Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00079 009750 11028109 na godz. na dobę w sumie
Real World Digital Audio. Edycja polska - książka
Real World Digital Audio. Edycja polska - książka
Autor: Liczba stron: 632
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 83-246-0448-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> digital lifestyle >> muzyka
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Profesjonalne techniki produkcji dźwięku

Jeszcze niedawno widok muzyka otoczonego kilkoma monitorami wyświetlającymi jakieś tajemnicze obrazy był czymś niezwykłym. Dziś możliwości komputerów i oprogramowania tak się rozwinęły, że każdy może stworzyć cyfrowe studio dźwiękowe w oparciu o domowego 'peceta' lub 'maka' i kilka programów. Efekty, jakie można osiągnąć, wykorzystując taki zestaw, mogłyby zadziwić niejednego. Jednak profesjonalne komponowanie muzyki za pomocą komputera wymaga przyswojenia sporej dawki wiedzy zarówno praktycznej, jak i teoretycznej.

Dzięki książce 'Real World Digital Audio. Edycja polska' opanujesz tę sztukę. To wyczerpujący przewodnik po wszystkich zagadnieniach związanych z tworzeniem dźwięku cyfrowego i jego obróbką. Czytając go, dowiesz się, czym jest dźwięk cyfrowy i w jaki sposób jest reprezentowany w komputerze, jak dobrać sprzęt i oprogramowanie do cyfrowego studia dźwiękowego oraz jak połączyć urządzenia ze sobą. Nauczysz się nagrywać dźwięk, przetwarzać go i filtrować. Poznasz zastosowanie interfejsu MIDI i zasady syntezy dźwięku. Przeczytasz także o tworzeniu ścieżek dźwiękowych do filmów oraz o graniu koncertów.

Zostań cyfrowym wirtuozem.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

IDZ DO IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ SPIS TREœCI SPIS TREœCI KATALOG KSI¥¯EK KATALOG KSI¥¯EK KATALOG ONLINE KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG TWÓJ KOSZYK TWÓJ KOSZYK DODAJ DO KOSZYKA DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE O NOWOœCIACH O NOWOœCIACH ZAMÓW CENNIK ZAMÓW CENNIK CZYTELNIA CZYTELNIA FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE Wydawnictwo Helion ul. Koœciuszki 1c 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl Real World Digital Audio. Edycja polska Autor: Peter Kirn T³umaczenie: Jaros³aw Dobrzañski, Ma³gorzata Paj¹k, Daniel Lehun ISBN: 83-246-0448-0 Tytu³ orygina³u: Real World Digital Audio Format: B5, stron: 632 Profesjonalne techniki produkcji dŸwiêku (cid:129) Kompletowanie sprzêtu i oprogramowania do cyfrowego studia dŸwiêkowego (cid:129) Tworzenie i miksowanie utworów (cid:129) Edycja i przetwarzanie dŸwiêku (cid:129) Korzystanie z interfejsu MIDI Jeszcze niedawno widok muzyka otoczonego kilkoma monitorami wyœwietlaj¹cymi jakieœ tajemnicze obrazy by³ czymœ niezwyk³ym. Dziœ mo¿liwoœci komputerów i oprogramowania tak siê rozwinê³y, ¿e ka¿dy mo¿e stworzyæ cyfrowe studio dŸwiêkowe w oparciu o domowego „peceta” lub „maka” i kilka programów. Efekty, jakie mo¿na osi¹gn¹æ, wykorzystuj¹c taki zestaw, mog³yby zadziwiæ niejednego. Jednak profesjonalne komponowanie muzyki za pomoc¹ komputera wymaga przyswojenia sporej dawki wiedzy zarówno praktycznej, jak i teoretycznej. Dziêki ksi¹¿ce „Real World Digital Audio. Edycja polska” opanujesz tê sztukê. To wyczerpuj¹cy przewodnik po wszystkich zagadnieniach zwi¹zanych z tworzeniem dŸwiêku cyfrowego i jego obróbk¹. Czytaj¹c go, dowiesz siê, czym jest dŸwiêk cyfrowy i w jaki sposób jest reprezentowany w komputerze, jak dobraæ sprzêt i oprogramowanie do cyfrowego studia dŸwiêkowego oraz jak po³¹czyæ urz¹dzenia ze sob¹. Nauczysz siê nagrywaæ dŸwiêk, przetwarzaæ go i filtrowaæ. Poznasz zastosowanie interfejsu MIDI i zasady syntezy dŸwiêku. Przeczytasz tak¿e o tworzeniu œcie¿ek dŸwiêkowych do filmów oraz o graniu koncertów. (cid:129) Istota dŸwiêku cyfrowego (cid:129) Wybór komputera i systemu operacyjnego (cid:129) Oprogramowanie (cid:129) Przygotowanie miejsca do pracy (cid:129) Tworzenie utworów na bazie pêtli i wzorców (cid:129) Nagrywanie instrumentów i dŸwiêku (cid:129) Przetwarzanie i edycja (cid:129) Typy filtrów i efektów oraz ich zastosowanie (cid:129) Praca z interfejsem MIDI (cid:129) Aran¿acja, miksowanie i mastering (cid:129) Nagrywanie œcie¿ek dŸwiêkowych Zostañ cyfrowym wirtuozem Spis treści Wstęp .............................................................. 11 Co zawiera książka? .................................................................................................13 Dla kogo jest ta książka? ........................................................................................14 Jak korzystać z tej książki? ....................................................................................16 W skrócie ...................................................................................................................16 Płyta DVD i praktyczne przykłady ...................................................................16 W internecie .............................................................................................................16 Zastosowanie w edukacji ......................................................................................17 Kluczowe symbole ..................................................................................................17 Podziękowania ..........................................................................................................18 Rozdział 1. Istota dźwięku cyfrowego ................................... 19 Czym jest dźwięk? .................................................................................................. 20 Wymiary fali dźwiękowej .....................................................................................23 Częstotliwość ...........................................................................................................24 Fale sinusoidalne i geometria dźwięku .............................................................26 Faza .............................................................................................................................30 Dźwięk a percepcja ................................................................................................ 33 W jaki sposób słyszymy wysokość dźwięku ..................................................34 Jak słyszymy głośność ...........................................................................................40 Jak wyglądają dźwięki w programach do obróbki ........................................45 Dźwięk w postaci cyfrowej ................................................................................... 48 Przetworniki .............................................................................................................48 Dźwięk analogowy i cyfrowy...............................................................................49 Jakość w domenie cyfrowej ..................................................................................53 Cyfrowe formaty plików .......................................................................................58 MIDI ...........................................................................................................................60 Podsumowanie .........................................................................................................63 Real Wordl Digital Audio.indb 5 Real Wordl Digital Audio.indb 5 5 2007-02-13 13:22:51 2007-02-13 13:22:51 6 Real World Digital Audio. Edycja polska Rozdział 2. Dobieranie narzędzi ........................................... 65 Wejścia i wyjścia ..................................................................................................... 66 Nagrywanie i odtwarzanie — przetworniki dźwięku ...................................67 Interfejs audio do komputera ..............................................................................68 Kontrolery .................................................................................................................72 Urządzenia hybrydowe .........................................................................................73 Wybieranie komputera .......................................................................................... 74 Wybór systemu operacyjnego .............................................................................74 Konfi guracja komputera .......................................................................................77 Narzędzia do tworzenia muzyki i generowania brzmień............................... 82 Możliwości oprogramowania ..............................................................................82 Budowanie studia na bazie oprogramowania .................................................89 Wyposażanie studia w sprzęt ..............................................................................94 Idziemy na zakupy ................................................................................................. 96 Rozdział 3. Przygotowywanie sprzętu do pracy ...................... 99 Przygotowywanie miejsca pracy .......................................................................100 Ergonomia .............................................................................................................. 100 Izolacja akustyczna i przygotowanie akustyczne pomieszczeń ............. 100 Umiejscowienie głośników ............................................................................... 102 Podłączanie urządzeń ...........................................................................................104 Typy złącz ............................................................................................................... 105 Połączenia monofoniczne, stereofoniczne i wielokanałowe .....................110 Poziomy napięcia ..................................................................................................110 Szumy i brumienie ...............................................................................................112 Złącza symetryczne i niesymetryczne ...........................................................113 Połączenia cyfrowe................................................................................................114 Łączymy system — przykłady z życia ...........................................................117 Rozdział 4. Przygotowanie komputera do pracy z dźwiękiem ..123 Podłączanie wirtualnego studia .........................................................................124 Instalacja i konfi guracja sprzętu audio ......................................................... 124 Sterowniki audio a system operacyjny .......................................................... 124 Konfi gurowanie interfejsu................................................................................. 130 Instalowanie efektów i instrumentów w formie pluginów ...................... 131 Gdzie zapisywane są pluginy ........................................................................... 134 Utrzymywanie wirtualnego studia ...................................................................136 Zabezpieczenia przed kopiowaniem i klucze sprzętowe ......................... 136 Przechowywanie danych ................................................................................... 139 Optymalizacja pod kątem wydajności .......................................................... 141 Rozdział 5. Szybkie tworzenie utworów na bazie pętli i wzorców ................................................ 149 Wzorce i pętle ........................................................................................................150 Czy to pętla, czy wzorzec.................................................................................. 150 Niezależność tempa i wysokości dźwięku ................................................... 151 Zastosowania muzyczne .................................................................................... 153 Real Wordl Digital Audio.indb 6 Real Wordl Digital Audio.indb 6 2007-02-13 13:22:51 2007-02-13 13:22:51 Spis treści 7 Tworzenie podkładu muzycznego (GarageBand) .........................................153 Rzut oka na program GarageBand ................................................................. 154 Opcjonalny sprzęt ................................................................................................ 155 Ćwiczenie 1. Inicjowanie utworu i wybieranie pętli ................................. 156 Ćwiczenie 2. Tworzenie prostej aranżacji .................................................... 158 Ćwiczenie 3. Rozwijanie struktury utworu ..................................................160 Ćwiczenie 4. Miksowanie i nagrywanie ........................................................163 Udostępnianie swojej pracy — iTunes ...........................................................165 Bardziej zaawansowane możliwości GarageBand ......................................166 Tworzenie grooveboksu (Kinetic) ....................................................................167 Rzut oka na Kinetic ..............................................................................................168 Opcjonalny sprzęt ................................................................................................ 170 Ćwiczenie 1. Brzmienia, wzorce i motywy rytmiczne ............................. 170 Ćwiczenie 2. Budowanie setu z motywów rytmicznych ......................... 172 Ćwiczenie 3. Przygotowania do dyskoteki ................................................... 174 Bardziej zaawansowane funkcje programu Kinetic................................... 176 Rozdział 6. Nagrywanie instrumentów i dźwięku ...................179 Charakterystyki mikrofonów .............................................................................180 Kształty charakterystyk kierunkowych ........................................................ 181 Typy mikrofonów i ich konstrukcja ................................................................ 184 Zastosowanie mikrofonów do nagrywania .....................................................189 Ustawianie mikrofonu ........................................................................................ 189 Mikrofonowanie typowych instrumentów ................................................... 194 Nagrywanie cyfrowe ............................................................................................207 Ustawianie poziomów ........................................................................................207 Odsłuchiwanie ......................................................................................................209 Metody nagrywania ............................................................................................ 210 Ćwiczenie praktyczne — włączamy nagrywanie! ...................................... 211 Rozdział 7. Przetwarzanie i efekty ......................................215 Podstawy procesorów sygnałowych .................................................................216 Czym są procesory sygnałowe? ........................................................................216 Cyfrowe przetwarzanie sygnału .......................................................................216 Edycja niedestrukcyjna i destrukcyjna ......................................................... 217 Używanie efektów niedziałających w czasie rzeczywistym ..................220 Korzystanie z procesorów w czasie rzeczywistym w torze sygnału ...223 Trochę praktyki: dodawanie efektów w programie Ableton Live ........230 Korekcja ..................................................................................................................232 Charakterystyki korektorów .............................................................................234 Narzędzia do fi ltrowania częstotliwości .......................................................238 Trochę praktyki: korektor w Ableton Live ...................................................245 Procesory dynamiki ............................................................................................248 Kompresor .............................................................................................................248 Limiter ....................................................................................................................250 Ekspander ..............................................................................................................251 Bramka szumów (noise gate) ...........................................................................253 Łączne stosowanie procesorów dynamiki ....................................................254 Analizator obwiedni ............................................................................................256 Generator obwiedni.............................................................................................256 Trochę praktyki: dynamika w Ableton Live ................................................258 Real Wordl Digital Audio.indb 7 Real Wordl Digital Audio.indb 7 2007-02-13 13:22:52 2007-02-13 13:22:52 8 Real World Digital Audio. Edycja polska Efekty związane z czasem ...................................................................................260 Opóźnienie i Echo (Delay/Echo) ...................................................................260 Pogłos (reverb) ......................................................................................................262 Procesory wyspecjalizowane ..............................................................................266 Przesterowanie (distortion) ...............................................................................266 Modulacja ..............................................................................................................270 Trochę praktyki: fi ltr modulowany w Ableton Live .................................273 Korekcja stroju .....................................................................................................279 Redukcja szumu i restaurowanie nagrań ......................................................281 Programy narzędziowe .......................................................................................282 Rozdział 8. MIDI: nuty, rytmy i sterowanie .......................... 285 Wejścia, wyjścia i przejścia MIDI ....................................................................286 Wysyłanie, odbieranie i sekwencjonowanie ................................................286 Łączenie instrumentów i urządzeń ................................................................288 Konfi guracja sekwencerów i oprogramowania MIDI ..............................301 Jak MIDI modeluje wykonania muzyczne .....................................................305 Specyfi kacja i implementacja MIDI ..............................................................305 Nuty, wysokości i szybkość uderzenia ...........................................................307 Dodawanie środków wyrazu ............................................................................ 313 Programy i banki ..................................................................................................320 Komunikaty systemowe .....................................................................................322 Nagrywanie wykonań muzycznych ..................................................................325 Tempo i nabicie .....................................................................................................325 Tryby overwrite i merge ....................................................................................327 Podziały klawiatury .............................................................................................327 Wprowadzanie krokowe .....................................................................................328 Klawiatura QWERTY i klawiatura ekranowa .............................................328 Edycja i manipulowanie wykonaniami muzycznymi ...................................329 Metody i okna edycyjne.....................................................................................329 Kwantyzacja ..........................................................................................................331 Efekty MIDI ..........................................................................................................337 Używanie pulpitów sterujących ......................................................................339 Rozdział 9. Synteza i instrumenty wirtualne ........................ 347 Podstawowe rodzaje syntezy ..............................................................................348 Czym jest synteza? ..............................................................................................348 Gdzie znajdziesz syntezatory? .........................................................................349 Składniki barwy syntezatora ............................................................................349 Podstawowe metody syntezy ............................................................................355 Inne metody syntezy ...........................................................................................362 Samplery i odtwarzanie sampli .........................................................................365 Biblioteki brzmień ...............................................................................................366 Budowanie presetów za pomocą sampli .......................................................367 Elementy składowe syntezy: wirtualne techniki analogowe .......................380 Podstawowe kształty fali i barwa .....................................................................381 Obwiednie ..............................................................................................................389 Miksowanie oscylatorów ...................................................................................394 Real Wordl Digital Audio.indb 8 Real Wordl Digital Audio.indb 8 2007-02-13 13:22:52 2007-02-13 13:22:52 Spis treści 9 Modulacja i efekty ................................................................................................407 Czym jest modulacja? .........................................................................................407 Prowadzenie sygnałów na potrzeby modulacji...........................................407 LFO ..........................................................................................................................408 Efekty ...................................................................................................................... 411 Dalsze kroki ........................................................................................................... 413 Rozdział 10. Ostateczne połączenie — aranżacja, miks i mastering ...............................................415 Aranżacja ................................................................................................................416 Pliki projektu miksu.............................................................................................416 Widok aranżacji i listwa czasowa .................................................................... 419 Plastry i bity w materiale audio ......................................................................420 Regiony ...................................................................................................................425 Markery i siatki ....................................................................................................427 Ścieżka tempa .......................................................................................................430 Markery aranżacji i reorganizacja utworu ....................................................431 Miksowanie ............................................................................................................432 Tłumik miksera i tor kanału.............................................................................432 Strategie miksowania ..........................................................................................436 Rozkład w przestrzeni .......................................................................................440 Automatyka miksu i obwiednie .......................................................................449 Zgrywanie, mastering i udostępnianie .............................................................455 Miks odniesienia: testowanie swojego materiału .......................................456 Efekty masteringowe ...........................................................................................458 Zgrania robocze i eksportowanie.....................................................................463 Dithering i jakość eksportu ...............................................................................465 Udostępnianie prac .............................................................................................466 Rozdział 11. Drukowanie zapisu nutowego ............................ 477 Jakie możliwości ma oprogramowanie do tworzenia zapisu nutowego ...478 Funkcje zapisu nutowego w programach DAW a dedykowane oprogramowanie...............................................................................................482 Zaczynamy pisać nuty .........................................................................................484 Szablony i funkcje szybkiego startu ...............................................................484 Wprowadzanie nut ...............................................................................................485 Skład zapisu nutowego .......................................................................................495 Drukowanie, odgrywanie i udostępnianie zapisu nutowego .......................499 Układ strony ..........................................................................................................499 Zapis nutowy i partie ..........................................................................................501 Odgrywanie i tworzenie wersji dźwiękowej zapisu ..................................504 Udostępnianie plików ........................................................................................507 Rozdział 12. Muzyka i dźwięk do filmu ..................................511 Synchronizacja, narzędzia i formaty ................................................................512 Dopasowanie dźwięku i obrazu ....................................................................... 512 Możliwości wideo w oprogramowaniu do obróbki audio ....................... 513 Zarządzanie plikami wideo ............................................................................... 515 Formaty plików i kodowanie .............................................................................516 Czas, klatki oraz SMPTE ..................................................................................520 Real Wordl Digital Audio.indb 9 Real Wordl Digital Audio.indb 9 2007-02-13 13:22:52 2007-02-13 13:22:52 10 Real World Digital Audio. Edycja polska Muzyka do fi lmu ...................................................................................................522 Spotting i hit pointy ............................................................................................522 Dostosowanie tempa ...........................................................................................523 Dopasowanie czasowe i zapis nutowy ...........................................................525 Praca z muzykami ................................................................................................526 Eksportowanie audio do wideo .......................................................................527 Nagrywanie dla potrzeb wideo ..........................................................................527 Oddzielne nagrywanie fi lmu lub wideo oraz dźwięku .............................527 Nagrania i punkt odniesienia w czasie ..........................................................528 Formaty nagrywania ...........................................................................................534 Montaż: przechwytywanie i synchronizacja materiału ............................537 Dialogi .....................................................................................................................540 Rozdział 13. Granie na żywo ............................................... 543 Dźwięk cyfrowy na scenie ..................................................................................544 Granie na instrumentach ...................................................................................546 Arpegiatory i wzorce ..........................................................................................552 Korzystanie z efektów podczas grania na żywo .........................................554 Sterowanie w czasie rzeczywistym ................................................................557 Synchronizacja ......................................................................................................560 Aranżowanie na żywo i klipy .............................................................................568 Nagrane wcześniej aranżacje ...........................................................................568 Aranżowanie w locie — dźwięki grane na żywo i klipy MIDI ..............570 Samplowanie na żywo ........................................................................................577 Występowanie w roli didżeja i remiksowanie na żywo ...............................580 Miksery didżejskie ..............................................................................................581 Oprogramowanie dla didżejów ........................................................................582 Skreczowanie za pomocą komputera .............................................................586 Własne oprogramowanie do grania na żywo ..................................................593 Wybór odpowiedniego narzędzia modularnego .........................................594 Jak uczyć się obsługi środowisk modularnych ...........................................597 Futurystyczna muzyka interaktywna ............................................................599 Dodatek A Zawartość płyty DVD .......................................603 Skorowidz ......................................................605 Real Wordl Digital Audio.indb 10 Real Wordl Digital Audio.indb 10 2007-02-13 13:22:53 2007-02-13 13:22:53 4 Przygotowanie komputera do pracy z dźwiękiem Skoro stroimy gitary i fortepiany, dlaczego by nie dostroić komputera? Korzystanie z komputera jako z instrumentu muzycznego i studia produkcyjnego nakłada na niego dość niecodzienne wymogi. Bardzo ważna jest umiejętność prawidłowego skonfi gurowania komputera do pracy z audio i MIDI oraz opty- malizacji zwiększającej wydajność przy pracy z dźwiękiem. Skoro przygotowaliśmy już sprzęt i samo studio, przygotujmy komputer pod kątem maksymalnej produktywności w zastosowaniach audio. e i c ó r k s W Przygotowanie komputera do pracy z dźwiękiem Aby dopełnić przygotowań i zoptymalizować kom- puter do pracy z dźwiękiem: Zainstaluj i skonfi guruj sterowniki dla swojego systemu operacyjnego i używanych aplikacji. Zainstaluj wszelkie pluginy (efekty i instrumenty) dla swojej platformy. Posługuj się prawidłowo wszelkimi systemami zabezpieczającymi przed nielegalnym kopiowaniem. Zoptymalizuj nośniki danych i wykonuj kopie zapasowe. Dostrój i zoptymalizuj swój system operacyjny pod kątem maksymalnej wydajności. Najważniejsze pojęcia Formaty sterowników: DAE, Core Audio, WDM, ASIO, MME, ALSA. Formaty pluginów: VST, AU, LADSPA, DX, TDM, HTDM, RTAS. Latencja, rozmiar bufora, przesunięcie przy nagrywaniu. Zabezpieczenia przed kopiowaniem. Defragmentacja. Od czego zacząć Na początku należy przejrzeć dokumentację sprzętu, by zainstalować sterowniki, a następnie postępować zgodnie z instrukcjami konfi guracji sterowników dla każdej aplikacji. Warto przejrzeć wszelkie wskazówki dotyczące optymalizacji, w szczególności optymalizacji dysku i systemu operacyjnego, aby mieć pewność, że komputer pra- cuje z największą możliwą wydajnością (ci, którzy nie czują się pewnie, zmieniając zaawansowane ustawienia systemowe, mogą pominąć bardziej zaawansowane wskazówki). Najważniejszy jest wybór sposobu tworzenia kopii zapasowych swoich danych, zanim je utracimy. Real Wordl Digital Audio.indb 123 Real Wordl Digital Audio.indb 123 123 2007-02-13 13:23:37 2007-02-13 13:23:37 124 Real World Digital Audio. Edycja polska Podłączanie wirtualnego studia Instalacja i konfiguracja sprzętu audio Sprzętowe interfejsy audio korzystają ze sterowników, czyli oprogramo- wania, które pozwala im na komunikację z danym systemem operacyj- nym i aplikacjami. Niezależnie od stosowanego systemu operacyjnego i sprzętu, instalacja i konfi guracja oprogramowania składa się z trzech podstawowych kroków: 1. Instalacja sterowników dla interfejsu audio. Zwykle odbywa się z płyty CD, która jest dołączana do interfejsu lub ze zaktualizowanej kopii (o ile jest dostępna) pobranej ze strony internetowej producenta. Konkretne instrukcje zależą od systemu operacyjnego — czasami instalacja sterowników w ogóle nie jest potrzebna (patrz „Sterowniki audio a system operacyjny”). 2. Konfi guracja wybranego sprzętu (po lewej stronie widać sterownik dla interfejsu Lexicon Omega, www.lexicon.com) w ramach aplikacji do pracy z dźwiękiem. Jeżeli korzystamy z kilku różnych aplikacji, możliwe, że w każdej z nich konieczna będzie osobna konfi guracja. Dla aplikacji, które nie mają ustawień sterownika audio, należy ustawić globalne systemowe ustawienia audio. 3. W razie potrzeby konfi guracja sterownika audio pod kątem wydajno- ści, za pomocą takich parametrów jak rozmiar bufora czy maksymalna liczba ścieżek audio. Sterowniki audio a system operacyjny Każdy system operacyjny ma własny format sterowników: Mac OS X: Core Audio (http://developer.apple.com/audio). Windows: WDM/Direct Sound Microsoftu (www.microsoft.com/ windows/directx/default.aspx), ASIO fi rmy Steinberg. Linux: ALSA (www.alsa-project.org). Zanim zaczniemy pracę, konieczne jest zainstalowanie sterowników dla odpowiedniego systemu. Wyjątkiem są tu wbudowane urządzenia audio, które zwykle nie wymagają instalowania odrębnych sterowników, oraz, szczególnie na komputerach Macintosh, wiele urządzeń audio/MIDI podłączanych poprzez USB, które są „zgodne z klasą urządzeń” lub auto- matycznie współpracują z systemowymi sterownikami USB. Real Wordl Digital Audio.indb 124 Real Wordl Digital Audio.indb 124 2007-02-13 13:23:37 2007-02-13 13:23:37 Rozdział 4. Przygotowanie komputera do pracy z dźwiękiem 125 Zarówno w systemie Windows, jak i na komputerach Macintosh sprzęt Pro Tools (www.digidesign.com) korzysta z własnego systemu audio, zwanego DAE (Digidesign Audio Engine), obsługującego sprzęt fi rmy Digidesign i jego układy DSP. Oprogramowanie Pro Tools działa wyłącznie w oparciu o DAE. Programy Apple Logic (www.apple.com/logicpro) i MOTU Digital Performer (www.motu.com) można przełączyć na współprace z systemem DAE w celu ich zastosowania ze sprzętem Digidesign. DAE pełni rolę ste- rownika audio dla sprzętu Digidesign, a także środowiska do uruchamiania pluginów Digidesign w formatach TDM i RTAS (patrz „Instalowanie in- strumentów i efektów występujących w formie pluginów”, strona 131). System Mac OS X — format Core Audio Niezależnie od tego, czy słuchamy zwykłego dźwięku w programie Finder, piosenki w iTunes, czy ośmiokanałowego miksu przestrzennego w programie Logic lub Cubase fi rmy Steinberg (www.steinberg.de), słyszymy wewnętrzny system audio systemu OS X, czyli Core Audio. Wszystkie aplikacje do pracy z dźwiękiem działają dzięki temu systemowi audio o niskiej latencji, więc po zainstalowaniu sprzętu audio można go używać z każdą aplikacją OS X. Core Audio wprowadza także specjalne możliwości funkcjonalne, których użytkownicy systemu Windows mogliby pozazdrościć, w szcze- gólności możliwość przypisania kilku aplikacji do różnych kanałów jednego urządzenia, możliwości przełączania wejść i wyjść audio w locie z poziomu systemu operacyjnego oraz narzędzi, które pozwalają defi nio- wać tory sygnałów z dowolnej aplikacji audio i nagrywać je. Ci, którzy nie zajmują się programowaniem, mogą zainstalować jedy- nie sterownik interfejsu audio. Następnie mogą się rozsiąść, zrelaksować i przejść do tworzenia muzyki. System Core Audio automatycznie udo- stępni funkcje audio w całym systemie operacyjnym. Konfiguracja audio w systemie Mac OS X Konfigurowanie aplikacji — aplikacje, które pozwalają wybierać wejścia i wyjścia audio powinny automatycznie rozpoznać wszelkie urządzenia, które zostały podłączone i których sterowniki zostały za- instalowane. Możemy nawet podłączyć i używać kilku urządzeń naraz — wystarczy ustawić każdą z aplikacji na urządzenie, z którego chcemy korzystać (rysunek 4.1). Starsze Macintoshe Niestety większość no- wego sprzętu i opro- gramowania oficjalnie nie wspiera systemu Mac OS 9 i starszych. W przypadku sprzę- tu audio najlepszym wyjściem może być znalezienie sterownika ASIO kompatybilnego z systemem OS 9 (ste- rowniki ASIO zostały omówione w następnym punkcie; ASIO było formatem międzyplat- formowym działającym w systemie Windows i Mac OS, dopóki w systemie Mac OS X nie zastąpił ich format Core Audio. Szczegóły dla komputerowców Szczegółowe informacje na temat systemu Core Audio i sposobu jego działania można znaleźć w wyczerpującej doku- mentacji firmy Apple oraz pod adresami http://www.apple.com/ macosx/features/audio i http://developer.apple. com/documentation/ MusicAudio/Music- Audio.html. Rysunek 4.1. Ustawianie używanej aplikacji na określone urządzenie audio (tutaj na przykładzie programu Digital Performer). Real Wordl Digital Audio.indb 125 Real Wordl Digital Audio.indb 125 2007-02-13 13:23:37 2007-02-13 13:23:37 126 Real World Digital Audio. Edycja polska Konfiguracja ustawień domyślnych na poziomie systemu operacyjnego — jeżeli aplikacja nie udostępnia opcji konfi guracyjnych dla sprzętu, będzie korzystać z domyślnych wejść i wyjść ustawionych w panelu Sound Preferences (rysunek 4.2) (aplikacje, które pozwalają usta- wiać wejścia i wyjścia, zwykle zastępują te ustawienia własnymi). Rysunek 4.2. Panel Sound Preferences. Sterowniki bywają niepotrzebne Wiele urządzeń audio i MIDI zgodnych z klasą urządzeń, w tym niektó- re interfejsy i klawiatury nie wymagają żadnych sterowników. W sy- stemie wbudowany jest ogólny sterownik dla takich urządzeń. Wówczas wystarczy podłączyć urządzenie i zrestartować komputer. Dodatkowe możliwości konfi guracji systemu Core Audio daje narzę- dzie Audio MIDI Setup, które można znaleźć w katalogu Utilities. Tutaj można dokonywać globalnych ustawień dla sterowników audio. Można również tworzyć, zapisywać i przełączać globalne konfi guracje MIDI, tak by inne aplikacje OS X rozpoznawały ustawienia MIDI zewnętrznych urządzeń. Więcej na ten temat można się dowiedzieć w rozdziale 8., przy okazji omawiania konfi guracji i nagrywania MIDI. System Windows — formaty WDM i ASIO System Windows nie udostępnia pewnych udogodnień przy pracy z dźwiękiem, jakie oferuje Mac OS X, ale nie oznacza to, że nie można w nim równie wysokowydajnie pracować z materiałem dźwiękowym. Mamy tu do dyspozycji dwa podstawowe rodzaje sterowników: WDM (Windows Driver Model) — standardowy format ste- rowników Microsoftu, stworzony dla systemów Windows 98 SE i nowszych. Sterowniki audio współpracują z biblioteką DirectSound systemu Windows. ASIO (Audio Stream Input Output) — ten rodzaj sterowników, pierwotnie stworzony przez fi rmę Steinberg, jest używany przez wielu producentów sprzętu i oprogramowania. Od czasu do czasu można natrafi ć na sterownik MME (Multi-Media Extensions) — przestarzały format systemu Windows, który został zastą- piony formatem WDM. Sterowniki MME nie są tak wydajne jak WDM i ASIO, więc jeżeli są dostępne, należy zawsze wybierać te ostatnie. Real Wordl Digital Audio.indb 126 Real Wordl Digital Audio.indb 126 2007-02-13 13:23:38 2007-02-13 13:23:38 Rozdział 4. Przygotowanie komputera do pracy z dźwiękiem 127 Tabela 4.1. Wybieranie formatu sterownika w systemie Windows Problem Rozwiązanie Nie wiesz, jaki sterownik wybrać dla interfejsu Na początku spróbuj WDM, potem ASIO Nie wiesz, z jakiego sterownika korzystać w programach Cubase i Nuendo firmy Steinberg Użyj ASIO Masz starszy sprzęt, do którego nie napisano sterowników WDM lub ASIO Użyj MME, ale tylko jeżeli nie ma innego wyjścia (znacznie zwiększa to latencję) Szczegóły dla komputerowców Sterowniki audio w formacie WDM i MME czasami są nazywane ste- rownikami DirectX, ponieważ korzystają ze standardowej biblioteki DirectSound systemu Windows, która jest elementem biblioteki DirectX. Jest to biblioteka programistyczna dla aplikacji Windows dość podobna do Core Audio i Core Video w komputerach Apple, zapewniająca obsługę wszystkiego, począwszy od grafiki 3D w grach do odtwarzania i zapisu dźwięku. Konfiguracja audio w systemie Windows Ustawienia na poziomie aplikacji — pierwszy krok przy konfi gu- rowaniu audio w systemie Windows to ustawienia na poziomie aplika- cji. Należy pamiętać, że ponieważ Windows korzysta ze sterowników w formatach WDM, MME i ASIO, nie wszystkie programy obsługują wszystkie trzy formaty i w różnych programach mogą występować różne opcje audio (rysunek 4.3). Ostrzeżenie przy instalacji systemu Windows Jeżeli ujrzysz ostrzeże- nie mówiące, że sprzęt nie przeszedł testu logo Windows, nie panikuj. Oznacza to jedynie, że Microsoft nie przetesto- wał danego urządzenia w swoich laboratoriach pod kątem kompa- tybilności. Microsoft generalnie nie testuje sterowników sprzętu audio, więc komunikat ten pojawia się bardzo często. Wystarczy wów- czas kliknąć Kontynuuj. Rysunek 4.3. Dla każdej aplikacji trzeba ustawić sterownik audio dla wejścia i wyjścia. Czasami trzeba dokonać wyboru spośród kilku sterowników, w programach, które obsługują kilka formatów (przykładowe ustawienia z programu Ableton Live). Real Wordl Digital Audio.indb 127 Real Wordl Digital Audio.indb 127 2007-02-13 13:23:38 2007-02-13 13:23:38 128 Real World Digital Audio. Edycja polska Konfiguracja ustawień domyślnych na poziomie systemu ope- racyjnego — podobnie jak Mac OS X, system Windows XP ma globalne ustawienia domyślnych urządzeń audio i MIDI. Można je znaleźć w oknie Właściwości Dźwięki i urządzenia Audio (rysunek 4.4). Należy pamiętać, że wiele aplikacji do pracy z dźwiękiem zastąpi te ustawienia własnymi, ale ustawienia te dają dobrą możliwość sprawdzania, jakie sterowniki są zainstalowane w systemie dla podłączonych urządzeń. Rysunek 4.4. Wybierz Start/Panel Sterowania/Dźwięki i urządzenia audio/Audio, aby ujrzeć domyślnie ustawione urządzenia dla nagrywania i odtwarzania. Z ustawień tych korzystają głównie takie aplikacje jak Windows Media Player i iTunes, ponieważ nie mają one własnych ustawień. Przy stosowaniu sterowników WDM możliwe jest korzystanie z kilku urządzeń jednocześnie lub przypisania wyjść kilku aplikacji do jednego urządzenia. Aby umożliwić kilku aplikacjom dostęp do sterownika ASIO, należy przejść do ustawień sterownika w dowolnej aplikacji pracującej na ste- rownikach ASIO i zaznaczyć opcję Release ASIO Driver in Background. Real Wordl Digital Audio.indb 128 Real Wordl Digital Audio.indb 128 2007-02-13 13:23:39 2007-02-13 13:23:39 Rozdział 4. Przygotowanie komputera do pracy z dźwiękiem 129 Rozwiązywanie problemów ze sterownikami w systemie Windows Aktualizacja lub ponowna instalacja sterownika często może rozwiązać problemy z urządzeniami audio, które nie wyświetlają się poprawnie w menedżerze urządzeń. Aby zaktualizować sterowniki: 1. Otwórz Menedżer urządzeń (kliknij prawym przyciskiem ikonę Mój komputer, po czym wybierz Właściwości/Sprzęt/Menedżer urządzeń). 2. Odszukaj dane urządzenie i sprawdź, czy jest włączone 3. (rysunek 4.5). Jeżeli urządzenie jest włączone i mimo to nie działa, kliknij je prawym przyciskiem i wybierz Odinstaluj, po czym zainstaluj ponownie sterownik i zrestartuj komputer. Rysunek 4.5. Menu kontekstowe urządzeń w systemie Windows pozwala włączać, wyłączać i aktualizować sterowniki Real Wordl Digital Audio.indb 129 Real Wordl Digital Audio.indb 129 2007-02-13 13:23:39 2007-02-13 13:23:39 130 Real World Digital Audio. Edycja polska System Linux — ALSA Podobnie jak w Mac OS X, w systemie Linux postawiono na obsługę wielokanałowego audio na poziomie systemu operacyjnego. Pierwotnie była to część warstwy systemowej, zwana OSS (Open Sound System), któ- ra obecnie jest komercyjnie rozwijana przez fi rmę 4Front Technologies (www.opensound.com). Preferowany sposób obsługi sterowników audio w systemie Linux to jednak ALSA (Advanced Linux Sound Architecture). ALSA jest zawierana w wielu dystrybucjach Linuksa i nie wymaga in- stalowania odrębnych sterowników, więc niektóre karty dźwiękowe mogą być kompatybilne z systemem Linux bez żadnych dodatkowych starań. Konfigurowanie interfejsu Latencja Niezależnie od tego, jak efektywnym systemem operacyjnym i sterowni- kiem audio dysponujemy, przejście danych od wejścia do wyjścia zajmuje jakiś czas. Opóźnienie wprowadzone przez komputer i interfejs określane jest mianem latencji. Systemy Windows XP, Mac OS X i Linux posiadają sterowniki o niskiej latencji, które utrzymują krótki czas tego opóźnienia. To, że latencja jest niska, nie oznacza jednak, że nie ma jej wcale. Eliminacja latencji jest szczególnie ważna, by zachować zgodność czasową przetwarzanego dźwięku, szczególnie przy nagrywaniu wielo- ścieżkowym. Aby osiągnąć zerową latencję, wiele interfejsów udostępnia możliwość monitorowania przy zerowej latencji (zero-latency monitoring lub direct monitoring) w postaci gniazd słuchawkowych monitorujących sygnał wchodzący zamiast wychodzącego. Innym rozwiązaniem jest podłączenie słuchawek do miksera podłączonego do interfejsu audio (patrz rozdział 6., „Nagrywanie instrumentów i dźwięku”). Ustawienia wydajności Aplikacje do pracy z dźwiękiem zwykle udostępniają takie opcje ste- rownika, jak rozmiar bufora (buffer size) i przesunięcie (offset), które mają wpływ na latencję. Rozmiar bufora ma wpływ na dane audio przekazy- wane pomiędzy oprogramowaniem a interfejsem audio i jest ustawiany odrębnie dla każdej aplikacji. Niektóre programy dają także możliwość sterowania parametrem offset, który ma kompensować stałe, słyszalne opóźnienie, wysyłając dane miksowanych ścieżek wcześniej. Parametru tego można więc używać do ręcznego kompensowania latencji interfejsu audio. Niektóre systemy potrafi ą automatycznie obliczyć wartość tej kompensacji (rysunek 4.6). Sprawdź, czy Linux obsługuje Twój sprzęt Ponieważ większość producentów nie pisze dla swoich urządzeń ste- rowników do systemu Linux, pozostawiając to zadanie społeczności użytkowników Linuksa, warto sprawdzić pod adresem www.alsa- project.org, czy nasza karta jest obsługiwana. Nowsze chipsety często nie są obsługiwane. Użytkownicy laptopów powinni również poszukać na stronie www.linux-on-laptops. com wskazówek instalacyjnych. Real Wordl Digital Audio.indb 130 Real Wordl Digital Audio.indb 130 2007-02-13 13:23:39 2007-02-13 13:23:39 Rozdział 4. Przygotowanie komputera do pracy z dźwiękiem 131 Rysunek 4.6. Ustawienia rozmiaru bufora (Playback buffering) i przesunięcia (User recording latency offset) w programie Acid firmy Sony Music (www.sonymediasoftware. com/products/acidfamily.asp). Opcja pośrodku pozwala wybrać automatyczne ustawianie przesunięcia. W wielu przypadkach ustawienia domyślne sprawdzają się idealnie. Niektóre aplikacje, w tym Cakewalk SONAR (www.cakewalk.com) i Apple Logic, posiadają nawet specjalne kreatory, pomagające dokonać odpowied- nich ustawień. Są jednak przypadki, kiedy ustawienia te mogą wymagać pewnych korekt: Jeżeli latencja jest zbyt duża — rozmiar bufora może wyma- gać obniżenia. Należy uważać, ponieważ przy zbyt małym buforze odtwarzane audio będzie przeskakiwać. Jeżeli odtwarzane audio przeskakuje lub zatyka się albo słyszalne są trzaski i trzeszczenie — rozmiar bufora może wymagać zwiększenia. Jeżeli bufor jest zbyt mały oprogramowanie może nie potrafi ć zachować nieprzerwanego strumienia audio pły- nącego do interfejsu. Jeżeli słyszalne jest stałe opóźnienie — można spróbować ustawić przesunięcie (latencję na wejściu lub na wyjściu) w celu kompensacji. Do wielu interfejsów dołączane są specjalne aplikacje umożliwiające dostęp do funkcji, które nie są dostępne z poziomu panelu interfejsu. Przy użyciu tych aplikacji można testować interfejs, ustawiać opcje urządzenia i w niektórych przypadkach ustawiać własne opcje toru sygnału i inne funkcje specyfi czne dla danego sprzętu. Instalowanie efektów i instrumentów w formie pluginów Jak powiedziano w rozdziale 2., pluginy i takie technologie jak ReWire (www. propellerheads.se/technologies/rewire) i Jack (http://jackit.sourceforge.net) mogą słu- żyć do rozszerzania możliwości oprogramowania audio. Pluginy wymagają specjalnej procedury instalacji, którą omówimy dla różnych formatów. Standardowe natywne formaty pluginów Pluginy w standardowych, natywnych formatach wykorzystują moc obli- czeniową głównego procesora i są obsługiwane przez szeroki zakres ho- stów na każdej z platform, co pokazuje tabela 4.2. Możliwości w każdym przypadku są podobne, więc niezależnie od wybranego formatu będziemy zależni od używanej aplikacji hosta. Real Wordl Digital Audio.indb 131 Real Wordl Digital Audio.indb 131 2007-02-13 13:23:40 2007-02-13 13:23:40 132 Real World Digital Audio. Edycja polska Tabela 4.2. Otwarte, standardowe formaty pluginów Skrót i pełna nazwa System operacyjny Opracowany przez VST (Virtual Studio Technology), lub VSTi jako określenie instrumentów VST DX (DirectX, DirectSound, DX lub DXi jako określenie instrumentów DX). AU (Audio Units, components) LADSPA (Linux Audio Developer’s Simple Plug-in API) Windows i Mac OS Steinberg Windows Microsoft Mac OS Linux2 Apple Projekt open source (www.ladspa.org). Każdy program obsługuje różne formaty. Jeżeli mamy plugin, który jest niekompatybilny z naszym programem, możemy posłużyć się nie- drogim interfejsem programowym, pozwalającym uruchamiać pluginy na hostach, które normalnie ich nie obsługują. Na przykład programy Apple Logic i MOTU Digital Performer nie obsługują formatu VST, ale możemy dodać do nich obsługę za pomocą narzędzia fi rmy Audio Ease lub FXpansion. Są też producenci oprogramowania, którzy zapewniają obsługę wszystkich formatów. Na komputerach Macintosh program Ableton Live (rysunek 4.7) obsługuje zarówno format VST jak i AU. W systemie Windows programy Ableton Live, Image Line FL Studio (www.flstudio.com) i Calewalk SONAR obsługują zarówno format VST jak i DirectX. Interfejsy programowe do innych formatów pluginów FXpansion (Macintosh, PC, Digidesign), www.fxpansion.com. Audio Ease (Digital Performer), www.audioease.com. Cakewalk (PC), www.cakewalk.com. Formaty pluginów Digidesign System DAE fi rmy Digidesign wykorzystuje specjalny, zastrzeżony format pluginów, omówiony w rozdziale 2. (patrz ramka „Czym jest Pro Tools”, strona 91). Formaty Digidesign to albo pluginy wykorzystujące sprzętowe procesory DSP urządzeń Digidesign, albo natywne, urucha- miane na hoście pluginy działające w systemie DAE, co przedstawiono w tabeli 4.3. Wiele z tych pluginów da się wykorzystać z pomocą hostów DAE, takich jak Apple Logic i MOTU Digital Performer. 2 Pluginy LADSPA dla systemu Linux są również obsługiwane przez niektóre aplikacje systemu Mac OS X i narzędzia zaadaptowane z Linuksa, w tym Jack OS X (www.jackosx.com). Real Wordl Digital Audio.indb 132 Real Wordl Digital Audio.indb 132 2007-02-13 13:23:40 2007-02-13 13:23:40 Rozdział 4. Przygotowanie komputera do pracy z dźwiękiem 133 Rysunek 4.7. Program Ableton Live obsługuje kilka formatów pluginów dla instrumentów i efektów. Tabela 4.3. Pluginy systemu Pro Tools. Nazwa Bazuje na sprzętowym DSP, czy na hoście? Używany do RTAS (Real-Time Audio Suite) Host TDM (Time-Division Multiplexing) Sprzętowe DSP HTDM (Host TDM) Host Proste efekty i instrumenty działające w czasie rzeczywistym Najwyższej jakości efekty i instrumenty dla systemów Pro Tools TDM i HD (rysunek 4.8) Efekty o większej latencji niż TDM, ale bardziej elastyczne niż RTAS Szczegóły dla komputerowców — Pro Tools i telefon komórkowy dalekimi kuzynami Technologia TDM (Time-Division Multiplexing) nie jest własnością firmy Digidesign. Jest to standardowy sposób przetwarzania sygna- łów cyfrowych, opracowany w branży telekomunikacyjnej i używany w wielu cyfrowych telefonach komórkowych (systemy operacyjne te- lefonów komórkowych również muszą przetwarzać dźwięk cyfrowy). Platforma Pro Tools TDM i inne urządzenia cyfrowe, które zawierają układy DSP, korzystają z podobnych technologii zaadaptowanych dla profesjonalnych zastosowań audio. Real Wordl Digital Audio.indb 133 Real Wordl Digital Audio.indb 133 2007-02-13 13:23:40 2007-02-13 13:23:40 134 Real World Digital Audio. Edycja polska Rysunek 4.8. Pluginy korzystające ze sprzętowego DSP wyglądają jak pluginy programowe, ale w głębi systemu Pro Tools TDM działają na sprzętowych układach urządzeń Digidesign, zamiast na procesorze komputera. Na rysunku ukazano Freeze — plugin z pakietu GRM Tools, który pozwala manipulować fragmentami materiału audio tak, jak pętlami (www.gmtools.org). Gdzie zapisywane są pluginy Niektóre programy instalacyjne pluginów automatycznie znajdują odpowiedni katalog instalacji. Inne, w tym wiele darmowych pluginów, jaki można pobrać z internetu, zakładają, że wiemy, gdzie należy je zain- stalować. Tak czy inaczej, warto wiedzieć, gdzie ich szukać, gdy zostaną już zainstalowane. Mac OS X System Mac OS X przeznacza wspólny katalog na pluginy. Niemal wszystkie aplikacje dla Macintosha powinny automatycznie znajdować ten katalog. Można go znaleźć w katalogu Library głównego katalogu napędu systemowego: [wolumin systemowy]/Library/Audio/Plug-Ins (rysunek 4.9). Typ plugina często można odgadnąć po jego rozszerzeniu. Pliki .com- ponent to format Apple Audio Units, a pliki .vst to format VST. Większość pozostałych plików ma rozszerzenia .bundle. Niektóre formaty pluginów są zastrzeżone dla konkretnych progra- mów, tak jak te dołączone do programów Apple Logic i Ableton Live. Czasami są one ukryte albo znajdują się w innym miejscu. Jednak zwykle to wspólne pluginy wymagające zarządzania. Rysunek 4.9. W systemie Mac OS X firma Apple skonsolidowała różne formaty pluginów w jednym katalogu, aby aplikacje i użytkownicy mogli je łatwiej znaleźć. Real Wordl Digital Audio.indb 134 Real Wordl Digital Audio.indb 134 2007-02-13 13:23:40 2007-02-13 13:23:40 Rozdział 4. Przygotowanie komputera do pracy z dźwiękiem 135 Windows W systemie Windows nie ma skonsolidowanego katalogu dla wszystkich pluginów. Pluginy mogą być instalowane w różnych miejscach na dysku. Pluginy DirectX można instalować gdziekolwiek. Podczas instalacji rejestrują się one w systemie Windows i każda aplikacja obsługująca Di- rectX znajdzie je automatycznie. Możemy więc instalować je w miejscach dla nas wygodnych. Ponieważ pluginy DirectX wymagają biblioteki DirectMedia, konieczne może okazać się pobranie aktualizacji ze strony Microsoftu, jeżeli dawno tego nie robiliśmy. Pluginy VST czasami trzeba instalować oddzielnie dla każdej aplikacji (rysunek 4.10). W systemie Windows pluginy VST to pliki DLL (biblioteki ładowane dynamicznie). Aby zainstalować plugin, można skopiować plik DLL do katalogu pluginów VST każdej aplikacji, z poziomu której chcemy z niego korzystać, na przykład c:Program FilesSteinbergVSTPlugins. Niektóre aplikacje dają możliwość korzystania z katalogu pluginów VST aplikacji fi rmy Steinberg (c:Program FilesSteinbergVstplugins) lub zastosowania dowolnie wybranego katalogu dla pluginów VST. Szczegóły na ten temat można znaleźć w dokumentacjach konkretnych aplikacji. Miejsce instalacji pluginów — przegląd Oto gdzie można szukać zainstalowanych pluginów: Mac OS X — Library/Plug-Ins (katalog wspólny). Pluginy VST dla konkretnej aplikacji — katalog pluginów VST w katalogu danej aplikacji. Wspólne pluginy VST — SteinbergVstplugins. DirectX — mogą być instalowane w dowolnym miejscu na dysku. Digidesign — katalog DAE Plug-Ins. Rysunek 4.10. Pluginy Windows VST trzeba zainstalować w folderze każdej aplikacji. Wskazówka Oto prosty sposób na włączanie i wyłączanie pluginów dla potrzeb diagnostycznych lub dla wygody. Wystarczy stworzyć duplikaty katalogu każdego pluginu w katalogu Plug-Ins, po czym oznaczyć je jako wyłączone (na przykład VST Disabled). Wszelkie pluginy, które chcemy wy- łączyć, należy przeciągnąć do tego katalogu. Źle napisane pluginy mogą powodować zawieszanie się systemu, ale niektóre z najbardziej znanych aplikacji zawierają obec- nie programy, takie jak Logic i DP, do testowania poprawności pluginów. Real Wordl Digital Audio.indb 135 Real Wordl Digital Audio.indb 135 2007-02-13 13:23:41 2007-02-13 13:23:41 136 Real World Digital Audio. Edycja polska Utrzymywanie wirtualnego studia Zabezpieczenia przed kopiowaniem i klucze sprzętowe Twórcy oprogramowania audio są bardzo przejęci problemem piractwa i wska- zują, że problem ten jest coraz szerszy na rynku oprogramowania muzycznego. Nawet w niektórych darmowych programach złamane zostało zabezpieczenie numerem seryjnym, a przykładowy plik stworzony przez fi rmę Microsoft na potrzeby programu Windows Media Player ukazuje w swoim nagłówku zastosowanie pirackiej kopii oprogramowania przy jego tworzeniu. Niektórzy duzi producenci wypracowują zyski, ale są i tacy programiści, których praca ledwie się zwraca albo którzy tworzą oprogramowanie z czystej pasji. To, czy reakcja na tego typu sytuację jest przesadna, jest przedmiotem debaty, ale wielu producentów zdecydowało, że potrzebują dodatkowych zabezpieczeń. Metody zabezpieczania przed kopiowaniem Niestety wiele mechanizmów stosowanych przez producentów programów muzycznych w celu ochrony oprogramowania przed piractwem oznacza do- datkowe utrudnienia dla legalnych użytkowników. Zakres ochrony programu może być bardzo różny: Brak zabezpieczeń — niektóre programy nie mają żadnych zabezpie- czeń. Można z nimi robić, co się chce. Do tej grupy należy wiele progra- mów darmowych i tworzonych jako projekt open source. Jeżeli nie chcemy łamać prawa, ale nie chcemy płacić za programy, możemy skonfi gurować całkiem sensowne studio programowe, bazując wyłącznie na darmowych programach. Z opcji tej często korzystają instytucje edukacyjne. Numery seryjne — programy takich producentów jak Cakewalk są zabezpieczane wyłącznie numerem seryjnym. Wystarczy wpisać kod z płyty CD lub instrukcji i aplikacja zostanie dożywotnio autoryzowa- na. Aby autoryzować program na drugim komputerze (na przykład na laptopie), wystarczy zainstalować program ponownie i wpisać kod. Zabezpieczenia sprzętowe — coraz częściej producenci oprogramowa- nia stosują wpinane do portu USB klucze sprzętowe zwane też donglami. Programu (tak jak samochodu) nie da się wówczas uruchomić bez klucza. Autoryzacja online — w odróżnieniu do kluczy sprzętowych oprogramowanie autoryzowane przez internet wymaga połączenia się przez internet lub ręcznego wpisania kodu w celu autoryzacji instalacji oprogramowania na komputerze (rysunek 4.11). Real Wordl Digital Audio.indb 136 Real Wordl Digital Audio.indb 136 2007-02-13 13:23:41 2007-02-13 13:23:41 Rozdział 4. Przygotowanie komputera do pracy z dźwiękiem 137 Rysunek 4.11. Zabezpieczenie wymagające aktywacji przez internet to połączenie numeru seryjnego i kodu przesłanego przez internet w celu autoryzacji komputera, na którym zainstalowano program. Tutaj ukazana dla programu Reaktor firmy Native Instruments. Korzystanie z zabezpieczonych programów Nie ma wątpliwości co do tego, która z powyższych metod, nie licząc całkowitego braku zabezpieczeń, jest najwygodniejsza dla użytkow- ników — autoryzacja za pomocą numeru seryjnego jest rozwiązaniem najbardziej ryzykownym dla twórców programu, ale najprostszym dla nas wszystkich. Sprzętowe zabezpieczenie kopii może z początku wydawać się naj- mniej atrakcyjnym dla użytkowników rozwiązaniem. Nie istnieje jeden przyjęty format kluczy sprzętowych. Poza dość popularnym systemem iLok (www.ilok.com) każdy nowy produkt zabezpieczany kluczem wymaga nowego klucza sprzętowego (rysunek 4.12). Co gorsza, mimo że produ- cenci zwykle wymieniają źle działające klucze, to za uszkodzenie lub zgubienie klucza często pobierają od 50 do 100 ceny zakupu oryginal- nego produktu (niektóre fi rmy są bardziej wyrozumiałe, jeżeli wyślemy im to, co pozostało po uszkodzonym kluczu; warto sprawdzić politykę fi rmy w tym zakresie, zanim dokonamy zakupu). Rysunek 4.12. Widoczne tu dongle firmy Apple i iLok pełnią rolę kluczy zabezpieczających oprogramowanie. Minusem jest to, że w przypadku używania kilku takich kluczy konieczny może okazać się zakup huba USB. Real Wordl Digital Audio.indb 137 Real Wordl Digital Audio.indb 137 2007-02-13 13:23:41 2007-02-13 13:23:41 138 Real World Digital Audio. Edycja polska Dongle rzeczywiście mają pewną przewagę nad autoryzacją przez in- ternet. Jeżeli fi rma przerwie swoją działalność, brak możliwości autoryzacji online może zostawić nas z nieaktywnym produktem. Nawet jeżeli fi rma jest w pełni wiarygodna, ponowna autoryzacja produktu może być niemożliwa bez połączenia z internetem, do którego możemy nie mieć dostępu w połowie koncertu w klubowej piwnicy. W zależności od sposobu działania klucza zwykle łatwiej jest przenieść licencję na oprogramowanie z jednego kom- putera na drugi za pomocą klucza. W przypadku programu Cubase możemy na przykład przenosić się z laptopa pracującego w systemie Windows na komputer stacjonarny Macintosh, po prostu przekładając klucz USB. Ponieważ studio bazujące na oprogramowaniu najczęściej będzie miało do czynienia z kombinacją tych metod zabezpieczania programów, najlepiej mieć pewne strategie postępowania z nimi: Przechowuj numery seryjne w dwóch scentralizowanych miejscach — jedno na dysku twardym w pliku tekstowym, tak aby możliwy był szybki dostęp do plików, kiedy jesteś w trasie, i jedno w postaci fi zycznej na wypadek awarii dysku twardego. Trzymaj klucze sprzętowe na jednym breloku z odczepianymi ocz- kami, aby zawsze mieć je pod ręką. Niektórzy użytkownicy dopinają do takiego breloka pamięć USB fl ash z danymi potrzebnymi w razie różnych awarii. Testuj oprogramowanie autoryzowane przez internet przed koncertami. Oprogramowanie zabezpieczone autoryzacją internetową lub kluczem sprzętowym bez prawidłowej autoryzacji samo się zamknie (rysunek 4.13). Zwalczanie piractwa Twórcy oprogramowania, za pośrednictwem Stowarzyszenia Branżowe- go Producentów Oprogramowania Muzycznego (Music Software Trade Association — www.imsta.org) wspólnie stworzyli witrynę kampanii www. be-cool.org, która zachęca użytkowników do korzystania z legalnego opro- gramowania. Studia i muzycy mogą nadawać sobie status „stref wolnych od piractwa” oraz dyskutować na forum. Przy odrobinie szczęścia użytkow- nicy, którzy przeszli na legalne oprogramowanie, czy to kupując wersje komercyjne, czy używając legalnych programów open source, przyczynią się do zmniejszenia ilości kłopotliwych dla wszystkich zabezpieczeń. Rysunek 4.13. Komunikat ostrzegawczy, który ukazuje się użytkownikom programu Apple Logic Pro przy próbie jego uruchomienia bez sprzętowego klucza USB. Real Wordl Digital Audio.indb 138 Real Wordl Digital Audio.indb 138 2007-02-13 13:23:42 2007-02-13 13:23:42 Rozdział 4. Przygotowanie komputera do pracy z dźwiękiem 139 Przechowywanie danych Dźwięk cyfrowy to dane, które trzeba zachować. Kiedy pracujemy, kompu- ter pobiera ogromne ilości danych audio bezpośrednio z dysku twardego. Wiąże się z tym konieczność świadomej konfi guracji i utrzymywania środ- ków przechowywania danych. Aby zapewnić najlepszą możliwą wydajność przy pr
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Real World Digital Audio. Edycja polska
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: