Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00307 005919 20329487 na godz. na dobę w sumie
Publiczni nadawcy w regionach autonomicznych Hiszpanii. Między misją a polityką - ebook/pdf
Publiczni nadawcy w regionach autonomicznych Hiszpanii. Między misją a polityką - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 378
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-226-3904-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> media i dziennikarstwo
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Hiszpania to niezwykle fascynujący tygiel kultur i języków, choć z perspektywy państwa unitarnego nie do końca zdajemy sobie sprawę z tej różnorodności. Hasłem, które wskazuje jednak na pewien stopień odstępstw od stereotypowego postrzegania, jest stwierdzenie „Espana es diferente” (Hiszpania jest inna). Związany jest z nim mit dwóch Hiszpanii, o różnych obliczach: tradycyjnym i postępowym, autorytarnym i pluralistycznym, jednolitym i wielonarodowym. Patrząc na doświadczenia historyczne Hiszpanii ostatniego półwiecza, trudno nie zgodzić się z taką oceną. Czas władzy autorytarnej, który nastał po wojnie domowej w latach 1936–1939, wskazywał na podporządkowanie społeczeństwa i mediów partykularnym interesom elit politycznych pod przewodnictwem generała Francisca Franco. Upadek reżimu po jego śmierci przyczynił się do zmiany tak głęboko sięgającej w różne sfery życia publicznego, że trudno sobie wyobrazić, jak wielką transformację Hiszpanie przeszli od tamtego czasu. Przyjęcie nowej konstytucji w 1978 roku przypieczętowało początek zmian demokratycznych, jakie później zaczęły dokonywać się w instytucjach różnych szczebli ich działania. Jedną z najważniejszych reform, które wprowadził rząd Adolfo Suareza przy aprobacie króla Juana Carlosa, był podział terytorialny państwa na siedemnaście wspólnot autonomicznych. Należy podkreślić, że proces konstytuowania się poszczególnych wspólnot rozciągnięty był w czasie (1977–1983), a zakres kompetencji przyznawanych regionom w autonomicznych statutach mógł różnić się między poszczególnymi jednostkami autonomicznymi. Także dążenia do uzyskania autonomii miały różne podłoże i charakter. W regionach o najsilniejszych tendencjach narodowych, jak w Kraju Basków, Katalonii czy Galicji, istniały od końca XIX wieku silne partie regionalne, reprezentujące własne koncepcje na temat współistnienia w ramach jednego państwa – od konwiwencji do separacji. (fragment wstępu)

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Publiczni nadawcy w regionach autonomicznych Hiszpanii Między misją a polityką Dagmara Głuszek-Szafraniec Publiczni nadawcy w regionach autonomicznych Hiszpanii Między misją a polityką Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ■ Katowice 2020 Redaktor serii: Dziennikarstwo i Komunikacja Medialna Mariusz Kolczyński Recenzent Radosław Sajna Spis treści Wykaz najważniejszych skrótów Wstęp Założenia metodologiczne Część pierwsza: Media publiczne w systemach mediów Rozdział 1: System medialny jako przedmiot badań medioznawczych Struktura i elementy składowe systemu mediów Modele systemów medialnych. Od teorii prasy do modelu hybrydowego Model północnoatlantycki (liberalny) Model północno-środkowoeuropejski (demokratyczego korporacjonizmu) Model śródziemnomorski (spolaryzowanego pluralizmu) Krytyka dotychczasowych typologii System medialny a system polityczny – wzajemne relacje i powiązania Region jako przedmiot badań Rozdział 2: Polityka medialna – pojęcia i jej wymiary Rozumienie polityki medialnej – zakres definicji Cele polityki medialnej Instrumenty polityki medialnej Modele zarządzania mediami publicznymi Zadania mediów publicznych w XXI wieku Rozdział 3: Hiszpański system mediów Tło współczesnych uwarunkowań rozwoju mediów Uwarunkowania prawne działalności mediów w Hiszpanii Krajobraz mediów w Hiszpanii Media publiczne – uwarunkowania prawne działalności Corporación de la Radio y Televisión Española Misja mediów publicznych w Hiszpanii – główne zadania Kodeks Deontologiczny Federacji Związków Zawodowych Dziennikarzy Hiszpanii Poziom pluralizmu mediów w Hiszpanii 9 11 18 25 25 30 32 34 35 37 39 43 46 46 56 60 62 68 73 73 76 86 99 103 112 115 6 Rozdział 4: Telewizje autonomiczne w Hiszpanii Początki rozwoju nadawców regionalnych Problemy nadawców regionalnych na przełomie wieków XX i XXI FORTA – Federacja Organizacji Autonomicznych Radia i Telewizji Kultura medialna regionów autonomicznych Część druga: Uwarunkowania prawno-instytucjonalne i strategie autonomicznych nadawców publicznych w Hiszpanii rozwiązania prawno-instytucjonalne Rozdział 5: Autonomiczne media publiczne a  w statutach autonomicznych Andaluzja Aragonia Asturia Estremadura Galicja Kantabria Kastylia i León Kastylia-La Mancha Katalonia Kraj Basków La Rioja Madryt Murcja Nawarra Wspólnota Walencji Wyspy Baleary Wyspy Kanaryjskie Ceuta i Melilla Rozdział 6: Typ podstawowy – media regionów Estremadura Misja mediów publicznych w Estremadurze Struktura mediów publicznych w Estremadurze Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów w Estremadurze Kastylia-La Mancha Misja mediów publicznych w Kastylii-La Manchy Struktura mediów publicznych w Kastylii-La Manchy Wspólnota Autonomiczna Madrytu Misja mediów publicznych we Wspólnocie Madrytu Struktura Radio Televisión Madrid Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów we Wspólnocie Autonomicznej Madrytu Aragonia Misja mediów publicznych w Aragonii Struktura mediów publicznych w Aragonii Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów w Aragonii 124 124 128 133 141 147 149 151 151 152 153 153 154 155 155 158 159 160 161 161 162 163 165 165 168 168 169 171 174 175 175 180 183 184 190 196 198 198 202 204 Spis treści Rozdział 8: Od instrumentalizacji politycznej do mediów tożsamościowych. Typ w  fazie Struktura mediów audiowizualnych w La Rioja Media audiowizualne w Nawarze Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów w Nawarze Projekty mediów publicznych w Kantabrii tranzycji ku profesjonalizmowi Media publiczne w Księstwie Asturii Misja mediów publicznych w Księstwie Asturii Struktura mediów publicznych w Asturii Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów w Asturii Media publiczne na Wyspach Balearach Misja mediów publicznych na Balearach Struktura mediów publicznych na Balearach Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów na Balearach Media publiczne na Wyspach Kanaryjskich Murcja Misja mediów publicznych w regionie Murcji Struktura mediów publicznych w Murcji Rozdział 7: Pomiędzy publiczną misją a  prywatnym interesem. Mieszany typ zarządzania nadawcą publicznym Kastylia i León La Rioja Misja komercyjnych nadawców audiowizualnych w Kastylii i Leónie Struktura Spółki Radiowo-Telewizyjnej w Kastylii i Leónie Misja mediów publicznych na Wyspach Kanaryjskich Struktura Radio Televisión Canaria Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów na Wyspach Kanaryjskich Media publiczne we Wspólnocie Autonomicznej Walencji Misja mediów publicznych w Walencji Struktura mediów publicznych w Walencji Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów w Walencji Rozdział 9: Od tożsamości regionalnej w stronę niezależnego profesjonalizmu. Typ zaawan- sowany Andaluzja Galicja Misja mediów publicznych w Andaluzji Struktura i model zarządzania mediami publicznymi w Andaluzji Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów w Andaluzji Misja mediów publicznych w Galicji Struktura mediów publicznych w Galicji Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów w Galicji Kraj Basków Misja mediów publicznych w Kraju Basków 7 206 208 210 216 216 218 220 221 221 223 224 226 227 228 228 231 236 238 239 243 246 248 249 253 257 258 260 263 268 274 275 276 280 282 284 285 290 295 297 298 Spis treści 8 Struktura mediów publicznych w Kraju Basków Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów w Kraju Basków Katalonia Misja mediów publicznych w Katalonii Struktura mediów publicznych w Katalonii Instytucje regulacyjno-kontrolne mediów w Katalonii Podsumowanie i postulaty dalszych badań Bibliografia Summary Resumen 306 309 310 311 327 331 337 349 375 377 Spis treści Wykaz najważniejszych skrótów BOA BOC BOCM BOCYL BOE BOIB BOJA BON BOPA BOPC BOPV BOR BORM CAA CAC CACV CARTV CCMA CCRTV CEMA CEPEN CICA CNMC COAN COPE CRTVG CVMC DOCM DOE – „Boletín Oficial de Aragón” – „Boletín Oficial de Canarias” – „Boletín Oficial de la Comunidad de Madrid” – „Boletín Oficial de Castilla y León” – „Boletín Oficial del Estado” – „Boletín Oficial de las Islas Baleares” – „Boletín Oficial de la Junta de Andalucía” – „Boletín Oficial de Navarra” – „Boletín Oficial del Principado de Asturias” – „Butlletí Oficial del Parlament de Catalunya” – „Boletín Oficial del País Vasco” – „Boletín Oficial de la Rioja” – „Boletín Oficial de la Región Murcia” – Consejo Audiovisual de Andalucía – Consell de l’Audiovisual de Catalunya – Consell de l’Audiovisual de la Comunitat Valenciana – Corporación Aragonesa de Radio y Televisión – Corporació Catalana de Mitjans Audiovisuals – Corporación Catalana de Radio y Televisión – Corporación Extremeña de Medios Audiovisuales – Corporación Publica Empresarial de Navarra – Conferencia Ibérica de Consejos Audiovisuales – Comisión Nacional de los Mercados y la Competencia – Consejo Audiovisual de Navarra – Cadenas de Ondas Populares Españolas – Corporación e Radio Televisión de Galicia – Corporació Valenciana de Mitjans de Comunicació – „Diario Oficial de Castilla-La Mancha” – „Diario Oficial de Extremadura” 10 DOG DOGC DOGV EBU EITB EH Bildu EPRA EPRTVIB ETA FORTA ICAA MNRAS/RIRM ODA ONCE PCTV PNV PP PRAI PSOE RG RNE RTPA RTRM RTVA RTVC RTVCM RTVCYL RTVE RTVIB RTVM RTVV SOCATER TVCyL TVE TVG TVR UTECA – „Diario Oficial de Galicia” – „Diari Oficial de la Generalitat de Catalunya” – „Diari Oficial de la Generalitat Valenciana” – European Broadcasting Union – Euskal Irrati Telebista – Euskal Herria Bildu – European Platform of Regulatory Authorities – Ente Público de Radiotelevisión de las Illes Balears – Euskadi Ta Askatasuna – Federación de Organismos o Entidades de Radio y Televisión Autonómicos – Instituto de la Cinematografía y de las Artes Audiovisuales – Mediterranean Network of Regulathory Authorities/Réseau diciembre instancia de Regulation Mediterraneo – Oficina de Defensa de la Audiencia – Organización Nacional de Ciegos Españoles – Productora Canaria de Televisión Canaria – Partido Nacionalista Vasco – Partido Popular – Platforma de Reguladoras del Sector Audiovisual de Ibero- américa – Partido Socialista Obrero Español – Radio Galega – Radio Nacional de España – Radiotelevisión del Principado de Asturias – Radiotelevisión de la Región de Murcia – Radio y Televisión de Andalucía – Radiotelevisión Canaria – Radiotelevisión de Castilla-La Mancha – Radio Televisión de Castilla y León – Radiotelevisión Española – Radiotelevisión de las Islas Baleares – Radio Televisión Madrid – Radiotelevisió Valenciana – Sociedad Canaria de Televisión Regional – Televisión Castilla y León – Televisión Española – Televisión de Galicia – Rioja Televisión – Unión de Televisiones Comerciales Asociadas Wykaz najważniejszych skrótów Wstęp Hiszpania to niezwykle fascynujący tygiel kultur i języków, choć z perspek- tywy państwa unitarnego nie do końca zdajemy sobie sprawę z tej różnorodności. Hasłem, które wskazuje jednak na pewien stopień odstępstw od stereotypowego postrzegania, jest stwierdzenie „España es diferente” (Hiszpania jest inna). Związany jest z  nim mit dwóch Hiszpanii, o  różnych obliczach: tradycyjnym i postępowym, autorytarnym i pluralistycznym, jednolitym i wielonarodowym. Patrząc na doświadczenia historyczne Hiszpanii ostatniego półwiecza, trudno nie zgodzić się z  taką oceną. Czas władzy autorytarnej, który nastał po wojnie domowej w  latach 1936–1939, wskazywał na podporządkowanie społeczeństwa i mediów partykularnym interesom elit politycznych pod przewodnictwem gene- rała Francisca Franco. Upadek reżimu po jego śmierci przyczynił się do zmiany tak głęboko sięgającej w różne sfery życia publicznego, że trudno sobie wyobrazić, jak wielką transformację Hiszpanie przeszli od tamtego czasu. Przyjęcie nowej konstytucji w  1978 roku przypieczętowało początek zmian demokratycznych, jakie później zaczęły dokonywać się w instytucjach różnych szczebli ich działa- nia. Jedną z najważniejszych reform, które wprowadził rząd Adolfo Suareza przy aprobacie króla Juana Carlosa, był podział terytorialny państwa na siedemnaście wspólnot autonomicznych. Należy podkreślić, że proces konstytuowania się poszczególnych wspólnot rozciągnięty był w  czasie (1977–1983), a  zakres kom- petencji przyznawanych regionom w autonomicznych statutach mógł różnić się między poszczególnymi jednostkami autonomicznymi. Także dążenia do uzy- skania autonomii miały różne podłoże i charakter. W regionach o najsilniejszych tendencjach narodowych, jak w Kraju Basków, Katalonii czy Galicji, istniały od końca XIX wieku silne partie regionalne, reprezentujące własne koncepcje na temat współistnienia w ramach jednego państwa – od konwiwencji do separacji. Na tym między innymi tle rozwijał się pogląd o  istnieniu dwóch Hiszpa- nii1. Jeden z  nich traktuje Hiszpanię jako wspólnotę kultur i  narodów, a  jego 1 Por. J. Juderías: La leyenda negra de España. Madrid: Swan, 1986. 12 odrodzenie na przełomie lat 70. i  80. XX wieku doprowadziło do autonomii regionów, które w zamierzchłej historii tworzyły własne jednostki państwowe, różniły się formą władzy, językami i kulturą oraz w pewnym stopniu systemami wartości. Drugi pogląd, który dominował jeszcze przed upadkiem frankizmu, osadzał Hiszpanię w kontekście chrześcijaństwa, eliminując zasadę pluralizmu w imię jedności państwa. Koncepcja ta współcześnie, patrząc na proces laicyzacji społeczeństwa i osłabienie stosunków państwo–Kościół nie tylko w Hiszpanii2, ma – jak się wydaje – w tej chwili marginalne znaczenie. Współczesna Hiszpania przeszła w  ostatnich latach także kryzys natury politycznej, począwszy od zamachu w Madrycie w 2004 roku, kiedy to 11 marca zginęło 191 osób w  wybuchach porannych pociągów zmierzających do stolicy. Oskarżona została wówczas o zorganizowanie tych ataków baskijska organizacja terrorystyczna ETA (Euskadi Ta Askatasuna – Kraj Basków i Wolność) z uwagi na wcześniejszą długoletnią działalność tego typu. Manipulacje przepływem infor- macji w publicznych mediach na temat tych wydarzeń i starania partii rządzącej, aby ukryć wiadomość o udziale Al-Kaidy w masakrze w Madrycie przed zbliżają- cymi się wyborami parlamentarnymi, spowodowały gwałtowny spadek zaufania opinii publicznej do nadawcy publicznego Televisión Española3. W konsekwencji również doprowadziło to do alternacji władzy na korzyść partii lewicowej PSOE (Partido Socialista Obrero Español), która podjęła się reformy mediów publicz- nych i próby odpolitycznienia modelu zarządzania RTVE. Był to również impuls dla pozostałych nadawców publicznych w regionach autonomicznych Hiszpanii, aby przyjrzeć się zarówno jakości, jak i formom zarządzania własnymi mediami. Innym ważnym momentem w działalności mediów publicznych w Hiszpanii był kryzys ekonomiczny i  recesja, która zaczęła się w  2008 roku. Kondycja fi- nansowa mediów o zasięgu regionalnym wówczas mocno została nadszarpnięta. W  niektórych regionach zamykano lokalne i  regionalne redakcje prasowe, radiowe, a  nawet telewizyjne (jak w  Murcji – zawieszono kanał 7 Región de Murcia). Rządy regionalne musiały zweryfikować również podejście do kwestii wsparcia ekonomicznego dla mediów publicznych4, ale także uruchomić szereg dodatkowych subwencji dla mediów prywatnych, chcąc zachować pluralizm oferty5. Te wydarzenia znacząco wpłynęły na definiowanie roli i pozycji mediów publicznych w systemie medialnym Hiszpanii. 2 D. Guzek: Mediatizing Secular State. Media, Religion and Politics in Contemporary Poland. Berlin: Peter Lang, 2019. 3 Szerzej: Hiszpania. Media masowe i  wybory w  obliczu terroryzmu. Red. B. Dobek-Os- trowska, M. Kuś. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2007. 4 K. Sarikakis: Public service-media in Europe: a  quiet paradigm shift?. In: Journalism at risk. Threats, challenges and perspectives. Ed. O. Andreotti. Strasbourg: Council of Europe Pu- blishing, 2015, s. 182–183. 5 D. FernÁndez-Quijada, T. Sellas, M. Bonet: Media Systems and Stateless Nations: Cata- lan and Welsh Radio in Comparative Perspective. „Tripodos” 2013, no 33, s. 16. Wstęp 13 O mediach hiszpańskich pisze się w kontekście polaryzacji. Rzadko jednak pamięta się o specyfice regionów, które istnieją często w odmiennych kontekstach kulturowych i językowych. Kryterium tożsamości regionu prowadzi bowiem do zróżnicowania wspólnot autonomicznych w definiowaniu siebie względem pań- stwa hiszpańskiego. Mówi się wręcz o trzech typach wyrażanej tożsamości. Do pierwszej grupy zaliczyć można regiony, które historycznie związane były z Ka- stylią: Aragonia, Estremadura, Kantabria, Kastylia-La Mancha, Kastylia i León, Madryt, Murcja i La Rioja. Drugą stanowią regiony, które dopiero od pewnego czasu wykazują poczucie własnej autonomii: Andaluzja, Asturia, Baleary, Wa- lencja i  Wyspy Kanaryjskie. Do trzeciej należą regiony historyczne: Galicja, Katalonia, Kraj Basków i  Nawarra6. Najsłabsze przywiązanie do idei państwa hiszpańskiego charakteryzuje właśnie tę ostatnią grupę, choć i w drugiej grupie widać coraz częstsze tendencje do podkreślania własnej odrębności kulturowo- -językowej. Na tym tle mogą się więc zaznaczać istotne różnice pomiędzy mediami na poziomie regionalnym i  ogólnokrajowym. Postanowiłam wybrać jako egzem- plifikację takich różnic sektor mediów audiowizualnych ze względu na fakt, że regiony są władne organizować i  zarządzać nadawcami radiowo-telewizyjnymi bez bezpośredniej ingerencji ze strony centrum. Wybór ten był podyktowany także różnicami, jakie od samego początku istnienia mediów publicznych w Hi- szpanii zaznaczały się na tym tle, zwłaszcza w  konfrontacji pomiędzy nadawcą ogólnokrajowym RTVE a  autonomicznymi przedsiębiorstwami publicznymi. Celem pracy jest więc przede wszystkim pokazanie, jak współcześnie kształtuje się system nadawczości publicznej w Hiszpanii, jak definiuje się misję nadawców autonomicznych i jaką rolę nadaje się mediom publicznym w poszczególnych re- gionach. W wyniku reformy terytorialnej państwa po śmierci generała Francisca Franco w  1975 roku i  rozpoczęcia przemian demokratycznych rządy regionów autonomicznych zaczęły dążyć do zbudowania systemów mediów publicznych odrębnych od ogólnopaństwowego systemu nadawczości, aby zapewnić mieszkań- com poszczególnych wspólnot partycypację w życiu publicznym oraz możliwość rozwijania własnej tożsamości kulturowej i językowej. Jednak dążenia te ze względu na różnorodne cele poszczególnych władz regionalnych mogły odbywać się w od- mienny sposób, wpływając różnicująco na strategie działania regionalnych mediów publicznych. Sformułowałam wobec tego wiele pytań badawczych, zmierzających do zrealizowania głównego celu, tj. przedstawienia odmiennych strategii nadaw- czych poszczególnych regionów autonomicznych w Hiszpanii, wynikających z ich zróżnicowanego charakteru, tożsamości mieszkańców, języków, jakimi władają, doświadczeń historycznych oraz interesów samych władz regionalnych oraz celów 6 K. Wlaźlak: Unidad de Destino? Doświadczenia i  wyzwania hiszpańskiego państwa re- gionalnego. W: ¿Adónde vas, España? Przemiany polityczne w  Hiszpanii i  Ameryce Łacińskiej na przełomie XX i  XXI wieku. Red. S. Dudra, Ł. Młyńczyk, R. Michalak. Zielona Góra: Wydawnictwo Morpho, 2017, s. 35–36. Wstęp 14 mediów? wspólnotach autonomicznych? tuowanie się regionalnych nadawców publicznych? szczegółowych, tj. weryfikacji cech charakteryzujących systemy mediów w regio- nach autonomicznych w kontekście dotychczasowych typologii modeli systemów medialnych oraz określenia katalogu podstawowych wartości propagowanych przez media publiczne, mających zintegrować daną społeczność lub mających wywrzeć wpływ na tworzenie się wspólnotowej świadomości: • Jakie podjęto zmiany prawne na poziomie centralnym umożliwiające konsty- • Jak ustawodawcy regionalni definiowali na przestrzeni lat misję publiczną • Jaką rolę i  zadania powierzano poszczególnym mediom publicznym we • Jak wygląda współczesny krajobraz mediów w Hiszpanii? • Jaką pozycję na rynku zajmują media regionalne, a w szczególności autono- • Czy pojawiają się różnice pomiędzy regionami a  centrum w  odniesieniu do ustawodawstwa medialnego? W jaki sposób poszczególne regiony różnią się na tym tle również między sobą? • Na ile kwestie tożsamości regionalnej, językowej i  kulturowej są punktem • Czy istnieją jakieś podobieństwa w sposobach zarządzania mediami publicz- odniesienia w formułowaniu misji publicznej nadawców audiowizualnych? miczni nadawcy publiczni? nymi oraz wzorce, do których nawiązują regionalne ustawy medialne? Tytuł zawęża nieco tematykę, której dotyczy ta praca, mówiąc głównie o na- dawcach publicznych w regionach autonomicznych Hiszpanii. Pamiętać jednak należy, że trudno analizować działalność nadawców audiowizualnych bez omó- wienia szerszego kontekstu, jaki stanowi dla nich system medialny Hiszpanii oraz hiszpańskie ustawodawstwo, które tworzy wprawdzie ramy funkcjonowa- nia mediów na szczeblu ogólnokrajowym, ale normuje również proces tworzenia publicznych stacji radiowych i  telewizyjnych na niższych szczeblach struktury państwa hiszpańskiego. Nie sposób omawiać mediów publicznych bez osadzenia ich w kontekście systemowym7. Praca została podzielona na dwie części. Pierwsza z nich skupia się głównie na zagadnieniach teoretycznych związanych z rolą i funkcjami mediów publicz- nych, a także samymi pojęciami systemu medialnego jako środowiska nadawców audiowizualnych oraz polityki medialnej, jako elementu oddziaływania władz na kształtowanie tego środowiska. W  części tej przybliżono również aspekt normatywny funkcjonowania mediów ogólnokrajowych, starając się uwypuklić te części prawodawstwa hiszpańskiego, które mogą mieć największy wpływ na formowanie systemów mediów na poziomie regionalnym. Scharakteryzowano również współczesny krajobraz mediów w  Hiszpanii, ukazując różnice w  za- 7 K. Jakubowicz: Media publiczne. Początek końca czy nowy początek. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2007, s. 9. Wstęp kresie występowania oraz sposobów korzystania (popularności) poszczególnych sektorów medialnych w regionach. 15 Druga część ma charakter analizy właściwej i przedstawia stan prawny usta- wodawstwa medialnego na dzień 1 grudnia 2019 roku. W tej części umieszczono najpierw analizę przepisów zawartych w  statutach autonomicznych regionów z uwagi na fakt, że pierwsze regulacje mają już charakter historyczny i pokazują pewną ewolucję porządku prawnego w celu zwiększenia transparentności zarzą- dzania mediami oraz uniezależnienia ich od władz politycznych. Dodatkowo znalazły się tutaj omówienia przepisów statutów miast autonomicznych Ceuty i Melilli. W dalszej części nie ujęto mediów publicznych tych dwóch miast z po- wodu nikłego zasięgu i  możliwości oddziaływania na publiczność, a  także ze względu na fakt, że źródła hiszpańskie nie prowadzą regularnych badań odbioru mediów publicznych w tych miastach. Zarówno Ceuta, jak i Melilla otrzymały swój status najpóźniej (dopiero w połowie lat 90. XX wieku). Następnie prześledziłam najważniejsze regulacje prawne w siedemnastu re- gionach autonomicznych, które normują działalność mediów audiowizualnych, a  w  szczególności mediów publicznych. Ta część została podzielona na cztery rozdziały poświęcone odrębnym tendencjom, jakie można zaobserwować we współczesnych porządkach prawnych w stosunku do mediów autonomicznych. Wskazuje się więc występowanie pewnych wspólnych cech w normalizacji dzia- łalności publicznego radia i telewizji i grupuje je według tychże podobieństw. Na podstawie analizy aktów prawnych można bowiem zaobserwować podejmowane decyzje w kierunku rozwoju profesjonalizmu nadawców publicznych i ich nieza- leżności (lub uzależnienia) od władz autonomicznych. Ta perspektywa pokazuje, jak dalece media w regionach mogą (lub chcą – na mocy decyzji regionalnych zgromadzeń ustawodawczych) odróżniać się od wzorców realizowanych na poziomie centrum lub w innych wspólnotach autonomicznych. Obserwacja po- dejmowanych prób wprowadzania zmian prawnych w odniesieniu do nadawców publicznych w  regionach pozwoliła na wskazanie różnych kierunków strategii rozwoju tychże nadawców. Korzystałam z  polskiej literatury przedmiotu, głównie w  odniesieniu do aspektów teoretycznych omawianych zagadnień, ale zasadniczą część stanowi literatura hiszpańska i  anglojęzyczna, ze względu na to, że znaczące publika- cje autorów hiszpańskich ukazały się w  międzynarodowych wydawnictwach naukowych. Trzon analizy stanowią ustawy medialne siedemnastu regionów autonomicznych. W  Polsce nie ukazało się dotychczas opracowanie, które do- tyczyłoby tak szczegółowej analizy mediów w regionach hiszpańskich w ujęciu porównawczym. Tematyka mediów regionalnych stanowiła raczej niewielką część opracowań na temat Hiszpanii i tylko na wybranych przykładach (zazwy- czaj tych najbardziej podkreślających swoją tożsamość i odrębność kulturową). Jedną z  pierwszych polskojęzycznych publikacji, które zostały poświęcone wątkom hiszpańskim, była monografia Bogusławy Dobek-Ostrowskiej pt.  Hi- Wstęp 16 szpania i  Polska: elity polityczne w  okresie przejścia do demokracji. Analiza porównawcza (1996). Jest to jednak praca przede wszystkim politologiczna, po- dejmująca w określonych płaszczyznach kwestie komunikowania politycznego. Historię mediów hiszpańskich, głównie początki pierwszych gazet i stacji radio- wych, omówili R. Martín de la Guardia w tekście pt. Przedsiębiorstwa medialne i prasa masowa w Hiszpanii w pierwszym trzydziestoleciu XX wieku w: Studiach z  teorii komunikowania masowego (1999) pod redakcją B. Dobek-Ostrowskiej oraz P. Pérez Lopez pt. Środki masowego przekazu w Hiszpanii w latach 1975–1995 w książce Współczesne systemy komunikowania (1998) pod redakcją B. Dobek- -Ostrowskiej. Prekursorską publikacją w odniesieniu do mediów na Półwyspie Iberyjskim jest książka Radosława Sajny pt. Media hiszpańskie. Od „Gazety Ma- dryckiej” do latynoskiej teleSur (2006). Było to opracowanie dotyczące różnych aspektów działalności mediów w Hiszpanii, pokazujące także tło historycznych zmian. Media regionalne, a  w  szczególności publiczni nadawcy autonomiczni, nie były jednak głównym przedmiotem rozważań autora, a  jedynie pewnymi wątkami uzupełniającymi całościową analizę systemu medialnego Hiszpanii. W kontekście historycznym media hiszpańskie ukazuje J. Gołębiowski w arty- kule Wpływ przemian ustrojowych na rozwój hiszpańskiej kultury po roku 1975, który ukazał się w  „Rocznikach Humanistycznych” (2013). Praca ma jedynie charakter przeglądowy, a media są epizodem w tymże tekście. W  Polsce ukazują się pojedyncze artykuły lub rozdziały w  tomach zbioro- wych, jak na przykład Joanny Jaroszyk pt. System medialny Hiszpanii w książce Wybrane zagraniczne systemy medialne (2012) pod redakcją Janusza W. Ada- mowskiego czy Hiszpania, wspomnianego już Radosława Sajny w  Systemach medialnych państw Unii Europejskiej (2016) pod redakcją Aleksandry Maty- kiewicz-Włodarskiej i Moniki Ślufińskiej lub System medialny Hiszpanii (2003) czy Telewizja w  Hiszpanii – tendencje ogólne i  wymagania rynku w  „Studiach Medioznawczych” (2005), także Decentralizacja mediów w  Polsce i  Hiszpanii a promocja miast, regionów i społeczeństw 3.0 (2019) w: Media a społeczeństwo. Współczesne problemy i  wyzwania, pod redakcją K. Konarskiej, P. Urbaniaka. O historycznych aspektach zmian pisze także tenże Radosław Sajna w artykule The Media Decentralization as a  Basis for Resistance against Hegemony: The Cases of Poland, Spain and Mexico w  czasopiśmie „Transformacje (Transfor- mation)” (2017), również w rozdziale pt. Konflikt – media – tożsamość – wybór. Przypadki europejskich konfliktów regionalno-etnicznych w: My i Oni. Rola, miej- sce i znaczenie konfliktów w polityce (2012) pod redakcją A. Kasińskiej-Metryki, R. Miernika. Opracowaniem poświęconym tematyce mediów w  Hiszpanii jest również praca pod redakcją Bogusławy Dobek-Ostrowskiej i  Michała Kusia pt. Hiszpania. Media masowe i wybory w obliczu terroryzmu (2007), poświęcona komunikowaniu w mediach po zamachach terrorystycznych w Madrycie w 2004 roku. Pracą dotyczącą komunikowania politycznego i roli mediów w ujęciu histo- rycznym jest monografia Karoliny Churskiej-Nowak i Michała Kusia pt. Rytuały Wstęp 17 wyborcze i media masowe w systemie politycznym współczesnej Hiszpanii (2011). Podobny wątek wspomniani autorzy rozwijają w  rozdziale pt. Media masowe a przebieg demokratyzacji w Hiszpanii po roku 1975 w pracy zbiorowej Kultura. Media. Etyka (2012) pod redakcją P. Pawlaka, W. Strzeleckiego i G.J. Morais da Costy. Tematyka mediów regionalnych została przez nich rozwinięta w artykule pt. Baskijskie ruchy separatystyczne a  media regionalne w  „Przeglądzie Za- chodnim” (2011). Wcześniej o podobnych problemach pisał już Radosław Sajna w rozdziale Idee i miraże Euskal Herria – wojna prasowa w Kraju Basków (2007) w książce Wojna w mediach pod redakcją W. Piątkowskiej-Stepaniak i B. Nie- renberga. Michał Kuś z  kolei jest autorem rozdziału poświęconego Systemowi medialnemu Hiszpanii w  pracy zbiorowej pod redakcją B. Dobek-Ostrowskiej Media masowe na świecie. Modele systemów medialnych i  ich dynamika roz- wojowa (2007). W  tej samej książce ukazał się rozdział autorstwa K. Szeligi, dotyczący Dzienników regionalnych w hiszpańskiej Murcji (2007), odnoszący się do sektora prasy informacyjnej we wspólnocie autonomicznej Murcji. Dyskurs na łamach prasy hiszpańskiej na temat imigrantów jest z  kolei przedmiotem badań K. Golemo w  artykule Imigranci w  Hiszpanii w  dobie kryzysu. Reakcje hiszpańskiej opinii publicznej i  prasy w  okresie 2008–2011 w  „Sprawach Naro- dowościowych” (2014). Pracą poświęconą kwestiom etyki w  dziennikarstwie między innymi hiszpańskim jest tekst D. Guzka pt. Media Ethics Challenges in EU Coverage in Poland, Romania and Spain w  “e-Communicating of Europe” (2016). Publikacją, która w najszerszym stopniu odnosi się do niniejszej pracy, jest książka Michała Kusia na temat Telewizji publicznej w Hiszpanii z 2013 roku, skupiająca się jednak na nadawcy ogólnokrajowym RTVE. Także nadawcy na poziomie centralnym i jego misji w aspekcie szerzenia kultury dotyczy artykuł Katarzyny Czajkowskiej Promocja i popularyzacja kultury jako jeden z głównych celów działalności RTVE zamieszczony w  „Studiach Medioznawczych” (2014). Hiszpańskie ustawodawstwo zostało z  kolei przedstawione w  jednym z  roz- działów obszernej pracy Ewy Stasiak-Jazukiewicz i  Marty Jas-Koziarkiewicz pt. Polityka medialna w Unii Europejskiej (2011). W części zatytułowanej Hisz- pania Ewa Stasiak-Jazukiewicz omówiła podstawy prawne działalności mediów w  Hiszpanii na poziomie centralnym oraz cele, podmioty i  narzędzia polityki medialnej. Nie omawiano jednak kwestii związanych z  prawodawstwem regionalnym, a  wyłącznie ogólnokrajowym, wskazując ogólne uregulowania poszczególnych zagadnień. Ważnym źródłem była literatura hiszpańska, która w różnych aspektach i zakresie podejmowała wątki zawarte w tej pracy. Trzeba jednak podkreślić, że najczęściej pojawiały się studia przypadków i analizy dzia- łalności publicznych mediów w jednym z regionów. Niewielka liczba źródeł w języku polskim zachęciła mnie więc do podjęcia problematyki mediów regionalnych w Hiszpanii. Temat ten ewoluował ze względu na zamiar włączenia jak największej liczby przypadków do analizy. Ostatecznie zdecydowałam się przeanalizować dokumenty prawne wszystkich regionów, Wstęp 18 a nie wybranych przykładów, aby sprawdzić, czy, a jeśli tak, to w jakim stopniu zaznaczają się różnice pomiędzy centrum a  regionami w  Hiszpanii w  kwestii misji i zadań publicznych nadawców regionalnych. Założenia metodologiczne Badania nad mediami publicznymi wpisują się w metody stosowane przede wszystkim w  badaniach systemowych. Trudno bowiem pominąć czynniki konstytuujące system mediów i  wpływające na niego różnicująco. Systemy medialne są strukturą makro, mieszczą się w  nich instytucje o  charakterze medialnym, działania tychże instytucji i  funkcje, które wynikają zarówno ze społecznych procesów (oczekiwań), jak i świadomych oddziaływań władz, czyli polityki medialnej państw8. System medialny jest specyficzną strukturą także ze względu na fakt wieloskładnikowości i  wielopłaszczyznowości. Systemy mediów są efektem tradycji kulturowej, reżimów politycznych, porządków prawnych i  społecznych przeobrażeń. Wpływają na nie zarówno czynniki wewnątrz systemu, jak i procesy odbywające się na zewnątrz (w przypadku me- diów – globalizacja, konwergencja, transkulturowość). Ta dwoistość systemów medialnych powoduje często problem ze zdefiniowaniem przedmiotu badania, który jest zazwyczaj elementem skomplikowanego układu sił politycznych, ekonomicznych czy społecznych. Zaznaczyć należy, że również czynniki demo- graficzne danego systemu medialnego (czyli odbiorcy/publiczność) także mogą mieć istotny wpływ na jego strukturę i działalność mediów, które mogą albo być narzędziem inkluzji społecznej, albo społecznego wykluczenia. Trudno również pominąć kryteria geograficzne, które też mogą stać się czynnikiem wpływającym różnicująco zarówno na społeczeństwo, kulturę, jak i  media. Beata Klimkiewicz wymienia wiele czynników, które mają wpływ na zróżnico- wanie systemów medialnych: wielkość populacji, gęstość zaludnienia, stopień urabanizacji, a także struktura: demograficzna, językowa, kulturowa, etniczna, religijna danego społeczeństwa, inkluzja społeczna lub wykluczenie, poziom decentralizacji państwa, system konsensualny lub większościowy władzy, in- terwencjonizm państwowy, ideologiczna polaryzacja, tradycje systemów prawa, stopień koncentracji mediów, formy finansowania mediów i zatrudniania kadr zarządzających nimi oraz formy własności9. 8 B. Klimkiewicz: Analiza systemowa na przykładzie badań pluralizmu mediów. W: Meto- dy badań medioznawczych i ich zastosowanie. Red. A. Szymańska, M. Lisowska-Magdziarz, A. Hess. Kraków: Wydawnictwo ToC, 2018, s. 300. 9 B. Klimkiewicz: A  polyvalent media policy in the enlarged European Union. Kraków: Jagiellonian University Press, 2014, s. 32–33. Wstęp 19 Analizowanie systemów medialnych nie jest możliwe bez poświęcenia uwagi normom prawnym, które konstruują ramy sytemu. Regulacje te są również swo- istym dziedzictwem danego społeczeństwa (w przypadku systemów medialnych przyjmuje się perspektywę narodową), wskazującym najważniejsze wartości, które społeczeństwo uznaje za swoje. Standardy te, zawarte w ustawodawstwie danego państwa, odzwierciedlają to, co dla społeczeństwa jest istotne, tj. czym powinny kierować się media i otoczenie polityczno-ekonomiczne10. Analiza systemowa jest więc badaniem mediów na wielu różnych poziomach, a  zastosowanie jej w  odniesieniu do mediów publicznych w  Hiszpanii wydaje się zasadne, właśnie z  powodu wielopoziomowości. Pierwszy poziom analizy systemowej dotyczy rozpoznania „różnorodności zewnętrznej, wynikającej z  systemu mediów jako całości. Nie bada treści mediów, skupia się na całości systemu mediów, zatem ma charakter strukturalny”11. Różnorodność struk- tury jest pochodną typów własności, profilu kulturowo-etnicznego i  orientacji światopoglądowej mediów wchodzących w jej skład. Ponadto na strukturę mają wpływ również treści i  usługi należące do oferty medialnej. Badania mediów publicznych wiążą się z badaniem pluralizmu wewnętrznego w danym systemie. Pluralizm „łączy się z normatywną ideą i misją mediów publicznych”12. Drugi poziom analizy systemowej ma charakter porównawczy. Dotyczy szukania różnic i  podobieństw pomiędzy mediami, ale też obszarami ich działania. Aspekt porównawczy stosowany jest najczęściej w  odniesieniu do różnych państw i  ich systemów mediów13. Konfrontacja może mieć charakter normatywny (odnoszący się do standardów wyznaczanych mediom) oraz empiryczny (dotyczący konkretnych praktyk medialnych). Trzeba zaznaczyć, że analizy porównawcze dotyczące szerszych systemów mediów rozwijają się dopiero od niedawna. Badacze mediów częściej skupiają się na paradygmacie wpływu mediów, czyli oddziaływaniu jednostkowych przekazów na indywi- dualne postawy i  przekonania14. Natomiast badania porównawcze zmierzają do objaśnienia działań mediów w  skali makro, szukania pewnych wspólnych tendencji, syntezy przedstawionych faktów i danych. Wydaje się więc, że tego rodzaju podejście może być przydatne również w  analizowaniu systemów mediów publicznych w  regionach autonomicznych Hiszpanii ze względu na podejście porównawcze. Każdy region ma odmienny system prawny, odmienne dziedzictwo kulturowo-językowe, co może przekładać się na zróżnicowanie strategii w kwestii planowania i tworzenia publicznej infrastruktury medialnej i oferty misyjnej. 10 Eadem: Analiza systemowa…, s. 307. 11 Ibidem, s. 305. 12 Ibidem. 13 D.C. Hallin, P. Mancini: Systemy medialne. Trzy modele mediów i  polityki w  ujęciu porównawczym. Tłum. M. Lorek. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2007. 14 Ibidem, s. 4. Wstęp 20 Trzeci wymiar odnosi się do aspektów normatywno-aksjologicznego i empi- rycznego. Chodzi tutaj właśnie o kluczowe pytania natury normatywnej – jakie standardy są zawarte w normach prawnych i w jaki sposób poszczególne społe- czeństwa realizują te idee zawarte w unormowaniach prawnych w odniesieniu do mediów15. Jak zwraca uwagę Beata Klimkiewicz, „Autonomia i  niezależność mediów publicznych stanowi jeden z  podstawowych warunków uzasadniających ich specjalny status w środowisku medialnym”16. Badanie więc ich struktury i me- chanizmów kontroli politycznej, a także procedur powoływania zarządów i dy- rektorów czy źródeł finansowania może w pewnym stopniu wyjaśniać, na jakie wartości będzie kładziony nacisk podczas realizacji misji publicznej. Problem ten wydaje się o tyle istotny, że regiony w Hiszpanii otrzymały swój status auto- nomii około czterdziestu lat temu. Wcześniej kultury i społeczności wchodzące w  skład państwa frankistowskiego traktowane były jak grupy mniejszościowe. Problem reprezentacji medialnych, które nakładają się na tożsamości grupowe, był przedmiotem rozważań Teuna van Dijka17. Przynależność do danej spo- łeczności ma częściej charakter wyobrażony niż realny ze względu na to, że nie istnieje możliwość poznania wszystkich członków własnego narodu (grupy)18. „Mniejszości etniczne są […] często skazane na szukanie wyznacznika własnej tożsamości grupowej w  takich strategiach jak dostęp do mediów czy wpływ na kształtowanie własnego wizerunku”19. Dlatego też proces kształtowania się polityki medialnej na poziomie regionów autonomicznych może wydawać się interesującym problemem badawczym, który ukazuje, w  jak różny sposób definiowano misję mediów publicznych w odniesieniu do własnych tożsamości regionalnych. Starałam się wyselekcjonować kilka kryteriów, według których przeprowa- dzono niniejszą analizę. Przede wszystkim nakreśliłam kontekst historyczno- -prawny zmian, jakie zachodziły w ostatnich latach w Hiszpanii w odniesieniu do mediów publicznych. Zajęłam się przepisami gwarantującymi dostęp do mediów różnym grupom etnoregionalnym. Zwróciłam uwagę na: umocowanie w  statucie autonomicznym, istnienie odrębnych niż państwowe regulacji na poziomie autonomii, struktury mediów, główne zadania misyjne, procedury powoływania najważniejszych ciał zarządzających, gwarancje dla reprezentacji politycznych, obywatelskich lub niezależności mediów oraz powoływanie 15 B. Klimkiewicz: Analiza systemowa…, s. 307. 16 Ibidem, s. 315. 17 T. van Dijk: Discourse and Cognition in Society. In: Communication Theory Today. Eds. D. Crowley, D. Mitchell. Stanford: Stanford University Press, 1994. 18 B. Anderson: Imagined Communities: Reflection on the Origin and Spread of Nationalism. London: Verso, 1991, s. 6. 19 B. Klimkiewicz: Mniejszości narodowe i etniczne w sferze publicznej. Reprezentacje, prak- tyki i regulacje medialne. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2003, s. 41. Wstęp 21 instytucji medialnych, kontrolujących rynek (niezależnych lub podlegających rządowi/parlamentowi regionalnemu). Zbiór tych kryteriów posłużył do pod- stawowej analizy dokumentów prawnych. Na ich podstawie udało się wskazać cztery różne strategie podejmowane przez władze regionalne w celu tworzenia mediów publicznych, zarządzania nimi i realizowania przez nadawców regional- nych misji publicznej. Korzystałam z dokumentów prawnych dostępnych w oficjalnym dzienniku ustaw Królestwa Hiszpanii („Boletín Oficial del Estado”) oraz dzienników ustaw poszczególnych wspólnot autonomicznych. Źródłem danych statystycznych na temat odbioru mediów były przede wszystkim coroczne raporty Stowarzyszenia Badania Mediów (Asociación para la Investigación de Medios de Comunica- ción), które obejmują wyniki dotyczące oglądalności, czytelnictwa, słuchalności mediów od 1987 roku. *** Pragnę w  tym miejscu podziękować wszystkim, którzy w  jakikolwiek sposób przyczynili się do powstania tej książki. W  pierwszej kolejności słowa wdzięczności kierowane są do Pana Profesora Zbigniewa Oniszczuka i śp. Pana Profesora Mariana Gieruli, którzy z wielką życzliwością przyjęli mnie do grupy współpracowników i  umożliwili rozwój naukowy w  przyjaznych warunkach. Podziękowania należą się również Koleżankom i  Kolegom z  Uniwersytetu Śląskiego, którzy twórczo inspirowali mnie w  trakcie dyskusji nad konceptem tej pracy. W  szczególności dziękuję Pani Profesor Patrycji Szostok-Nowackiej i  Panu Profesorowi Damianowi Guzkowi, a  także Pani Doktor Katarzynie Brzozie-Kolorz za wsparcie na różnych etapach realizacji tego projektu. Dziękuję również mojej Rodzinie, która zawsze stanowiła dla mnie oparcie w mojej pracy. Specjalne podziękowania kieruję do Pana Profesora Radosława Sajny, którego życzliwe uwagi recenzyjne wpłynęły na ostateczny kształt niniejszej publikacji. Wstęp Dagmara Głuszek-Szafraniec Public broadcasters in the autonomic regions of Spain Between mission and politics Summar y The volume has been divided into two parts. The first, theoretical part concerns the issues connected with the worldwide models of media systems, as well as the role of the public media, the methods of defining their mission, and the aims and tools of media politics. Further inquiry concerns the media landscape of Spain, in addition to the main legal determinants which regu- late the media in the country. Moreover, the author conducts a  review of the most important legislation included in the autonomous constitutions that concerns the possibility of establishing means of mass communication by autonomous communities. The second part constitutes an attempt at systematizing the strategies undertaken by au- tonomous governments to encourage growth of local public broadcasters with a regional reach. The author distinguishes four different attitudes towards the role of the public media as well as towards defining the public mission and the level of engagement in the process of broad- caster management by the political powers in the region, delineated on the basis of legal and institutional analysis of media legislation. It is possible, therefore, to distinguish four vectors of regional government activities which correspond to the various types of public media present in the autonomous regions of Spain: a basic type with the function of regional media, a mixed type with the inclusion of the private sector, a transitional type aimed at reforming the model of public radio and television management, and an advanced type, in which the regulations and institutions involved allow for a larger media autonomy. Dagmara Głuszek-Szafraniec Emisores públicos en las comunidades autónomas de España Entre misión y política Resumen El estudio está dividido en dos partes. La primera tiene carácter teórico. Abarca cuestiones vinculadas a los modelos de sistemas mediáticos en el mundo, a la función de los medios públicos y a las maneras de definir su misión, así como a los objetivos y herramientas de la política mediá- tica. A continuación reflexionamos sobre el paisaje mediático de España y sobre los principales requisitos legales que determinan la actividad de los medios en el país. Se hace asimismo una revisión de la legislación, incluida en los estatutos de autonomía, relativa a  la creación de los medios de comunicación masiva por las comunidades autónomas. En la segunda parte intentamos sistematizar las estrategias a las que recurren los gobiernos autonómicos, orientadas hacia el desarrollo de sus propios emisores públicos de alcance regional. A partir del análisis jurídico-institucional de la legislación mediática de las comunidades se han diferenciado cuatro posturas hacia la función de los medios públicos e, igualmente, hacia los modos de definir la misión pública y el compromiso de las fuerzas políticas de la región con el proceso de gestión de los emisores. De ahí que puedan indicarse cuatro orientaciones de la acti- vidad de las autoridades regionales, que corresponden a distintos tipos de medios públicos que existen en las regiones autónomas de España: el tipo básico, con función de medios regionales; el tipo mixto, con inclusión del sector privado; el tipo en fase de transición profesional, destinado a la reforma del modelo de gestión de la radio y televisión públicas, y el tipo avanzado, en el que las regulaciones vigentes y las instituciones existentes permiten otorgar una mayor autonomía a los medios. Redaktor inicjujący Przemysław Pieniążek Opracowanie redakcyjne Katarzyna Więckowska Projekt okładki i stron działowych Anna Gawryś Redakcja techniczna Małgorzata Pleśniar Korekta Marzena Marczyk Łamanie Marek Zagniński / Beata Klyta Copyright © 2020 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone   https://orcid.org/0000-0002-9411-197X Głuszek-Szafraniec, Dagmara Publiczni nadawcy w regionach autonomicznych Hiszpanii : między misją a polityką / Dagmara Głuszek-Szafraniec. - Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2020 https://doi.org/10.31261/PN.3951 ISBN 978-83-226-3903-0 (wersja drukowana) ISBN 978-83-226-3904-7 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40-007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e-mail: wydawnictwo@us.edu.pl Druk i oprawa Volumina.pl Daniel Krzanowski ul. Księcia Witolda 7–9 71-063 Szczecin Wydanie I. Liczba arkuszy drukarskich: 23,75. Liczba arkuszy wydawniczych: 28,5. Publikację wydrukowano na papierze offsetowym kl. III, 90 g. PN 3951. Cena 54,90 zł (w tym VAT).
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Publiczni nadawcy w regionach autonomicznych Hiszpanii. Między misją a polityką
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: