.5. Współtworzenie wartości i otwarta innowacja   3.6. Zarządzanie doświadczeniami klientów  Rozdział IV Magdalena Kalińska‑Kula  4.1. Badania etnograficzne  4.2. Grywalizacja  4.3. Neuromarketing  4.4. Omnichannel  Rozdział V Dominika Kaczorowska‑Spychalska  5.1. Blockchain  5.2. Influencer marketing  5.3. Internet Rzeczy   5.4. Rzeczywistość rozszerzona i rzeczywistość wirtualna   Zakończenie – marketing jutra  Bibliografia  Spis tabel   Spis rysunków  233 242 251 261 269 269 281 295 309 321 321 334 345 357 371 375 403 405 Wprowadzenie – w poszukiwaniu tożsamości marketingu Na miano truizmu zasługuje we współczesnym świecie twierdzenie, że przekleń- stwem jest żyć w  ciekawych czasach. W  szczególny sposób dotyczy to marke- tingu. To w tej właśnie sferze okres ostatnich 20–30 lat przyniósł ogromne zmiany. Pojawiły  się nowe koncepcje, metody oraz  narzędzia. Zmieniały one nie tyl- ko sposób realizacji działań rynkowych, ale także samo podejście do marketin- gu. Osiągnięcia chociażby ekonomii behawioralnej1 oraz neurobiologii2 (w tym szczególnie odkrycia związane z  irracjonalnym charakterem decyzji zakupo- wych) czy też nurt tzw. evidence based management3 rzuciły nowe światło na mar- keting zarówno od strony filozoficznej, jak i strategicznej – a także operacyjnej. To, co wcześniej było wyczuwalne intuicyjnie, czasem także głośniej bądź ciszej postu lowane, znalazło swoje empiryczne potwierdzenie, stanowiące istotny wkład w  pełniejsze zrozumienie, udokumentowane opisanie oraz  oczekiwane rozwi- nięcie istoty marketingu i jego roli. Marketing jest bowiem zjawiskiem żywym, ewoluującym, podlegającym trendom; ulega on chwilowym modom i łatwym wy- jaśnieniom – dlatego niektórych fascynuje, a w innych budzi niechęć. Zachwyca, ale i rodzi sprzeciw; jest gloryfikowany, a jednocześnie często deprecjonowany. To prawdopodobnie ta specyficzna dwoistość marketingu sprawia, że wywołuje on wiele pytań, dyskusji, wątpliwości, a przede wszystkim podlega krytyce. Krytyka marketingu i dyskusja wokół niego nie są zresztą domeną wyłącznie ostat- nich lat. Wiele głosów polemicznych wyłoniło się wraz z jego zaistnieniem na szerszą skalę. Na przykład Theodore Levitt4 pisał o tzw. marketingowej krótkowzroczności, a kolejni krytycy zarzucali marketerom pomijanie punktu widzenia klienta, zbyt- nią koncentrację na  krótkookresowej sprzedaży oraz  dominację manipulacji nad 1 Zob. D. Kahneman, Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym, Wydawnictwo Media Ro- dzina, Poznań 2012; R.H. Thaler, Behavioral Economics: Past, Present, and Future, „American Economic Review” 2016, nr 106(7), s. 1577–1600. 2 P. Renvoise, C. Morin, Neuromarketing: Understanding the Buy Buttons in Your Customer’s Bra‑ in, HarperCollins, Nashville 2007. 3 Zob. E. Barends, D.M. Rousseau, Evidence‑Based Management: How to Use Evidence to Make Better Organizational Decisions, Kogan Page, London 2018. 4 T. Levitt, Marketing Myopia, „Harvard Business Review” 1960, nr 38, s. 45–56. 8 Wprowadzenie – w poszukiwaniu tożsamości marketingu tworzeniem wartości czy szerzej – poszukiwaniem nowych impulsów rozwojowych5. Te oskarżenia prowadziły do dyskusji nad znaczeniem marketingu w organizacji, jego rolą w budowaniu sukcesu rynkowego firmy, a także potrzebą znajdowania, adaptowania i wykorzystywania nowych marketingowych narzędzi i koncepcji6. Występujące z różną intensywnością głosy krytyczne miały różne przyczyny. Niemniej wspomniana dwoistość marketingu wydaje się mieć tutaj istotne zna- czenie. Marketing, jak wiele innych zjawisk, może być postrzegany z  dwóch, niekiedy skrajnych, perspektyw –  niczym przysłowiowa szklanka, która bywa do połowy pusta albo pełna. Dwoistość jest tutaj rozumiana jako przyjęcie jednej perspektywy bez uwzględnienia drugiej (to zaś musi wywoływać sprzeciw, dysku- sje) – i przejawia się ona na kilku płaszczyznach. Pierwsza z nich przebiega na zde- rzeniu ujęcia modelowego z praktyką rynkową. Linia podziału wyznaczana jest tu przez przyjęcie tzw. rozwiązania idealnego, modelu docelowego, zwykle poda- wanego i opisywanego w podręcznikach do marketingu. Przeciwne ekstremum to niedostosowanie marketingu (tak rozumianego) do praktyki rynkowej – zwykle wynika ono ze złożoności funkcjonowania organizacji, specyfiki rynku czy nawet braku kompetencji pracowników. W efekcie stan modelowy okazuje się niemożli- wy do osiągnięcia w praktyce. To zaś daje amunicję krytykom do generowania za- rzutów i wysuwania kolejnych, czasem radyklanych, propozycji zmian. Drugi obszar nieporozumień dotyczy sfery filozofii marketingu i operacjonali- zacji działań rynkowych – mimo że są one niczym dwie strony tej samej monety, to różne osoby z większą bądź mniejszą świadomością przyjmują (albo preferują) jed- ną kosztem drugiej. Jak długo niektórzy będą koncentrować się tylko na sposobie myślenia, koncepcji działania czy podejściu do prowadzenia działań rynkowych, a inni – wyłącznie na narzędziach, tak długo nie znajdą oni wspólnego języka. Sytuację tę można porównać do rozmowy architekta opowiadającego o wizji pro- jektowanego budynku inwestorem, który dopytuje o kolor ścian w przedpokoju. Trzecia płaszczyzna wyłaniającego się sporu dotyczy rozbieżności, jaka zacho- dzi między celami firmy a środkami ich realizacji. I znowu – jak długo jedni będą mówili o oczekiwanych rezultatach, a drudzy dyskutowali o drodze ich osiąga- nia, tak długo trudno będzie im dojść do porozumienia. Podobne spory wywo- łuje przyjmowanie odmiennych punktów widzenia – z jednej strony dotyczących planowania, a z drugiej wdrażania; analityki versus kreatywności; dominacji intu- icji nad technokratycznym sposobem podejmowania decyzji. Powstający dysonans między teorią a praktyką, koncepcją a działaniami, ce- lami a  sposobami ich osiągania budzi emocje, które skutkują coraz większą liczbą głosów polemicznych i  niechęcią wobec marketingu. Krytyka ta potęgo- wana jest także wysokim stopniem niejednorodności tego rodzaju działań i ich 5 C.A. Davis, M.P. Brady, Expanding the Utility of Behavioral Momentum with Young Children: Whe‑ re We’ve Been, Where We Need to Go, „Journal of Early Intervention” 1993, nr 17(3), s. 211–223. 6 J.N. Sheth, R. Sisodia, Does marketing need reform? In marketing renaissance: Opportunities and imperatives for improving marketing thought, practice, and infrastructure, „Journal of Mar- keting” 2005, nr 69(4), s. 1–25. Wprowadzenie – w poszukiwaniu tożsamości marketingu 9 interdyscyplinarnym charakterem. Marketing bowiem to nie domena jednego działu czy departamentu, jak chcą niektórzy, ale rezultat synergicznej współpracy i procesowego podejścia. Stanowi on konglomerat różnych dyscyplin nauki – psy- chologii, antropologii, socjologii, matematyki, statystyki, filozofii itp. Jego dwoista natura, wsparta ponadto swoistą złożonością, determinuje wspomniane, tak skraj- ne często stanowiska – fascynacji i odrzucenia. Pochylając  się nad niejednoznacznością marketingu i  kreowanymi wobec nie- go postawami, warto także wspomnieć, że marketerzy, albo lepiej – osoby zajmują- ce się marketingiem, sami, poprzez swoje słowa, działanie, a czasem także myślenie, wzmacniają te skrajne stanowiska. Spójrzmy chociażby na często podzielane przeko- nanie, że marketing jest odpowiedzialny za kreowanie potrzeb lub ich zaspokajanie – takie twierdzenia pokazują, jak głęboka okazuje się arogancja i ignorancja niektó- rych z nas. Jeśli ktoś brałby to za dobrą monetę, mógłby zacząć przypisywać sobie cechy Stwórcy – przecież potrzeby są immanentnym elementem życia każdego czło- wieka. Nikt nie ma mocy ich kreowania. Możemy mówić o roli marketerów w ich odkrywaniu, uświadamianiu, może w jakimś stopniu priorytetyzowaniu, ale nie two- rzeniu. Potrzeby po prostu w człowieku istnieją i nikt nie jest w stanie, przynajmniej na poziomie obecnego stanu wiedzy, ich wytwarzać. Podobne niezrozumienie wią- że się z zaspokajaniem potrzeb: każdy z nas zaspokaja je samodzielnie – marketerzy mogą jedynie proponować, rekomendować i oferować na to sposoby. Zacieranie gra- nic między kreowaniem potrzeb, ich uświadamianiem i zaspokajaniem oraz dostar- czaniem środków do realizacji prowadzi do niezrozumienia istoty i roli marketingu, a w konsekwencji – wzmacniania postawy przesadnego zachwytu bądź niechęci. W  sposób naturalny pojawia  się pytanie, jaką formułę radzenia sobie z  tak zróżnicowanymi stanowiskami przyjąć oraz  jaką rolę winny pełnić ośrodki akade mickie, społeczności profesjonalnych marketerów. Z pewnością pojawiają- ce się nowe koncepcje, metody czy narzędzia działań rynkowych stanowią pró- by pełniejszego zrozumienia istoty marketingu, doprecyzowania jego tożsamości. Adresują one wspomniane postawy fascynacji oraz odrzucenia. Co ważne, są istot- ne z punktu widzenie budowania kompetencji marketerów i wzmacniania profe- sjonalnych standardów realizacji działań marketingowych. Skala ich powstawania jest jednak nie tylko wynikiem dążenia do zrozumienia marketingu i jego ewo- lucji, ale stanowi także rezultat rozwoju technologii, zmian społecznych, wzrostu konkurencyjności sektorów czy złożoności zachowań rynkowych nabywców. Mając powyższe na uwadze, można spróbować scharakteryzować współczesne rozumienie marketingu z perspektywy trzech głównych funkcji, jakie powinien on pełnić w organizacji, a w efekcie – przypisać im poszczególne koncepcje, me- tody czy narzędzia (rysunek 1). Podjęta próba opisania tożsamości marketingu obejmu je zarówno tradycyjne, hierarchiczne podejście do organizacji, jak i bar- dziej współczesne rekomendacje i postulaty, takie jak m.in. potrzeba budowy tzw. zwinnej organizacji (ang. agile organization) czy marketingu opartego na warto- ściach (ang. value‑based marketing). 10 Wprowadzenie – w poszukiwaniu tożsamości marketingu Poziom całej organizacji Adwokat klienta Poziom strategicznych jednostek biznesu Właściciel biznesu Poziom działań operacyjnych Profesjonalny menedżer Rysunek 1. Tożsamość marketingu Źródło: opracowanie własne. Na  najwyższym poziomie w  organizacji, czyli na  poziomie zarządu, funkcję marketingu można sprowadzić do pozycji „adwokata klienta”. Marketing w takim podejściu odpowiedzialny jest za reprezentowanie punktu widzenia klienta w or- ganizacji. Bardziej koncentruje  się na  sferze filozofii, sposobie funkcjonowania organizacji niż kwestiach operacyjnych; jego zadaniem okazuje  się budowanie wiedzy i wrażliwości rynkowej organizacji, a w konsekwencji jej kultury: • zorientowanej na rynek; • myślącej klientem; • elastycznie działającej; • uczącej się rynku szybciej niż czynią to konkurenci; • zwinnej w swym działaniu i odpornej na różnego rodzaju zawirowania czy nieoczekiwane zjawiska, takie jak kryzys finansowy roku 2008, wybuch wul- kanu na Islandii w 2010 roku czy pandemia Covid-19 w roku 2020; • nieparaliżującej, chociaż niekiedy ograniczającej działania firmy. Koncepcje czy metody, które będą omówione w  niniejszej książce, a  które mieszczą się w tej sferze, to np. wspomniana agile organization, a także learning or‑ ganization, intercultural management czy internal marketing. Na  poziomie tzw. strategicznych jednostek biznesowych (ang. strategic busi‑ ness units – SBU) funkcję marketingu sprowadzić należy do metafory „właściciela biznesu”. Strategiczne jednostki biznesowe to takie obszary działalności rynkowej firmy, dla których może ona (ale nie musi) formułować odmienną strategię dzia- łania. SBU mogą dotyczyć: • grup docelowych czy segmentów rynku; • całych rynków czy regionów geograficznych; Wprowadzenie – w poszukiwaniu tożsamości marketingu 11 • grup czy kategorii produktów; • marek czy grup marek. Rolą marketingu jest wtedy dbałość i  rozwijanie konceptów i  modeli bizne- sowych, które w dłuższej perspektywie budują konkurencyjność SBU i dają możli- wość skutecznej walki rynkowej. Do znajdujących zastosowanie na tym poziomie koncepcji i  metod należą m.in. customer experience management, relationship marke ting, value‑based marketing, customer insights, blue ocean strategy. Funkcja „profesjonalnego menedżera” realizowana jest przez marketing na po- ziomie operacyjnym. Sprowadza się ona do zastosowania różnego rodzaju narzę- dzi czy metod, które zmierzają do budowania i dostarczania wartości (produkty, usługi lub szerzej – rozwiązania, korzyści) dla klientów oraz wszystkich interesa- riuszy w efektywny, konkurencyjny sposób. Wśród omawianych w książce i znaj- dujących zastosowanie na tym poziomie koncepcji wymienić można: co‑creation, content marketing, customer journey, performance marketing, sharing economy, la‑ teral marketing, virtual reality czy augmented reality. Dwoistość, wielowymiarowość i interdyscyplinarność marketingu z jednej stro- ny, a  arogancja czy ignorancja z  drugiej, wywołują pytania i  potrzebę dysku- sji na temat funkcji i zadań marketingu w organizacji. Akademicką i jednocześnie praktyczną odpowiedzią są pojawiające się nowe koncepcje, metody i narzędzia działań rynkowych. Przedstawiana czytelnikom książka jest próbą wpisania  się w dyskurs poprzez zaprezentowanie 32 współczesnych rozwiązań. Każde z nich zostało opisane według tego samego schematu, który – poza genezą i kontekstem biznesowym, warunkami i procedurą realizacji – podaje także możliwości prak- tycznego zastosowania. Przykłady zawarte w ostatniej części opisu mają charakter fikcyjny i nie są związane z konkretną, istniejącą firmą – służą jedynie zobrazowa- niu wykorzystania prezentowanych rozwiązań w rzeczywistości. Przedkładając książkę Czytelnikom, niech mi będzie wolno podziękować wszystkim współautorom (dr hab. Magdalenie Kalińskiej-Kuli, dr Domini- ce Kaczorowskiej-Spychalskiej, dr Agacie Matuszewskiej, Agacie Mardosz-Gra- bowskiej, Michałowi Monecie) oraz osobom, które na różnym etapie wspierały powstanie tego materiału, także poprzez krytyczne oceny. W szczególności pra- gnę podziękować: prof. dr hab. Agnieszce Żbikowskiej, prof. dr hab. Magdalenie Grębosz-Krawczyk, prof. dr. hab. Janowi Wiktorowi, prof. dr. hab. Grzegorzowi Mazurkowi, prof. dr. hab. Grzegorzowi Karasiewiczowi, prof. dr. hab. Maciejo- wi Mitrędze, dr Annie Sibińskiej, dr Beacie Gotwald, dr. Jackowi Pogorzelskiemu, dr. Pawłowi Wójcikowi, dr. Bartłomiejowi Kurzykowi, dr. Mariuszowi Woźnia- kowskiemu, Beacie Michalskiej-Dominiak, Michałowi Medowskiemu, Arturo- wi Maciorowskiemu, Włodzimierzowi Majerowi, Lechowi C. Królowi, Markowi Staniszewskiemu, Tadeuszowi Żórawskiemu, Adrianowi Pałce. Mamy nadzieję, że publikacja spotka się z przychylnym przyjęciem, a otwarta formuła sprzyjać bę- dzie jej kolejnym aktualizacjom. Robert Kozielski Rozdział I Michał Moneta 1.1. Content marketing Istota i kontekst biznesowy Sformułowane przez Billa Gatesa w 1996 roku hasło Content is King zwiastowa- ło początek zupełnie nowej ery cyfrowego marketingu1. W świecie, w którym do- minowały krzykliwe i zajmujące coraz większą powierzchnię stron internetowych banery, skupienie się na wartościowej treści jawiło się niczym utopijna wizja. Nie minęła jednak dekada, a content marketing zawładnął umysłami marketerów, kon- sumentów oraz wielkich biznesów, stając się niemalże must‑have w cyfrowym arse- nale każdej organizacji. Dziś z koncepcji tej korzysta 91 marketerów B2B, a 86 specjalistów działających w obszarze B2C uznaje ją za najważniejszy element stra- tegii marketingu cyfrowego2. Rzeczony content marketing, czyli marketing treści to – według definicji stwo- rzonej przez Content Marketing Institute – działania mające na celu zbudowanie strategii kreowania i dystrybucji treści wartościowej dla określonej grupy doce- lowej3. Koncepcja ta zakłada, że zamiast mówić o produkcie i jego funkcjonal- nościach, marka stara  się dostarczyć potencjalnemu lub obecnemu klientowi informacji, która poszerza wiedzę, stanowi element rozrywkowy bądź też ułatwia jego codzienne funkcjonowanie. Jednym z kluczowych czynników sukcesu content marketingu jest również stała analiza ścieżki zakupowej klienta i dostosowywanie proponowanego contentu do stadium, w którym aktualnie się znajduje. Dla zapew- nienia sukcesu przyjętej strategii publikowane treści powinny być zatem4: 1 H. Evans, “Content is King” – Essay by Bill Gates 1996, https://medium.com/@HeathEvans/con- tent-is-king-essay-by-bill-gates-1996-df74552f80d9 (dostęp: 01.06.2019). 2 S.H. Hall, 85 Fascinating Content Marketing Statistics To Make You A Marketing Genius, https://op tinmonster.com/content-marketing-statistics/ (dostęp: 07.01.2019). 3 What is Content Marketing?, https://contentmarketinginstitute.com/what-is-content-marke- ting/ (dostęp: 11.05.2019). 4 Tamże. 14 Przyszłość marketingu – koncepcje, metody, technologie… • istotne dla grupy docelowej – treść musi pokrywać się z zainteresowaniami i potrzebami odbiorców; • wartościowe dla grupy docelowej – proponowany content musi dostarczać informacji, narzędzi, technik czy porad, których nabywca aktualnie poszu- kuje; • konsekwentne, strategiczne – content marketing to długookresowe działanie, oparte na przyjętej strategii, harmonogramie i zarządzaniu zasobami. Marketing treści nie jest zjawiskiem nowym, a  jego korzenie sięgają czasów znacznie odleglejszych niż wspomniany 1996 rok i przepowiednia Billa Gatesa. Pierwsze przykłady jego zastosowania w strategii organizacji pojawiły się bowiem jeszcze w XIX wieku, a za prekursorów tego rodzaju działań uważana jest produ- kująca sprzęt rolniczy firma John Deere, wydająca od 1895 roku magazyn „The Fur- row”. Obchodzące niedawno swoje 123. urodziny pismo składa się ze zbioru porad, które mają na celu podniesienie efektywności pracy farmerów. Znajdują się w nim także informacje na temat najlepszych praktyk w obszarze rolnictwa oraz treści dotyczące samych produktów John Deere. Dynamiczny rozwój „The Furrow” po- zwolił mu dotrzeć do ponad 40 krajów, a marce John Deere – stać się nieformal- nym „doradcą” farmerów5. W  kolejnych latach strategię tę podchwycił Michelin, wydając „The Guide” – magazyn będący kompendium wiedzy na temat właściwej konserwacji samo- chodu6. Prawdziwy rozkwit dziedziny nastąpił jednak wraz z upowszechnieniem dostępu do Internetu oraz wzrostem roli digital marketingu w strategiach komuni- kacyjnych organizacji. W 2018 roku z marketingu treści, głównie pod postacią fir- mowych blogów oraz aktywności w mediach społecznościowych, korzystało 53 firm z całego świata7. O ile wydawanie wspomnianego „The Furrow” skoncentrowane było na pozy- skaniu zaufania klienta do marki John Deere, content marketing może realizować również inne cele biznesowe organizacji, jak m.in. budowanie świadomości marki, angażowanie odbiorców czy tworzenie bazy subskrybentów. Warto również zauważyć, że z pojęciem content marketingu ściśle wiążą się rów- nież inne koncepcje wspierające działania promocyjne marki w sieci (jak również poza nią): social media marketing, reklama natywna czy SEO8. Należy jednak za- znaczyć, że fundamentem każdej z  nich jest właśnie wartościowa treść. Z  tego powodu działania z  zakresu marketingu treści, polegające na  budowie strategii tworzenia i dystrybucji wartościowego contentu, stają się pierwotne względem in- nych aktywności w obszarze digital marketingu. Wskazana jest jednak synergia 5 K. Gardiner, The Story Behind “The Furrow”, the World’s Oldest Content Marketing, https://con- tently.com/2013/10/03/the-story-behind-the-furrow-2/ (dostęp: 11.05.2019). 6 A.  Kuenn, Is John Deere The Original Content Marketer?, https://marketingland.com/is-john -deere-the-original-content-marketer-2-49138 (dostęp: 08.05.2019). 7 K.  Herhold, How Businesses Use Content Marketing, https://themanifest.com/digital-marke- ting/how-businesses-use-content-marketing (dostęp: 07.05.2019). 8 Zob. D. Chaffey, Digital Marketing, Pearson, London 2019. Michał Moneta 15 pomiędzy content marketingiem a pozostałymi obszarami marketingu cyfrowego – poszczególne kanały, jak np. social media czy newsletter, mogą bowiem pełnić funkcję dystrybutora treści. Content marketing okazuje się zatem obecnie jednym z kluczowych elementów komunikacji marketingowej organizacji. Koncepcja ta jest także jednym z najistot- niejszych narzędzi obszaru, jakim jest inbound marketing – docieranie do klien- ta z komunikatem dokładnie w momencie, w którym go potrzebuje i poszukuje. Zarówno poprzez wpływ na SEO witryn, jak również swój niereklamowy, często edukacyjny charakter marketing treści pozwala angażować potencjalnych klien- tów i zachęcać ich do pogłębienia relacji z marką9. Sposób i procedura realizacji Content marketing musi charakteryzować się strategiczną i długoterminową per- spektywą. Działania prowadzone przez organizację w  tym obszarze, zwłaszcza organiczne10, nie dadzą rewolucyjnych efektów na samym początku. Ich skutki, głównie z racji pozytywnego działania na SEO (a zarazem pozycję strony interne- towej organizacji w wyszukiwarce Google) oraz możliwości kreowania po żądanego wizerunku marki, mają charakter długofalowy. Właściwie przygotowana strategia marketingu treści przynosi organizacji zyski również w momencie, w którym zre- zygnuje ona z dalszych inwestycji w tym zakresie – zdobyta dzięki wartościowym treściom wysoka pozycja w wyszukiwarce Google może utrzymać się przez dłu- gi czas, stanowiąc niezwykle istotny punkt na ścieżce zakupowej potencjalnego klienta. Strategię content marketingu możemy podzielić na pięć podstawowych ele- mentów11: 1. Analiza treści i odbiorców. 2. Cel biznesowy. 3. Grupa docelowa. 4. USP (ang. Unique Selling Proposition lub Unique Selling Point). 5. Pomiar content marketingu. Przedstawiony powyżej schemat budowania strategii marketingowej opiera się na modelu SOSTAC, opracowanym w latach dziewięćdziesiątych XX wieku przez Petera R. Smitha12. Stosowany jest on powszechnie w planowaniu działań z obsza- ru digital marketingu organizacji. Jego poszczególne elementy odpowiadają kolej- nym krokom budowania strategii content marketingu: • S (ang. situation analysis) – analiza treści i grupy docelowej; • O (ang. objectives) – wyznaczanie celów content marketingu;  9 Tamże. 10 Działania organiczne –  niepłatne, niewymagające wsparcia finansowego (np. na  reklamę) ze strony organizacji. 11 A. Tachalova, How to Build a Content Marketing Strategy That Works in 5 Steps, https://www. searchenginejournal.com/content-marketing-strategy/202142/ (dostęp: 10.06.2019). 12 Zob. S. Bax, W. Paul, Cambridge Marketing Handbook: Communications, Kogan Page, London 2013. 16 Przyszłość marketingu – koncepcje, metody, technologie… • S (ang. strategy) – wyznaczanie kierunków strategicznych działań, z uwzględ- nieniem grupy docelowej oraz USP prowadzonych działań; • T (ang. tactics) – definiowanie taktyk content marketingu: formatów treści, dystrybucji w poszczególnych kanałach; • A (ang. action) – plan operacyjny działań w ramach content marketingu, bu- dowa harmonogramu publikacji oraz podjęcie faktycznych aktywności; • C (ang. control) – pomiar efektywności strategii marketingu treści. 1. Analiza treści i odbiorców Pierwszym etapem działań w ramach content marketingu jest analiza obecnie do- stępnych treści przygotowywanych przez markę oraz  kanałów ich dystrybucji. Pozwala ona określić, w którym obszarze i w jakim stopniu konieczne są zmiany w dotychczasowych działaniach związanych z tworzeniem contentu organizacji. Analiza wskazuje także luki w strukturze treści oraz punkty mogące być źródłem przewagi konkurencyjnej firmy w  sieci, np. artykuł zajmujący wysoką pozycję w Google na atrakcyjne słowo kluczowe. Niezwykle przydatnym narzędziem w tym procesie będzie inwentaryzacja con‑ tentu, która zakłada przegląd wszystkich dostępnych treści (na  stronie WWW, w mediach społecznościowych, mediach  zewnętrznych itp.) – zarówno pod kątem zainteresowań i potrzeb grupy docelowej, jak również aktywności konku rentów. Warto także przeanalizować obecne SEO (optymalizację contentu pod kątem wy- szukiwarki Google) poszczególnych treści i  kanałów (strony internetowe, blogi firmowe) – problemy z pozycjonowaniem mediów własnych mogą w znaczącym stopniu hamować ruch i utrudniać realizację celów określonych w ramach marke- tingu treści. W pierwszej fazie procesu budowania strategii content marketingu konieczne jest również zbadanie aktualnej grupy docelowej. Należy przyjrzeć się nie tylko cechom demograficznym użytkowników, ale również przeanalizować zachowania odbiorców, a także wyróżnić tematykę/formaty treści, które były dla nich szcze- gólnie angażujące. W tym celu warto sięgnąć choćby po dane z Google Analytics, wskazujące zarówno liczbę odwiedzin poszczególnych stron, jak i czas spędzony na nich przez użytkowników. 2. Cel biznesowy Konkretny wynik (np. wzrost sprzedaży), pożądany wizerunek (np. bycie eksper- tem w danej dziedzinie) czy oszacowanie poziomu wsparcia dla innych obszarów marketingu (np. wzrost efektywności kampanii Google Ads dzięki poprawie treści na stronie WWW) stanowią punkty odniesienia, które będą decydować o kształ- cie całej strategii content marketingu. Liczba celów możliwych do osiągnięcia dzięki marketingowi treści jest niezwy- kle okazała, co sprawia, że właściwe określenie zadania, jakie ma on spełniać, sta- je się kluczowe dla projektowania kolejnych elementów strategii. To właśnie od celu będzie zależeć bowiem zarówno USP contentu, jak również formaty treści, kanały Michał Moneta 17 dystrybucji czy charakterystyka grupy odbiorców. Warto wyróżnić trzy podstawo- we, najczęściej realizowane w ramach content marketingu kategorie celów: 1) Zasięg: • budowanie zasięgu/świadomości marki – przydatne w strategii penetracji rynku, przy wdrażaniu nowych produktów czy zmianie pozycjonowania; • generowanie ruchu na  stronie internetowej –  prowadzenie odbiorców przez kolejne etapy ścieżki zakupowej, budowanie bazy remarketingowej. • angażowanie odbiorców – podtrzymywanie relacji z odbiorcami, budowa 2) Zaangażowanie: określonego wizerunku; • podnoszenie retencji – ponowne angażowanie odbiorców, którzy mieli już kontakt z daną marką, prowadzenie działań skłaniających ich do kolejne- go zakupu. • budowa bazy subskrybentów – generowanie bazy mailingowej i lead nur‑ 3) Konwersja: turing; • generowanie konwersji – działania sprzedażowe, końcowy etap ścieżki za- • generowanie dochodów – budowanie kanału, który samodzielnie na sie- kupowej klienta; bie zarabia (np. z reklam). Kategorie celów realizowanych w ramach content marketingu odpowiadają kon- cepcji lejka sprzedażowego. W górnej, szerokiej jego części znajdują się działania związane z budowaniem zasięgu i ruchu na stronie internetowej. W kolejnej fazie następuje angażowanie odbiorców poprzez proponowane treści, co ma skłonić ich do przejścia do ostatniej części lejka, związanej z konwersją i podejmowaniem ak- tywności zakupowych (pozostawienie maila, nabycie produktu)13. 3. Grupa docelowa W projektowaniu działań z obszaru content marketingu absolutnie kluczowe jest określenie tego, do kogo zamierzamy kierować tworzone treści. Biorąc pod uwagę de finicję dziedziny, wskazującą na  potrzebę publikowania contentu odpowia- dającego na potrzeby odbiorców, właściwie zdefiniowana grupa docelowa staje się jednym z kluczowych czynników sukcesu (CSF) prowadzonych działań. W pro- cesie  określania odbiorców treści niezwykle przydatne będzie stworzenie per- sony14, czyli pogłębionego opisu reprezentanta grupy docelowej. Warto w  tym miejscu opisać: 1) dane podstawowe (imię, zdjęcie, miejsce zamieszkania); 13 E.D. Rubb, How to Create a Successful Content Marketing Funnel, https://buzzsumo.com/blog/ content-marketing-funnel/ (dostęp: 08.06.2019). 14 Persona – pogłębiony opis pojedynczego reprezentanta grupy docelowej. Stworzenie per- sony pozwala na  precyzyjne zdefiniowanie odbiorcy i  scharakteryzowanie jego potrzeb oraz priorytetów. Zob. B. Stawarz-Garcia, Content marketing i social media, Wydawnictwo Na- ukowe PWN, Warszawa 2018. 18 Przyszłość marketingu – koncepcje, metody, technologie… 2) cechy demograficzne (wiek, płeć, stan cywilny, poziom wykształcenia, po- ziom dochodu); 3) cechy psychograficzne (styl życia, osobowość, potrzeby, motywacje); 4) cechy behawioralne (zachowania zakupowe). Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż content marketing prowadzony jest głównie w  przestrzeni cyfrowej, opis persony poszerza  się o  analizę zachowań odbior- cy w sieci, ze szczególnym uwzględnieniem: 1) preferowanych kanałów komunikacji; 2) preferowanych formatów treści (krótkie/długie artykuły, zdjęcia, materiały wideo itp.). Proces ten powinien jednocześnie uwzględniać aktualnych odbiorców contentu, których profil został zbudowany w analitycznej części budowania strategii. War- to uzupełnić go również o analizę globalnych trendów w zachowaniach nabyw- ców online. 4. USP Kolejnym etapem projektowania fundamentów strategii w ramach content marke‑ tingu jest określenie „wyróżników” działań organizacji na tle konkurentów. W przy- padku marketingu treści hasło „wyróżnij się albo zgiń”15 okazuje się bowiem z roku na rok coraz bardziej popularne. Przeciętny internauta nie jest bowiem w stanie przez całe swoje życie „skon- sumować” treści pojawiających się w sieci w ciągu zaledwie 24 godzin. Co wię- cej, już w  2015  roku prognozowano, że ilość darmowego contentu, z  którego skorzystać może internauta, wzrośnie w przeciągu kolejnych pięciu lat o dodat- kowe 500–1000 16. Fakt ten sprawia, że we współczesnym wirtualnym środowi- sku regularnie publikowana, nawet wartościowa treść nie wystarcza, aby dotrzeć do potencjalnego odbiorcy. Potrzebny jest czynnik (lub czynniki) wyróżniający (wyróżniające) content na tle ogromnej liczby konkurentów. Do najczęściej defi- niowanych elementów USP w strategii marketingowej należą17: • tematyka treści; • storytelling, czyli specyficzny język komunikacji; • formaty treści (np. częste stosowanie infografik przez firmę farmaceutyczną); • unikalny element wizualny (np. charakterystyczny filtr na miniaturach arty- kułów). Zdefiniowanie celów oraz strategii pozwala marketerom treści przejść do opra- cowania działań taktycznych i  operacyjnych. Na  tym etapie należy zaplanować dystrybucję contentu oraz formaty i częstotliwość publikacji. Dystrybucja treści 15 Zob. A. Ries, J. Trout, The 22 Immutable Laws of Marketing: Violate Them at Your Own Risk!, HarperCollins, New York 1994. 16 M.W. Schaefer, The Content Code: Six Essential Strategies to Ignite Your Content, Your Marke‑ ting, and Your Business, Schaefer Marketing Solutions, Louisville 2015. 17 J. Pulizzi, One Thing Is Killing Content Marketing and Everyone Is Ignoring It, https://content- marketinginstitute.com/2017/02/killing-content-marketing-ignoring/ (dostęp: 04.06.2019). Michał Moneta 19 stanowi moment, w którym następuje pierwsza konfrontacja strategii z potrze- bami klientów –  to jednocześnie etap kluczowy dla  powodzenia obranej przez marketera drogi, zwłaszcza w obliczu rosnącej ilości treści, z jaką ma do czynie- nia przeciętny internauta. Źle poprowadzona strategia dystrybucji może bowiem sprawić, że nawet najbardziej wartościowy i dopasowany do celu i grupy docelowej content zniknie w oceanie wirtualnych treści. Media, w których marketerzy publi- kują treści, możemy podzielić według modelu POE na18: • paid media – kanały, w których publikacja wymaga wykupienia miejsca/czasu; • owned media – media własne, należące do organizacji; • earned media – treści na temat marki publikowane przez inne podmioty. Przykłady kanałów należących do poszczególnych kategorii znajdują się w ta- beli 1. Tabela 1. Paid, owned oraz earned media Paid media reklama w social media, serwisy zewnętrzne, zewnętrzny mailing Owned media blog firmowy, strona WWW, własne profile w social media, newsletter Earned media zewnętrzne blogi, marketing szeptany, panel rekomendacji na stronie WWW, wizytówka Google Źródło: opracowanie własne na podstawie: D. Chaffey, Digital Marketing, Pearson, London 2019; M. Gratt, How to Promote Your Content Across Owned, Earned, and Paid Media, https://www.convinceandconvert.com/content-marketing/how-to-promote-your-content- across-owned-earned-and-paid-media/ (dostęp: 02.05.2019). W  początkowym okresie funkcjonowania strategii content marketingu warto skupić się głównie na mediach własnych – marka ma nad nimi pełną kontrolę i może w porę wdrażać zmiany operacyjne i strategiczne. Wybór poszczególnych kanałów powinien zależeć również od19: • charakterystyki i przyzwyczajeń grupy docelowej; • stylu komunikacji danego kanału; • posiadanego know‑how w obszarze zarządzania i przygotowywania contentu do kanału; • siły marki w danym kanale; • stopnia, w jakim specyfika danego kanału wpisuje się w content, który planu- jemy tworzyć (np. graficzny/długie formy/wideo/interaktywny itp.). Powyższe decyzje mają kluczowe znaczenie dla  sukcesu lub porażki stra- tegii marketingowej. Bez względu bowiem na  to, jak wiele czasu poświęcimy 18 M. Gratt, How to Promote Your Content Across Owned, Earned, and Paid Media, https://www. convinceandconvert.com/content-marketing/how-to-promote-your-content-across-owned -earned-and-paid-media/ (dostęp: 02.05.2019). 19 J. Harris, Road Map to Success: Content Distribution Essentials That Win Eyeballs, https://con- tentmarketinginstitute.com/2018/04/content-distribution-essentials/ (dostęp: 10.05.2019). 20 Przyszłość marketingu – koncepcje, metody, technologie… procesowi planowania czy tworzenia treści, to właśnie jej widoczność i docieral- ność do docelowego odbiorcy będzie stanowić jeden z głównych czynników wpły- wających na efektywność całego procesu20. Różnorodność i wielość kanałów cyfrowych, jakie ma do dyspozycji organiza- cja, sprawia, że należy niezwykle precyzyjnie dopasowywać format treści do każde- go z nich. Wpływ na jego wybór będzie mieć jednak przede wszystkim założony cel content marketingu – plan budowania zasięgu zakłada innego rodzaju publikacje aniżeli dążenie do zwiększenia konwersji. Wśród formatów, jakie mają do dyspo- zycji marketerzy treści, możemy wyróżnić: • artykuł, • grafikę/infografikę, • wideo, • prezentację, • newsletter, • webinarium, • podcast, • case study, • e‑book, • white paper, • raport, • instrukcje/how‑to. Decyzje operacyjne to także ustalenie częstotliwości publikacji poszczególnych treści w danych kanałach. Przydatnym narzędziem w procesie planowania kon- kretnych terminów jest harmonogram contentu, pełniący rolę kalendarza marke- tera treści. Pozwala on nie tylko „okiełznać” kanały, w jakich dystrybuowany jest content, ale również oszacować niezbędne moce przerobowe i właściwie alokować zasoby. 5. Pomiar content marketingu Ostatnim elementem planu działań w ramach content marketingu jest wybór wła- ściwych metod pomiaru oraz  bieżąca ewaluacja. Proces ten możemy podzielić na trzy etapy: wybór obszarów pomiaru, wybór narzędzi do pomiaru oraz pomiar, analizę i wdrażanie zmian. Badania IRCenter wskazują, że pomiar efektywności kampanii z obszaru con‑ tent marketingu jest dla marketerów najtrudniejszym elementem procesu21. Fakt ten wynika głównie z braku strategicznego podejścia do działań związanych z ewa- luacją. Już na samym starcie pomiaru należy bowiem odnieść wszelkie aktywności do celu biznesowego, jaki założyliśmy. Wskaźniki, których użyjemy do pomiaru strategii nastawionej na  budowanie świadomości marki, będą  się bowiem zna- cząco różnić od tych związanych z angażowaniem odbiorców. Ważnym punktem 20 Tamże. 21 Czas na Content, Interactive Research Center Sp. z o.o., Warszawa 2015. Michał Moneta 21 odniesienia w tym procesie będą także formaty publikacji oraz charakter kanałów – ograniczenia i możliwości Facebooka, LinkedIna czy mediów własnych determi- nują to, jakiego rodzaju wskaźnika powinniśmy użyć. Jak jednak zostało wspomniane, podstawowym punktem odniesienia powinien być przyjęty cel. W tabeli 2 znajdują się przykładowe wskaźniki do pomiaru efek- tywności strategii content marketingu. Tabela 2. Przykładowe wskaźniki pomiaru efektywności strategii content marketingu Zasięg Zaangażowanie Konwersja − sesje − użytkownicy − użytkownicy nowi − wejścia organiczne − wejścia direct Strony WWW − odsłony − unikalne odsłony − strony/sesja − scroll depth − czas na stronie − współczynnik odrzuceń − heat maps − konwersje − Conversion Rate − liczba adresów mailowych/ subskrybentów − inne zrealizowane cele − przychód ze sprzedaży Social media − obserwujący stronę − zasięg postów (organiczny/płatny) − kliknięcia − wyświetlenia wideo − tweet impressions − wyświetlenia organiczne − polubienia − udostępnienia − komentarze − kliknięcia − użytkownicy aktywnie korzystający − retweety − CTR − liczba pozyskanych leadów − koszt pozyskania leada − cele zrealizowane po wejściu w obszar social media Inne − brand mentions − branded search Źródło: opracowanie własne na podstawie: R. Kozielski, G. Mazurek, A. Miotk, A. Maciorowski, E‑commerce and social media indicators, [w:] R. Kozielski (red.), Mastering market analytics, Emerald Publishing Limited, London 2018, s. 313–406. Obecnie marketerzy treści mają do dyspozycji niemal nieograniczone możli- wości w zakresie pomiaru działań. Jednym z najbardziej funkcjonalnych, a zara- zem podstawowych narzędzi jest Google Analytics. Udostępniana przez Google, bezpłatna aplikacja analizuje ruch w  witrynach WWW, dostarczając bogatych i  kompleksowych informacji m.in. o  źródłach pozyskiwania odbiorców, zacho- waniu użytkowników na stronie bądź też charakterystyce demograficznej grupy odbiorców. W ramach Google Analytics istnieje również możliwość wyznaczania celów (także finansowych) i mierzenia liczby oraz wartości konwersji. Decyzję o wyborze narzędzia do pomiaru efektywności strategii content mar‑ ketingu determinuje też kanał, który podlega ewaluacji. O ile w przypadku stron WWW analizę ilościową możemy prowadzić przy użyciu Google Analytics, o tyle np. kanały społecznościowe wymagają użycia innych instrumentów, udo- stępnianych najczęściej przez same media – Facebook Insights, Twitter Analytics 22 Przyszłość marketingu – koncepcje, metody, technologie… czy LinkedIn Analytics. Narzędziami przydatnymi w pomiarze kampanii z obsza- ru content marketingu, w  szczególności ukierunkowanych na  budowanie zasię- gu, są systemy do sprawdzenia i zmierzenia wzmianek na temat marki w sieci. Brand24 czy Google Trends mogą bowiem pokazać, na ile podjęte działania prze- łożyły się na wzrost liczby wyszukań i rozmów na temat marki. Ostatnim etapem procesu pomiaru jest podjęcie faktycznej aktywności w  tym obsza rze. Co  niezwykle istotne, jego końcową fazą powinno być sformułowanie wniosków i bieżące wdrażanie koniecznych zmian – brak dalszych działań w związku z otrzymanymi wynikami okazuje się równie kardynalnym błędem, co pomiar nie- właściwych elementów strategii. Prowadzi to bowiem do odrzucenia wniosków, któ- re mogą być kluczowe dla dalszych losów aktywności w ramach marketingu treści. Strategia content marketingu, uwzględniająca wszystkie powyższe pięć etapów, pozwala firmie z jednej strony zrozumieć sam cel tworzenia treści, z drugiej zaś – wskazać, dlaczego miałby się nimi zainteresować sam odbiorca. Organizacje naj- częściej wykorzystują tak przygotowany plan do  realizowania jednego z  trzech głównych celów biznesowych: zwiększenia przechodów, obniżenia kosztów lub dotarcia do konkretnej grupy odbiorców. Warunki stosowania Content marketing jest dziś narzędziem służącym nie tylko dużym, korporacyj- nym biznesom (Microsoft, Google, Apple, Cisco), ale również małym i średnim przedsiębiorstwom. Jego niskokosztowość i zdolność do efektywniejszego genero- wania leadów (niż w przypadku innych obszarów digital marketingu) sprawia, że z powodze niem wykorzystują go organizacje dysponujące mniejszymi budżetami. Jednocześnie, choć realizowany jest głównie poprzez kanały internetowe, służy za- równo firmom funkcjonującym wyłącznie w sieci, jak i biznesom z kategorii brick and mortar22. Wpływ na szerokie zastosowanie content marketingu ma również bogata paleta celów, jakie może on realizować. W zależności od kierunku strate- gicznego marketing treści służy bowiem jednocześnie dużym korporacjom w pod- trzymywaniu relacji z klientami i startupom w procesie budowania świadomości nowego biznesu. W  ostatnich latach content marketing zyskuje znaczenie również w  sektorze B2B, gdzie stanowi głównie narzędzie uwiarygadniające markę w oczach poten- cjalnego kontrahenta (ściślej mówiąc, poszczególnych osób należących do deci‑ sion making unit). Zarazem charakter tego rodzaju działań jest najczęściej znacznie bardziej spersonalizowany, a same treści skoncentrowane są wokół rozwiązywania problemów konkretnej branży/grupy biznesów. Wdrożenie content marketingu do strategii marketingowej organizacji będzie wy- magać przede wszystkim kapitału ludzkiego, zaangażowanego w przygotowywa nie 22 Brick and mortar – tradycyjny biznes, który oferuje produkty klientom bezpośrednio w skle- pie lub należącym do firmy biurze. Zob. Investopedia, https://www.investopedia.com/term- s/b/brickandmortar.asp (dostęp: 07.04.2019).
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Przyszłość marketingu. Koncepcje, metody, technologie. Teoria i zastosowanie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: