Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00312 007017 15376669 na godz. na dobę w sumie
Reklama. Aspekty prawne - ebook/pdf
Reklama. Aspekty prawne - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 854
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-4623-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W publikacji w kompleksowy sposób przedstawiono istotne w praktyce i dyskusyjne aspekty prawa reklamy, w tym zagadnienia z zakresu zwalczania nieuczciwej reklamy, reklamy wybranych towarów i usług, reklamy w mediach, ochrony własności intelektualnej i dóbr osobistych w reklamie, dochodzenia roszczeń i stosowanych sankcji.

W opracowaniu uwzględniono szereg polskich aktów prawnych, prawo międzynarodowe, prawo Unii Europejskiej oraz wybranych państw członkowskich, prawo amerykańskie, a także regulacje pozaprawne, takie jak kodeksy postępowania w dziedzinie reklamy. Zaprezentowano również bogaty wybór piśmiennictwa polskiego i zagranicznego, najnowsze orzecznictwo sadów krajowych, Trybunału Sprawiedliwości, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a także decyzje Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz uchwały Komisji Etyki Reklamy. Rozważania prawne wzbogacono o analizę wybranych problemów ekonomicznych i psychologicznych, niezbędnych do prawidłowego stosowania prawa reklamy.

Monografia została napisana przez kilkudziesięciu teoretyków oraz praktyków prawa reklamy.

Adresaci:
Książka skierowana jest do prawników zajmujących się prawem reklamy, ochrona konsumentów i konkurentów, sędziów, przedsiębiorców, reklamodawców i twórców reklamy. Tematyka przedstawiona w publikacji zainteresuje również przedstawicieli nauki oraz studentów prawa, administracji, marketingu, psychologii, socjologii i dziennikarstwa.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

AUTORZY Joanna Adamczyk Piotr Chańko Julia Chlebny Konrad Drozdowski Jarosław Dudzik Andrzej Falkowski Anna Fornalczyk Lesław Góral Teresa Grzeszak Katarzyna Grzybczyk Dominika Ewa Harasimiuk (primo voto Kiedrowska) Daniel Hasik Monika Jagielska Dariusz Kasprzycki Katarzyna Klafkowska-Waśniowska Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel Paweł Księżak Maciej Kubiak Dominik Lubasz Arkadiusz Michalak Iwona Beata Mika Monika Namysłowska Igor B. Nestoruk Ewa Nowińska Jacek Olma Justyna Ożegalska-Trybalska Marcin Ożóg Urszula Promińska Gabriela Rączka Michał Roszak Małgorzata Sieradzka Ryszard Skubisz Dorota Sokołowska Robert Stefanicki Michał Strzelecki Krystyna Szczepanowska-Kozłowska Karolina Sztobryn Marek Świerczyński Tomasz Targosz Anna Tischner Agnieszka Woźnica-Kowalewska Anna Zientara REKLAMA ASPEKTY PRAWNE redakcja naukowa Monika Namysłowska Warszawa 2012 Stan prawny na 1 stycznia 2012 r. Redakcja serii Janusz Barta Ryszard Markiewicz Alicja Pollesch Wydawca Małgorzata Sokołowska Redaktor prowadzący Joanna Maź Opracowanie redakcyjne JustLuk Łamanie JustLuk Układ typografi czny Marta Baranowska © Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2012 ISBN 978-83-264-1630-9 ISSN 1897-4392 Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl Księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Przegląd treści Przegląd treści Wykaz skrótów / 21 Wstęp / 25 Część I Zagadnienia wprowadzające / 29 Część II Zwalczanie nieuczciwej reklamy / 69 Część III Prawne aspekty reklamy wybranych towarów i usług / 255 Część IV Regulacja reklamy w mediach / 411 Część V Reklama a prawa własności intelektualnej i dobra osobiste / 543 Część VI Dochodzenie roszczeń i sankcje w zakresie prawa reklamy / 707 Noty o Autorach / 839 5 Spis treści Spis treści Wykaz skrótów / 21 Wstęp / 25 Część I Zagadnienia wprowadzające / 29 Rozdział 1 Wprowadzenie do terminologii prawa reklamy (Gabriela Rączka) / 31 1. Prawo do informacji / 31 2. Prawo reklamy w znaczeniu przedmiotowym / 34 3. Definicja reklamy / 35 4. Klasyfikacja reklamy / 37 5. Pojęcia pokrewne / 52 6. Podsumowanie / 54 Rozdział 2 Obowiązek informacyjny wobec konsumenta a reklama (Katarzyna Grzybczyk, Monika Jagielska) / 55 1. Prawo do informacji – założenia ogólne / 55 2. Obowiązek informacyjny w prawie wtórnym / 58 3. Konsekwencje braku wymaganej informacji / 59 4. Pojęcie reklamy / 59 5. Prawne definicje reklamy / 61 6. Informacja / 63 7. Podsumowanie / 67 7 Spis treści Część II Zwalczanie nieuczciwej reklamy / 69 Rozdział 1 Z problematyki ochrony rynku przed czynami nieuczciwej konkurencji i nieuczciwymi praktykami rynkowymi w zakresie reklamy (Ewa Nowińska) / 71 1. Uwagi wstępne / 71 2. Niedozwolona i zakazana reklama w świetle ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym / 73 Rozdział 2 Ekonomiczne przyczyny zwalczania nieuczciwej reklamy (Anna Fornalczyk) / 85 1. Rola reklamy w gospodarce / 85 2. Regulowanie nieuczciwej reklamy / 89 3. Podsumowanie / 101 Rozdział 3 W sprawie relacji pomiędzy art. 3 a art. 16 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k. (Urszula Promińska) / 103 1. Postawienie problemu / 103 2. Analiza stanowisk zajętych w piśmiennictwie 3. Własne stanowisko w kwestii relacji art. 16 ust. 1 pkt 1 i orzecznictwie / 104 i art. 3 u.z.n.k. / 110 Rozdział 4 Istotność wprowadzenia w błąd jako przesłanka ochrony konsumenta (Małgorzata Sieradzka) / 116 1. Uwagi wstępne / 116 2. Pojęcie reklamy / 117 3. Reklama wprowadzająca w błąd / 119 4. Dyrektywy kwalifikacji reklamy jako wprowadzającej 5. Metoda ustalania wprowadzenia w błąd przez przekaz w błąd / 121 reklamowy / 124 6. Reklama wprowadzająca w błąd a prawo konsumenta do jasnej, pełnej i prawdziwej informacji / 125 8 Spis treści 7. Reklama wprowadzająca w błąd a dozwolona przesada w reklamie / 128 8. Kwalifikacja reklamy jako wprowadzającej w błąd a model przeciętnego konsumenta / 131 9. Istotność wprowadzenia w błąd jako wyznacznik ochrony konsumenta przed reklamą wprowadzającą w błąd / 134 10. Podsumowanie / 135 Rozdział 5 Wpływ reklamy na prawo umów na przykładzie wprowadzenia w błąd co do cechy towaru (Tomasz Targosz) / 137 1. Przedmiot / 137 2. Artykuł 4 ust. 3 u.s.k. – charakter regulacji / 145 3. Przesłanki inkorporacji reklamy „publicznej” do treści zobowiązania / 149 4. Wyłączenia inkorporacji zapewnień publicznych do treści zobowiązania sprzedawcy / 160 5. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym / 164 6. Podsumowanie / 170 Rozdział 6 Użycie znaku towarowego konkurenta w reklamie porównawczej w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Ryszard Skubisz, Jarosław Dudzik) / 172 1. Uwagi wprowadzające / 172 2. Zasadniczy przedmiot wyroków TSUE w sprawach O2 Holdings oraz L’Oréal / 176 3. Dopuszczalność użycia zarejestrowanego znaku towarowego konkurenta w reklamie porównawczej w świetle przepisów dyrektywy 2006/114/WE / 181 4. Użycie zarejestrowanego znaku towarowego konkurenta w reklamie porównawczej w świetle przesłanek naruszenia prawa z rejestracji znaku towarowego w dyrektywie 2008/95/WE / 186 5. Podsumowanie / 196 9 Spis treści Rozdział 7 Naruszenie wartości marki w reklamie porównawczej. Podejście psychologiczne (Andrzej Falkowski, Agnieszka Woźnica ‑Kowalewska) / 199 1. Wprowadzenie / 199 2. Wartość marki (brand equity) / 201 3. Skojarzeniowy indeks podobieństwa / 203 4. Procedura i organizacja badań / 205 5. Problemy badawcze / 206 6. Wyniki badań / 207 7. Podsumowanie / 215 Rozdział 8 Zwalczanie nieuczciwej reklamy ukrytej w prawie polskim i niemieckim (Monika Namysłowska, Karolina Sztobryn) / 217 1. Wprowadzenie / 217 2. Zwalczanie nieuczciwej reklamy ukrytej w prawie polskim / 220 3. Zwalczanie nieuczciwej reklamy ukrytej w prawie niemieckim / 226 4. Podsumowanie / 234 Rozdział 9 Dziecko jako adresat nieuczciwych praktyk rynkowych w zakresie reklamy. Rozważania na tle art. 9 pkt 5 u.p.n.p.r. (Anna Tischner) / 237 1. Wprowadzenie / 237 2. „Dziecko” – pojęcie unijne, brak unijnej definicji / 238 3. Zakres przedmiotowy regulacji art. 9 pkt 5 u.p.n.p.r. / 242 4. Ocena nowej regulacji / 249 5. Punkt 28 załącznika I dyrektywy 2005/29/WE a art. 9 ust. 1 lit. g dyrektywy 2010/13/UE o audiowizualnych usługach medialnych / 250 6. Podsumowanie / 252 Część III Prawne aspekty reklamy wybranych towarów i usług / 255 Rozdział 1 Reklama towarów sensytywnych w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Dominika Ewa Harasimiuk) / 257 10 Spis treści 1. Wprowadzenie / 257 2. Reklama napojów alkoholowych w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej / 259 3. Reklama wyrobów tytoniowych w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej / 265 4. Reklama produktów leczniczych w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej / 270 5. Podsumowanie / 278 Rozdział 2 Plain packaging a ochrona znaków towarowych wyrobów tytoniowych (Arkadiusz Michalak) / 280 1. Ewolucja regulacji prawnych dotyczących marketingu wyrobów tytoniowych w prawie europejskim a znaki towarowe / 281 2. Propozycja Komisji Europejskiej dotycząca ograniczenia używania form przedstawieniowych znaku towarowego na paczkach papierosów (plain packaging) / 286 3. Poglądy Komisji Europejskiej na funkcje znaku towarowego w reklamie wyrobów tytoniowych a doktryna prawa znaków towarowych / 288 4. Zakazy dotyczące używania znaku towarowego wyrobu tytoniowego a konwencja paryska i porozumienie TRIPS / 290 5. Podsumowanie / 295 Rozdział 3 Ramowa Konwencja Antytytoniowa jako międzynarodowe narzędzie walki z reklamą oraz innymi formami promocji na rzecz wyrobów tytoniowych (Iwona B. Mika) / 296 1. Wstęp / 296 2. Ramowa Konwencja Antytytoniowa / 298 3. Podsumowanie / 314 Rozdział 4 Podstawowe zagadnienia reklamy produktów leczniczych w polskim prawie farmaceutycznym (Michał Roszak) / 315 1. Akty prawne dotyczące reklamy produktów leczniczych / 316 2. Definicja produktu leczniczego / 316 3. Pojęcie reklamy produktu leczniczego / 319 4. Ograniczenia związane z reklamą produktów leczniczych / 322 11 Spis treści 5. Nadzór nad zgodnością z prawem reklamy produktów leczniczych / 330 6. Podsumowanie / 331 Rozdział 5 Zakaz marketingu tzw. dopalaczy. Uwagi na tle ostatnich zmian legislacyjnych (Marcin Ożóg) / 332 1. Wstęp / 332 2. Nadzór nad obrotem nowymi substancjami psychoaktywnymi jako problem prawny / 333 3. Zakaz reklamy i promocji dopalaczy / 340 4. Podsumowanie / 345 Rozdział 6 Prawne aspekty reklamy, promocji i sponsoringu w obszarze gier hazardowych (Joanna Adamczyk) / 347 1. Wstęp / 347 2. Gry hazardowe – definicja / 349 3. Ograniczenia dotyczące marketingu w zakresie gier hazardowych / 354 4. Konsekwencje prowadzenia niezgodnej z prawem lub nieuczciwej reklamy, promocji, informowania o sponsorowaniu w obszarze gier hazardowych / 375 5. Podsumowanie / 377 Rozdział 7 Nieuczciwa reklama ekologiczna w prawie polskim i amerykańskim – przegląd regulacji (Igor B. Nestoruk) / 378 1. Wprowadzenie / 378 2. Prawo ochrony środowiska / 381 3. Prawo reklamy ekologicznej – regulacje sektorowe / 383 4. Ogólne prawo reklamy a reklama ekologiczna / 387 5. Podsumowanie / 394 Rozdział 8 Reklama a informacja o usługach bankowych (Lesław Góral) / 396 1. Wstęp / 396 2. Unormowania regulujące zasady reklamy i informacji na polskim rynku usług bankowych / 397 3. Pojęcie reklamy i informacji / 399 4. Status prawny banku / 400 12 5. Propozycja ustanowienia zakazu reklamy usług bankowych / 403 6. Podsumowanie / 407 Spis treści Część IV Regulacja reklamy w mediach / 411 Rozdział 1 Product placement na tle prawa polskiego po implementacji dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych (Katarzyna Grzybczyk) / 413 1. Pojęcie lokowania produktu (product placement) / 413 2. Lokowanie produktu w dyrektywie o audiowizualnych usługach medialnych / 416 3. Lokowanie produktu w ustawie o radiofonii i telewizji / 418 4. Implementacja dyrektywy a inne regulacje / 422 5. Podsumowanie / 431 Rozdział 2 Prawo do odmowy opublikowania reklamy w orzecznictwie Sądu Najwyższego (Piotr Chańko) / 432 1. Cel opracowania / 432 2. Stan faktyczny / 433 3. Stanowiska SN i sądów powszechnych / 434 4. Reklama – przejaw swobody wypowiedzi / 437 5. Obowiązki redaktora na gruncie prawa prasowego / 439 6. Swoboda umów i prawo do odmowy publikacji reklamy / 440 7. Dopuszczalne przyczyny odmowy opublikowania reklamy / 443 8. Zgodność z linią programową pisma / 445 9. Artykuł 36 ust. 4 pr. pras. jako prawo redaktora / 448 10. Podsumowanie / 449 Rozdział 3 Prawna regulacja spammingu – zagadnienie ciągle aktualne (Dariusz Kasprzycki) / 450 1. Spamming – pojęcie szerokie / 450 2. Czy system opt-in to właściwe rozwiązanie? / 453 3. Pytanie o zakres regulacji / 456 4. Czy przepisy ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną powinny ulec zmianie? / 458 13 Spis treści 5. Spam jako agresywna praktyka rynkowa / 463 6. Podsumowanie / 465 Rozdział 4 Nieuczciwe wykorzystywanie oznaczeń odróżniających w reklamie i promocji on‑line (Justyna Ożegalska‑Trybalska) / 468 1. Internetowa reklama kontekstowa / 469 2. Używanie domen internetowych a reklama wprowadzająca w błąd / 480 3. Podsumowanie / 483 Rozdział 5 Reklama kontekstowa w wyszukiwarkach internetowych w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – wybrane zagadnienia (Michał Strzelecki) / 485 1. Wprowadzenie / 485 2. Naruszenie prawa z rejestracji znaku towarowego / 487 3. Możliwość wyłączenia odpowiedzialności operatora wyszukiwarki / 496 4. Podsumowanie / 500 Rozdział 6 Reklama leków a informacja internetowa o lekach po dniu 1 maja 2011 r. (Marek Świerczyński) / 503 1. Uwagi wstępne / 503 2. Skreślenie „udostępniania CHPL” z listy działań, które nie stanowią reklamy produktów leczniczych / 505 3. Informacje handlowe dotyczące leków z importu docelowego (finansowego) / 508 4. Zakaz prowadzenia reklamy w formie nieodpowiedniej / 510 5. Reklama dotycząca szczepień ochronnych / 511 6. Inne zmiany w prawie farmaceutycznym wynikające z małej noweli / 512 zdrowotnego / 513 7. Zmiany dotyczące reklamy wynikające z innych ustaw pakietu 8. Zmiany w rozporządzeniu reklamowym / 514 9. Zabezpieczenie dostępu do strony internetowej / 516 10. Zmiany wynikające z unijnego pakietu farmaceutycznego / 517 11. Podsumowanie / 518 14 Spis treści Rozdział 7 Reklama internetowa zawodów prawniczych (Dominik Lubasz) / 519 1. Uwagi ogólne / 519 2. Reklama internetowa zawodów regulowanych w świetle dyrektywy 2000/31/WE / 522 3. Reklama internetowa zawodów regulowanych w świetle ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną / 526 4. Reklama internetowa według zasad deontologii zawodów prawniczych w Polsce / 530 5. Podsumowanie / 541 Część V Reklama a prawa własności intelektualnej i dobra osobiste / 543 Rozdział 1 Reklama a rzeczywiste używanie znaku towarowego (Krystyna Szczepanowska‑Kozłowska) / 545 1. Wprowadzenie / 545 2. Postanowienia dyrektywy 2008/95/WE i ich implementacja do ustawy – Prawo własności przemysłowej / 546 3. Pojęcie używania rzeczywistego / 549 4. Używanie znaku towarowego w reklamie / 553 5. Podsumowanie / 562 Rozdział 2 Dozwolony użytek chronionych utworów w reklamie (Dorota Sokołowska) / 564 1. Wprowadzenie / 564 2. Cele dozwolonego użytku chronionych utworów i cele reklamy / 565 3. Wyłączenia stosowania przepisów o dozwolonym użytku chronionych w kontekście reklamy / 570 4. Korzystanie z utworu w celu reklamy wystawy publicznej lub publicznej sprzedaży utworów / 575 5. Rozpowszechnianie utworów wystawionych w publicznie dostępnych zbiorach / 578 6. Podsumowanie / 583 15 Spis treści Rozdział 3 Inspiracja i cytat w reklamie – wybrane zagadnienia prawne (Maciej Kubiak) / 585 1. Wprowadzenie / 585 2. Inspiracja / 586 3. Cytat / 590 4. Dobro osobiste w postaci twórczości artystycznej / 598 5. Nieuczciwa konkurencja / 600 6. Podsumowanie / 605 Rozdział 4 Charakter prawny sloganu reklamowego i jego ochrona (Julia Chlebny) / 607 1. Pojęcie sloganu reklamowego / 607 2. Slogan reklamowy jako utwór / 611 3. Slogan reklamowy jako znak towarowy / 618 4. Ochrona sloganu na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji / 623 5. Podsumowanie / 626 Rozdział 5 Charakterystyka i ocena prawna praktyk ambush marketingowych w kontekście zbliżających się Euro 2012 (Daniel Hasik) / 629 1. Charakterystyka i definicja ambush marketingu / 629 2. Polskie zobowiązania w stosunku do praktyk ambush marketingowych w ramach Euro 2012 / 639 3. Ochrona przeciwko praktykom ambush marketingowym w postaci odrębnych regulacji prawnych / 641 4. Ocena praktyk ambush marketingowych w świetle przepisów o ochronie znaków towarowych / 645 5. Ocena praktyk ambush marketingowych w świetle przepisów prawnoautorskich / 655 6. Ocena praktyk ambush marketingowych w świetle przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji / 656 7. Podsumowanie / 661 Rozdział 6 Czy wolno w reklamie wywołać skojarzenie z konkretną osobą? (Teresa Grzeszak) / 664 1. Wprowadzenie / 664 2. Reklama a dobra osobiste – uwagi ogólne / 665 16 Spis treści 3. Reklamy naruszające poszczególne dobra osobiste / 669 4. Reklama naruszająca prawo do wizerunku / 673 5. Reklama naruszająca prawo do ochrony nazwiska / 677 6. Reklama naruszająca prawo do ochrony pseudonimu / 678 7. Reklama naruszająca prawo do ochrony herbu / 679 8. Reklama naruszająca prawo do ochrony głosu / 680 9. Charakter prawny interesów chronionych prawami osobistymi a charakter prawny praw osobistych / 681 10. Podsumowanie / 684 Rozdział 7 Internetowe reklamy behawioralne a ochrona prywatności (Katarzyna Klafkowska‑Waśniowska) / 685 1. Reklama behawioralna w internecie / 685 2. Ogólne zasady przetwarzania danych osobowych / 689 3. Przetwarzanie danych osobowych w związku ze świadczeniem usług drogą elektroniczną / 694 4. Stosowanie technologii cookies a prawo telekomunikacyjne / 698 5. Zgoda na umieszczenie plików cookie / 701 6. Podsumowanie / 704 Część VI Dochodzenie roszczeń i sankcje w zakresie prawa reklamy / 707 Rozdział 1 Zwalczanie nieuczciwej konkurencji w reklamie – praktyczne aspekty postępowania sądowego (Jacek Olma, Michał Strzelecki) / 709 1. Wprowadzenie / 709 2. Postępowanie w sprawach dotyczących reklamy na gruncie u.z.n.k. – uwagi ogólne / 709 3. Zakres roszczeń w sprawach o zwalczanie nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy / 713 4. Legitymacja procesowa czynna / 717 5. Tymczasowa ochrona – zabezpieczenie roszczenia pozwu / 721 6. Przymusowe wykonanie nakazu zaniechania niedozwolonych działań / 722 17 Spis treści 7. Postępowanie dowodowe w sprawie reklamy wprowadzającej w błąd / 723 8. Ocena poszczególnych dowodów / 726 9. Model przeciętnego konsumenta odbiega od rzeczywistości / 728 10. Podsumowanie / 728 Rozdział 2 Odpowiedzialność cywilna agencji reklamowej (Paweł Księżak) / 729 1. Wprowadzenie / 729 2. Odpowiedzialność agencji reklamowej wobec zamawiającego / 730 3. Odpowiedzialność agencji reklamowej wobec osób trzecich / 734 4. Podsumowanie / 740 Rozdział 3 Prawnokarne aspekty nieuczciwej reklamy (Anna Zientara) / 742 1. Wprowadzenie / 742 2. Penalizacja nieuczciwej reklamy w świetle ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji / 742 3. Penalizacja nieuczciwej reklamy w świetle ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym / 750 4. Problematyka zbiegu wykroczeń dotyczących reklamy z u.z.n.k. i u.p.n.p.r. / 755 5. Podsumowanie / 756 Rozdział 4 Reklama wprowadzająca w błąd – kompetencje Prezesa UOKiK (Małgorzata Krasnodębska‑Tomkiel) / 757 1. Wstęp / 757 2. Rola Prezesa UOKiK / 758 3. Konsument i jego podstawowe prawa / 758 4. Ochrona zbiorowych interesów konsumentów / 760 5. Działalność orzecznicza Prezesa UOKiK w zakresie reklamy / 764 6. Podsumowanie / 773 18 Spis treści Rozdział 5 Ochrona wypowiedzi komercyjnej w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (Robert Stefanicki) / 775 1. Wprowadzenie / 775 2. Szczególna, konwencyjna ochrona debaty publicznej / 776 3. Cieniowanie w orzecznictwie strasburskim standardów ochrony wypowiedzi gospodarczej / 779 4. Fakty i opinie / 782 5. Swoboda wypowiedzi a ochrona dóbr osobistych / 783 6. Orzecznictwo strasburskie a orzecznictwo luksemburskie / 788 7. Prawo do przekazywania i pozyskiwania informacji / 790 8. Podsumowanie / 792 Rozdział 6 Wpływ Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na zwalczanie nieuczciwej reklamy (Monika Namysłowska) / 793 1. Wstęp / 793 2. Swobody rynku wewnętrznego jako granica stosowania krajowego prawa zwalczania nieuczciwej reklamy w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej / 793 3. Wspieranie harmonizacji prawa zwalczania nieuczciwej reklamy w Unii Europejskiej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej / 804 4. Podsumowanie / 811 Rozdział 7 Samoregulacja w reklamie (Konrad Drozdowski) / 815 1. Wstęp / 815 2. Idea samoregulacji / 817 3. Kategorie składanych skarg / 820 4. Statystyki skarg / 836 5. Podsumowanie / 837 Noty o Autorach / 839 19 Wykaz skrótów Wykaz skrótów Akty prawne porozumienie TRIPS Konstytucja RP Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z  dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) porozumienie w sprawie handlowych aspektów ochro- ny praw własności intelektualnej, zawarte w załączni- ku I C do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Mara- keszu dnia 15 kwietnia 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483 z późn. zm., zał.) – zob. obwieszczenie Mini- stra Spraw Zagranicznych z dnia 12 lutego 1996 r. w sprawie publikacji załączników do Porozumienia usta- nawiającego Światową Organizację Handlu (WTO) (Dz. U. z 1996 r. Nr 32, poz. 143, zał.) ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceu- tyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.) ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo włas- ności przemysłowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) pr. bank. pr. aut. pr. farm. pr. pras. p.w.p. 21 Wykaz skrótów RKA Ramowa Konwencja Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczeniu Użycia Tytoniu sporządzona w Ge- newie dnia 21 maja 2003 r. (Ramowa Konwencja Antytytoniowa) (Dz. U. z 2007 r. Nr 74, poz. 487) TFUE Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wer- sja skonsolidowana: Dz. Urz. UE C 83 z 30.03.2010, s. 47) TUE Traktat o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowa- na: Dz. Urz. UE C 83 z 30.03.2010, s. 13) u.g.h. u.g.z. TWE Traktat ustanawiający Wspólnotę Europej- ską (wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE C 321 z 29.12.2006, s. 37) ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardo- wych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 z późn. zm.); uchylona przez u.g.h. ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektó- rych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpiecz- ny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.) ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie kon- kurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) ustawa z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 252 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 z późn. zm.) ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziała- niu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochro- ny środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i te- lewizji (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.) u.r.t. u.p.b. u.p.n. u.n.p.k. u.o.k.k. u.p.n.p.r. u.p.o.ś. 22 Wykaz skrótów u.s.d.g. u.s.k. u.ś.u.d.e. u.t. u.w.t. u.z.n.k. ustawa z  dnia 2 lipca 2004 r. o  swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warun- kach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodek- su cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 z późn. zm.) ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług dro- gą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 z późn. zm.) ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów ty- toniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowa- niu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez promocję napojów alkoholowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 z późn. zm.) ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nie- uczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) Inne BGH Der Bundesgerichtshof (Trybunał Federalny) Biul. SN Biuletyn Sądu Najwyższego BVerfG Das Bundesverfassungsgericht (Federalny Sąd Konstytucyjny) Europejski Przegląd Sądowy EPS GIODO Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych KER KO UP KPP Kodeks Etyki Reklamy Komisja Odwoławcza Urzędu Patentowego Kwartalnik Prawa Prywatnego M. Pod. Monitor Podatkowy M. Praw. Monitor Prawniczy NSA Naczelny Sąd Administracyjny OSA Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych OSNC Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna (od 1962 r. do końca 1994 r. – OSNCP) 23 Wykaz skrótów OSNC ZD Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Zbiór dodatkowy OSNCP Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna oraz Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1963 r. do 1994 r.) OTK Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego PiP PIPWI UJ Państwo i Prawo Prace Instytutu Prawa Własności Intelektualnej Uniwersytetu Jagiellońskiego Przegląd Orzecznictwa Podatkowego Przegląd Podatkowy POP PP PPH Przegląd Prawa Handlowego Pr. Bank. Pr. Gosp. Pr. Spół. Prz. Leg. Prz. Pod. Prz. Sejm. PS PUG RPEiS Prawo Bankowe Prawo Gospodarcze Prawo Spółek Przegląd Legislacyjny Przegląd Podatkowy Przegląd Sejmowy Przegląd Sądowy Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny SN Sąd Najwyższy SOKiK St. Praw. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Studia Prawnicze TSUE (ETS) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z sie- dzibą w Luksemburgu (nazwa funkcjonująca od dnia 1 grudnia 2009 r., tj. od wejścia w życie traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europej- skiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europej- ską, Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569); poprzednio Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich; potocznie Europejski Trybunał Sprawiedliwości UOKiK Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zb. Orz. ZNUJ PWiOWI Zbiór Orzecznictwa Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej 24 Wstęp Wstęp Choć o prawnych aspektach reklamy napisano już wiele, rekla- ma nadal rodzi szereg pytań prawnych. Prawo reklamy stoi oczy- wiście przed wyzwaniami stawianymi przez obecne czasy. Rozwój gospodarczy, w tym nowe technologie, a także nadążająca za zmia- nami kreatywność przedsiębiorców w tworzeniu reklamy powodują nowe wątpliwości i trudności w ocenie reklamy. Wiele problemów w stosowaniu prawa reklamy stworzyło też wejście Polski do Unii Europejskiej i konieczność dostosowania prawa krajowego do pra- wa unijnego. Jednakże nawet znane od ponad 100 lat podstawowe zagadnienia prawa reklamy pozostają sporne i wymagają aktualnej wykładni. Na część istotnych pytań starają się odpowiedzieć Autorzy niniejszej monografii, którzy są w Polsce wiodącymi specjalistami z zakresu prawa reklamy. W monografii przedstawiono szczegółową analizę wybranych za- gadnień dotyczących prawa reklamy. Każde opracowanie odnosi się do problemów aktualnych i dyskusyjnych, niektóre dotyczą kwestii mało znanych czy wręcz kontrowersyjnych. Zarówno podział monografii na części, jak i przyporządkowanie tekstów do poszczególnych części ma charakter umowny, ponieważ opracowania przedstawiają konkretne problemy w sposób kompleksowy, poruszając wiele aspektów praw- nych, co jest wymuszone przez specyfikę reklamy. Na trudności w stosowaniu prawa reklamy wskazuje już pierwszy tekst monografii wprowadzający do terminologii prawa reklamy. Po- jęcie „reklama” nie jest jednoznaczne, a pojęcia pokrewne, takie jak np. „informacja” czy „informacja handlowa”, sprawiają, że rozgrani- czenie poszczególnych zjawisk, a tym samym stosowanie odpowied- nich regulacji, nie jest proste. W kolejnym opracowaniu z części I zo- stał natomiast wskazany problem styku reklamy i informacji z punktu widzenia prawa konsumenta do informacji. 25 Wstęp Przedstawienie dualizmu reżimu prawnego w Polsce, powodują- cego odrębną ochronę rynku przed czynami nieuczciwej konkurencji i nieuczciwymi praktykami rynkowymi, oraz przybliżenie ekono- micznych podstaw zwalczania nieuczciwości reklamowej otwierają część II, która dotyczy zwalczania nieuczciwej reklamy. W części tej zaprezentowano również podstawowe typy nieuczciwej reklamy: rekla- mę sprzeczną z dobrymi obyczajami, reklamę wprowadzającą w błąd, reklamę porównawczą i reklamę ukrytą. W zakresie reklamy sprzecz- nej z dobrymi obyczajami porównano zakazujący tej formy reklamy przepis art. 16 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k. z opartą również na pojęciu „dobre obyczaje” klauzulą generalną z art. 3 u.z.n.k. Reklama wprowadzająca w błąd została przeanalizowana w kontekście istotności wprowadze- nia w błąd jako przesłanki ochrony konsumenta. Omówiono również wpływ reklamy na prawo umów na przykładzie wprowadzenia w błąd co do cechy towaru w świetle ustawy o szczególnych warunkach sprze- daży konsumenckiej. Złożona problematyka reklamy porównawczej została przedstawiona zarówno w aspekcie prawnym (problem użycia znaku towarowego konkurenta), jak i w nie mniej istotnym dla decyzji o zastosowaniu reklamy porównawczej – aspekcie psychologicznym (naruszenie wartości marki). Analiza reklamy ukrytej w prawie pol- skim i niemieckim służy zaś przedstawieniu różniących się koncepcji ochrony rynku przed nieuczciwymi zachowaniami przedsiębiorców za pomocą odrębnej ustawy chroniącej konsumentów i ustawy chroniącej konkurentów oraz za pomocą tylko jednej ustawy zwalczającej nie- uczciwość rynkową zarówno w relacjach przedsiębiorca–konsument, jak i przedsiębiorca–przedsiębiorca. W części II warto też zwrócić uwa- gę na analizę zasad reklamy skierowanej do dzieci, które są atrakcyjną grupą docelową dla przedsiębiorców, ale zarazem łatwowierną grupą konsumentów wymagającą szczególnej ochrony. Część III została po- święcona prawnym aspektom reklamy wybranych towarów i usług. Analiza orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego reklamy towarów sensytywnych wskazuje na wiele prob- lemów na płaszczyźnie unijnej wynikających z reklamowania napojów alkoholowych, wyrobów tytoniowych i produktów leczniczych. Re- klama wyrobów tytoniowych została omówiona również w zakresie prawnej oceny stosowania ustandaryzowanych oznaczeń słownych bez graficznych czy słowno-graficznych znaków towarowych (tzw. plain packaging) oraz w tekście na temat Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczeniu Użycia Tytoniu, która kształtuje 26 Wstęp międzynarodowe ramy prawne dla reklamy, promocji i sponsorowania wyrobów tytoniowych. W części III przedstawiono również zasady reklamy produktów leczniczych w prawie polskim, które w praktyce budzą wiele wątpliwości prawnych, a także szeroko publicznie dys- kutowane problemy działań marketingowych dotyczących dopalaczy i gier hazardowych. Część III obejmuje również kwestie dotyczące istotnej dla świadomych konsumentów reklamy zawierającej treści ekologiczne i reklamy usług bankowych. Część IV poświęcona jest regulacji reklamy w mediach i rozpo- czyna go analiza zagadnień niezwykle aktualnych, jakimi są prawna regulacja lokowania produktu i prawo do odmowy opublikowania reklamy. Część ta zdominowana jest jednak przez opracowania po- święcone reklamie internetowej, czyli dynamicznie rozwijającej się obecnie formie reklamy. Omówiony został zarówno zakaz przesy- łania niezamówionej informacji handlowej, wciąż stosowany przez przedsiębiorców ze względu m.in. na niedoskonałą regulację prawną, jak i nieuczciwe wykorzystanie oznaczeń odróżniających w promocji on-line, w tym reklamie za pomocą słów kluczowych, meta tags, domen internetowych. Zasadom reklamy kontekstowej w wyszukiwarkach internetowych został poświęcony również rozdział, przybliżający najnowsze orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europej- skiej w tym zakresie. Poza przedstawieniem regulacji metod reklamy on-line, część IV dotyka też odrębnych w stosunku do świata off-line prób regulacji zasad reklamy produktów leczniczych i informacji han- dlowej zawodów prawniczych. Niezwykle istotne w praktyce zagadnienia dotyczące ochrony własności intelektualnej i dóbr osobistych stanowią przedmiot czę- ści V. W części tej poruszono kwestie dotyczące rzeczywistego używa- nia znaku towarowego w reklamie. Zasady wykorzystania odniesień do twórczości osób trzecich przedstawione zostały w zakresie dozwolone- go użytku w reklamie, a w szczególności inspiracji w reklamie i prawa do cytatu. Wielopłaszczyznowe rozważania dotyczą ochrony sloganu reklamowego. Dogłębnej analizie poddany został też problem wyko- rzystania reklamowych skojarzeń z konkretnymi osobami. Najnowsze zagadnienia z zakresu prawa reklamy przybliża rozdział poświęcony reklamie behawioralnej, opartej na badaniu zachowań internautów, tak by umożliwić przestawianie reklam powiązanych z ich zaintere- sowaniami, oraz rozdział na temat praktyk ambush marketingowych, czyli działań marketingowych wywołujących nieprawdziwy związek 27 Wstęp z wydarzeniem sportowym, naruszających uprawnienia oficjalnych sponsorów, w świetle Euro 2012. Monografię kończy część VI, która wskazuje na możliwość ko- rzystania z różnych sposobów dochodzenia roszczeń oraz zastosowa- niem sankcji, ale i na konieczność uwzględniania międzynarodowe- go, unijnego i krajowego orzecznictwa sądowego, administracyjnego i uchwał organów zajmujących się samoregulacją w reklamie. I tak, część VI otwiera analiza postępowania przed sądami powszechny- mi, uzupełniona o przedstawienie zasad odpowiedzialności cywilnej agencji reklamowej wobec zamawiającego i osób trzecich oraz odpo- wiedzialności karnej przedsiębiorców naruszających zarówno ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jak i ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Następnie Prezes UOKiK przed- stawia ochronę zbiorowych interesów konsumentów, w szczególności na przykładzie reklamy wprowadzającej w błąd. Ponadto w części VI omówiono kształtowanie prawa reklamy przez Europejski Trybunał Praw Człowieka i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Publi- kację zamyka rozdział dotyczący zyskującej na znaczeniu w Unii Euro- pejskiej samoregulacji w reklamie. Monografię kończy część VI, która wskazuje na możliwość korzystania z różnych sposobów dochodzenia roszczeń oraz sankcji, czyli mechanizmu mającego na celu zwalczanie nieuczciwej reklamy na podstawie kodeksów postępowania. Pragnę gorąco podziękować Autorom za przychylność, zaangażo- wanie oraz za przygotowanie doskonałych tekstów. Monika Namysłowska 28 Część I Zagadnienia wprowadzające Gabriela Rączka Gabriela Rączka Rozdział 1 Wprowadzenie do terminologii prawa reklamy Nieodłączną częścią działalności reklamowej oraz reklamy jest przekazywanie informacji na określony temat. Mianem informacji określa się powiadomienie, wskazówkę, pouczenie, jak również treść ludzkiego komunikowania się1. Informacja może przybierać różne postacie i różnie określa się jej charakter. Zdaniem J. Oleńskiego informacja może być traktowana jako dobro publiczne powszechnie dostępne lub czynnik wytwórczy, ponieważ o pozycji ekonomicznej państwa decydują jego zasoby in- formacyjne2. W literaturze prawniczej niekwestionowana jest również możliwość traktowania informacji jako produktu podlegającego pra- wom popytu lub podaży3. Z kolei zdaniem Ch. von Bara informacja może być pojmowana jako źródło zobowiązania, względnie dane prze- kazywane między ludźmi lub treści rozpowszechniane publicznie za pośrednictwem radia bądź telewizji4. 1. Prawo do informacji Rodzaj i zakres przekazywanych informacji ma istotny wpływ na kształtowanie pozycji nabywcy dóbr lub usług, w tym konsumen- ta, a wśród filarów ochrony konsumentów, obok stosownych regula- 1 Zob. J. Mikułowski -Pomorski, Informacja i komunikacja. Pojęcia, wzajemne relacje, Wrocław 1988, s. 5. 2 Zob. J. Oleński, Ekonomika informacji, Warszawa 2001, s. 264 i n. 3 Zob. T. Kononiuk, Informacja jako towar, PUG 2000, nr 7–8, s. 38 oraz J. Oleń- ski, Ekonomika…, s. 264 i n. 4 Zob. Ch. von Bar (w:) Ch. von Bar, U. Drobnig, Study on Property Law and Non-contractual Liability Law as they relate to Contract Law, Hamburg 2002, s. 240. 31 Rozdział 1. Wprowadzenie do terminologii prawa reklamy cji prawnych, wymienia się przysługujące im prawo do informacji5. Uprawnienie to sprowadza się do zapewnienia nabywcom dóbr lub usług suwerenności w zakresie podejmowanych przez nich decyzji i ma uczynić ich aktywnymi uczestnikami obrotu gospodarczego. Przy- znanie konsumentom prawa do informacji ma służyć zniwelowaniu nierównorzędności stron transakcji. Prawo to jest chronione na grun- cie Konstytucji RP, która w art. 54 zapewnia każdemu człowiekowi wolność wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechnia- nia informacji. Ewentualne ograniczenia w tym zakresie mogą być wprowadzone jedynie przepisami rangi ustawowej, przy jednoczes- nym spełnieniu jednej z przesłanek przewidzianych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP6. We Wspólnocie Europejskiej prawo do informacji wywodzono po- czątkowo z ukształtowanych na tle orzecznictwa Europejskiego Trybu- nału Praw Człowieka oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości standardów ochrony. Z czasem wiele dokumentów przygotowywa- nych przez organy Wspólnoty Europejskiej dotyczyło problematyki należytego informowania konsumentów i wyznaczało najważniejsze priorytety w tym zakresie7. Ochrona przysługującego nabywcy dóbr lub usług, w tym kon- sumentowi, prawa do informacji może być postrzegana w dwóch aspektach8. Pierwszy z nich związany jest z koniecznością ochro- ny sfery prywatności nabywcy, która stanowi jednocześnie granicę swobody wypowiedzi profesjonalisty w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Z drugiej strony, ochrona prawa 5 Zob. H. Damker, G. Müller, Verbraucherschutz im Internet, artykuł dostępny na stronie internetowej http://www.fitug.de/vschutz/allgen/vs.int.html. 6 W przepisie tym mowa jest o: bezpieczeństwie, porządku publicznym, ochronie środowiska, zdrowia, moralności publicznej i praw innych osób. 7 Wystarczy wspomnieć rezolucję Rady z dnia 14 kwietnia 1975 r. w sprawie wstępnego programu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej dotyczącego polityki ochrony i informowania konsumenta (Dz. Urz. WE C 92 z 25.04.1975, s. 1), komunikat Komisji Europejskiej z dnia 5 maja 1993 r. w sprawie lepszej koordynacji i wzmocnienia polityki informacyjnej i komunikacyjnej na rynku wewnętrznym oraz rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w spra- wie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz. Urz. UE L 145 z 31.05.2001, s. 43). 8 Zob. M. Brzozowska, Prawo do informacji na przykładzie reklamy (w:) Stan- dardy wspólnotowe w polskim prawie ochrony konsumenta, red. C. Banasiński, War- szawa 2004, s. 241 i n. 32 Gabriela Rączka do informacji łączy się z dążeniem do zapewnienia maksymalnej przejrzystości rynku. Oznacza to konieczność jasnego i zrozumia- łego formułowania ofert kierowanych przez przedsiębiorców do usługobiorców, między innymi poprzez precyzowanie właściwości oferowanych towarów czy usług, a także przekazywanie niezbęd- nych informacji na temat samego oferenta9. Obowiązek udzielenia jasnych, zrozumiałych i niewprowadzających w błąd informacji, wy- starczających do prawidłowego i pełnego korzystania ze sprzedanego towaru konsumpcyjnego przewidziano między innymi w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 z późn. zm.)10. Wśród instrumentów prawnych umożliwiających zapewnienie przejrzystości rynku wymienić można: zakaz reklamy nieuczciwej i wprowadzającej w błąd, wymóg jasności i zrozumiałości przeka- zywanych komunikatów, zakaz stosowania niedozwolonych klauzul umownych w umowach z udziałem konsumentów, wprowadzenie ustawowych wymogów co do cech pewnych kategorii produktów oraz ograniczeń co do języka, w jakim przekazywane są informacje11. Wymóg przekazywania drugiej stronie transakcji stosownych informacji ma swoje źródło w obowiązku lojalnego kontraktowania i stanowi charakterystyczną cechę prawa umów12. Obowiązek infor- macyjny powinien obejmować takie dane o cechach transakcji, jak: jej rodzaj, animus contrahendi, czyli zamiar nawiązania kontaktów handlowych oraz określenie charakteru, w jakim występuje osoba porozumiewająca się z nabywcą13. 9 Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza z punktu widzenia obowiązującej w na- szym kraju zasady swobody umów. W tej kwestii zob. P. Machnikowski, Swoboda umów według art. 353(1) KC. Konstrukcja prawna, Warszawa 2005. 10 Podobne wymogi, w odniesieniu do środków spożywczych, przewidziano w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywie- nia (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.). 11 Zob. M. Brzozowska, Prawo…, s. 242. 12 Zob. S. Grzybowski (w:) System prawa cywilnego, t. 1, Część ogólna, red. W. Cza- chórski, Ossolineum 1985, s. 550. 13 Zob. E. Łętowska, Europejskie prawo umów konsumenckich, Warszawa 2004, s. 138 i n. 33 Rozdział 1. Wprowadzenie do terminologii prawa reklamy 2. Prawo reklamy w znaczeniu przedmiotowym Mianem prawa reklamy w znaczeniu przedmiotowym określa się całokształt norm prawnych dotyczących reklamy gospodarczej14. Przepisy te mają charakter przepisów prawa cywilnego, administra- cyjnego, karnego i międzynarodowego. Do aktów prawnych o pod- stawowym znaczeniu dla uregulowania prawa reklamy należą: ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciw- działaniu alkoholizmowi (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 z późn. zm.), ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.), ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkuren- cji (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami uży- wania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i leka- rza dentysty (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 z późn. zm.), ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 z późn. zm.), ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.). Ponadto problematyka działalności reklamowej jest przedmiotem uchwał organizacji samorządowych lekarzy, adwokatów, notariuszy i radców prawnych. Natomiast spośród aktów prawnych rangi rozporządzenia wy- mienić należy rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji: z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu prowadzenia w progra- mach radiowych i telewizyjnych działalności reklamowej i telesprze- daży (Dz. U. Nr 150, poz. 895) oraz z dnia 6 lipca 2000 r. w sprawie sposobu sponsorowania audycji lub innych przekazów (Dz. U. Nr 65, poz. 785 z późn. zm.) czy chociażby rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 listopada 2008 r. w sprawie reklamy produktów leczniczych (Dz. U. Nr 210, poz. 1327). 14 Zob. R. Skubisz (w:) R. Skubisz, R. Sagan, Prawo reklamy. Zbiór przepisów. Orzecznictwo. Literatura, Lublin 1998, s. 16. 34 Gabriela Rączka 3. Definicja reklamy W myśl jednej z pierwszych definicji reklamy, która pojawiła się w polskiej literaturze prawniczej, obejmuje ona każdą wypowiedź zmierzającą do stymulowania zbytu towarów i usług. Autorzy tej de- finicji – I. Wiszniewska i R. Skubisz15 – jako przykłady wypowiedzi zmierzających do wskazanego celu podawali ogłoszenia uliczne, druki, ulotki itd. Przyjmuje się, że reklamą gospodarczą jest zazwyczaj wypo- wiedź rozpowszechniana za pośrednictwem środków masowego prze- kazu, ale nie tylko. Wypowiedź taka odnosi się do towarów lub usług przedsiębiorcy bezpośrednio lub pośrednio i zmierza do nakłonienia potencjalnych odbiorców do nabywania określonych dóbr lub usług16. Z czasem jednak, obok wąskiego rozumienia reklamy ograni- czającego się do oddziaływania na podaż i popyt towarów lub usług, zaczęto rozszerzać zakres znaczeniowy omawianego terminu. I tak, B. Jaworska -Dębska17 stanęła na stanowisku, iż reklama obejmuje wszelkie starania zmierzające do popularyzacji czy wzbudzenia za- interesowania towarami bądź usługami. Za szerokim rozumieniem terminu „reklama” opowiedział się także R. Skubisz18, zaliczając do niej reklamę nie tylko gospodarczą, ale również społeczną czy poli- tyczną. Z kolei w niemieckiej literaturze prawniczej podkreśla się, że reklama jest skierowana do nieokreślonej liczby osób i ma za zadanie kształtowanie zapotrzebowania, akcentuje się również jej agitacyjną funkcję19. Jak wynika z powyższych definicji, celem reklamy jest przede wszystkim agitowanie i stymulowanie zbytu towarów i usług. Reklama spełnia także inne funkcje, chociażby kreacyjną poprzez kształtowanie stylu życia. Z kolei w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej prezentowane jest stanowisko, iż reklama to także usługa w rozumieniu art. 49 TWE (obecnie art. 56 TFUE, Dz. Urz. UE C 83 z 30.03.2010, s. 47), która spełnia przede wszystkim funkcję informa- 15 Zob. I. Wiszniewska, R. Skubisz, Środki zapobiegania nieuczciwej reklamie w projekcie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, PiP 1992, z. 4, s. 55. 16 Zob. R. Skubisz (w:) R. Skubisz, R. Sagan, Prawo…, s. 18 oraz R. Stefanicki, Prawo reklamy w świetle przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji na tle prawnoporównawczym, Poznań 2003, s. 44 i n. 17 Zob. B. Jaworska -Dębska, Wokół pojęcia reklamy, PUG 1993, nr 12, s. 21. 18 Zob. R. Skubisz (w:) I. Wiszniewska, R. Skubisz, Środki zapobiegania…, s. 53. 19 Zob. E. Reimer, O. von Gamm, Wettbewerbs und Warenzeichenrecht. Systema- tischer Kommentar, Köln 1972, s. 189 i n. 35 Rozdział 1. Wprowadzenie do terminologii prawa reklamy cyjną20. Natomiast zgodnie z orzecznictwem NSA21 pojęcie reklamy obejmuje nie tylko rozpowszechnianie informacji o samych usługach i towarach, ale też miejscach i możliwościach nabycia towarów lub usług. Zdaniem NSA reklamą jest wszystko to, co zawiera informacje dodatkowe, które nie są niezbędne do złożenia oferty czy zawarcia umowy22. Celem reklamy może być kształtowanie popytu poprzez po- szerzanie wiedzy przyszłych nabywców o towarach i zachęcanie do ich nabywania od konkretnego podmiotu23. Przytoczony wyżej sposób pojmowania reklamy znajduje od- zwierciedlenie między innymi w art. 2 dyrektywy Parlamentu Euro- pejskiego i Rady 2006/114/WE z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (wersja ujednolicona)24. Ponadto odpowiada on definicji reklamy zawartej w Europejskiej konwencji z dnia 5 maja 1989 r. o telewizji ponad- granicznej, która została ratyfikowana przez Polskę (Dz. U. z 1995 r. Nr 32, poz. 160 z późn. zm.). Również w polskim ustawodawstwie funkcjonuje podobna definicja reklamy. Mianowicie, zgodnie z art. 4 pkt 17 ustawy o radiofonii i telewizji reklamą jest przekaz handlowy, pochodzący od podmiotu publicznego lub prywatnego, w związku z jego działalnością gospodarczą lub zawodową, zmierzający do pro- mocji sprzedaży albo odpłatnego korzystania z towarów lub usług. W myśl art. 4 pkt 17 cytowanej ustawy reklamą jest także autopromo- cja, czyli każdy przekaz, który pochodzi od dostawcy usługi medial- nej, a służyć ma bezpośrednio lub pośrednio promocji jego audycji, towarów lub usług. Spośród funkcjonujących w polskim porządku prawnym definicji reklamy na uwagę zasługuje także ta zawarta w art. 52 ust. 1 pr. farm. Zgodnie z tym przepisem reklamą leku jest działalność polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do stosowania produktu leczniczego, 20 Zob. orzeczenie TSUE z dnia 9 lipca 1997 r. w sprawach połączonych C-34/95, C-35/95 oraz C-36/95, Rec. 1997, s. I-3843. Poradnik praktyczny 2001, nr 6, s. 19. 21 Zob. wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2000 r., III SA 2892/99, Rachunkowość – 22 Zob. wyrok NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 8 kwietnia 1997 r., SA/Ka 2976/95, M. Pod. 2000, nr 2, s. 3. 23 Zob. wyrok NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 12 czerwca 1997 r., I SA/Ka 192/96, niepubl. 24 Zob. Directive 2006/114/EC of the European Parliament and of the Council of 12 December 2006 concerning misleading and comparative advertising – codified version (Dz. Urz. UE L 376 z 27.12.2006, s. 21). 36 Gabriela Rączka mająca na celu zwiększenie: liczby przepisywanych recept, dostarcza- nia, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych. W odróżnieniu od innych funkcjonujących w polskim porządku prawnym definicji reklamy, w ustawie pr. farm. wskazano przykładowo formy reklamy leków, zaliczając do nich m.in.: dostarczanie próbek produktów lecz- niczych czy sponsorowanie spotkań promocyjnych dla osób upoważ- nionych do wystawiania recept lub prowadzących obrót produktami leczniczymi. Tak sformułowana definicja reklamy leków ma szerszy zakres znaczeniowy od reklamy w sensie ogólnym i obejmuje takie przejawy działalności, które powszechnie nie są uznawane za reklamę, lecz zjawiska pokrewne25. 4. Klasyfikacja reklamy W doktrynie prawa funkcjonuje wiele podziałów reklamy w za- leżności od przyjętego kryterium, a przedstawione poniżej wyliczenie nie ma charakteru wyczerpującego. W tym miejscu ustosunkować się trzeba do występującego naj- częściej w doktrynie prawa podziału na reklamę bezpośrednią i po- średnią. Pierwsza z nich polega na zachęcaniu odbiorcy wprost do nabycia towaru czy usługi, druga zaś posługuje się zazwyczaj znakiem towarowym lub nazwą przedsiębiorcy w celu odróżnienia oferowa- nych przez niego dóbr lub usług od innych dóbr i usług dostępnych na rynku. Poza tym, biorąc pod uwagę przedmiot reklamy, miejsce jej zamieszczenia bądź wyczerpywanie znamion czynu nieuczciwej konkurencji, można dokonać podziału na reklamę dozwoloną i nie- dozwoloną26. Natomiast z punktu widzenia celu reklamy funkcjonuje podział na reklamę komercyjną – służącą osiągnięciu konkretnego efektu handlowego, oraz niekomercyjną – zmierzającą do promowania określonych idei czy postaw. Biorąc pod uwagę rodzaj środków masowego przekazu wyko- rzystywanych do rozpowszechniania komunikatów reklamowych, powszechnie dokonuje się podziału na reklamę prasową, pocztową, radiową, telewizyjną, internetową itd. 25 Szerzej na ten temat zob. R. Szczęsny, Reklama farmaceutyczna i pokrewna, Warszawa 2010, s. 117. 26 Zob. K. Grzybczyk, Prawo reklamy, Warszawa 2008, s. 16. 37 Rozdział 1. Wprowadzenie do terminologii prawa reklamy W doktrynie prawa wyróżnia się również reklamę wartościową. Charakterystyczną cechą tej reklamy jest otrzymanie przez adresata bezpłatnie określonej wartości materialnej27. Bezpłatne świadczenie może przybrać postać towaru lub usługi, zazwyczaj jest to drobny upominek reklamowy. Sama zaś reklama wartościowa może polegać także na rozdawaniu próbek towaru, organizowaniu konkursów lub loterii. Reklama wartościowa może mieć charakter abstrakcyjny lub akcesoryjny. W tym drugim przypadku otrzymanie świadczenia uza- leżnione jest od dokonania zakupu towarów lub usług oferowanych przez reklamodawcę. Z kolei w świetle przepisów ustawy pr. farm. dostrzegalny jest podział reklamy produktów leczniczych na reklamę profesjonalną – skierowaną do podmiotów z branży medycznej uprawnionych do wypisywania recept i prowadzących obrót lekami, oraz reklamę adre- sowaną do publicznej wiadomości. Ponadto w myśl art. 53 pr. farm. dopuszczalne jest stosowanie dwóch form reklamy: pełnej i skróco- nej. Pierwsza z nich zawiera minimalną i obligatoryjną zarazem treść reklamy produktu leczniczego, określoną przepisami rozporządze- nia Ministra Zdrowia w sprawie reklamy produktów leczniczych. Natomiast reklama skrócona, zwana też przypomnieniem, może się ograniczać do wskazania nazwy własnej i powszechnie stosowanej produktu leczniczego, o ile jest rozpowszechniana jednocześnie z re- klamą pełną. 4.1. Reklama a oferta Niezbędne ustalenia terminologiczne dotyczące reklamy nie mogą pomijać kwestii rozgraniczenia reklamy od oferty. Terminy „reklama” i „oferta” nie mają tożsamych zakresów znaczeniowych, może się jed- nak zdarzyć, że reklama będzie kwalifikowana jako oferta. Zgodnie z art. 66 § 1 k.c. oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy sta- nowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy. Natomiast w myśl art. 71 k.c. ogłoszenia, reklamy, cenniki i inne informacje, skierowane do ogółu lub do poszczególnych osób, poczytuje się w ra- zie wątpliwości nie za ofertę, lecz za zaproszenie do zawarcia umowy. Oznacza to, że każde oświadczenie, w tym wypowiedź reklamowa, 27 Zob. A. Surdacka, Reklama wartościowa, PPH 1996, nr 12, s. 26. 38 Gabriela Rączka określające istotne postanowienia przyszłej umowy oraz wyrażające stanowczą wolę zawarcia umowy będzie ofertą28. Nie zmienia tej oceny okoliczność, czy wypowiedź reklamowa skierowana była do konkret- nej osoby, czy też nieograniczonego kręgu osób29. 4.1.1. Reklama a informacja handlowa Wątpliwości budzić może rozgraniczenie reklamy i informacji handlowej. W literaturze prawniczej przyjmuje się, że informacja han- dlowa ma dwojaki charakter, tzn. z jednej strony stanowi emanację przysługującej przedsiębiorcom swobody wypowiedzi, z drugiej może być źródłem zagrożenia dla prywatności konsumenta30. Tym, co od- różnia reklamę od informacji handlowej, jest zamiar oddziaływania na adresata w pożądanym przez reklamodawcę kierunku. Zamiar rekla- mowy podlega ocenie nie z punktu widzenia przedsiębiorcy, lecz prze- ciętnego odbiorcy reklamy31. Na model przeciętnego odbiorcy składają takie jego cechy, jak: stopień krytycyzmu w podejściu do oferowanych dóbr i usług, rozwaga bądź jej brak, podatność na stosowane praktyki marketingowe, umiejętność podejmowania suwerennych decyzji. Wąt- pliwości budzi natomiast sposób postrzegania przeciętnego odbiorcy komunikatu. W literaturze prawniczej dominują dwa poglądy w tym zakresie. Zwolennicy pierwszego z nich postulują, że konieczne jest odwołanie się do horyzontu poznawczego nierozważnego, podatnego na wszelkie wpływy odbiorcy. Z kolei w orzecznictwie TSUE domi- nuje pogląd, aby przeciętny konsument był postrzegany jako dorosły, dobrze poinformowany podmiot, który jest w stanie zrozumieć kiero- wane do niego informacje i działać w sposób odpowiedzialny32. W orzecznictwie NSA dostrzec można wskazówki pozwalające na odróżnienie reklamy od informacji handlowej. Otóż, w wyroku z dnia 28 Zob. uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 28 września 1990 r., III CZP 33/90, OSNC 1991, nr 1, poz. 3. 29 Zob. R. Stefanicki, Prawo reklamy w świetle przepisów ustawy o zwalczaniu nie- uczciwej konkurencji na tle prawnoporównawczym, Poznań 2003, s. 39 oraz K. Grzyb- czyk, Prawo…, s. 24. 30 Zob. E. Łętowska, Prawo umów konsumenckich, Warszawa 2002, s. 161. 31 Zob. R. Skubisz (w:) R. Skubisz, R. Sagan, Prawo…, s. 18. 32 Takie stanowisko zaprezentowano w następujących orzeczeniach ETS: wyroku z dnia 16 marca 1984 r. w sprawie 16/83 Bocksbeutel, ECR 1984, I-1299, oraz wyroku z dnia 15 października 2003 r. w sprawie T-295/01 Nordmilch Eg v. OHIM, ECR II-4365. 39 Rozdział 1. Wprowadzenie do terminologii prawa reklamy 4 grudnia 1996 r., III SA 955/95, LexPolonica nr 340600, sąd uznał, że stanowisko, zgodnie z którym publikowanie w prasie informacji doty- czących przedmiotu działalności nie stanowi reklamy, a jedynie infor- mację handlową, jest błędne. Zdaniem NSA reklama obejmuje między innymi rozpowszechnianie informacji o towarach, w tym przedmiocie działalności, np. w formie ogłoszeń prasowych. Poza tym za reklamę nie mogą być uznane takie działania, które co prawda zachęcają do zakupu określonego towaru, ale nie polegają na rozpowszechnianiu informacji o tym towarze33. Również tablice określające nazwę przed- siębiorstwa, organizacji czy instytucji, umieszczane na budynkach, w których wynajmują one lokale użytkowe, nie stanowią reklamy34. Kontrowersyjny natomiast wydaje się pogląd, jakoby rozpo- wszechnianie przez przedsiębiorcę informacji, że jest on wyłącznym dystrybutorem danego towaru, nie stanowiło reklamy. Takie sta- nowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 stycznia 1997 r., I CKN 52/96, OSNC 1997, nr 6–7, poz. 78. Pogląd ten budzi jednak wiele wątpliwości. W tej mierze podzielam stanowisko zaprezentowane przez glosatorów35, którzy krytycznie ocenili przywołane orzeczenie. Podawanie przez przedsiębiorcę informacji, że jest on wyłącznym dys- trybutorem towaru lub usługi, stanowi przemyślany zabieg marketin- gowy, który ma doprowadzić do zwiększenia popytu. Poza tym trzeba przyjąć, w ślad za R. Stefanickim, że przeciętny nabywca po uzyskaniu takiej informacji będzie brał pod uwagę możliwość nabycia towaru lub usługi jedynie od reklamującego się w ten sposób przedsiębiorcy. Należy również zauważyć, że wskazywanie w uzasadnieniu omawia- nego wyroku art. 14 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jako argumentu przemawiającego za przyjęciem, że informacje przed- siębiorcy o wyłącznej dystrybucji nie mieszczą się w pojęciu reklamy, jest błędne. Powołany przepis dotyczy czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na rozpowszechnianiu nieprawdziwych lub wprowadza- 33 Zob. wyrok NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 13 lutego 2003 r., I SA/Łd 929/01, Orzecznictwo Podatkowe – Przegląd 2003, nr 4, s. 16. 34 Zob. uchwała SN z dnia 15 maja 1984 r., III CZP 3/84, OSNCP 1984, nr 12, poz. 211. Podobne stanowisko w odniesieniu do kasetonów informujących, że w danym miejscu sprzedawane są bliżej nieokreślone wyroby danej firmy, które pełnią rolę szyl- du informacyjnego, zajął NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w wyroku z dnia 10 czerwca 1999 r., I SA/Po 1947/98, M. Pod. 2000, nr 2, s. 3. 35 Zob. M. Walasik, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1997 r., PPH 2002, nr 6, s. 46 i n. oraz R. Stefanicki, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1997 r., Rejent 1999, nr 1, s. 157. 40 Gabriela Rączka jących w błąd wiadomości o swoim lub innym przedsiębiorcy albo przedsiębiorstwie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub wyrzą- dzenia szkody. Przepis ten ma jedynie charakter posiłkowy w stosunku do art. 16 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, który stanowi o reklamie wprowadzającej w błąd. Zaakcentowane w orzecznictwie sądowym odróżnienie reklamy od informacji handlowej znajduje odzwierciedlenie również w doktry- nie prawa. Podkreśla się bowiem, że o ile celem reklamy jest zachęca- nie do nabywania towarów lub usług, o tyle informacja handlowa ma udostępniać dane na temat towarów lub usług36. Tego rodzaju przekaz może więc ułatwić podjęcie decyzji co do zakupu konkretnego towa- ru lub usługi. Przy tym, zamiar reklamowy należy oceniać z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy komunikatu, a nie przedsiębiorcy37. Poza tym termin „informacja handlowa” obejmuje takie komunikaty, których treść nie nasuwa wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy i jest weryfikowalna. Tym, co odróżnia reklamę od in- formacji handlowej, jest również sposób posługiwania się informacją. W przypadku reklamy często pomija się tak istotne dane o towarze lub usłudze jak ich cena. Tymczasem informacja handlowa danych tych nie pomija i wolna jest od charakterystycznej dla reklamy przesady. Potwierdzeniem ukształtowanego w doktrynie prawa odróż- nienia informacji handlowej od reklamy są przepisy ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używa- nia tytoniu i wyrobów tytoniowych. Zgodnie z tą ustawą reklama wyrobów tytoniowych polega na publicznym rozpowszechnianiu wizerunków marek wyrobów tytoniowych lub symboli graficznych z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębior- ców produkujących wyroby tytoniowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych wyrobów tytoniowych, służących populary- zowaniu marek wyrobów tytoniowych. Jednocześnie ustawodaw- ca zastrzegł, że nie mogą być traktowane jako reklama informacje używane do celów handlowych pomiędzy podmiotami zajmującymi się produkcją, dystrybucją i handlem wyrobami tytoniowymi. Na- tomiast definiując termin „informacja o wyrobach tytoniowych”, w art. 2 pkt 6 omawianej ustawy podkreślono, iż nie może ona zachę- 36 Zob. B. Jaworska -Dębska, Wokół…, s. 22. 37 Takie stanowisko zajmuje R. Stefanicki, Prawo…, s. 37 w ślad za R. Skubiszem (w:) R. Skubisz, R. Sagan, Prawo…, s. 18. 41 Rozdział 1. Wprowadzenie do terminologii prawa reklamy cać do zakupu lub używania wyrobów tytoniowych. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 11 ustawy o grach hazardowych przez „informowanie o sponsorowaniu” rozumie się prezentowanie informacji zawiera- jącej nazwę lub innego oznaczenia indywidualizującego sponsora w związku ze sponsorowaniem. 4.1.2. Informacja handlowa w świetle u.ś.u.d.e. Termin „informacja handlowa” został zdefiniowany w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elek- troniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem informacją handlową jest każda informacja przeznaczona bezpośrednio lub pośrednio do promowania towarów, usług lub wi- zerunku przedsiębiorcy lub osoby wykonującej zawód, której prawo do wykonywania zawodu jest uzależnione od spełnienia wymagań określonych w odrębnych ustawach. Informacja handlowa powin- na zawierać: oznaczenie podmiotu, na którego zlecenie jest rozpo- wszechniana, oraz jego adresy elektroniczne, wyraźny opis form działalności promocyjnej, wszelkie informacje, które mogą mieć wpływ na określenie zakresu odpowiedzialności stron, w szczegól- ności
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Reklama. Aspekty prawne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: