Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00154 003113 18774542 na godz. na dobę w sumie
Rekomendacje giełdowe a ceny akcji - ebook/pdf
Rekomendacje giełdowe a ceny akcji - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 188
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8142-969-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> finanse
Porównaj ceny (książka, ebook (-18%), audiobook).

Problematyka efektywnego inwestowania niezmiennie jest tematem intrygującym i aktualnym. Ze względu na internetową rewolucję i galopujący rozwój technologii mobilnych dostęp do rynku kapitałowego ma coraz większa grupa osób. Rynek kapitałowy jest jednak środowiskiem bardzo dynamicznym i wymagającym od inwestorów szerokiej wiedzy oraz umiejętności kontroli przepływu istotnych informacji. W naturalny sposób pojawia się więc potrzeba tworzenia narzędzi wsparcia procesów inwestycyjnych, które poprawiłyby dostępność inwestycji giełdowych dla osób niebędących specjalistami z zakresu ekonomii i finansów. Niewątpliwie takimi narzędziami są wyceny w postaci rekomendacji.

W monografii omówiono możliwości wykorzystania opracowań przygotowywanych przez domy maklerskie w celu osiągania ponadprzeciętnych zysków w krótkoterminowym horyzoncie. Przedstawiono też wybrane cechy rekomendacji, które determinują ich faktyczny wpływ na ceny spółek. Prezentowane analizy pozwoliły na utworzenie narzędzi mogących zwiększyć poziom efektywności decyzji inwestycyjnych dokonywanych zarówno przez profesjonalnych, jak i indywidualnych inwestorów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Jakub Keller – Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Katedra Finansów Korporacji, 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 39 RECENZENT Krzysztof Borowski REDAKTOR INICJUJĄCY Beata Koźniewska REDAKCJA JĘZYKOWA I TECHNICZNA Monika Wolska-Bryl SKŁAD I ŁAMANIE Monika Wolska-Bryl KOREKTA TECHNICZNA Anna Sońta PROJEKT OKŁADKI Agencja Reklamowa efectoro.pl Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Depositphotos.com/Rawpixel Wydrukowano z gotowych materiałów dostarczonych do Wydawnictwa UŁ © Copyright by Jakub Keller, Łódź 2020 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2020 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.09551.19.0.M Ark. druk. 11,75 ISBN 978-83-8142-968-9 e-ISBN 978-83-8142-969-6 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 Spis treści Wstęp Rozdział 1 Rekomendacja jako produkt domu maklerskiego 1.1. Główne akty prawne dotyczące obrotu giełdowego 1.2. Rola Komisji Nadzoru Finansowego 1.3. Działalność domów maklerskich 1.4. Dom maklerski instytucją zaufania – etyka maklerska 1.5. Rekomendacja giełdowa jako produkt domu maklerskiego 1.6. Zawartość rekomendacji giełdowych oraz metody wycen w nich wykorzystywane 1.7. Podsumowanie Rozdział 2 Skuteczność rekomendacji maklerskich w świetle dotychczasowych badań naukowych 2.1. Wyniki badań potwierdzających użyteczność rekomendacji maklerskich na rynkach światowych 2.2. Wyniki badań negujących użyteczność rekomendacji maklerskich na rynkach świa- towych 2.3. Funkcjonowanie i użyteczność rekomendacji na polskim rynku kapitałowym 2.4. Metody i narzędzia wykorzystywane w ocenie użyteczności rekomendacji giełdo- wych 2.5. Podsumowanie Rozdział 3 Wpływ publikacji rekomendacji na notowania akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie 3.1. 3.2. Cele i hipotezy Metodyka i zakres badania 3.2.1. Zakres przedmiotowy 3.2.2. Zakres czasowy 3.2.3. Metodyka badania 7 13 14 22 29 36 40 49 67 71 72 85 94 99 111 113 114 117 117 119 120 6 Spis treści 3.3. Struktura badanych rekomendacji giełdowych 3.4. Weryfikacja oddziaływania rekomendacji na notowania giełdowe akcji 3.5. Determinanty poprawności reakcji rynku na rekomendacje 3.6. Podsumowanie Zakończenie Bibliografia Spis tabel, rysunków i wykresów 134 147 155 164 167 177 187 Wstęp Rynek kapitałowy jest nierozłącznym elementem związanym z rozwiniętą gospodarką wolnorynkową. Stanowi on miejsce wymiany dóbr kapitałowych, otwarte na bardzo szeroką grupę przedsiębiorców i inwestorów. W Polsce ry­ nek kapitałowy, funkcjonujący w swojej najnowszej odsłonie, istnieje stosunko­ wo niedługo. Ze względu na miniony ustrój gospodarczy, zdominowany przez własność państwową oraz centralne planowanie gospodarcze, jego istnienie było nieuzasadnione, a z punktu widzenia władzy wręcz niepożądane. Po roku 1990 i dynamicznej zmianie w Polsce dotyczącej pojmowania własności oraz gospoda­ rowania nią, rynek kapitałowy zyskał silną pozycję w polskiej gospodarce. Dyna­ mika jego zmian, jaką obserwujemy w ostatnich latach, wskazuje, iż jest to jeden z najszybciej rozwijających się rynków giełdowych w regionie Europy Środkowo­ ­Wschodniej, z bardzo dobrymi perspektywami na kolejne lata. Ze względu na internetową rewolucję i galopujący rozwój technologii mobil­ nych, dostęp do tego rynku ma coraz większa grupa inwestorów. Także dzięki roz­ wojowi inżynierii finansowej oraz powstawaniu nowych produktów i rozwiązań systemowych, rynek ten nie jest już kojarzony tylko i wyłącznie z elitą finansową, lecz tworzy coraz szerszą ofertę dla drobnych inwestorów. Z pewnością proces ten jest wspomagany również przez instytucje pośredniczące i obsługujące obrót giełdowy, jakimi są domy maklerskie, które proponują coraz lepsze rozwiązania dla indywidualnych inwestorów poprzez prowadzenie działalności edukacyjnej, aktywną politykę kosztową wobec klientów oraz proponowanie coraz lepszych i prostszych aplikacji umożliwiających szybki i łatwy dostęp do rynku za pośred­ nictwem Internetu. Należy podkreślić, że w dużej mierze działania poszerzające dostęp do tego rodzaju inwestycji są zjawiskiem dobrym i pożądanym w nowo­ czesnej gospodarce, jednak mogą stanowić również pewne zagrożenia z punktu widzenia tego rynku. Pomimo że zazwyczaj przy zakładaniu rachunku maklerskiego pojawia­ ją się pytania ogólne, dotyczące wykształcenia i doświadczenia rynkowego, nie mają one na celu ustalenia możliwości założenia rachunku brokerskiego, lecz 8 Wstęp co najwyżej służą do celów statystycznych i dla potrzeb negocjacji kosztów roz­ liczeń transakcyjnych klienta. Według danych Komisji Nadzoru Finansowe­ go, na rynkach finansowych, a szczególnie na rynku Forex, 4 na 5 inwestorów traci zainwestowane pieniądze1. Tak negatywna tendencja wynika oczywiście z bardzo wielu czynników, ale głównymi, które należałoby tu podkreślić, są: brak wiedzy, duża dynamika rynku oraz ilość paradygmatów na nim funkcjonujących, a także ilość informacji, które docierają do inwestorów2. Duża ilość danych i krótki czas na ich analizę powoduje wiele trudności z odizolowaniem istotnych danych od szumu informacyjnego, co prowa­ dzi do podejmowania decyzji pod wpływem niewłaściwych impulsów oraz zniekształcanych heurystycznie. Ze względu na to, iż rynek kapitałowy jest środowiskiem bardzo dynamicznym i wymagającym od inwestorów sze­ rokiej wiedzy oraz umiejętności kontroli przepływu istotnych informacji, w naturalny sposób pojawia się potrzeba tworzenia narzędzi wsparcia procesów inwestycyjnych, które poprawiłyby dostępność inwestycji giełdowych dla osób niekoniecznie będących specjalistami z zakresu ekonomii i finansów. Niewątpli­ wie takim narzędziem są wyceny specjalistyczne w postaci rekomendacji makler­ skich. Są to raporty wykonywane przez specjalistyczne instytucje, posiadające odpowiednie zaplecze kadrowe oraz dostęp do stosownych danych, co umożli­ wia wykonywanie raportów na poziomie często zupełnie niedostępnym dla inwe­ storów indywidualnych, a nawet części instytucjonalnych. Ponadto opracowania te są tworzone według odpowiednich wytycznych ustawowych oraz standardów zawodowych. Rekomendacje nie są jednak pozbawione wad, a ich skuteczność i siła oddzia­ ływania na rynek są obiektami badań naukowych na całym świecie. Rola reko­ mendacji na rynku kapitałowym pozostaje kwestią otwartą, wpisującą się w szero­ ki zakres badań dotyczących efektywności rynków oraz strategii inwestycyjnych. Efektywność informacyjna rynku jest zagadnieniem bardzo pojemnym i szerokim, a jego analiza w nowoczesnej gospodarce wymagałaby uwzględnie­ nia setek zmiennych pod kątem ich wpływu na rynek. W niniejszej pracy skon­ centrowano się na części tego zagadnienia, a dokładnie na dyskontowaniu przez rynek informacji pochodzących z rekomendacji maklerskich. Rozważania na ten temat należałoby zacząć od stwierdzenia, że dane dochodzące do inwesto­ rów na rynku mogą mieć różny charakter i punkt odniesienia, dając informacje 1 Komunikat w sprawie wyników osiąganych przez inwestorów na rynku forex z 2 lipca 2013 r. Patrz: https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/KNF_forex_2_07_2013.pdf [dostęp: 6.10.2017]. 2 Patrz przykładowo badania: D. Zarzecki, T. Matecki, Rekomendacje biur maklerskich – próba analizy, [w:] D. Zarzecki (red.), Zarządzanie finansami. Inwestycje i wycena przedsiębiorstw, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2006, s. 261–276. Wstęp 9 o charakterze makroekonomicznym, politycznym, czy też dotyczące bezpośred­ nio podmiotu giełdowego. Z punktu widzenia autora, rekomendacja domu maklerskiego stanowi bardzo specyficzną informację dla inwestora, ponieważ jest ona pewnego rodzaju kompi­ lacją wielu czynników i danych pochodzących z wszystkich wymienionych grup. Rekomendacja giełdowa zazwyczaj tworzona jest z wykorzystaniem analizy funda­ mentalnej, której założeniem jest wycena z uwzględnieniem sytuacji przedsiębior­ stwa na wielu płaszczyznach, od globalnej, aż do sytuacji wewnątrz samej firmy. Oznacza to, że efekt końcowy pokazujący pewną predykcję analityka co do przy­ szłości przedsiębiorstwa, powinien być oparty na szerokim zakresie informacji, przetworzonych i skompensowanych w bardzo lakoniczny komunikat typu „kup”/ „sprzedaj”. Tego typu informacja stanowi bardzo jasny sygnał dla odbiorcy raportu i w połączeniu z prestiżem instytucji domu maklerskiego, jako wyspecjalizowa­ nego podmiotu w zakresie obrotu giełdowego, może stanowić silną przesłankę do wykonania inwestycji zgodnej z jego zaleceniem. Ustawodawca, zauważając po­ tencjalną wagę rynkową takich raportów, usankcjonował możliwość ich tworze­ nia, dając ją jedynie licencjonowanym podmiotom, co zdaniem autora zwiększa ich możliwości oddziaływania na rynek. Należy się jednak zastanowić, czy analitycy zawsze są precyzyjni w swoich oce­ nach w zakresie tworzenia rekomendacji i czy przedstawiane przez nich informa­ cje są faktycznie dyskontowane przez inwestorów w ich inwestycjach. Zdaniem autora pojemność informacyjna rekomendacji, prestiż domów maklerskich oraz stałe poszukiwanie przez inwestorów przesłanek do dokonywania inwestycji są czynnikami, które mogą różnicować zakres oddziaływania rekomendacji na rynek i stanowią podstawę do podjęcia oceny faktycznego wpływu takich raportów na polski rynek giełdowy. Ze względu na mechanizmy nim rządzące, skupiające się głównie wokół gry popytu i podaży, efekty wpływu pojawienia się rekomendacji maklerskich powinny być zauważalne i odzwierciedlone w ruchach cen akcji, któ­ re można powiązać z publikacją tychże raportów. Wpływ rekomendacji na notowania giełdowe jest tematem badanym już od lat 70. XX wieku. Jedną z pierwszych prac na ten temat opublikowali Davies i Canes3, udowadniając oddziaływanie upublicznienia rekomendacji na zmiany cen giełdowych. Ich praca zainspirowała powstanie wielu kolejnych opracowań, weryfikujących omawiane zjawisko na różnych rynkach światowych, w których autorzy posługiwali się różnymi metodami badawczymi i opierali swoje badania na próbach o różnym charakterze i zakresie. Warto tu przytoczyć pracę Sticke­ la4, który jako jeden z pierwszych zbadał wpływ rekomendacji na stosunkowo 3 4 P. Davies, M. Canes, Stock Prices and the Publication of Second-Hand Information, „The Journal of Business” 1978, vol. 51, no. 1, s. 43–56. S. Stickel, The Anatomy of the Performance of Buy and Sell Recommendations, „Financial Ana- lysts Journal” 1995, vol. 51, no. 5, s. 25–39. 10 Wstęp dużej próbie badawczej i sformułował wnioski w zakresie zarówno oddziaływania raportów na rynek, jak i ich struktury. Walker i Hatfield5 zaprezentowali zbliżone analizy, lecz w przeciwieństwie do Stickela, w swoich badaniach nie posługiwali się analizą zdarzeń, lecz weryfikowaniem skuteczności rekomendacji przez pry­ zmat portfeli inwestycyjnych konstruowanych w oparciu o publikowane wyceny. Jednak mimo odmiennego podejścia metodycznego uzyskali oni zbieżne wnio­ ski, wskazujące na zasadność wykorzystywania rekomendacji w konstruowa­ niu strategii inwestycyjnych. Na gruncie polskim istotne badania w omawianym zakresie przeprowadził Gurgul6, który podjął jedną z pierwszych prób anali­ zy krótkookresowej oddziaływania rekomendacji na ceny na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Jego badania wskazały, że polski rynek giełdo­ wy stwarza możliwość uzyskiwania ponadprzeciętnych stóp zwrotu związanych z ukazywaniem się rekomendacji giełdowych. Pozytywne oddziaływanie rekomen­ dacji wykazali również Mielcarz i Podgórski7. W swojej pracy wskazali, że reko­ mendacje pozytywne pozwalają uzyskać ponadprzeciętne stopy zwrotu w średniej wysokości 0,79 , zaś negatywne średnio 0,38 . Najnowsze prace, ujęte w formie monografii, to rozbudowane analizy wykonane przez Prusaka8 oraz Mielcarza9. Obie pracę prezentują interesujące przemyślenia na temat funkcjonowania reko­ mendacji na polskim rynku, przy czym Mielcarz koncentruje się na określeniu krótkoterminowego wpływu wycen maklerów na zmiany cen akcji, natomiast Pru­ sak swoje analizy skupia na ocenie trafności i skuteczności rekomendacji w nieco dłuższej perspektywie (6, 9, 12 miesięcy). Wszystkie powyższe badania wnoszą istotny wkład w rozwój wiedzy na temat funkcjonowania rekomendacji giełdowych na polskim rynku akcji, jednakże ze względu na wysoki stopień szczegółowości wstępnej preselekcji badanych raportów, są one wykonywane na stosunkowo wą­ skich próbach czasowych lub przekrojowych. Warto również zaznaczyć, iż przed­ stawione badania zawierają elementy analizy czynników wpływających na siłę oddziaływania rekomendacji na notowania giełdowe, które zostały rozwinięte w niniejszej pracy. Głównym celem, który postawił sobie autor, jest weryfikacja wpływu publika­ cji raportów analitycznych wykonywanych przez domy maklerskie, na notowania akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Jednym z dodatkowych 5 M. Walker, G. Hatfield, Professional Stock Analysts’ Recommendations: Implications for indi- 6 7 8 9 vidual investors, „Financial Services Review” 1996, vol. 5, no. 1, s. 13–29. H. Gurgul, Analiza zdarzeń na rynkach akcji. Wpływ informacji na ceny Papierów Wartościo- wych, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2006, s. 1–231. P. Mielcarz, B. Podgórski, Wpływ negatywnych i neutralnych rekomendacji na osiąganie po- nadprzeciętnych stóp zwrotu na GPW w latach 2005–2006, „Studia i Prace Wydziału Nauk Eko- nomicznych i Zarządzania” 2008, nr 7, s. 533–543. B. Prusak, Wielokryterialna analiza rekomendacji giełdowych, CeDeWu, Warszawa 2015. P. Mielcarz, Krótkookresowy wpływ rekomendacji na rynek giełdowy w Polsce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2016. Wstęp 11 celów jest zweryfikowanie wniosków wynikających z dotychczas przeprowadzo­ nych badań zarówno dla rynku polskiego, jak i innych giełd światowych. Badanie zostało przeprowadzone na relatywnie dużej próbie badawczej, zawierającej bli­ sko 12 000 obserwacji z lat 2005–2016. Oznacza to więc podjęcie badań na próbie szerszej niż wcześniejsze prace dotyczące rynku polskiego. Wartość dodana pre­ zentowanych analiz jest również związana z wnioskowaniem odnoszącym się do zmiennych częściowo weryfikowanych we wcześniejszych badaniach, ale również prezentujących inne czynniki determinujące sposób postrzegania rekomendacji na potrzeby dokonywania decyzji inwestycyjnych. Prezentowane badanie wyko­ rzystuje narzędzia opisane i ugruntowane w literaturze światowej. Jednakże w za­ kresie badania determinant skuteczności wpływu rekomendacji na notowania, wykorzystano badanie prawdopodobieństwa oparte na modelu logitowym, który mimo wykorzystywania w badaniach nad rekomendacjami u innych autorów, czę­ sto stosowany jest w nieco innym kontekście i odnosi się do różnych, szerszych aspektów badanego zjawiska. Rozdział 1 Rekomendacja jako produkt domu maklerskiego Rozdział pierwszy skupia się na zaprezentowaniu rekomendacji giełdowych zarówno pod kątem tworzących je domów maklerskich, ich zawartości oraz za- sad i przepisów regulujących ich funkcjonowanie. Jego celem jest określenie roli omawianego produktu, zasad przyświecających jego tworzeniu, zarówno z punktu widzenia prawa, etyki, jak i konstrukcji oraz zawartości. W pierwszej kolejności jednak zaprezentowano regulacje prawne dotyczące funkcjonowania systemu, rynku oraz omawianego produktu domu maklerskiego, którym jest rekomenda- cja giełdowa. Ważnym elementem, który również wyeksponowano w niniejszym rozdziale jest rola Komisji Nadzoru Finansowego w nadzorowaniu rynku kapita- łowego – szczególnie domów maklerskich. Opisano także najczęściej pojawiają- ce się naruszenia związane z nieprawidłowym wykorzystaniem informacji przez te instytucje. W dalszej części rozdziału zaprezentowano szczegółowy charak- ter działalności domów maklerskich zgodnie z ustawą o obrocie instrumentami finansowymi, jak również zaprezentowano zasady etyki zawodowej maklerów i do- radców inwestycyjnych. Powodem przedstawienia tych zasad jest fakt, iż z punktu widzenia celu utworzenia rekomendacji giełdowych przez osoby pracujące w tych profesjach, stają się one osobami zaufania publicznego. Dostrzega to również usta- wodawca, określając zakres, zawartość oraz zasady tworzenia i odpowiedzialności za stworzone raporty analityczne. Zaprezentowane w rozdziale zasady ustawowe i etyczne dotyczące funkcjonowania maklerów i doradców inwestycyjnych pozwa- lają lepiej zrozumieć rolę maklera w procesie tworzenia i dystrybuowania wycen spółek. Rozdział ujmuje również aspekty związane z zawartością rekomendacji giełdowych, zarówno pod kątem formalnym, jak i metodycznym. Zaprezentowa- no sposób realizacji wymogów ustawowych odnośnie zawartości wycen wykony- wanych przez domy maklerskie, jak również dokonano przeglądu sposobów wy- ceny przedsiębiorstwa na potrzeby rekomendacji. 14 Rozdział 1. Rekomendacja jako produkt domu maklerskiego 1.1. Główne akty prawne dotyczące obrotu giełdowego Historia Giełdy Papierów Wartościowych, w swojej najnowszej odsłonie, którą znamy aż do dziś, rozpoczyna się w roku 1991, choć jej podwaliny zostały podło- żone już w październiku 1990 r., kiedy to Polska podpisała umowę o współpracy z Francją, która dążyła do uruchomienia giełdy papierów wartościowych w War- szawie. Akt założycielski spółki akcyjnej GPW S.A. został podpisany 12 kwietnia 1991 r. i już 4 dni później odbyła się pierwsza sesja giełdowa na warszawskim par- kiecie. Od tego czasu rozwój rynku kapitałowego w Polsce, a także poszerzanie jego oferty, zwiększanie ilości uczestników, poprawa kontroli oraz bezpieczeństwa, a także procesy globalizacyjne determinowały liczne zmiany w prawie regulują- cym funkcjonowanie giełdy w Polsce1. Możemy wskazać na 10 podstawowych ustaw regulujących bezpośrednio obrót na warszawskiej giełdzie2: 1) Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym, 2) Ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o nadzorze nad ryn- kiem kapitałowym oraz niektórych innych ustaw, 3) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, 4) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, 5) Ustawa z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw, 6) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadza- nia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, 7) Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, 8) Ustawa z dnia 15 stycznia 2015 r. o obligacjach, 9) Ustawa z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych, 10) Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym przede wszystkim określa orga- nizację, zakres oraz cel sprawowania nadzoru nad rynkiem finansowym. Precyzuje ona, że dozór ten dotyczy sektora bankowego, definiowanego zgodnie z przepisa- mi Ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz.U. 2002, nr 72, poz. 665, z późn. zm.), sektora emerytalnego, określonego w Ustawie z 28 sierpnia 1997 r. (Dz.U. 2004, nr 159, poz. 1667, z późn. zm.), sektora ubezpieczeniowego, okre- ślonego w Ustawie z 22 maja 2003 r. (Dz.U. 2003, nr 124, poz. 1151, z późn. zm.) 1 2 https://www.gpw.pl/historia [dostęp: 12.02.2017] oraz https://www.gpw.pl/wazne_daty [dostęp: 12.02.2017]. https://www.knf.gov.pl/regulacje/regulacje_prawne/Akty_prawne/index.html [dostęp: 12.02.2017]. 1.1. Główne akty prawne dotyczące obrotu giełdowego 15 oraz rynku kapitałowego, którego zakres reguluje Ustawa z 29 lipca 2005 r. (Dz.U. 2005, nr 183, poz. 1538 oraz 2006, nr 104, poz. 708)3. Ponadto ustawa nakreśla cel nadzoru nad rynkami finansowymi, który określa jako zapewnienie prawidłowe- go funkcjonowania tego rynku, jego stabilności oraz bezpieczeństwa, jak również przejrzystość i budowę zaufania do rynku finansowego oraz zapewnienie ochrony interesów uczestników rynku4. W rozdziale drugim niniejszego aktu prawnego szczegółowo określono zasady powoływania oraz działania Komisji Nadzoru Fi- nansowego. Kluczowym jest określenie kompetencji kontrolnych i interwencyj- nych Komisji oraz jej odpowiedzialność i obowiązki sprawozdawcze5. Uzupełnienie ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym stanowi Ustawa z 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015, poz. 1260). W pierwszej części ustawy zmo- dyfikowano zapisy dotyczące finansowania i wydatkowania środków przez KNF6. Ponadto ustawa zmienia zapisy dotyczące prawa bankowego w zakresie udzielania informacji właściwym władzom nadzorczym w celu usprawniania procedur nad- zorczych, a także doprecyzowuje kwestie związane ze składkami przeznaczony- mi na finansowanie KNF7. Nowe zapisy dostosowawcze dotyczą również ustawy o giełdach towarowych i precyzują zapisy odnoszące się do składek przeznacza- nych przez te giełdy na rzecz KNF. W podobnym zakresie modyfikowana jest usta- wa o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym, czy też ustawa o obrocie instru- mentami finansowymi, ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych8. Ustawa z 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym jest, w prze- ciwieństwie do ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, zbiorem przepisów precyzyjnie kierowanych do rynków kapitałowych w Polsce. Przede wszystkim ma na ona celu określenie organizacji oraz trybu wykonywania nadzoru nad rynkiem kapitałowym, odnosząc się przy tym do innych ustaw szczegółowych, regulujących instytucje oraz obrót papierami wartościowymi przynależnymi do tego rynku9. Ustawa określa również Komisję Nadzoru Finansowego jako organ nadzoru nad rynkiem, ustalając jednocześnie zakres współpracy KNF z ministrem do spraw finansów publicznych oraz Komisją Europejską. W art. 5 określono również katalog 3 4 5 6 7 8 9 Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym, Dz.U. 2006, nr 157, poz. 1119, art. 1. Ibidem, art. 2. Ibidem, art. 3–12. Ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2015, poz. 1260, art. 1. Ibidem, art. 2. Ibidem, art. 3–7. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, Dz.U. 2005, nr 183, poz. 1537. 16 Rozdział 1. Rekomendacja jako produkt domu maklerskiego instytucji, które podlegają nadzorowi Komisji. Katalog tych podmiotów obejmuje 25 pozycji, w tym firmy inwestycyjne, banki powiernicze, krajowy depozyt Papie- rów Wartościowych, emitentów dokonujących oferty publicznej Papierów Wartoś- ciowych, fundusze inwestycyjne, giełdowe izby rozrachunkowe, a także towarowe domy maklerskie w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych oraz zagraniczne osoby prawne, prowadzące na terytorium Polski działalność maklerską10. Poza szczegółowymi zapisami dotyczącymi sposobu funkcjonowania KNF, ustawa precyzuje schemat oraz zakres wymiany informacji pomiędzy Komisją a or- ganami innych państw członkowskich, również sprawujących działania nadzorcze nad rynkami kapitałowymi w Unii Europejskiej, wyraźnie zaznaczając wyłączenia z obowiązku udzielania informacji w przypadkach, które mogłyby być niekorzyst- ne z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa polskiego11. Zapisy odnoszące się do wymiany informacji również precyzują możliwość wymiany danych pomiędzy organami nadzorczymi, dotyczących domów maklerskich, wykonujących działal- ność poza granicami Polski. Informacje te mogą dotyczyć struktury własnościo- wej, płynności oraz wypłacalności domu maklerskiego, czynników ryzyka oraz procedur zarządzania i procedur księgowych w danym domu maklerskim, także nadzoru sprawowanego nad nim, jego zakresu, a także wystąpienia zaburzeń płyn- ności oraz sposobu uwzględniania informacji przekazanych przez organ nadzoru w państwie Unii, w którym dom maklerski prowadzi działalność12. Zgodnie z jednym z głównych celów funkcjonowania KNF, jakim jest dąże- nie do maksymalnej przejrzystości funkcjonowania rynku kapitałowego, ustawa zakłada również, że Komisja może w drodze uchwały zdecydować o przekazaniu do publicznej wiadomości informacji o naruszeniu przez dom maklerski ustawy o obrocie instrumentami finansowymi wraz z danymi dotyczącymi podmiotu, który dokonał naruszenia, jak również imienia i nazwiska osoby, która jest za nie odpowiedzialna13. W tym kontekście oczywiste jest, że Komisja musi posiadać kompetencje do wykonywania kontroli, w wyniku których mogą zostać wykryte naruszenia. Art. 26 precyzuje jednoznacznie, że KNF ma możliwość dokonania kontroli domu maklerskiego lub jego oddziału, w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, znajdującego się na terytorium Rzeczypospoli- tej Polskiej. Kontrola dotyczyć może działalności maklerskiej danego podmiotu, a także w przypadku firmy zagranicznej – badania zgodności prowadzonej dzia- łalności z przepisami obowiązującymi na terytorium Polski. Ponadto pracownicy Komisji mają prawo wizytować dom maklerski w celu sprawdzenia prawidłowości realizacji programów nadzorczych, o których mowa w art. 110 ustawy o obrocie 10 Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze…, art. 3–5. 11 12 13 Ibidem, art. 20–21. Ibidem, art. 21a. Ibidem, art. 25, p. 2b. 1.1. Główne akty prawne dotyczące obrotu giełdowego 17 instrumentami finansowymi, tj. postępowanie dotyczące wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności14. Kolejnym niezmiernie istotnym aktem prawnym regulującym funkcjonowanie rynku finansowego w Polsce jest Ustawa z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumen- tami finansowymi, która reguluje zasady, tryb oraz warunki podejmowania i pro- wadzenia działalności w zakresie obrotu papierami wartościowymi, a także inny- mi instrumentami finansowymi. Określa również prawa i obowiązki podmiotów uczestniczących w tym obrocie15. Istotnym elementem rzeczonej ustawy jest bar- dzo szeroki zakres definicji pojęć związanych z funkcjonowaniem rynków kapita- łowych, począwszy od jego zakresu, instrumentów, kończąc na instytucjach, try- bach i rodzajach obrotu giełdowego16. W tym kontekście ustawa definiuje między innymi, że stronami transakcji zawieranych na rynku giełdowym mogą być wy- łącznie firmy inwestycyjne, Krajowy Depozyt lub spółka uprawniona przez ten or- gan do wykonania transakcji oraz spółka prowadząca izbę rozliczeniową. Ponadto stronami transakcji dokonywanych na rynku giełdowym mogą być także, zgodnie z warunkami określonymi w regulaminie giełdy, inne podmioty nabywające i zby- wające instrumenty finansowe we własnym imieniu i na własny rachunek17. Należy tu podkreślić, że ustawa ta jest głównym źródłem prawa dla istnienia i funkcjonowania domów maklerskich w Polsce. Przepisy dotyczące tego rodza- ju instytucji zostały w dużej mierze przedstawione w dziale IV ustawy. Przede wszystkim w art. 69 jasno stwierdzono, iż prowadzenie działalności maklerskiej wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego18. Ponadto ustawa określa ka- talog czynności podlegających pod działalność maklerską. Są nimi19: 1) przyjmowanie i przekazywanie zleceń kupna i sprzedaży instrumentów finansowych, 2) wykonywanie wskazanych transakcji na rachunek osoby zlecającej, 3) zbywanie i nabywanie instrumentów finansowych na własny rachunek, 4) zarządzanie portfelami, w których znajdują się instrumenty finansowe, 5) doradztwo inwestycyjne, 6) oferowanie instrumentów finansowych, 7) świadczenie usług dotyczących umów o subemisje inwestycyjne, usługowe oraz zawieranie i wykonywanie innych umów w analogicznym charakterze, pod warunkiem iż dotyczą one instrumentów finansowych, 8) organizowanie alternatywnego systemu obrotu. 14 Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze…, art. 26 i 37a. 15 Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, Dz.U. 2005, nr 183, poz. 1538, art. 1. Ibidem, art. 2–7. Ibidem, art. 31. Ibidem, art. 69. Ibidem. 16 17 18 19
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Rekomendacje giełdowe a ceny akcji
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: