Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00431 007323 10472192 na godz. na dobę w sumie
Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne - książka
Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne - książka
Autor: Liczba stron: 176
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 83-7197-852-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> systemy operacyjne >> red hat
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Potrzebujesz informacji na temat podstaw użytkowania jednego z najbardziej popularnych systemów linuksowych -- Red Hat Linuxa? Koniecznie przeczytaj tę książkę! Dowiesz się z niej wszystkiego, co konieczne o: To pierwszy krok w zrozumieniu, co fascynuje innych w Linuksie. Wypróbuj to na sobie! Ale uważaj -- linuksowa pasja jest zaraźliwa.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

IDZ DO IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ SPIS TRE(cid:140)CI SPIS TRE(cid:140)CI KATALOG KSI¥flEK KATALOG KSI¥flEK KATALOG ONLINE KATALOG ONLINE ZAM(cid:211)W DRUKOWANY KATALOG ZAM(cid:211)W DRUKOWANY KATALOG TW(cid:211)J KOSZYK TW(cid:211)J KOSZYK DODAJ DO KOSZYKA DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE CENNIK I INFORMACJE ZAM(cid:211)W INFORMACJE ZAM(cid:211)W INFORMACJE O NOWO(cid:140)CIACH O NOWO(cid:140)CIACH ZAM(cid:211)W CENNIK ZAM(cid:211)W CENNIK CZYTELNIA CZYTELNIA FRAGMENTY KSI¥flEK ONLINE FRAGMENTY KSI¥flEK ONLINE Red Hat Linux 7.2. ˘wiczenia praktyczne Jerzy Marczyæski Autor: ISBN: 83-7197-852-9 Format: B5, stron: 174 Potrzebujesz informacji na temat podstaw u¿ytkowania jednego z najbardziej popularnych system(cid:243)w linuksowych (cid:151) Red Hat Linuxa? Koniecznie przeczytaj tŒ ksi„¿kŒ! Dowiesz siŒ z niej wszystkiego, co konieczne o: wymaganiach sprzŒtowych systemu Linux, instalowaniu systemu w trybie Workstation, systemie plik(cid:243)w, kontach systemowych, u¿ytkowaniu pow‡oki, poleceniach obs‡ugi katalog(cid:243)w i plik(cid:243)w, edytowaniu plik(cid:243)w, drukowaniu, korzystaniu z napŒd(cid:243)w, korzystaniu z interfejsu graficznego. To pierwszy krok w zrozumieniu, co fascynuje innych w Linuksie. Wypr(cid:243)buj to na sobie! Ale uwa¿aj (cid:151) linuksowa pasja jest zara(cid:159)liwa. Wydawnictwo Helion ul. Chopina 6 44-100 Gliwice tel. (32)230-98-63 e-mail: helion@helion.pl Przedmowa ..............................................................................................................................................7 Rozdział 1. Charakterystyka systemów Linux .............................................................................................9 Uniksowy rodowód systemu ...................................................r......................................9 Dystrybucje ...................................................r...................................................r...........11 Podstawowe terminy ...................................................r................................................12 Płatny czy bezpłatny?...................................................r...............................................13 Linux w polskich warunkach ...................................................r...................................14 Nowości i zmiany w Red Hat Linux 7.2 ...................................................r..................14 Różnice pomiędzy oficjalnymi wersjami systemu...................................................o.............. 15 Rozdział 2. Przygotowanie instalacji ..............................................................................................................17 Ogólne informacje o dyskach...................................................r...................................17 Ograniczenia BIOS-ów ...................................................r............................................18 Kilka systemów na jednym dysku...................................................r............................19 Ograniczenia systemów operacyjnych ...................................................r.....................20 Konfigurowanie partycji ...................................................r..........................................21 DOS-owy i linuksowy fdisk...................................................o................................................ 21 Wymiana danych pomiędzy partycjami...................................................r...................23 Programy ładujące...................................................r...................................................r.23 LILO...................................................o...................................................o................................. 24 .......... 24 GRUB...................................................o...................................................o..................... Przygotowanie dysku ...................................................r...............................................25 Urządzenia i katalogi w systemie Linux ...................................................r..................30 Pamięci dyskowe EIDE ...................................................o...................................................o... 31 Partycje dysku twardego ...................................................o...................................................o..31 CD-ROM...................................................o...................................................o.......................... 31 Dyskietki ...................................................o...................................................o................ .......... 31 Terminale ...................................................o...................................................o......................... 32 Porty szeregowe ...................................................o...................................................o............... 32 Drukarki ...................................................o...................................................o........................... 32 Katalogi i pliki ...................................................o...................................................o................. 32 4 Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne Profile instalacyjne ...................................................r...................................................r33 Instalacja typu Workstation ...................................................o................................................ 33 Instalacja typu Server...................................................o...................................................o....... 34 Instalacja typu Custom...................................................o...................................................o..... 34 Instalacja typu Laptop...................................................o...................................................o...... 35 Instalacja typu Upgrade ...................................................o...................................................o... 35 Późniejsze zmiany konfiguracji ...................................................r...............................35 Konsole wirtualne ...................................................r...................................................r.35 Konsole wirtualne w zainstalowanym systemie ...................................................o................. 36 Zanim rozpoczniesz instalację ...................................................r.................................36 Rozdział 3. Instalacja systemu .........................................................................................................................41 Instalacja Workstation...................................................r..............................................41 Inicjowanie instalacji ...................................................o...................................................o....... 42 Pierwszy ekran instalatora ...................................................o..................................................43 Ekran wyboru języka (Language Selection) ...................................................o....................... 44 Ekran wyboru klawiatury (Keyboard Configuration) ...................................................o......... 44 Ekran wyboru myszki (Mouse Configuration) ...................................................o................... 45 Ekran powitalny (Welcome) ...................................................o............................................... 46 Ekran wyboru typu instalacji (Installation Type)...................................................o................ 46 Ekran wyboru sposobu partycjonowania dysku (Disk Partitioning Setup) ........................... 47 Ekran konfigurowania partycji (Disk Setup) ...................................................o...................... 48 Ekran dodawania partycji...................................................o...................................................o.50 Ekran konfiguracji bootloadera (Boot Loader Configuration)............................................... 51 Ekran konfiguracji sieci (Network Configuration) ...................................................o............. 52 Ekran konfiguracji firewalla (Firewall Configuration) ...................................................o....... 53 Ekran wyboru dodatkowego języka (Additional Language Support).................................... 53 Ekran wyboru strefy czasowej (Time Zone Selection) ...................................................o....... 54 Ekran opisu kont użytkowników (Account Configuration)...................................................o 55 Ekran wyboru grup pakietów oprogramowania (Package Group Selection)......................... 56 Ekran konfiguratora grafiki (Graphical interface (X) Configuration) ................................... 57 Ekran objaśniający (About to Install) ...................................................o................................. 58 Ekran instalacji pakietów (Installing Packages) ...................................................o................. 58 Ekran tworzenia dyskietki startowej (Boot Disk Creation)...................................................o... 59 Ekran wyboru monitora (Monitor Configuration) ...................................................o.............. 60 Ekran dostrojenia grafiki (Customize Graphics Configuration) ............................................ 61 Ekran kończący instalację (Congratulations)...................................................o...................... 61 Pierwsze uruchomienie systemu ...................................................r..............................62 Zamknięcie systemu ...................................................r.................................................64 Rozdział 4. Środowiska graficzne — przegląd właściwości............................................................65 Otwieranie sesji pracy ...................................................r..............................................65 Otwieranie sesji pracy z oddalonego terminala ...................................................r.......66 Przegląd środowisk GNOME i KDE ...................................................r.......................67 Przełączanie środowiska graficznego ...................................................r......................71 Midnight Commander ...................................................r..............................................72 Wydruki...................................................r...................................................r.................73 Konfigurowanie drukarki...................................................o...................................................o. 73 Drukowanie plików...................................................o...................................................o.......... 80 Spis treści 5 Rozdział 5. Środowisko tekstowe — ćwiczenia......................................................................................83 Wprowadzanie i edycja poleceń...................................................r...............................84 Symbol gotowości systemu do przyjmowania poleceń ...................................................o...... 85 Składnia poleceń ...................................................o...................................................o.............. 87 Elektroniczny podręcznik (man)...................................................o......................................... 87 Krótkie podpowiedzi poleceń (opcja --help)...................................................o....................... 88 Uzyskiwanie informacji za pomocą poleceń apropos, whatis i whereis................................ 89 Synonimy poleceń (aliasy)...................................................o.................................................. 90 Standardowe wejście-wyjście poleceń...................................................o................................ 92 Listy poleceń ...................................................o...................................................o.................... 93 Potoki poleceń...................................................o...................................................o........... ....... 94 Polecenia drugoplanowe ...................................................o...................................................o.. 94 Przegląd wybranych poleceń...............................................o...................................................o 95 Konta użytkowników ...................................................r...............................................96 Polecenia do obsługi kont użytkowników ...................................................o.......................... 96 Określenie lub zmiana hasła użytkownika (passwd) ...................................................o.......... 98 Zmiana opisu konta użytkownika (chfn) ...................................................o............................ 99 Zmiana shella (chsh) ...................................................o...................................................o...... 100 Chwilowa zmiana swojej tożsamości (su) ...................................................o........................ 101 System plików Linuksa ...................................................r..........................................102 Nazwy plików ...................................................o...................................................o................ 103 Rozszerzenia nazw plików...................................................o................................................ 104 Pliki zwykłe...................................................o...................................................o............. ....... 105 Przegląd poleceń do obsługi plików ...................................................o................................. 105 Katalogi...................................................o...................................................o.......................... 106 Struktura drzewa katalogów...................................................o.............................................. 107 Ścieżki dostępu do plików ...................................................o................................................ 108 Przegląd poleceń do obsługi katalogów...................................................o............................ 109 Porównanie wybranych poleceń Linuksa i DOS-u ...................................................o........... 110 Wzorce nazw plików i ich rozwijanie...................................................o............................... 111 Polecenia do obsługi plików i katalogów...................................................r...............112 Wypisywanie informacji o plikach (dir, ls) ...................................................o...................... 112 Interpretacja wyników polecenia ls -l ...................................................o............................... 115 Dowiązywanie nazw do plików (ln) ...................................................o................................. 118 Zmiana grupy współużytkowników pliku (chgrp)...................................................o............ 120 Zmiana właściciela pliku (chown) ...................................................o.................................... 121 Zmiana praw dostępu do plików (chmod) ...................................................o........................ 121 Kopiowanie plików i katalogów (cp)...................................................o................................ 124 Usuwanie plików (rm) ...................................................o...................................................o... 124 Wypisanie jednego lub kilku połączonych plików (cat)...................................................o... 126 Wycinanie pól z wierszy pliku (cut) ...................................................o................................. 127 Tworzenie i usuwanie katalogów (mkdir, rmdir)...................................................o.............. 128 Wyszukiwanie plików (find)...................................................o............................................. 129 Archiwizowanie plików (tar) ...................................................o............................................ 132 Archiwizowanie plików (cpio)...................................................o.......................................... 134 Kompresowanie plików (compress, gzip)...................................................o......................... 135 Edycja plików tekstowych ...................................................r.....................................137 ....... 137 Dołączane systemy plików...................................................r.....................................139 Dołączanie systemu plików (mount)...................................................o................................. 139 Odłączanie systemu plików (umount)...................................................o............................... 140 Korzystanie z CD-ROM-u ...................................................o................................................ 141 Edytor vim...................................................o...................................................o............... 6 Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne Korzystanie z dyskietek ...................................................o...................................................o. 143 Formatowanie dyskietki...................................................o...................................................o. 143 Zakładanie na dyskietce systemu plików i jej montowanie................................................. 144 Formatowanie i używanie dyskietki DOS-owej ...................................................o............... 145 Bezpośrednie korzystanie z dyskietek DOS-owych ...................................................o......... 146 Korzystanie z dyskietek DOS-owych pod kontrolą mtools ................................................. 146 Skrypty ...................................................r...................................................r................147 Przegląd właściwości shella bash...................................................r...........................149 Rodzaje poleceń ...................................................o...................................................o............. 150 Pojęcia podstawowe...................................................o...................................................o.......151 Parametry ustawiane przez shella ...................................................o..................................... 152 Zmienne shella ...................................................o...................................................o............... 152 Cytowania ...................................................o...................................................o...................... 154 Polecenia proste ...................................................o...................................................o............. 154 Potoki poleceń...................................................o...................................................o........... ..... 155 Listy poleceń ...................................................o...................................................o.................. 155 Polecenia wewnętrzne...................................................o...................................................o.... 156 Konstrukcje złożone...................................................o...................................................o....... 158 Wyrażenia warunkowe...................................................o...................................................o... 160 Wyrażenia arytmetyczne...................................................o...................................................o 160 Wykonanie zadań w zadanym czasie (at) ...................................................r..............164 Wykonywanie zadań w regularnych odstępach czasu (crontab) ..............................168 Wypisanie informacji o procesach (ps)...................................................r..................170 Wysyłanie sygnałów do procesów (kill) ...................................................r................171 Odinstalowanie Linuksa...................................................r.........................................173 W przypadku, kiedy mamy do dyspozycji pusty dysk, który w całości chcemy przezna- czyć dla systemu Red Hat Linux 7.2, i w miarę nowy komputer, instalacja systemu nie powinna stwarzać niespodzianek. W pozostałych przypadkach warto być zorientowanym w problemach sprzętowych. Każdy dysk jest przez producenta poddawany operacji formatowania niskopoziomowego (Low Level Formating). W czasie tego procesu są na nim tworzone ścieżki, sektory i cylin- dry. Ścieżki są koncentrycznymi okręgami ponumerowanymi od zewnętrznej krawędzi tale- rza dysku. Zbiór ścieżek znajdujących się w jednakowej odległości od środka dysku i utwo- rzonych na różnych talerzach nosi nazwę cylindra. Ścieżki składają się z sektorów, których rozmiar jest stały i wynosi 512 bajtów. Obszar tak przygotowanego dysku może być przez użytkownika podzielony na części nazywane partycjami. Zwykle do tego celu używany jest dostępny w większości systemów operacyjnych program fdisk lub jego inny odpowiednik, np. linuksowy cfdisk, bądź tego typu narzędzia udostępniane w procesie instalacji systemu. Następnie na każdej partycji należy utworzyć system plików właściwy dla danego systemu operacyjnego. W przypadku systemu DOS (Windows) jest to wykonywane w czasie formatowania dysku. W przypadku Linuksa jest to nieco bardziej złożone, ale w procesie instalacji systemu praktycznie wy- konywane automatycznie. Informacje o podziale na partycje zapisane są w tablicy partycji (partition table), umieszczonej na początku dysku. Może ona zawierać odwołania do mak- symalnie czterech partycji głównych (primary partition). Dowolna z tych partycji, po na- daniu jej statusu aktywnej (inaczej bootowalnej), staje się domyślną partycją, z której jest ładowany system operacyjny (o ile nie używamy programu ładującego — tzw. bootlo- adera — mającego wyższy priorytet). 18 Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne W systemach DOS i Windows 9x chcąc podzielić dysk na więcej części trzeba utworzyć partycję rozszerzoną (extended partition), która później pozwala zakładać dyski logiczne (logical drives). W Linuksie identyczną rolę pełnią partycje logiczne. Ponieważ pomiędzy tymi systemami nie ma pełnej zgodności w koncepcji dodatkowych partycji, systemy DOS i Windows zwykle nie rozpoznają linuksowych partycji logicznych (wolny obszar dysku i te partycje widzą jako jedną partycję rozszerzoną). Mogą również pojawić się problemy w przypadku instalacji Linuksa na dysku, na którym istnieje DOS-owa partycja rozszerzona. W trakcie tworzenia partycji nadawany jest jej odpowiedni identyfikator (Partition ID), określający jednoznacznie, dla jakiego systemu jest ona przeznaczona i dostępna. Pro- gramy typu fdisk wewnętrzne identyfikatory partycji pokazują według konwencji wła- ściwych dla danego systemu operacyjnego. DOS, Windows i OS/2 oznaczają wszystkie rozpoznane przez siebie partycje — zaczy- nając od partycji głównej pierwszego dysku — kolejnymi literami alfabetu angielskiego, począwszy od C (litery A i B są zarezerwowane dla stacji dyskietek o średnicy 3,5 oraz 5,25 cala). Linuksowe konwencje nazw urządzeń opisano w podrozdziale „Urządzenia i kata- logi w systemie Linux”. Podczas instalacji nowego dysku możemy natrafić na różnego rodzaju problemy. Naj- częściej występującym, zwłaszcza w starszych typach komputerów, jest brak możliwo- ści korzystania z dużych dysków lub z całej pojemności dysku bez dzielenia jego obszaru na części. Pierwszą przeszkodą, którą być może będziemy musieli usunąć, mogą być ograniczenia zainstalowanego na płycie głównej BIOS-u (Basic Input/Output System) — modułu odpowiedzialnego za obsługę urządzeń zewnętrznych. Typowe ograniczenia BIOS-ów wymieniono w tabeli 2.1. Tabela 2.1. Obsługiwane obszary dysku Obsługiwany obszar dysku BIOS-y i ich ograniczenia 504 MB 2 GB 3,7 GB 8 GB 32 GB BIOS-y sprzed 1994 roku niektóre rozszerzone (Enhanced) BIOS-y sprzed lutego 1996 roku, obsługujące do 4 096 cylindrów rzadko już spotykane BIOS-y, pozwalające zaadresować do 6 322 cylindrów w zasadzie BIOS-y, które pojawiły się przed połową 1998 roku ograniczenia, które mogą wystąpić w BIOS-ach sprzed 2000 roku Ograniczenia te można próbować omijać włączając w konfiguracji BIOS-u technikę ad- resowania bloków logicznych (LBA) lub — ale tylko na potrzeby Windows — posługując się odpowiednim programem, np. Ontrtack Disk Manager lub EZ Drive. Najlepszym jednakże rozwiązaniem w takiej sytuacji jest aktualizacja BIOS-u. Dla niezbyt starych płyt głównych nową wersję BIOS-u (wraz z programem instalacyjnym i instrukcją) można zwykle skopiować ze strony internetowej producenta płyty głównej, zainstalo- wanej w naszym komputerze. Rozdział 2. v Przygotowanie instalacji 19 Każdy system operacyjny, aby móc zarządzać obszarem swojej partycji, tworzy na niej swoją własną organizację danych — tzw. system plików. Podczas tworzenia systemu plików obszar partycji jest dzielony na logiczne bloki — jed- nostki alokacji (klastry) — będące najmniejszymi jednostkami przydziału pamięci dla two- rzonych lub modyfikowanych plików. Ze względu na problemy z ich adresacją i efektyw- nością dostępu, ich wielkość jest wielokrotnością wieulkości sektora dysku. Zazwyczaj na początku partycji umieszczane są pewne struktury danych opisujące zawar- tość partycji i położenie plików. W przypadku systemu DOS (Windows) jest to tablica alokacji plików (File Allocation Table — FAT), natomiast w przypadku systemów unik- sowych — o wiele bardziej złożony zestaw różnych struktur danych, m.in.: blok główny (superblock), opisujący strukturę obszaru partycji, oraz lista i-węzłów (i-node list), opisu- jących poszczególne pliki. Obok wymienionych elementów, we wszystkich systemach w obszarze każdej partycji dysku pamiętane są listy aktualnie zajętych i wolnych bloków, umożliwiające elastyczne zarządzanie zajętym i wolnym obszarem partycji. Aby zainstalować na jednym dysku systemy Windows 9x i Linux, najpierw instalujemy Windows, pamiętając, aby dla Linuksa zostawić odpowiednią ilość wolnego, niesparty- cjonowanego miejsca. Aby jednak z systemu Windows mieć jakiś pożytek i móc doinstalo- wać kilka niezbędnych programów, wielkość ich partycji powinna wynosić co najmniej 400 MB. Dla Red Hata 7.2, w zależności od wybranego profilu instalacji (co jest opisa- ne dalej), potrzeba od 1 do 3,5 GB. Jeśli zdecydujemy się na profil Workstation (stacja robocza), wówczas minimalna wielkość dysku, jakim powinniśmy dysponować w takim przypadku, to w praktyce co najmniej około 2 – 3 GB. W większości dystrybucji Linuksa proces tworzenia nowej partycji przebiega podobnie. Na pytanie, w jaki sposób będzie wykonywane partycjonowanie, bezpieczniej jest od- powiedzieć, że ręcznie (manually), gdyż w przeciwnym przypadku przez nieuwagę możemy utracić już istniejące partycje. Jeżeli na dysku znajduje się wystarczający dla Linuksa wolny obszar, system zaproponuje umieszczenie tam swoich partycji. Ich ilość i wielkość zależy od przyjętej metody instalacji systemu i dalsuzych decyzji użytkownika. Podczas instalacji Linuksa tworzona jest co najmniej jedna partycja z podstawowym linuksowym systemem plików — domyślnie typu ext3 (w poprzednich wersjach ext2) — oraz partycja mniejsza (zwykle 1,5 – 2 razy przewyższająca wielkość pamięci RAM), przeznaczona na tzw. obszar wymiany — oznaczana jako Linux swap. Funkcję programu ładującego system operacyjny pełni wybierany podczas instalacji Linuksa program LILO lub GRUB. Po uruchomieniu komputera zainstalowany program ładujący czeka przez domyślny czas na wskazanie przez użytkownika nazwy ładowanego systemu. Jeżeli nie dokonamy żadnego wyboru, uruchamiany jest domyślny system usta- lony podczas instalacji Linuksa. Zachowanie programów ładujących można jednak zmienić (co opisano nieco dalej). 20 Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne Stosowane systemy plików — obok ograniczeń wynikających z własności BIOS-ów — także zawierają pewne ograniczenia. Dotyczą one głównie maksymalnego rozmiaru partycji, co wynika między innymi z długości stosowanych adresów bloków dyskowych (12-, 16-, 32- lub 64-bitowe). Systemy DOS i Windows 9x, poprzedzające wersję OSR2, obsługiwały tylko systemy plików typu FAT16. Maksymalna wielkość partycji głównej jest w nich ograniczona do 2 GB (2 047 MB). Partycje rozszerzone typu FAT16 mogą być wprawdzie większe, ale wielkość założonych w nich dysków logicznych również nie może być większa od 2 GB. Ograniczenie to zostało wyeliminowane wraz z pojawieniem się Windows 95 OSR2, gdzie wprowadzono system plików typu FAT32. Jego maksymalna wielkość (jeżeli pominąć ograniczenia BIOS-u) może sięgać 2 TB (terabajtów). W systemie Linux wielkość systemu plików typu ext2 może sięgać 4 TB, jednakże pliki nie mogą być większe niż 2 GB. W sys- temie Red Hat Linux 7.2 ograniczenie to wyeliminowano, wprowadzając nowy domyślny system plików o nazwie ext3. Planując instalację na dysku kilku systemów operacyjnych, należy pamiętać o tym, że nie- zależnie od ograniczeń BIOS-u jądro systemu operacyjnego musi być zawsze umieszczone na partycji znajdującej się w zakresie pierwszych 8 GB (pierwszych 1 024 cylindrów). Jeżeli jednym z tych systemów ma być Windows 9x, to przy planowaniu dla niego partycji warto pamiętać o powyższych ograniczeniach. W przypadku FAT16 wielkość klastra znacznie wzrasta wraz z wielkością partycji. Ponie- waż każdy plik musi mieć początek w nowym klastrze, to im większy klaster, tym większe straty powstają przy zapamiętywaniu plików o wielkościach mniejszych od wielkości klastra, a takich plików w Windows jest stosunkowo udużo. Informacje podane w tabeli 2.2 mogą być pomocne w przypadku, kiedy np. na niezbyt dużym dysku chcemy zainstalować Windows oraz Linuksa i jednocześnie zależy nam na efektywnym wykorzystaniu obszaru partycji windowsoweuj. Tabela 2.2. Wielkość partycji i klastra w systemach plików FAT16 in FAT32 Wielkość partycji Wielkość klastra dla FAT16 Wielkość klastra dla FAT32 16 – 128 MB 128 – 256 MB 256 – 512 MB 512 – 1024 MB 1 024 – 2 148 MB 2 – 8 GB 8 – 16 GB 16 – 32 GB ponad 32 GB 2 kB 4 kB 8 kB 16 kB 32 kB brak możliwości obsługi jw. jw. jw. 4 kB 8 kB 16 kB 32 kB Rozdział 2. v Przygotowanie instalacji 21 W trakcie instalacji na dysku kolejnego systemu operacyjnego często okazuje się, że istniejący podział dysku na partycje jest nieodpowiedni do nowych potrzeb. Operacje modyfikujące podział dysku na partycje dobrze jest wykonać za pomocą profesjonalnych programów, takich jak Partition Magic, Partition It czy Ranish Partition Manager. Oferują one o wiele więcej możliwości niż popularny DOS-owy lub linuksowy fdisk. Potrafią między innymi zmienić rozmiar istniejących partycji bez utraty danych, optymalizować wielkość klastrów oraz wykonać np. konwersję z systemu plików FAT16 na FAT32. Oferują własny program ładujący (bootmanagera) z własnym menu startowym. Operację pomniejszenia dużej partycji windowsowej, po wcześniejszym zwolnieniu na niej miejsca i jej zdefragmentowaniu, można również wykonać za pomocą programu fips, zamieszczanym na pierwszym instalacyjnym CD-ROM-ie większości dystrybucji Linuksa (w katalogu DOSUTILSFIPS*). Przygotowanie na dysku wolnego obszaru dla instalowanego Linuksa może być wykonane: 1. Przed instalacją systemu: v v z poziomu systemu DOS (Windows) — za pomocą programów fdisk, FIPS (znajdującego się na instalacyjnym CD-ROM-ie Red Hata) lub innego, np. Partition Magic, z poziomu już jakiegoś zainstalowanego Linuksa, za puomocą polecenia HFKUM (lub wygodniejszego EHFKUM, ale dostępnego tylko w poprzednich wersjach Red Hauta). 2. W czasie instalacji Linuksa (instalator Red Hata udostępnia w tym celu program Disk Druid oraz polecenie HFKUM). Ćwiczenie 2.1. Przypomnijmy sobie podstawowe właściwości tych prograumów. DOS-owy fdisk bezpośrednio po uruchomieniu wyświetla informacje objaśniające oraz komunikat: Czy chcesz włączyć obsługę dużych dysków (T/N) ..... [T] Jeżeli odpowiemy T (Tak), będzie można tworzyć partycje typu FAT32, jeżeli zaś od- powiemy N (Nie) — tylko partycje FAT16 (do 2 GB pojemności). Po naciśnięciu kla- wisza T bądź N wyświetlane jest główne menu programu: $KGľæE[F[UMVYCTF[ 9[DKGTLGFPæOQľNKYQħEK 7VYÎTRCTV[ELú 15NWDNQIKEP[F[UM 15 7UVCYCMV[YPæRCTV[ELúNWDNQIKEP[F[UM 15 22 Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne 7UWēRCTV[ELúNWDNQIKEP[F[UM 15 9[ħYKGVNKPHQTOCELúQRCTV[ELCEJ 9[DKGT=? Warto przypomnieć, iż DOS i Windows 9x rozróżniają partycje podstawowe (primary) i rozszerzone (extended). W ramach partycji rozszerzonych tworzone są dyski logiczne. Istotnym ograniczeniem DOS-owego programu fdisk jest możliwość utworzenia tylko jednej partycji podstawowej — przeznaczonej dla systemów DOS i Windows — i jednej opcjo- nalnej partycji rozszerzonej. DOS-owy fdisk posługuje się „dosłownymi” megabajtami (1 MB = 1024 kB = 1 048 576 bajtów), natomiast linuksowy cfdisk — „dziesiętnymi” (1 MB = 1 000 000 bajtów). Przykładowo: DOS-owe wartości: 2 047, 1 200, 100 MB będą w programie cfdisk wi- dziane jako: 2 146, 1 258 i 106 MB. Informacje takie mogą się przydać wówczas, gdy na niedużym dysku chcemy po aptekarsku określić wielkość partycji. Red Hat Linux 7.2 udostępnia dwa programy do obsługi partycji fdisk i sfdisk. Pierwszy z nich wystę- puje w każdej odmianie Linuksa. Jego możliwości ilustruuje jego przykładowe wywołanie: HFKUMFGXJFC QOOCPF OHQTJGNR O CVQIINGCDQQVCDNGHNCI DGFKVDUFFKUMNCDGN EVQIINGVJGFQUEQORCVKDKNKV[HNCI FFGNGVGCRCTVKVKQP NNKUVMPQYPRCTVKVKQPV[RGU ORTKPVVJKUOGPW PCFFCPGYRCTVKVKQP QETGCVGCPGYGORV[ 15RCTVKVKQPVCDNG RRTKPVVJGRCTVKVKQPVCDNG SSWKVYKVJQWVUCXKPIEJCPIGU UETGCVGCPGYGORV[5WPFKUMNCDGN VEJCPIGCRCTVKVKQP UU[UVGOKF WEJCPIGFKURNC[GPVT[WPKVU XXGTKH[VJGRCTVKVKQPVCDNG YYTKVGVCDNGVQFKUMCPFGZKV ZGZVTCHWPEVKQPCNKV[ GZRGTVUQPN[ QOOCPF OHQTJGNR R KUMFGXJFCJGCFUUGEVQTUE[NKPFGTU 7PKVUE[NKPFGTUQH D[VGU  GXKEG$QQV5VCTV PF$NQEMU+F5[UVGUO FGXJFC  D9KP(#6 FGXJFC .KPWZ QOOCPF OHQTJGNR S W poprzednich wersjach systemu dostępny był wygodny w użyciu program cfdisk pra- cujący w trybie tekstowym i udostępniający skromne, ale wygodne menu. Poniżej pokazano jego przykładowe wywołanie. EHFKUM EHFKUMH  KUM TKXGFGXJFC 5KGD[VGU *GCFU5GEVQTURGT6TCEM [NKPFGTU 0COG(NCIU2CTV6[RG(56[RG=.CDGN?5KG /$ JFC$QQV2TKOCT[(#6 Rozdział 2. v Przygotowanie instalacji 23 JFC2TKOCT[.KPWZGZV JFC.QIKECN.KPWZUYCR .QIKECN(TGG5RCEG =$QQVCDNG?= GNGVG?=*GNR?=/CZKOKG?=2TKPV? =3WKV?=6[RG?=7PKVU?=9TKVG? Po wskazaniu wolnego obszaru zmienia się pula operacjui dostępnych w EHFKUM: =*GNR?=0GY?=2TKPV?=3WKV?=7PKVU?=9TKVG? Planując podział dysku na partycje i instalację w nich różnych systemów operacyjnych, warto pamiętać o możliwości przenoszenia danych pomiędzy partycjami należącymi do różnych systemów. Nie każdy jednak system potrafi uzyskać dostęp do danych z obcych systemów plików. Windows 95 (począwszy od wersji OSR2) oraz Windows 98 i ME obsługują FAT16 i FAT32. Windows NT 4.0 rozpoznaje tylko NTFS i FAT16, natomiast systemy Windows 2000/XP obsługują wszystkie wymienione typy partycji. Dane pomiędzy partycjami systemu Windows a partycjami OS/2, Windows NT 4.x i różnymi odmianami Uniksów najlepiej wymieniać za pośrednictwem partycji FAT16, rozpoznawanej w każdym z tych systemów. Z obcymi systemami plików najlepiej radzi sobie Linux, rozpoznający między innymi FAT16 i FAT32. Aby mieć dostęp do tych partycji, można je w razie potrzeby dołączyć (za pomocą polecenia OQWPV) do linuksowego systemu plików lub udostępnić niejako na stałe, poprzez wpisanie do pliku /etc/fstab nazwy partycji windowsowej i oznaczenia jej systemu plików. Jeżeli z poziomu Windows chcemy uzyskać dostęp do partycji Linuksa, pomoże nam w tym użyteczne narzędzie systemowe o nazwie Explore2fs (http://uranus.it. swain.edu.au/~jn/linux/), które zawartość linuksowego systemu plików potrafi udostępniać w oknie podobnym do okna Eksploratora Windows. Linux może być uruchamiany zarówno z partycji głównych, jak i z partycji logicznych. Podczas instalacji Linuksa na dysku standardowo instalowany jest program ładujący (bootloader), LILO lub GRUB, umożliwiający załadowanie dowolnego systemu zain- stalowanego na dysku. W przypadku każdego profilu instalacyjnego jest on domyślnie umieszczany w zerowym sektorze dysku, określanym skrótem MBR (Master Boot Record). Podczas instalacji systemu Red Hat w trybie Custom istnieje jednakże możliwość insta- lacji tego programu w zerowym sektorze głównej partycji linuksowej, co spośród kilku zainstalowanych systemów umożliwia automatyczne załadowanie tego systemu, który znajduje się na partycji mającej aktualnie ustawiony atrybut aktywna (według nazew- nictwa DOS-owego) bądź bootowalna (według nazewnictwa linuksowego). 24 Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne Standardowo zainstalowany LILO domyślnie uruchamia Linuksa. Chcąc to zmienić, np. aby domyślnie ładowany był system Windows, w zainstalowanym Linuksie należy zmodyfiko- wać plik konfiguracyjny /etc/lilo.conf. Tuż po zainstalowaniu Red Hata w trybie Work- station z użyciem tylko jednej partycji (np. hda2) plik ten ma następującą zawartość: DQQVFGXJFC OCRDQQVOCR KPUVCNNDQQVDQQVD RTQORV VKOGQWV NKPGCT FGHCWNVNKPWZ KOCIGDQQVXONKPW NCDGNNKPWZ TGCFQPN[ TQQVFGXJFC QVJGTFGXJFC NCDGNFQU Domyślnie jest uruchamiany ten system, który w pliku /etc/lilo.conf jest oznaczony jako default. Możemy również dobrać czas, w jakim należy zareagować, jeżeli chcemy załado- wać inny system niż domyślny. Aby domyślnym systemem był Windows, ładowany np. po 20 sekundach, w wymienionym pliku powinny być (zamiast powyższych) umieszczone następujące wiersze: VKOGQWV FGHCWNVYKPFQYU a na końcu pliku: QVJGTFGXJFC NCDGNYKPFQYU Po wprowadzeniu tych zmian należy wykonać polecenie NKNQ uaktywniające nową konfigu- rację systemu. W takim przypadku przy ponownym ładowuaniu systemu, po komunikacie .+.1DQQV możemy wpisać nazwę ładowanego systemu (NKPWZ,FQU lub YKPFQYU) i nacisnąć klawisz Enter. Jeżeli tego nie zrobimy w przeciągu 20 sekund, to załadowany zostanie system Windows. Jeżeli w czasie instalacji Red Hata zdecydowano się na korzystanie z programu GRUB, to po włączeniu lub przeładowaniu komputera wyświetla on graficzne menu i pozwala wybrać oraz załadować jeden z systemów operacyjnych zainstalowanych na dysku. Rozdział 2. v Przygotowanie instalacji 25 Informacje konfiguracyjne przechowywane są w pliku /etc/grub.conf (link do /boot/grub/ grub.conf). ITWDEQPHIGPGTCVGFD[CPCEQPFC  0QVGVJCV[QWFQPQVJCXGVQTGTWPITWDCHVGTOCMKPIEJCPUIGUVQVJKUHKNG 016+ ;QWFQPQVJCXGCDQQVRCTVKVKQP6JKUOGCPUVJCV CNNMGTPGNCPFKPKVTFRCVJUCTGTGNCVKXGVQGI TQQV JF MGTPGNDQQVXONKPWXGTUKQPTQTQQVFGXJFC KPKVTFDQQVKPKVTFXGTUKQPKOI DQQVFGXJFC FGHCWNV VKOGQWV URNCUJKOCIG JF DQQVITWDURNCUJZROI VKVNG4GF*CV.KPWZ  TQQV JF MGTPGNDQQVXONKPWTQTQQVFGXJFC KPKVTFDQQVKPKVTFKOI VKVNG/KETQUQHV9KPFQYU TQQVPQXGTKH[ JF EJCKPNQCFGT  Instalator systemu Red Hat Linux 7.2 udostępnia cztery opisane dalej profile instalacyjne: Workstation (stacja robocza), Server, Laptop i Custom. Wolny obszar dysku, niezbędny do zainstalowania systemu przy wyborze każdego z profili instalacyjnych, można zgrubnie określić na podstawie utabeli 2.3. Tabela 2.3. Szacunkowe obszary dysku niezbędne dla poszczególnycnh profili instalacyjnych Profil Środowisko tekstowe GNOME lub KDE GNOME i KDE 1 GB minimalnie, 1,3 GB ze wszystkimi pakietami niegraficznymi 1,54 GB 1,8 GB 1,8 GB 1,54 GB 1,8 GB 350 minimalnie 3,5 GB ze wszystkimi pakietami Workstation Server Laptop Custom Ćwiczenie 2.2. Scenariusz instalacji dwóch systemów na nowym dysku Założenia: Dysponujemy komputerem wyposażonym w 64 MB pamięci operacyjnej i w pusty dysk o pojemności 10 GB. 26 Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne 1. Na dysku planujemy instalację systemów Windows 98 orazu Linux w formie stacji roboczej. 2. Głównym systemem do naszej pracy jest Windows 98. 3. W przyszłości planujemy rozbudowę pamięci do 256 MB. Przykładowa analiza wstępna: Na główną partycję dla Linuksa przeznaczymy o około 200 MB więcej niż sugerowane mi- nimum, czyli 2 000 MB, co w zainstalowanym systemie da nam rezerwę około 300 MB wolnego obszaru dysku i pozwoli doinstalować później trochę dodatkowego oprogra- mowania. Na partycję obszaru wymiany rezerwujemy 256 MB, co stanowi czterokrotną wielkość obecnej pamięci operacyjnej i około 100 jej planowaneju wielkości. Na dysku pozostawimy niespartycjonowaną rezerwę 1 744 MB, którą później w razie po- trzeby spróbujemy dołączyć do Windows w formie partycji rozszerzonej albo wykorzy- stać na potrzeby Linuksa. Ogólne rozdysponowanie dysku w tym przykładzie wygląda więc następująco: dla Linuksa 2 000 + 256 MB, rezerwa 1 744 MB i 6 000 MB dla systemu Windows. Z wcześniejszych opisów przypominamy sobie, że główna partycja windowsowa typu FAT16 nie może być jednak większa niż 2 GB. Pozostałe 4 GB można by zagospodarować dla Windows w formie partycji rozszerzonej, ale w tym przypadku podczas instalacji Linuksa lub kolejnego innego systemu mogą wystąpić konflikty w interpretacji partycji rozszerzonej. Decydujemy się więc na instalację systemu Windows na partycji typu FAT32, przydzielając jej całe 6 GB dysku. Instalacja: 1. Najpierw instalujemy system Windows, wykonując standuardową windowsową procedurę instalacyjną (program setup). 2. Następnie instalujemy Linuksa (tak jak to opisano w dualszych podrozdziałach tego podręcznika). Ćwiczenie 2.3. Scenariusz instalacji Linuksa na dysku z zainstalowanymm systemem Windows 98 Załóżmy, że: 1. System Windows 98 zajmuje cały dysk w formie jednej puartycji typu FAT32. 2. W windowsowym systemie plików istnieje ponad 3 GB wolunego miejsca. W tym przypadku możemy: 1. Usunąć z dysku Windows 98 i po nowym podziale dysku nau dwie partycje zainstalować oba systemy jak w poprzednim ćwiczeniuu. 2. Pomniejszyć istniejącą partycję o około 2 GB, aby zwolniću miejsce dla Linuksa. Rozdział 2. v Przygotowanie instalacji 27 Decydujemy się na drugi wariant. Można go zrealizować posługując się odpowiednim programem, np. Partition Magic, potrafiącym wykonać taką operację bez utraty danych. Jeżeli nie mamy takiego programu, można wykorzystać program FIPS znajdujący się na instalacyjnej płytce Red Hata (patrz kolejne ćwiczeunie). Ćwiczenie 2.4. Pomniejszamy partycję Windows za pomocą programu FIPS Celem niniejszego ćwiczenia jest pokazanie, jak pomniejszyć aktualną partycję systemu Windows i zwolnić pewien wolny obszar dla systemu Luinux. Załóżmy więc, że dysponujemy dyskiem o pojemności 10 GB, na którym jest zainstalo- wany system Windows w partycji typu FAT32, zajmującej cały dysk, ale z wolnym obsza- rem kilku gigabajtów. Do operacji wykorzystamy program typu freeware o nazwie FIPS, dostępny na instalacyjnej płytce systemu Red Hat Liunux. Program FIPS w wersji 2.0: 1. Obsługuje zarówno partycje typu FAT16, jak i FAT32. 2. Musi być uruchomiony w trybie DOS (działa interakcyjnie, w trybie tekstowym). 3. Główną partycję systemu DOS (Windows) dzieli na dwie mniejsze o wielkościach wskazanych po uruchomieniu programu. 4. Wymaga, aby dzielona na części partycja była wcześniej zdefragmentowana po to, by na jej końcu powstał spójny pusty obszar, z którego cuzęść jest „odcinana” w formie dodatkowej partycji (jej obszar przeznaczymy dla Linuuksa). Uwzględniając powyższe wymagania, wykonujemy następująceu czynności: 1. Defragmentujemy partycję z poziomu systemu Windows 98: uStart à Programy à Akcesoria à Narzędzia systemowe à Defragmentator dysków à OK. Operacja jest czasochłonna i może trwać ponad godzinę. 2. Na wszelki wypadek archiwizujemy z dysku C: swoje ważne dane na jakimś dostępnym nośniku zewnętrznym. 3. Zapoznajemy się z dokumentacją programu FIPS — pliki na płycie CD w katalogu DOSUTILSFIPS20. 4. Po wykonaniu powyższych czynności w celu uruchomieniua programu FIPS możemy przełączyć Windows do trybu DOS-owego (Start à Zamknij à Uruchom ponownie w trybie MS-DOS), a po ponownym uruchomieniu komputera uruchomić z CD-ROM-u program DOSUTILSFIPS20FIPS.EXE. Takie rozwiązanie ma jednak pewną wadę — wymaga, aby CD-ROM był skonfigurowany ruównież w trybie MS-DOS, co nie zawsze ma miejsce. Wygodniej jesut więc utworzyć dyskietkę startową z niezbędnymi komponentami. 5. Zakładając, że CD-ROM jest widoczny jako urządzenie E:, włóż do czytnika instalacyjną płytkę Red Hata. Następnie przygotuj pustą udyskietkę i sformatuj ją w trybie System: HQTOCVCU 28 Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne 6. Skopiuj na dyskietkę na wszelki wypadek DOS-owe programuy fdisk i format: EQR[E YKPFQYU EQOOCPF HFKUM C EQR[E YKPFQYU EQOOCPF HQTOCV C 7. Z włożonej płytki CD skopiuj na dyskietkę następujące pluiki: EQR[   1576+.5 (+25 (+25 : C EQR[   1576+.5 (+25 (+25 1 C EQR[   1576+.5 (+25 4414 56:6C EQR[   1576+.5 (+25 4 56144$ : C 8. Następnie zamknij system Windows i uruchom DOS z przygoutowanej dyskietki. 9. Teraz dreszczyk emocji! Nie martw się zbytnio, gdyż proguram RESTORRB daje szansę wycofania całej operacji. Uruchamiamy program FIPS. C HKRU (+25XGTUKQP QR[TKIJV #TPQ5EJCGHGT (#65WRRQTV QR[TKIJV )QTFQP JCHHGG 1016WUG(+25KPCOWNVKVCUMKPIGPXKTQPOGPVNKMG9KPFQYU15U GUSXKGY 0QXGNN6CUMOCPCIGTQTVJG.KPWZ 15GOWNCVQTDQQVHTQOC 15DQQVFKUMHKTUV +H[QWWUG15QTCFKUMEQORTGUUQTTGCFVJGTGNG5XCPVUGEVKQPUKP(+25 1  (+25EQOGUYKVJ#$51.76 .;019#44#06;UGGHKNG 12;+0)HQTFGVC5KNU 6JKUKUHTGGUQHVYCTGCPF[QWCTGYGNEQOGVQTGFKUVT5KDWVGKV WPFGTEGTVCKPEQPFKVKQPUCICKPUGGHKNG 12;+0)HQTF5GVCKNU 2TGUUCP[-G[ 10. Naciskamy dowolny klawisz. Wyświetlany jest opis tabluicy partycji dysku twardego: 2CTVKVKQPVCDNG ^^5VCTV^^ PF5^5VCTV^0WODGTQH^ 2CTV^DQQVCDNG^*GCF [N5GEVQT^5[UVGO^*GCF [N5GEVQT^5GEVQT^5GEVQTU^/$         ^[GU^^ J^^5^^ ^PQ^^J^^^^ ^PQ^^J^^^^ ^PQ^^J^^^^ JGEMKPITQQVUGEVQT 2CTVKVKQPVCDNGCFCRVGFVQVJGEWTTGPVFTKXGIGQOGVT5[ ^^5VCTV^^ PF5^5VCTV^0WODGTQH^ 2CTV^DQQVCDNG^*GCF [N5GEVQT^5[UVGO^*GCF [N5GEVQT^5GEVQT^5GEVQTU^/$         ^[GU^^ J^^5^^ ^PQ^^J^^^^ ^PQ^^J^^^^ ^PQ^^J^^^^ 1- 2TGUUCP[-G[ 11. Naciskamy dowolny klawisz. Wyświetlany jest opis sekutora ładującego: $QQVUGEVQT $[VGURGTUGEVQT 5GEVQTURGTENWUVGT Rozdział 2. v Przygotowanie instalacji 29 4GUGTXGFUGEVQTU 0WODGTQH(#6U 0WODGTQHTQQVFKTGEVQT[GPVTKGU 0WODGTQHUGEVQTU UJQTV  /GFKCFGUETKRVQTD[VG(J 5GEVQTURGT(#6 5GEVQTURGTVTCEM TKXGJGCFU *KFFGPUGEVQTU 0WODGTQHUGEVQTU NQPI  2J[UKECNFTKXGPWODGTJ 5KIPCVWTGJ JGEMKPIDQQVUGEVQT1- JGEMKPI(#61- 5GCTEJKPIHQTHTGGURCEG1- 12. Następnie program pyta, czy ma utworzyć kopię sektorau ładującego i czy włożona jest dyskietka startowa. Na oba pytania odpowiadamy tuwierdząco (Y). Q[QWYCPVVQOCMGCDCEMWREQR[QH[QWTTQQVCPFDQQUVUGEVQTDGHQTG RTQEGGFKPI [P ![ Q[QWJCXGCDQQVCDNGHNQRR[FKUMKPFTKXG#CUFGUETKUDGFKPVJG FQEWOGPVCVKQP [P ![ 9TKVKPIHKNGC TQQVDQQV 13. Kopia sektora ładującego została zapisana w pliku A: ootboot.000 (w razie potrzeby może być użyta w programie RESTORRB do wycofania zmian z tablicy partycji). Następnie wyświetlany jest poniższy tekst iu program czeka, aż klawiszami ß, à ustalimy podział partycji, a następnie potwierdzimuy go klawiszem Enter: PVGTUVCTVE[NKPFGTHQTPGYRCTVKVKQP   7UGVJGEWTUQTMG[UVQEJQQUGVJGE[NKPFGTGPVGT VQEQPVKPWG 1NFRCTVKVKQP [NKPFGT0GY2CTVKVKQP /$/$ 14. Po dojściu (według powyższych przykładowych założeń) do uwartości /$/$ naciskamy klawisz Enter. 6GUVKPIKHGORV[1- 0GYRCTVKVKQPVCDNG ^^5VCTV^^ PF^5VC5TV^0WODGTQH^ 2CTV^DQQVCDNG^*GCF [N5GEVQT^5[UVGO^*GCF [N5GEVQT^5GEVQT^5GEVQTU^/$         ^[GU^^ J^^5^^ ^PQ^^J^^^5^ ^PQ^^J^^^^ ^PQ^^J^^^^ JGEMKPITQQVUGEVQT1- 15. Następnie program pyta, czy kontynuujemy operację, czuy też chcemy wykonać reedycję podziału partycji. Jeżeli ustalone proporcje wielkości partycji nam odpowiadają, wówczas naciskamy klawisz C: 30 Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne Q[QWYCPVVQEQPVKPWGQTTGGFKVVJGRCTVKVKQPVCDNGU ET !E 0GYDQQVUGEVQT 16. W tym miejscu wyświetlany jest nowy opis sektora łaudującego oraz pytanie, czy jego nowa zawartość ma być zapisana na dysku. Odpowiaudamy twierdząco (Y): JGEMKPIDQQVUGEVQT1- 4GCF[VQYTKVGPGYRCTVKVKQPUEJGOGVQFKUM Q[QWYCPVVQRTQEGGF [P ![ 4GRCTVKVKQPKPIEQORNGVG $[G 17. Operacja zakończona! Po powyższym komunikacie FIPS próbuje przeładować system, jednakże przy włożonej dyskietce kończy się tou komunikatem o niemożliwości wykonania tej operacji. Wynik podziału partycji możemy sprawdzić za pomocą DOS-owego polecenia HFKUM. Pokazuje on dwie DOS-owe partycje podstawowe oznaczone jako DOS-PRI (primary). Tutaj pewne zaskoczenie! Oficjalnie DOS obsługuje tylko jedną partycję rozszerzoną. Wszystko w porządku — FIPS wykorzystał nieudokumentowane możliwości DOS-u. Drugą powstałą partycję możemy sformatować w trybie DOS-owym i będzie ona dostępna. My jednak planujemy wykorzystać ją dla Linuksa. Nim wykonamy jakiekolwiek dalsze zmiany, sprawdzamy, czy system Windows uruchamia się: wyjmujemy dyskietkę i przeładowujemy komputer. Jeżeli Windows nie ładuje się, operację podziału partycji możemy odtworzyć za pomocą programu RESTORRB. Jeżeli program FIPS był uruchamiany kilkakrotnie, to każde uru- chomienie spowodowało utworzenie nowego pliku rootboot.nnn (gdzie nnn to kolejny numer). W tym przypadku RESTORRB zadaje pytanie, której kopii pliku ma użyć. Po od- tworzeniu tablicy partycji widoczna jest jej zawartość sprzed puodziału. Jeżeli wszystko jest w porządku, to drugą z utworzonych partycji możemy usunąć za pomocą DOS-owego programu fdisk lub później podczas instalacji Linuksa. Konwencja nazw urządzeń w Linuksie, podobnie jak w systemach uniksowych, jest zupeł- nie odmienna od stosowanej w systemie DOS (Windows). Wszystkie urządzenia w Linuksie są reprezentowane i identyfikowane przez pliki specjalne (pamiętane w katalogu /dev/), co pozwala w jednolity sposób obsługiwać zarówno zwykłe pliki dyskowe, jak i urzą- dzenia dostępne w systemie. Rozdział 2. v Przygotowanie instalacji 31 Standard EIDE (Enhanced IDE) to wprowadzona w 1994 roku rozszerzona wersja wcześniejszego standardu IDE, w następnych latach rozbudowana o specyfikacje ATA, ATA-2 i -3, ATAPI oraz Fast-ATA. Komputery klasy PC odpowiadające standardom ATAPI wyposażane są w dwukanałowe kontrolery, umożliwiające podłączenie do jed- nego kanału jednego lub dwóch urządzeń, takich jak dyski twarde, czytniki CD-ROM, DVD i napędy taśmowe. Jedno z nich jest obsługiwane jako urządzenie nadrzędne (master), a drugie — urządzenie podrzędne (slave). v /dev/hda — dysk w pierwszym kanale EIDE (primary), ustawiony jako Master (główny). v /dev/hdb — dysk w pierwszym kanale EIDE, ustawiony jako Slave (podrzędny). v /dev/hdc — dyskw drugim kanale EIDE (secondary), ustawiony jako Master. v /dev/hdd — dyskw drugim kanale EIDE, ustawiony jako Slave. Partycje to wydzielone spójne obszary dysku, nazywane niekiedy dyskami logicznymi, stąd w Linuksie są traktowane jak urządzenia. Nazwa partycji składa się z nazwy dysku, po której umieszczony jest numer partycji, np. v /dev/hda1 — pierwsza partycja na dysku /dev/hda. Numery 1 – 4 są zarezerwowane dla partycji podstawowych, natomiast wyższe dla party- cji logicznych. Informację o dostępnych dyskach i partycjach w systemach DOS, Win- dows i Linux można uzyskać za pomocą polecenia HFKUM, a w Linuksie — również EHFKUM. W czasie instalacji Linuksa w trybie ręcznego konfigurowania partycji mamy do dyspozycji dwa narzędzia: Disk Druid oraz fdisk (to ostatnie jest jednak znacząco od- mienne od stosowanego w DOS-ie i Windows). v /dev/cdrom — plik specjalny identyfikujący CD-ROM. Jeżeli wiemy, do którego kanału EIDE czytnik jest podłączony, można do niego odwoływać suię również w konwencji stosowanej dla dysków twardych (np. jako /dev/hdc, gdy jest podłączony jako urządzenie główne do drugiego kanału EIDE). v /dev/fd0 — pierwszy napęd dyskietek (A: w DOS-ie), v /dev/fd1 — drugi napęd dyskietek (B: w DOS-ie). Pewien wyjątek stanowi polecenie HFHQTOCV, które posługuje się własnymi nazwami uwzględniającymi typ stacji i pojemność dyskietki. 32 Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne v /dev/tty1...7 — konsole wirtualne w środowisku tekstowym, v /dev/pts/0...6 — konsole wirtualne w środowisku graficznym. Gdy pracujemy na konsoli (monitorze własnego komputera), mamy dostępne tzw. konsole wirtualne, czyli logiczne ekrany, pomiędzy którymi możemy się przełączać naciskając sekwencje klawiszy Ctrl+Alt+F1...F7. Dostępne są również inne identyfikatory terminali używane do identyfikacji zewnętrznych terminali przeznaczonych dla innych użytkow- ników systemu. /dev/ttyS0... /dev/ttyS3 Są to pliki specjalne, reprezentujące w Linuksie porty szeregowe COM1...COM4, umożli- wiające podłączenie takich urządzeń, jak myszka, terminale zewnętrzne, modemy, itp. Prostym sposobem sprawdzenia dostępności zainstalowanego w komputerze modemu jest wykonanie polecenia: ITGRVV[XCTNQIOGUUCIGU Jeżeli w wypisywanych wierszach widoczne są frazy 16550A, oznacza to, że zainstalowany modem prawdopodobnie jest obsługiwany przez system (później jego konfigurację wy- godnie jest wykonać z poziomu środowiska graficznego)u. v /dev/lp0...2 — drukarki podłączone do portów równoległych LPT1...LPT2. W dalszej części książki będą podane dodatkowe informacje dotyczące katalogów. Przed rozpoczęciem instalacji warto jednak wiedzieć, że w uLinuksie: v stosowana jest hierarchiczna, drzewiasta struktura ukatalogów, podobnie jak w systemie DOS (Windows), v ścieżki dostępu do plików i katalogów są oddzielane zunakiem / (slash), natomiast w DOS-ie — znakiem (backslash), v katalog główny systemu plików jest identyfikowany pruzez nazwę / (sam slash), v /boot, /home, /usr, /var itp. — to przykładowe nazwy linuksowych katalogów, dla których niekiedy tworzy się odrębne partycje, v małe i wielkie litery w nazwach katalogów, plików iu zmiennych w systemie Linux są rozróżniane (w DOS-ie — nie). Rozdział 2. v Przygotowanie instalacji 33 Aby opcjonalne urządzenia dyskowe były dostępne, ich zawartość musi być dołączona (inaczej: zamontowana — za pomocą polecenia OQWPV) w jakimś pustym podkatalogu. System plików Linuksa ma organizację drzewiastą, z tym że w ścieżkach dostępu do jego katalogów i plików jako separatora używa się nie znaku (jak w systemie DOS), lecz znaku /. Ponadto istnieje w nim tylko jeden katalog główny o nazwie /. Opcjonalne pamięci dyskowe są widoczne nie jako odrębne urządzenia, lecz dołączane do wybranych podka- talogów głównego systemu plików. Instalator systemu Red Hat Linux 7.2 jest bardzo podobny do instalatorów stosowanych w poprzednich wersjach systemu (6.x, 7.x). W zależności od naszej decyzji instalacja odbywa się w trybie graficznym lub tekstowym. Do wyboru mamy następujące profile instalacyjne: v Install: v Workstation-GNOME (profil domyślny), v Workstation-KDE, v Server, v Laptop, v Custom. v Upgrade. Dla każdego profilu program instalacyjny wykonuje automatycznie wiele czynności, szczególnie z zakresu rozpoznania konfiguracji sprzętowej. Trzeba jednak uważać, aby przez wybranie niewłaściwych opcji (np. Remove data) nie utracić aktualnej zawartości dysku lub niektórych jego partycji. Podawane w oryginalnej dokumentacji informacje o wymaganej wielkości wolnego obszaru dyskowego są określone z pewnym zapasem (aby po zainstalowaniu systemu użytkownik miał rezerwę wolnego miejsca na własne pliki i uzupełniające pakiety oprogramowania). Szczególnie z dużą nadwyżką oszacowano wymagania dla pruofilu Server. Poniżej przedstawiono charakterystykę dostępnych profili instalacyjnych, natomiast w jed- nym z kolejnych rozdziałów — przegląd ekranów towarzyuszących profilowi Workstation. Sugerowany minimalny wolny obszar dysku to 1,54 GB w przypadku wyboru jednego środowiska graficznego (GNOME lub KDE) lub 1,8 GB w przypadku obu tych środowisk. 34 Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne Jeżeli podczas instalacji Red Hata — w oknie Disk Partitioning Setup — ustawisz opcję Manually partition, masz później pełną kontrolę nad tworzeniem partycji. Jeżeli natomiast zaakceptujesz domyślne Remove data, instalacja w trybie Workstation usuwa z dysku wszystkie dostępne partycje linuksowe i używa całego niespartycjonowanego obszaru głównego dysku do utworzenia następujących partycji: /boot, swap i /. Jeżeli na dysku jest już zainstalowany system DOS lub (i) Windows 3.1/9x/NT, instalacja w trybie Workstation pozwala automatycznie skonfigurować możliwość wyboru ładowa- nego systemu, instalując w zerowym sektorze dysku program LILO lub GRUB. Sugerowany minimalny obszar dysku to 1 GB, natomiast ze wszystkimi pakietami opro- gramowania pracującymi w środowisku tekstowym — 1,3 GB oraz 1,8 GB przy insta- lacji GNOME i KDE. Ten profil instalacyjny jest dedykowany dla komputera wykorzystywanego w roli wielo- użytkownikowego serwera. Obok bazowej części systemu instalowane są usługi typowo serwerowe. Ponieważ podczas instalacji środowisko graficzne nie jest konfigurowane, tak zainstalowany system zgłasza się później w trybie tekstowym (bezpośrednio po in- stalacji nie można uruchomić środowiska graficznego). Jeżeli podczas instalacji — w oknie Disk Partitioning Setup — ustawisz opcję Manually partition, wtedy masz później pełną kontrolę nad tworzeniem partycji. Jeżeli natomiast zaakceptujesz domyślne Remove data, wówczas z dysku zostaną usunięte wszystkie ist- niejące na nim partycje, a cały jego obszar zostanie przeznaczony dla Linuksa, dla którego automatycznie utworzone zostaną następujące partycje: swap, /boot, /, /var, /usr, /home. W zerowym sektorze dysku instalowany jest program LILO lub GRUB. Jeżeli wybraliśmy partycjonowanie ręczne i zachowaliśmy partycję wcześniej zainstalowanego systemu Windows, wówczas istnieje możliwość ładowania obu syustemów. Sugerowany minimalny obszar dysku przy instalacji wszystkich pakietów to 3,5 GB. W skraj- nym przypadku, rezygnując z instalacji wszystkich zbędnych składników oprogramowa- nia, można go zredukować do około 350 MB. Ten profil instalacyjny jest najbardziej elastyczny, ale zarazem nieco trudniejszy; po- zwala na pełną kontrolę nad przebiegiem instalacji, partycjonowaniem i konfiguracją. Umożliwia między innymi: v swobodę w podziale dysku na partycje, v wybór instalowanych pakietów oprogramowania, v konfigurację programu ładującego. Rozdział 2. v Przygotowanie instalacji 35 W trybie Laptop instalacja przebiega analogicznie jak w pozostałych trybach, z tym że instalacja jest zoptymalizowana dla komputerów typuu Laptop. W trybie Upgrade instalacja przebiega niemal identycznie jak w pozostałych trybach, z tym że w momencie, gdy wyświetlany jest ekran Installation Type, należy nacisnąć znacz- nik Upgrade. W końcowej fazie aktualizacji systemu na dysku automatycznie uaktual- niane są wszystkie zainstalowane komponenty systemu, jednakże poprzednia konfiguracja jest zachowywana. Aktualizacji mogą być poddane systemuy począwszy od wersji 3.0.3. Rekonfiguracja systemu może być przeprowadzona zarówno przy pomocy narzędzi gra- ficznych jak i przy pomocy poleceń wprowadzanych w trybie tekstowym. Ten drugi sposób przeznaczony jest dla doświadczonych użytkowników, znających odpowiednie polecenia jak i składnię plików konfiguracyjnych (z których większość jest pamiętana w katalogu /etc). Jednym z narzędzi konfiguracyjnych jest program linuxconf, za pomocą którego można skonfigurować wiele elementów systemu. Program działa zarówno w trybie tek- stowym, jak i w trybie graficznym. W trybie graficznym znacznie większe możliwości posiada program Control Center, który można wywołać w oknie terminala jako program kcontrol lub wybrać go z menu (w środowisku KDE dostępny jest również z dolnego paska narzędziowego). Inne ważne narzędzie konfiguracyjne to prionttool (konfiguracja drukarek w środowisku graficznym). Wiele innych narzędzi konfiguracyjnych dostępnych jest poprzez menu główne środowiska graficznego. Podczas instalacji dostępne
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Red Hat Linux 7.2. Ćwiczenia praktyczne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: