Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00598 011130 20691741 na godz. na dobę w sumie
Retencja, migracja i przepływy danych w cyberprzestrzeni. Ochrona danych osobowych w systemie bezpieczeństwa państwa - ebook/pdf
Retencja, migracja i przepływy danych w cyberprzestrzeni. Ochrona danych osobowych w systemie bezpieczeństwa państwa - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 344
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8158-374-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja składa się z czterech części, z których pierwsza odnosi się do informacji ogólnych na temat ochrony i dostępu do informacji w cyberprzestrzeni. Omówiono w niej zagadnienia:

W części drugiej o ochronie danych osobowych w cyberprzestrzeni zaprezentowano:

W części trzeciej omówiono cyberbezpieczeństwo oraz autonomię informacyjną i ochronę danych osobowych, w tym:

W części czwartej podjęto problematykę bezpieczeństwa usług łączności elektronicznej. Omówiono:

Mając na uwadze wzmożone działania prawodawcy w kierunku zbudowania nowych mechanizmów bezpieczeństwa informacji w cyberprzestrzeni, a także donośność tych zmian oraz ich wpływ na sytuację prawną zarówno podmiotów publicznych, jak i podmiotów prywatnych, w tym obywateli jako użytkowników Internetu oraz usługobiorców korzystających z usług społeczeństwa informacyjnego – należy się spodziewać, że monografia stanie się dla praktyków prawa przydatnym przewodnikiem po nowych rozwiązaniach, które dokonują ewolucyjnej przebudowy systemu ochrony danych osobowych.

Książka adresowana jest przede wszystkim do praktyków: sędziów, prokuratorów, adwokatów i radców prawnych, jak również do osób zobowiązanych do stosowania przepisów o ochronie danych osobowych, m.in.: urzędników, inspektorów ochrony danych, specjalistów ds. ochrony danych osobowych (w tym specjalistów ds. ochrony danych osobowych dzieci), specjalistów ds. bezpieczeństwa teleinformatycznego, osób zajmujących się udostępnianiem informacji publicznej, osób zapewniających ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego. Cenne wskazówki w książce znajdą także osoby zajmujące się działalnością marketingową, kadrową i księgową, informatycy, a także pracownicy sektora nowych technologii.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział I. Cyberprzestrzeń jako przestrzeń przetwarzania i wymiany informacji w systemach teleinformatycznych § 1. Pojęcie cyberprzestrzeni Definiując pojęcie cyberbezpieczeństwa, ustawodawca nie odwołuje się do pojęcia cyberprzestrzeni, nie używa go też na gruncie ustawy z 5.7.2018 r. o kra- jowym systemie cyberbezpieczeństwa1. Nie jest zarazem przypadkowe, że zde- cydował się na umieszczenie i zdefiniowanie pojęcia cyberprzestrzeni w treści ustaw o stanach nadzwyczajnych, tj. ustawy o stanie wojennym oraz o kompe- tencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości kon- stytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 ust. 1b)2, a także ustawy o stanie wyjątkowym (art. 2 ust. 1a)3 oraz ustawy o stanie klęski żywiołowej (art. 3 ust. 1 pkt 4)4. W uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej5 to po- jęcie do systemu prawa wskazano, że „biorąc pod uwagę ogromne zagrożenia związane z informatyzacją administracji publicznej i gospodarki narodowej, istnieje potrzeba jednoznacznego wskazania, że jedną z przyczyn wprowadze- 1 Dz.U. z 2018 r. poz. 1560. 2 Ustawa z 29.8.2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1932). 3 Ustawa z 21.6.2002 r. o stanie wyjątkowym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1928). 4 Ustawa z 18.4.2002 r. o stanie klęski żywiołowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1897). 5 Ustawa z 30.8.2011 r. o zmianie ustawy o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczel- nego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospo- litej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 222, poz. 1323). 3 Część I. Ochrona i dostęp do informacji... nia stanu nadzwyczajnego (o charakterze szczególnym) mogą być działania i zdarzenia w cyberprzestrzeni”6. Przez pojęcie cyberprzestrzeni, zgodnie z przyjętą na gruncie ustaw o sta- nach nadzwyczajnych definicją, ustawodawca rozumie przestrzeń przetwarza- nia i wymiany informacji tworzoną przez systemy teleinformatyczne, okre- ślone w art. 3 pkt 3 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizują- cych zadania publiczne7, wraz z powiązaniami pomiędzy nimi oraz relacjami z użytkownikami. W treści definicji obecne jest zarówno pojęcie informacji, jak i pojęcie systemów teleinformatycznych, które to pojęcia – jak się wy- daje – stanowią jądro definicji cyberprzestrzeni. Zważywszy na użycie wyrażeń „powiązania między nimi” (tj. systemami teleinformatycznymi) oraz „relacje z użytkownikami”, których to rodzajów powiązań ani relacji ustawodawca nie kataloguje, można próbować dowodzić, że definicja cyberprzestrzeni ma cha- rakter definicji zakresowej niepełnej. Definicje niepełne z założenia nie wymie- niają wszystkich elementów zakresu, lecz ograniczają się jedynie do wyróżnie- nia przykładu tych elementów. Spostrzeżenie to może jednak także prowadzić do postawienia tezy przeciwnej, zgodnie z którą racjonalnie działający usta- wodawca nie dokonywał konkretyzacji rodzajów ani cech relacji i powiązań istniejących pomiędzy podmiotami (użytkownikami) cyberprzestrzeni, chcąc osiągnąć cel, jakim było objęcie tym terminem wszelkich rodzajów aktywno- ści, niezależnie od statusu podmiotów, czasu, miejsca czy celu ich podjęcia, przy zastrzeżeniu, że aktywność ta następuje z wykorzystaniem systemów te- leinformatycznych, a jej przedmiotem jest informacja8. 6 W uzasadnieniu zauważono, że „obecnie obserwuje się niezwykle dynamiczny proces prze- noszenia aktywności ludzkiej w przestrzeń wirtualną, będącą składową obszaru cyberprzestrzeni. Dotyczy to nie tylko działalności osób fizycznych, ale również administracji publicznej, przedsię- biorców, organizacji społecznych i innych podmiotów. Działalność w cyberprzestrzeni staje się nieodzownym elementem funkcjonowania państwa i społeczeństwa. Należy jednak zauważyć, że postępujący proces informatyzacji, obok niewątpliwych korzyści, rodzi również określone zagro- żenia. W szczególności dotyczy to możliwości wykorzystania cyberprzestrzeni w celach sprzecz- nych z interesami państwa i jego obywateli” (zob. Uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy VI kadencji Nr 4355). 7 Ustawa z 17.2.2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania pu- bliczne (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 570). 8 J. Taczkowska-Olszewska, Bezpieczeństwo informacyjne jako kategoria prawna. Ujęcie teo- retyczne, w: W. Kitler, J. Taczkowska-Olszewska (red.), Bezpieczeństwo informacyjne. Aspekty prawno-administracyjne, Warszawa 2017, s. 53. 4 Rozdział I. Cyberprzestrzeń jako przestrzeń przetwarzania... Sposób definiowania cyberprzestrzeni, a także miejsce w systemie aktów prawnych, w którym została umieszczona ta definicja, przesądzają zarówno o potrzebie nierozdzielnej ochrony treści informacji i metod jej przesyłu, re- jestrowania, generowania i magazynowania, jak i – z drugiej strony – o ran- dze informacji w hierarchii dóbr prawnie chronionych. Ranga informacji nie wzrosła bynajmniej tylko z tego powodu, że w dobie społeczeństwa infor- macyjnego9 stała się czynnikiem wzrostu gospodarczego państw10, ale przede wszystkim dlatego, że dostrzeżona została wartość informacji jako nowego ro- dzaju broni i narzędzia walki wykorzystywanego na arenie piątego – obok lądu, powietrza, wody i przestrzeni kosmicznej – teatru wojny, jakim się stała cyberprzestrzeń11. Stanowi ona de facto synonim „przestrzeni informacyjnej” rozumianej jako zagregowane zasoby informacyjne dostępne dla jednostki przy użyciu systemu teleinformatycznego. Cyberprzestrzeń może być zatem 9 K. Chałubińska-Jentkiewicz i M. Karpik dokonali przeglądu stanowisk dotyczących spo- sobu definiowania społeczeństwa informacyjnego, wychodząc od pierwotnego użycia tego ter- minu przez Tadao Umesao, który w artykule na temat ewolucyjnych teorii społeczeństwa opartych na przemysłach informacyjnych zastosował go w 1963 r. do opisu japońskiej gospodarki opartej na informacji i technologii. Następnie było ono używane zamiennie z pojęciem ery informacyj- nej i cywilizacji informacji. W dokumentach UE wizja społeczeństwa informacyjnego pojawiła się w 1993 r. w wydanej przez Komisję Europejską białej księdze. Cele rozwoju społeczeństwa infor- macyjnego zostały szczegółowo wyrażone w Komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z 19.5.2010 r. „Europejska agenda cyfrowa” (KOM (2010) 245 wersja ostateczna). Do podstawowych celów spo- łeczeństwa informacyjnego zaliczono w szczególności: rozwój jednolitego rynku cyfrowego; in- teroperacyjność; szybki i bardzo szybki dostęp do Internetu; badania i innowacje; zwiększenie umiejętności wykorzystania technologii cyfrowych (zob. K. Chałubińska-Jentkiewicz, M. Karpiuk, Prawo nowych technologii. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2015, s. 57–65). Autorzy przyjmują zarazem, że społeczeństwo informacyjne „to takie, które posiada instrumenty techniczne, prawne ale przede wszystkim ma wiedzę, która pozwala z tych instrumentów korzystać” (ibidem, s. 58). P. Sienkiewicz przyjmuje, że pod pojęciem społeczeństwa informacyjnego należy rozumieć „sys- tem społeczny ukształtowany w procesie modernizacji, w którym systemy informacyjne i zasoby informacyjne determinują społeczną strukturę zatrudnienia, wzrost zamożności społeczeństwa (dochodu narodowego) oraz stanowią o orientacji cywilizacyjnej” (zob. P. Sienkiewicz, Teoria roz- woju społeczeństwa informacyjnego, w: H. Haber (red.), Polskie doświadczenia w kształtowaniu społeczeństwa informacyjnego. Dylematy cywilizacyjno-kulturowe, Kraków 2002, s. 506–507). 10 Powiązanie informacji z gospodarką stanowi istotę definicji społeczeństwa informacyjnego. K. Liedel wskazuje, że czynnikami determinującymi funkcjonowanie gospodarki i społeczeństwa informacyjnego są w szczególności: traktowanie informacji jako dobra ekonomicznego; ok. 50 zatrudnionych w sektorze informacyjnym; wysoki udział sektora informacyjnego w PKB; warun- kowanie przez sektor informacyjny innych sektorów gospodarki (zob. K. Liedel, Transsektorowe obszary bezpieczeństwa narodowego, Warszawa 2011, s. 48–48, cyt. za: M. Lakomy, Cyberprze- strzeń jako nowy wymiar rywalizacji i współpracy państw, Katowice 2015, s. 63). 11 M. Lakomy, Cyberprzestrzeń jako nowy wymiar rywalizacji, s. 63. 5 Część I. Ochrona i dostęp do informacji... postrzegana jako „przestrzeń informacji, którą tworzą łącznie wszystkie sieci komputerowe”12. Pojęcie cyberprzestrzeni rzadko bywa używane na gruncie regulacji po- nadnarodowych13, pomimo że chętnie i często posługuje się nim ustawodawca krajowy14, a także korzysta z niego doktryna i piśmiennictwo. W literaturze wskazuje się, że cyberprzestrzeń jest oddzielną przestrzenią społeczną, w ra- mach której następuje komunikacja i wymiana gospodarcza i która nie może być pozostawiona wyłącznie oddolnej samoregulacji z uwagi m.in. na potrzebę ochrony indywidualnych interesów, takich jak np. ochrona danych osobo- wych, interesu publicznego, ochrona małoletnich czy penalizacja zachowań objętych regulacją prawa karnego15. Pojęcie cyberprzestrzeni jest często ro- zumiane w sposób intuicyjny, przy czym wskazuje się na różne, charaktery- styczne dla tej przestrzeni aspekty. W. Gibson określa cyberprzestrzeń jako „konsensualną halucynację doświadczaną każdego dnia przez miliardy użyt- kowników na świecie”16, a także jako „przestrzeń przepływów” posiadającą różne warstwy o niewyobrażalnym poziomie złożoności17. 12 D.D. Denning, Wojna informacyjna i bezpieczeństwo informacji, Warszawa 2002, s. 25. 13 M. Mróz zauważa, że w prawie międzynarodowym, prawie Unii Europejskiej i w usta- wodawstwie narodowym poszczególnych państw pojęcie cyberprzestrzeni przywoływane jest rzadko, a w tekstach o treści ściśle normatywnej termin „cyberprzestrzeń” pojawia się je- dynie sporadycznie. Pojęcie cyberprzestrzeni nie znajduje się w prawodawstwie m.in.: Wiel- kiej Brytanii, Francji, Niemiec, Austrii i Hiszpanii. W żadnym z wewnętrznych aktów prawnych tych państw nie został użyty termin „cyberprzestrzeń” (odpowiednio: cyberspace, cyberespace, Cyberspace, ciberespacio) jako narzędzie opisu treści normatywnych dotyczą- cych cyberprzestrzeni. Także w dokumentach Unii Europejskiej pojęcie to nie występuje w tekstach o charakterze normatywnym – zob. M. Mróz, Informacja nt. pojęcia cyber- przestrzeni oraz bezpieczeństwa i zagrożenia cyberprzestrzeni w prawie międzynarodowym i w ustawodawstwie wybranych państw demokratycznych (w zw. z drukiem sejmowym nr 4355), http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:3Up-CiLRxrgJ:orka.sejm.go- v.pl/RexDomk6.nsf/0/B73334CDA51F11A1C12578CC0047C0E2/ 24file/i1757-11.rtf+ cd=5 h l=pl ct=clnk gl=pl (dostęp: 5.12.2018 r.); Uzasadnienie projektu ustawy z 30.8.2011 r. o zmia- nie ustawy o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasa- dach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1323), http://orka.sejm.gov.pl/proc6.nsf/opisy/4355.htm (do- stęp: 20.2.2019 r.). 14 Pojęcie cyberprzestrzeni występuje w zarządzeniu Nr 35 Szefa Agencji Bezpieczeństwa We- wnętrznego z 12.9.2014 r. w sprawie Polityki Ochrony Cyberprzestrzeni Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz.Urz. ABW z 2014 r. poz. 32). 15 D. Lubasz, Techniczne, ekonomiczne i prawne uwarunkowania handlu elektronicznego, w: D. Lubasz, Handel elektroniczny. Bariery prawne, Warszawa 2013. 16 W. Gibson, Neuromancer, Katowice 2009, s. 59. 6 Rozdział I. Cyberprzestrzeń jako przestrzeń przetwarzania... Pojęcie cyberprzestrzeni, zdefiniowane w ustawach o stanach nadzwyczaj- nych, pozostaje w łatwym do uchwycenia, funkcjonalnym związku z pojęciem cyberbezpieczeństwa zdefiniowanym w CyberBezpU. Staje się ono bardziej czytelne wówczas, gdy wykładni pojęcia „cyberbezpieczeństwo” dokonuje się przy uwzględnieniu zakresu pojęć „bezpieczeństwo” i „bezpieczeństwo pań- stwa”. W. Wołpiuk zauważa, że „bezpieczeństwo bez użycia odpowiedniego określnika, charakteryzuje niewiele więcej niż pewien abstrakcyjny stan nie- zagrożenia spokoju i pewności, jednakże zostaje niedookreślony co do pod- miotu lub przedmiotu. Po to by wyraz bezpieczeństwo mógł stać się składni- kiem normy prawnej, powodującej jakiś skutek prawny, konieczne jest więc użycie go z odpowiednim określnikiem”18. Na gruncie Konstytucji RP pojęcie bezpieczeństwa (definiendum) jest dookreślane poprzez użycie takich wyrażeń (definiens), jak: ekologiczne (art. 74 ust. 1); zewnętrzne (art. 146 ust. 4 pkt 8); wewnętrzne (art. 146 ust. 4 pkt 7). Ustrojodawca używa także terminów „bez- pieczeństwo obywateli” (art. 5; art. 230 ust. 1); „bezpieczeństwo i nienaruszal- ność granic” (art. 26) oraz „bezpieczeństwo państwa” (art. 45 ust. 2; art. 53 ust. 5; art. 126 ust. 2; art. 130; art. 135). W. Kitler definiuje bezpieczeństwo państwa (narodowe) jako „najważniej- szą wartość, potrzebę narodową i priorytetowy cel działania państwa, jedno- stek i grup społecznych, a jednocześnie proces obejmujący różnorodne środki, gwarantujące trwały, wolny od zakłóceń byt i rozwój narodowy (państwa), w tym ochronę i obronę instytucji politycznej oraz jednostek i całego społe- czeństwa, ich dóbr i środowiska naturalnego przed zagrożeniami, które w zna- czący sposób ograniczają jego funkcjonowanie lub godzą w dobra podlega- jące szczególnej ochronie”19. W ujęciu przedmiotowym pojęcie bezpieczeństwa państwa obejmuje różne jego dziedziny, przy czym – jak zauważa W. Kitler – aby postrzegać dany rodzaj bezpieczeństwa jako rodzaj (dziedzinę) bezpie- czeństwa narodowego, należy ustalić, że: „pojęcie ogólne poszczególnych ro- dzajów bezpieczeństwa jest szersze aniżeli pojęcie każdego z nich jako rodzaju bezpieczeństwa narodowego; poszczególne rodzaje bezpieczeństwa narodo- wego, rozpatrywane z punktu widzenia podmiotu, jakim jest państwo (i spo- 17 E. Szczepaniuk, Bezpieczeństwo struktur administracyjnych w warunkach zagrożeń cyber- przestrzeni państwa, Warszawa 2016, s. 71. 18 W.J. Wołpiuk, Bezpieczeństwo państwa i pojęcia pokrewne. Aspekty konstytucyjnoprawne, w: W. Sokolewicz (red.), Krytyka prawa. Niezależne studia nad prawem, t. 2, Bezpieczeństwo, War- szawa 2010, s. 184. 19 W. Kitler, Bezpieczeństwo narodowe RP. Podstawowe kategorie. Uwarunkowania. System, Warszawa 2011, s. 31. 7 Część I. Ochrona i dostęp do informacji... łeczeństwo) są określone zasięgiem wartości, potrzeb, celów i interesów bez- pieczeństwa narodowego; dany rodzaj bezpieczeństwa w ogóle (ogólnego) nie musi stanowić w całości elementu zbioru, jakim jest bezpieczeństwo naro- dowe”20. Pojęcie bezpieczeństwa bez dodatkowego kwantyfikatora zostało użyte w art. 31 ust. 3 Konstytucji, który spełnia funkcję tzw. ogólnej klauzuli ogra- niczającej, czyli „przepisu określającego w sposób generalny (frontalny) prze- słanki dopuszczalności ograniczania konstytucyjnych praw i wolności”21. Po- trzeba zapewnienia bezpieczeństwa w szerokim rozumieniu, tj. jako stanu, w którym dany podmiot nie odczuwa zagrożeń22, stanowi wartość uzasadnia- jącą wprowadzenie ograniczeń korzystania z innych wartości konstytucyjnych, w szczególności takich jak wolność wypowiedzi, prawo zgromadzeń, wolność przemieszczania się. W doktrynie podkreśla się, że „ograniczenia muszą być konieczne dla państwa demokratycznego. Stąd też konstytucyjne pojęcie bez- pieczeństwa oznacza wolność od zagrożeń dla istnienia państwa demokratycz- nego”23. Przyjąć zatem można, że ustrojodawca objął pojęciem bezpieczeń- stwa zawartym w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wszystkie jego dziedziny, które dookreśla w innych przepisach ustawy zasadniczej24. Bezpieczeństwo, w tym wszystkie jego dziedziny, stanowi wartość o charakterze instrumentalnym słu- żącą ochronie państwa jako dobra samoistnego (dobra autotelicznego)25. Z tego właśnie powodu bezpieczeństwo państwa uzyskuje dwojakiego ro- dzaju status, tj. wartości zasługującej na szczególną ochronę, a zarazem normy 20 Ibidem, s. 45. 21 L. Bosek, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz. Art. 1–86, War- szawa 2016, kom. do art. 31. 22 R. Zięba wskazuje, że bezpieczeństwo w szerokim rozumieniu oznacza „stan pewności, spo- koju, zabezpieczenia oraz jego poczucia, co oznacza brak zagrożeń i ochronę przed niebezpie- czeństwami” (zob. R. Zięba, Kategoria bezpieczeństwa w nauce i stosunkach międzynarodowych, w: D.B. Bobrow, E. Haliżak, R. Zięba (red.), Bezpieczeństwo narodowe i międzynarodowe u schyłku XX wieku, Warszawa 1997, s. 3). 23 K. Wojtyczek, Granice ingerencji ustawodawczej w sferę praw człowieka w Konstytucji RP, Warszawa 1999, s. 184. 24 L. Bosek, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP, Tom I, kom. do art. 31. 25 M. Kordela, dokonując analizy postanowień Konstytucji RP pod kątem hierarchii chronio- nych wartości, a także odwołując się do stanowiska wyrażonego w orzecznictwie Trybunału Kon- stytucyjnego, zauważa, że „państwo występuje jako dobro samoistne, któremu inne wartości mają służyć. Do owych wartości instrumentalnych chroniących byt państwa zalicza się m.in. bezpie- czeństwo państwa, obronność państwa, i związaną z nią neutralność Sił Zbrojnych, tajemnicę pań- stwową i służbową (zob. M. Kordela, Zarys typologii uzasadnień aksjologicznych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Bydgoszcz–Poznań 2001, s. 62). 8 Rozdział I. Cyberprzestrzeń jako przestrzeń przetwarzania... kompetencyjnej o charakterze upoważniającym, a także legalizującym i zobo- wiązującym organy władzy wykonawczej wprost wskazane w przepisach Kon- stytucji do podejmowania działań na rzecz utrzymania bezpieczeństwa, prze- ciwdziałania zagrożeniom oraz reagowania na nie i usuwania ich skutków. Rozwinięcie upoważnień przyznanych organom władzy publicznej w zakresie utrzymania bezpieczeństwa państwa i reagowania na powstające zagrożenia następuje w ustawach szczególnych o stanach nadzwyczajnych26. Uwzględniając sformułowane powyżej spostrzeżenia, można przyjąć, że ochrona cyberprzestrzeni oznacza zadanie państwa realizowane na zasadach wskazanych w CyberBezpU za pośrednictwem wymienionych tam organów27 oraz operatorów usług kluczowych i dostawców usług cyfrowych. Zadanie to obejmuje ochronę danych i usług oferowanych w cyberprzestrzeni, w tym w szczególności ochronę danych osobowych użytkowników systemów infor- matycznych oraz podmiotów świadczących i korzystających z usług cyfrowych w rozumieniu przepisów CyberBezpU. § 2. Obowiązki informacyjne podmiotów publicznych – przesłanki dostępu do informacji Powszechnie przyjmuje się, że informacja jest towarem strategicznym, który należy chronić. Posiadanie odpowiedniej wiedzy stanowi podstawę do podejmowania decyzji na wszystkich szczeblach struktury społeczeństwa, od pojedynczego obywatela, przez podmioty prowadzące działalność gospodar- czą, po organy władzy publicznej. Posiadanie informacji ułatwia planowanie i realizację własnych działań. Pozyskiwanie, wykorzystywanie oraz ochrona informacji stanowi podstawowy element prawidłowego funkcjonowania za- równo państwa, jak i każdego obywatela w życiu codziennym. Ochrona interesu państwa tradycyjnie koncentrowała się na ochronie in- formacji oraz uszczuplaniu sfery prywatnej obywateli poprzez nakładanie 26 J. Taczkowska-Olszewska, Bezpieczeństwo informacyjne jako kategoria prawna, s. 6. 27 Zgodnie z art. 2 pkt 1–3 do organów tych należą w szczególności: CSIRT GOV (Zespół Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego przy ABW); CSIRT MON (Zespół Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego przy MON); CSIR NASK (Zespół Re- agowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego działający przy Naukowej i Akademic- kiej Sieci Komputerowej – Państwowym Instytucie Badawczym), a także wskazane w art. 4 Cy- berBezpU: NBP; Polskie Centrum Akredytacji oraz inne organy właściwe do spraw cyberbezpie- czeństwa. 9 Część I. Ochrona i dostęp do informacji... na nich obowiązków informowania władz o wielu kwestiach z ich życia w celu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. W XX w. uznano, że w interesie publicznym, w szczególności dla eliminowania nieprawidłowości w admini- stracji, potrzebne jest działanie w drugą stronę, polegające na obowiązku in- formowania obywateli o działaniach władzy i przyznaniu im podmiotowego prawa do uzyskiwania informacji o sprawach publicznych28. Prawo do infor- macji zaczęło być standardem współczesnej demokracji i społeczeństwa oby- watelskiego29. Objęcie ustawową ochroną niektórych informacji, a także prawne uregu- lowanie dostępu do nich wskazują, że informacja została przez ustawodawcę zidentyfikowana jako dobro prawne wymagające przyznania mu samodzielnej ochrony30. W doktrynie nie ma jednej definicji informacji. Proponuje się różne interpretacje tego pojęcia. Należy podkreślić, że jest to termin z dziedziny cy- bernetyki i teorii informacji31, którym posługują się przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych32. Badaniem natury informacji zajmuje się współcześnie odrębna dyscyplina nauki wyrosła na gruncie nauk społecznych i technicznych – nauka o informacji33. Dyscyplina ta zajmuje się zapewnieniem efektywnego dostępu do informacji w warunkach gwałtownego i niekontrolowanego roz- rostu zasobów informacyjnych34. Analiza pojęcia informacji proponowanego przez różne dziedziny nauki wskazuje na różne jej aspekty. Po pierwsze, informacją może być zarówno przedmiot materialny, jak i idea, myśl. Po drugie, informację może przeno- 28 G. Szpor, Prawo dostępu do informacji publicznej jako istotny czynnik rozwoju społeczeń- stwa informacyjnego, Roczniki Geomatyki 2009, t. VII, Nr 6(36), s. 89–90. 29 T.R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 30 J. Taczkowska-Olszewska, Dostęp do informacji publicznej w polskim systemie prawnym, 31 T. Górzyńska, Prawo do informacji i zasada jawności administracyjnej – orzecznictwo Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego, Kraków 1999, s. 86. 32 G. Szpor, Pojęcie informacji a zakres ochrony danych, w: P. Fajgielski (red.), Ochrona danych osobowych w Polsce z perspektywy dziesięciolecia, Lublin 2008, s. 7–8. 33 J. Janowski, Technologia informacyjna dla prawników i administratywistów. Szanse i za- grożenia elektronicznego przetwarzania danych w obrocie prawnym i działaniach administracji, Warszawa 2009, s. 74. 34 M. Mucha, Obowiązki administracji publicznej w sferze dostępu do informacji, Wrocław 2008, s. 7. Warszawa 2014. 2002, s. 22. 10 Rozdział I. Cyberprzestrzeń jako przestrzeń przetwarzania... sić gest, dźwięk, symbol – zarówno graficzny, jak i słowny35. Za sprawą di- gitalizacji informacją staje się obecnie dokument, usługa, umowa, pieniądz, praca, rozrywka czy sztuka. Po trzecie, informacja przestaje być traktowana jako wiadomość z jej subiektywnymi konotacjami, a staje się immanentnym kodem tkwiącym w każdej rzeczy. Informacja tworzy własną rzeczywistość (infosferę)36. Prowadzi to do wniosku, że pojęcie informacji ma bardzo szeroki zakres i posiada wiele desygnatów. Wydaje się, że dla definiowania pojęcia informacji większe znaczenie ma ustalenie, czy dany komunikat może być wykorzystany przez człowieka, niż ustalenie sposobu przenoszenia informacji, jej formy i treści. W ujęciu tra- dycyjnym przyjmuje się, że informację stanowią treści intelektualne przetwo- rzone w formę zrozumiałą dla odbiorcy, które mają dla niego realną wartość, zarówno w toku samego poznania, jak i w procesie podejmowania decyzji37. W ujęciu technicznym pojęcie informacji obejmuje także takie przekazy, które mogą, ale nie muszą, służyć poszerzeniu wiedzy, poznaniu rzeczywistości lub ułatwianiu podejmowania jednostkowych decyzji. J. Czekaj na gruncie teorii zarządzania zaproponował wąską i szeroką de- finicję informacji. Zgodnie z wąską definicją informacji obejmuje ona wyłącz- nie wiadomości uzyskiwane w układzie nadawca (człowiek) – odbiorca (czło- wiek) w drodze czynności umysłowej. Szeroka definicja informacji dotyczy nie tylko wiadomości o czymś, ale także każdej decyzji, zakazu, sugestii. Takie uję- cie zakłada, że może ona być przekazywana nie tylko w układzie człowiek – człowiek, ale także w innych systemach, w których funkcjonuje. Rolę nadawcy mogą spełniać istoty żywe, maszyny lub inne obiekty38. Pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej39. Zgodnie z art. 1 DostInfPubU każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w try- bie określonych w ustawie. 35 B. Fischer, W. Świerczyńska-Głownia, Dostęp do informacji ustawowo chronionych, zarzą- dzanie informacją. Zagadnienia podstawowe dla dziennikarzy, Kraków 2006, s. 9. 36 J. Janowski, Technologia informacyjna. Pojęcia, wzajemne relacje, Wrocław–War- szawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1988, s. 82. 37 J. Janowski, Technologia informacyjna. Pojęcia, s. 92. 38 J. Czekaj, Zarządzanie informacją jako funkcja przedsiębiorstwa, w: T. Borkowski, A. Mar- cinkowski, A. Oherow-Urbaniec (red.), W kręgu zarządzania. Spojrzenie multidyscyplinarne, Kra- ków 2000, s. 178. 39 Ustawa z 6.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.). 11 Część I. Ochrona i dostęp do informacji... W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie można wskazać następujące definicje informacji publicznej. WSA w Gliwicach w wyroku z 10.5.2018 r. uznał, że informacją publiczną są wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicz- nej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz go- spodarowania mieniem publicznym40. Podobnie WSA w Łodzi w wyroku z 9.10.2018 r. przyjął, że informacją publiczną jest każda informacja o spra- wach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 DostInfPubU. Przy czym artykuł ten konkretyzuje przedmiot informacji pu- blicznej w sposób przykładowy, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i ro- dzajów informacji. Informację publiczną stanowi wszystko, co wiąże się bez- pośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 DostInfPubU41. H. Izdebski zauważa, że informacją publiczną jest każda informacja o działalności podmiotów zobowiązanych do jej udostępnienia, czyli informacja, która została przez nie wytworzona lub im dostarczona przez osoby trzecie. Informacja publiczna musi mieć walor aktualności oraz być w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, a więc nie ma znaczenia zakres kom- petencji tegoż podmiotu, ale sam fakt jej posiadania42. A. Piskorz-Ryń wska- zuje, że informacja publiczna to każda informacja dotycząca funkcjonowania władzy publicznej, w tym wykonywania zadań publicznych lub zarządzania majątkiem publicznym43. Ustawodawca wprowadził w art. 6 DostInfPubU przykładowy katalog in- formacji i dokumentów stanowiących informację publiczną. Jego podstawową funkcją jest wskazanie najbardziej typowych kategorii informacji publicz- nych44. Pogrupowanie informacji publicznych w pięć podstawowych kategorii służy wyznaczeniu najistotniejszych obszarów tematycznych, które ze względu na swój charakter i wpływ na funkcjonowanie państwa i organów administra- cji publicznej wymagają daleko idącej jawności45. Są to informacje odnoszące 40 Wyr. WSA w Gliwicach z 10.5.2018 r., IV SAB/GI 77/18, Lex Nr 2493163. 41 Wyr. WSA w Łodzi z 9.10.2018 r., II SAB/Łd 84/18, Legalis. 42 H. Izdebski, Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w: H. Iz- debski (red.), Dostęp do informacji publicznej. Wdrażanie ustawy, Warszawa 2001, s. 25. 43 A. Piskorz-Ryń, Dostęp do informacji publicznej – zasady konstrukcyjne ustawy, Kwartalnik Prawa Publicznego 2002, Nr 4, s. 183. 44 M. Jabłoński, Wejście w życie ustawy o dostępie do informacji publicznych, Acta Universi- tatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji 2002, Nr 2396, s. 229–230. 45 M. Nowikowska, J. Sieńczyło-Chlabicz, Prawo prasy do informacji publicznej, w: J. Sień- czyło-Chlabicz (red.), Prawo mediów, Warszawa 2015, s. 77. 12 Rozdział I. Cyberprzestrzeń jako przestrzeń przetwarzania... się do polityki wewnętrznej i zagranicznej, informacje o podmiotach wykonu- jących zadania publiczne, informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów wykonujących zadania publiczne, dane publiczne oraz informacje o majątku publicznym. Pierwszą kategorię stanowią informacje odnoszące się do polityki we- wnętrznej i zagranicznej, obejmujące w szczególności informacje o zamierze- niach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, o projektowaniu ak- tów normatywnych oraz o programach w zakresie realizacji zadań publicz- nych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 DostInfPubU). Należy podkreślić, że w zakresie informacji o polityce wewnętrznej i zewnętrznej chodzi o szeroko rozumianą politykę ad- ministracyjną, tj. praktyczną działalność organów władzy i administracji pu- blicznej w zakresie kształtowania i wykonywania określonych zadań na rzecz państwa i obywateli. Źródłem informacji nie muszą być wyłącznie dokumenty, ale także wypowiedzi osób wchodzących w skład organów władzy ustawodaw- czej lub wykonawczej46. W doktrynie wskazuje się, że tylko w ograniczonym zakresie udostępnieniu podlegają także informacje o prawie. Dostęp do infor- macji o prawie został unormowany w akcie prawnym stanowiącym lex specia- lis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. w ustawie z 20.7.2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych47. Stanowisko to znajduje akceptację w orzecznictwie sądów admi- nistracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udostępnianie tre- ści aktu prawnego zostało wyłączone spod regulacji DostInfPubU48. Druga kategoria – informacje o podmiotach wykonujących zadania pu- bliczne – dotyczy takich podmiotów, jak: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty re- prezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organi- zacyjne samorządu terytorialnego, organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne. Należy podkreślić, że z dyspozycji art. 4 ust. 3 DostInfPubU wynika, że do udzielania informacji publicznej zobowiązane są podmioty będące w jej posia- 46 I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komen- tarz, Lex/el. 2016. 47 T.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1523 ze zm. 48 Wyr. NSA w Warszawie z 19.12.2002 r., II SA 3301/02, MoP 2003, Nr 5, s. 195. 13 Część I. Ochrona i dostęp do informacji... daniu. Oznacza to, iż adresat wniosku jest zobowiązany do udzielenia infor- macji publicznej, jeżeli ją ma, bez względu na to, czy ją samodzielnie wytwo- rzył, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów49. W orzecznictwie sądowym za informację publiczną o podmiotach wyko- nujących zadania publiczne uznano: informację o wysokości wynagrodzenia rzecznika prasowego ministerstwa50, informacje o majątku, którym dysponują podmioty wykonujące zadania publiczne51, informację o kosztach umów pod- pisanych z osobami pełniącymi funkcje publiczne52, informację o wysokości środków z budżetu państwa przeznaczanych na wynagrodzenia związane z wy- konywaniem określonych funkcji w ramach realizowania zadań publicznych53, informacje o statusie prawnym, formie organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach54. Trzecią kategorię stanowią informacje o zasadach funkcjonowania pod- miotów wykonujących zadania publiczne. Przez „zasady funkcjonowania pod- miotów” zobowiązanych do udzielenia informacji rozumie się kwestie do- tyczące sposobu realizacji zadań publicznych oraz podejmowania decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że informację pu- bliczną zawierają wszystkie dokumenty świadczące o sprawności działania or- ganu czy terminowości podejmowanych czynności55. Prawo do informacji pu- blicznej obejmuje zatem kwestie związane z działalnością podmiotów wykonu- jących zadania publiczne56. W takim zakresie stanowi ono gwarancję jawności funkcjonowania podmiotów wykonujących zadania publiczne oraz odnosi się do wszelkich procedur, jakie znajdują zastosowanie w ramach wykonywania przez te podmioty obowiązków. Są to informacje o: 1) 2) 3) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samo- rządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, 49 Wyr. WSA w Szczecinie z 12.4.2018 r., II SAB/Sz 43/18, Legalis. 50 Wyr. WSA w Warszawie z 20.4.2015 r., II SA/Wa 1980/14, Legalis. 51 Wyr. NSA z 18.12.2014 r., I OSK 687/14, Legalis. 52 Wyr. NSA z 11.12.2014 r., I OSK 213/14, Legalis. 53 Wyr. NSA z 11.5.2018 r., I OSK 1586/16, Legalis. 54 Wyr. WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 11.4.2018 r., II SAB/Go 6/18, Legalis. 55 Wyr. WSA w Kielcach z 31.1.2014 r., II SA/Ke 1027/13, Legalis. 56 M. Nowikowska, J. Sieńczyło-Chlabicz, Prawo prasy do informacji publicznej, s. 77. 14 Rozdział I. Cyberprzestrzeń jako przestrzeń przetwarzania... 4) 5) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzyga- nia, 6) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz sposobach i za- sadach udostępniania danych w nich zawartych, 7) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska w zakresie określonym w przepisach odrębnych. Kolejną kategorię stanowią dane publiczne. Ustawodawca nie sformuło- wał definicji normatywnej danych publicznych, jedynie przykładowo wskazał, jakie informacje są objęte tym zakresem. Za dane publiczne uznaje się treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administra- cyjnych i innych rozstrzygnięć oraz dokumentację przebiegu i efektów kon- troli, a także wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją prze- prowadzających; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy wła- dzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego; treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez or- gany władzy publicznej oraz informacje o stanie państwa, samorządów i ich jednostek. W orzecznictwie sądów administracyjnych za dane publiczne zo- stały uznane: protokół z posiedzenia rady pedagogicznej57, ewidencja godzin nadliczbowych58, dokumentacja z kontroli59, umowy zawierane przez jedno- osobową samorządową (gminną) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, w tym dane o kwocie umowy i jej zakresie oraz informacje dotyczące w szcze- gólności zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków60, akta postępowania dyscyplinarnego nauczyciela akademickiego61, wyrok sądowy62, decyzje admi- nistracyjne63, ekspertyzy prawne i opinie sporządzone na rzecz organu zobo- wiązanego do udostępniania informacji publicznej64, postanowienie prokura- 57 Wyr. WSA w Łodzi z 26.9.2014 r., II SAB/Łd 102/14, Legalis. 58 Wyr. WSA w Warszawie z 11.7.2012 r., VIII SAB/Wa 13/12, Legalis. 59 Zob. wyr. NSA z 14.6.2012 r., I OSK 638/12, Legalis; wyr. WSA w Warszawie z 11.10.2013 r., II SAB/Wa 373/13, Legalis; wyr. NSA z 19.8.2014 r., I OSK 2844/13, Legalis; wyr. NSA z 11.3.2015 r., I OSK 817/14, Legalis; zob. także M. Nowikowska, Wystąpienie pokontrolne jako informacja jaw- noźródłowa białego wywiadu, w: W. Kitler, J. Taczkowska-Olszewska (red.), Bezpieczeństwo infor- macyjne. Aspekty prawno-administracyjne, Warszawa 2017, s. 213. 60 Wyr. WSA w Szczecinie z 5.4.2018 r., II SAB/Sz 18/18, Legalis. 61 Wyr. NSA z 5.4.2013 r., I OSK 196/13, Legalis. 62 Wyr. WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 3.4.2014 r., II SA/Go 127/14, Legalis. 63 Wyr. WSA w Warszawie z 17.10.2007 r., II SAB/Wa 78/07, Legalis. 64 Wyr. WSA w Warszawie z 22.6.2017 r., II SAB/Wa 175/06, Legalis. 15 Część I. Ochrona i dostęp do informacji... tora o umorzeniu dochodzenia w konkretnie określonej sprawie65, życiorys funkcjonariusza publicznego66. Należy podkreślić, że przedmiotem udostępnienia jest treść dokumentów urzędowych, nie zaś dokumenty urzędowe. Jeśli zatem celem DostInfPubU nie jest wydawanie dokumentów urzędowych, ale umożliwienie udostępnienia in- formacji, to należy uznać, że udostępnienie wnioskodawcy wglądu do doku- mentów wyczerpuje obowiązek organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. WSA w Warszawie w wyroku z 8.5.2018 r. uznał, że informacją publiczną w rozumieniu DostInfPubU jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do in- nych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzo- nych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami admi- nistracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie od tego, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy do- tyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju doku- mentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędą- cego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich – są nimi zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Aby konkretna informacja miała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów67. Ostatnią kategorię stanowi majątek publiczny. Informacją publiczną jest stan finansowy podmiotów dysponujących środkami publicznymi. Do katego- rii tej należą w szczególności informacje o: 1) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, 2) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach, 3) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodo- wych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu teryto- rialnego, a także kas chorych, 4) majątku podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki orga- nizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, 65 Wyr. WSA w Warszawie z 16.4.2015 r., II SAB/Wa 1046/14, Legalis. 66 Wyr. WSA w Białymstoku z 12.6.2014 r., II SAB/Bk 23/14, Legalis. 67 Wyr. WSA w Warszawie z 8.5.2018 r., II SAB/Wa 36/18, Legalis. 16 Rozdział I. Cyberprzestrzeń jako przestrzeń przetwarzania... 5) majątku osób prawnych, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą, 6) majątku osób prawnych, w których Skarb Państwa, jednostki samo- rządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą, pochodzącym z zadysponowania majątkiem Skarbu Państwa, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, 7) dochodach i stratach spółek handlowych, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie po- krywania strat, 8) długu publicznym, 9) pomocy publicznej, 10) ciężarach publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 5 DostInfPubU). Za informację publiczną można uznać wszelkiego rodzaju dane, które są związane z gospodarowaniem środkami publicznym, a więc także związane z ponoszeniem wydatków – o ile dotyczą one mienia publicznego68. Ustawodawca w art. 4 DostInfPubU określił podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem do udostęp- niania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne pod- mioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicz- nej; organy samorządów gospodarczych i zawodowych; podmioty reprezentu- jące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jed- nostki organizacyjne samorządu terytorialnego; podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dys- ponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawo- dowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie kon- kurencji i konsumentów. Obowiązane do udostępnienia informacji publicz- nej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z 24.7.2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dia- logu społecznego69, oraz partie polityczne. Organy władzy publicznej są to podmioty publiczne powiązane ze sprawo- waniem władzy: ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, w tym: Sejm i Se- 68 Wyr. WSA w Warszawie z 10.5.2018 r., VIII SAB/Wa 12/18, Legalis. 69 T.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2232. 17 Część I. Ochrona i dostęp do informacji... nat, Prezydent RP, Prezes Rady Ministrów, ministrowie, wojewodowie, organy gminy, powiatu i województwa oraz ich struktury pomocnicze i jednostki or- ganizacyjne. Samorządy gospodarcze i zawodowe są to podmioty, które zrzeszają osoby wykonujące ten sam zawód, a przynależność do nich jest obligatoryjna. Zada- niem samorządów zawodowych jest reprezentowanie interesów zrzeszonych w nim osób, czuwanie nad etyką wykonywania zawodu, doskonaleniem za- wodowym oraz prowadzenie rejestru osób wykonujących określony zawód. Piecza nad należytym wykonywaniem zawodu zaufania publicznego wynika z art. 17 Konstytucji RP. Samorządy wykonują w ten sposób określone zada- nia publiczne70. Do podmiotów reprezentujących zgodnie z odrębnymi prze- pisami Skarb Państwa zalicza się Prokuratorię Generalną71. Natomiast pod- mioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samo- rządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego są to podmioty, które pomimo swojego organizacyjnego wyodrębnienia ze struk- tury samorządu terytorialnego działają w jego imieniu i na jego rachunek, np. żłobki, przedszkola. Podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samo- rządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i kon- sumentów, to np. szkoły wyższe72, spółdzielnie mieszkaniowe w zakresie zwią- zanym z dysponowaniem przez nie majątkiem publicznym, agencja rozwoju regionalnego73, komendant powiatowy Policji74, komendant straży miejskiej75, notariusz – w zakresie wykonywanych zadań publicznych, takich jak doko- nywanie odpowiednich wpisów i zgłoszeń właściwym instytucjom publicz- nym wynikających z wykonanych czynności notarialnych76, fundacje. Organi- zacje związkowe i pracodawców77 są to organizacje, które są reprezentatywne. 70 I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. 71 Wyr. NSA z 4.8.2015 r., I OSK 1639/14, Legalis. 72 Wyr. WSA w Gdańsku z 20.1.2005 r., II SAB/Gd 66/04, ONSAiWSA 2007, Nr 1, poz. 16, s. 148, Legalis. 73 Wyr. NSA z 30.8.2011 r., I OSK 1017/11, Legalis. 74 Wyr. WSA w Lublinie z 8.5.2018 r., II SAB/Lu 31/18, Legalis. 75 Wyr. WSA w Gliwicach z 19.4.2018 r., IV SAB/Gl 34/18, Legalis. 76 Wyr. WSA w Gdańsku z 16.5.2018 r., II SAB/Gd 35/18, Legalis. 77 Reprezentatywne w rozumieniu ustawy z 24.7.2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i in- nych instytucjach dialogu społecznego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2232). 18
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Retencja, migracja i przepływy danych w cyberprzestrzeni. Ochrona danych osobowych w systemie bezpieczeństwa państwa
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: