Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00308 006055 18969441 na godz. na dobę w sumie
Riwiera turecka. Travelbook. Wydanie 2 - książka
Riwiera turecka. Travelbook. Wydanie 2 - książka
Autor: Liczba stron: 240
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-5437-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po kontynentach i regionach
Porównaj ceny (książka, ebook (-35%), audiobook).

Riwiera turecka to miejsce, w którym góry stykają się z morzem, a plaże kuszą rozgrzanym piaskiem i atrakcjami dla tych, którzy lubią aktywnie spędzać czas nad wodą. W tej bajkowej scenerii na niemal każdym kroku odnajdziemy ślady minionych wieków, mityczne miasta, antyczne świątynie, rzeźby, bizantyjskie mozaiki... Gwarne bazary, hammamy, kawiarnie z wyśmienitą kawą i meczety rozbrzmiewające śpiewem muezinów wprowadzą nas w fascynujący świat Orientu. Niebiański relaks ze szczyptą egzotyki i podróżą do przeszłości - czy można chcieć więcej...?

Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże Ci najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne umożliwią staranne zaplanowanie podróży.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Riwiera turecka Autor przewodnika: Witold Korsak Współpraca: Krzysztof Dopierała (uzupełnienia w rozdziałach Informacje praktyczne i Informacje krajoznawcze) Aktualizacja: Sabina Cieśla Redaktor prowadzący: Miron Kokosiński Redakcja i korekta: Anna Pałczyńska, Sabina Cieśla Skład: Zofia Łucka, Łukasz Krzak Okładka: materiały graficzne zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLC Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fo- tograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz wydawnic- two Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wyko- rzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel.: 32 2309863 e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: http://bezdroza.pl/user/opinie/?berit2 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie II ISBN: 978-83-283-5437-1 Copyright © Helion, 2019 • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność 3 I C Ś E R T S I P S Spis treści ATRAKCJE RIWIERY TURECKIEJ ______________________________ 8 INFORMACJE PRAKTYCZNE ________________ 13 PRZED WYJAZDEM __________________________________________14 Wybór czasu podróży _________________________________________ 14 Źródła informacji _____________________________________________ 14 Formalności ________________________________________________ 15 DOJAZD ___________________________________________________16 Podróż samolotem ___________________________________________ 17 Podróż samochodem _________________________________________ 17 Podróż koleją _______________________________________________ 18 Podróż autobusem ___________________________________________ 19 NA MIEJSCU ______________________________________________ 20 Wymiana waluty _____________________________________________20 Środki transportu ____________________________________________20 Opieka medyczna ____________________________________________26 Bezpieczeństwo _____________________________________________27 Komunikacja ________________________________________________28 Informacja turystyczna ________________________________________29 Noclegi ____________________________________________________30 Wyżywienie ________________________________________________32 Pamiątki ___________________________________________________34 INFORMATOR A–Z _________________________________________ 38 INFORMACJE KRAJOZNAWCZE ___________ 49 KRAJOZNAWCZE ABC ______________________________________ 50 Charakterystyka geograficzna ___________________________________50 Klimat _____________________________________________________ 51 Świat roślin _________________________________________________ 51 Świat zwierząt _______________________________________________52 SPOŁECZEŃSTWO _________________________________________ 54 Ludność ___________________________________________________54 Język ______________________________________________________55 Religia _____________________________________________________55 KULTURA I SZTUKA ________________________________________ 58 Antyczni Grecy i Rzymianie _____________________________________58 Bizancjum __________________________________________________60 Kup książkę Poleć książkę 4 I C Ś E R T S I P S Islam a sztuka _______________________________________________64 Architektura turecka __________________________________________65 Muzyka ____________________________________________________68 Obyczaje ___________________________________________________70 KUCHNIA __________________________________________________71 WYBRZEŻE MORZA EGEJSKIEGO _________ 73 TROJA ____________________________________________________74 ASSOS _____________________________________________________78 AYVALIK __________________________________________________ 80 BERGAMA (STAR. PERGAMON) _______________________________ 84 ATATÜRK – OJCIEC TURKÓW ______________________________ 90 IZMIR (STAR. SMYRNA) _______________________________________92 SARDES ___________________________________________________ 100 ÇEȘME ___________________________________________________ 103 SELÇUK I EFEZ _____________________________________________ 105 KUȘADASI _________________________________________________ 120 KYRAATHANE, CZYLI CO TO JEST ÇAJ, TAVLA I NARGILA _____ 126 PRIENE ___________________________________________________ 128 MILET ____________________________________________________ 131 DIDYMA __________________________________________________ 136 MILAS (STAR. MYLASA) _____________________________________ 140 BODRUM _________________________________________________ 143 WYBRZEŻE MORZA ŚRÓDZIEMNEGO ___151 MARMARIS ________________________________________________ 152 DALYAN __________________________________________________ 156 FETHIYE __________________________________________________ 160 KSANTOS _________________________________________________ 166 KAȘ ______________________________________________________ 170 HAMMAM _______________________________________________ 176 DEMRE (KALE) _____________________________________________ 178 KEMER ___________________________________________________ 183 TERMESSOS _______________________________________________ 190 ANTALYA _________________________________________________ 194 ZWIEDZAMY MECZET _____________________________________ 204 PERGE ____________________________________________________ 206 ASPENDOS ________________________________________________ 209 SIDE ______________________________________________________ 213 ALANYA __________________________________________________ 220 ANAMUR _________________________________________________ 227 SŁOWNICZEK POLSKO-TURECKI _____________________________ 231 INDEKS ___________________________________________________ 239 Kup książkę Poleć książkę 5 P A M I W Ó N A L P S I P S | I C Ś E R T S I P S Spis planów i map Wybrzeże Morza Egejskiego _____________________________ przednia okładka Troja ___________________________________________________________ 76 Bergama (Pergamon) ______________________________________________ 86 Pergamon – Górne Miasto __________________________________________ 87 Izmir ___________________________________________________________ 92 Izmir – centrum __________________________________________________ 94 Selçuk ____________________________________________________ 106–107 Efez __________________________________________________________ 109 Kușadası ___________________________________________________ 120–121 Milet __________________________________________________________ 133 Bodrum ___________________________________________________ 146–147 Termessos _____________________________________________________ 192 Antalya ____________________________________________________ 196–197 Perge _________________________________________________________ 206 Side ______________________________________________________ 214–215 Alanya ________________________________________________________ 221 Wybrzeże Morza Śródziemnego __________________________ przednia okładka Kup książkę Poleć książkę 6 K E M A R S I P S Spis ramek Tureckie placówki dyplomatyczne w Polsce _____________________________ 15 Przygotowujemy apteczkę __________________________________________ 16 Bilet ___________________________________________________________ 21 Dobijamy targu _______________________________________________ 36–37 Pomoc konsularna ________________________________________________ 44 Wielki potop _____________________________________________________ 53 Święta księga ____________________________________________________ 56 Kalendarium historyczne ___________________________________________ 62 Instrumenty tureckie ______________________________________________ 68 Niebieskie Oko ___________________________________________________ 70 Koń trojański ____________________________________________________ 75 List św. Jana ____________________________________________________ 101 Powszechny sobór efeski __________________________________________ 107 Legenda o Jaskini Siedmiu Śpiących __________________________________ 116 Filozofowie jońscy _______________________________________________ 132 Legalna kradzież ________________________________________________ 166 Prawdziwa historia św. Mikołaja _____________________________________ 179 Wycieczki z Demre _______________________________________________ 180 Zdradzony Alketas _______________________________________________ 190 Kup książkę Poleć książkę 7 A D N E G E L Legenda Świątynia chrześcijańska (kościół, cerkiew, zbór) Synagoga, inny obiekt związany z kulturą żydowską Meczet, inny obiekt związany z kulturą muzułmańską Świecki obiekt zabytkowy Ruina trwała, obiekt archeologiczny Muzeum, galeria Inna atrakcja Atrakcja przyrodnicza Atrakcyjny obiekt przyrody nieożywionej Punkt informacji turystycznej Dworzec kolejowy Dworzec autobusowy Stacja metra Lotnisko Obiekt noclegowy (dowolnego typu) Kemping Obiekt gastronomiczny (dowolnego typu) Supermarket, sklep, targ, bazar Kawiarnia internetowa, strefa wi-(cid:25) Poczta Ośrodek zdrowia, szpital Apteka Policja Inny obiekt (sklep, biuro, kasa itp.) Plaża Kąpielisko, basen Przystań promowa, port Kup książkę Poleć książkę NAJCIEKAWSZE BUDOWLE Teatr w Aspendos Jeden z najwspanialszych i najlepiej za- chowanych teatrów antycznych w całej Azji Mniejszej, a nawet w basenie Morza Śródziemnego. Twierdza Mamure Kalesi w Anamur Średniowieczna twierdza zaliczana do jednej z najbardziej imponujących tego typu budowli w Turcji. Grobowce licyjskie w Myrze Spektakularne grobowce wykute w skale na kształt świątyń z V–IV w. p.n.e. Maryemana w Efezie Odbudowany antyczny dom – wg Ko- ścioła rzymskokatolickiego miejsce za- śnięcia Marii matki Jezusa. Atrakcje riewiery tureckiej Świątynia Zeusa w Euromos Stosunkowo dobrze zachowana świątynia w stylu korynckim z II w., położona z dala od ośrodków turystycznych. Zamek św. Piotra w Bodrum Mauzoleum w Halikarnasie nie dotrwało do naszych czasów; możemy sobie wy- obrazić jakie było potężne, zwiedzając ogromny zamek św. Piotra, zbudowa- nego przez krzyżowców z… elementów Mauzoleum. Kup książkę Poleć książkę MIEJSCA, KTÓRE WARTO ZOBACZYĆ Ognie Chimery w okolicach Kemer Słynne płomienie wydobywające się wprost z wnętrza ziemi, gdzie dogorywać ma mi- tyczna Chimera. Park Narodowy Dilek Rozciągający się w okolicach Kuşadası obszar ochrony dzikiej przyrody, jedyne miejsce wy- stępowania pantery anatolijskiej. Troja Wpisane na listę UNESCO ruiny miasta, któ- rego ostatnie chwile poznamy, czytając Iliadę Homera. Kanion Köprülü Przepiękny, stromy wąwóz z turkusową rzeką na dnie. Uroku dodaje przerzucony wysoko między brzegami rzymski most. Ksantos Wspaniałe pozostałości stolicy starożytnej Licji, wpisane na listę UNESCO. Plaża Iztuzu Cudowna, piaszczysta plaża, otoczona wpadającymi wprost do morza gó- rami. Jest miejscem lęgowym żółwi morskich. Kup książkę Poleć książkę NAJLEPSZE DANIA Döner Czyli to, co my najczęściej nazywamy ke- babem. W Turcji zdecydowanie smacz- niejszy. Iskender kebap Paseczki mięsa wymieszane z chlebem i sosem pomidorowym, podawane na talerzu obok jogurtu i warzywnej sałatki. Mantı Minipierożki nadziewane mięsem, se- rem lub kapustą, zalane masłem i zim- nym jogurtem. Pide Turecka „pizza” – płaski chleb przypiekany w piecu, na który kładzie się ser, mielone mięso i warzywa. Słodycze Niewiarygodnie wręcz słodkie. Najpopularniejsze to znana u nas chałwa; bakława, czyli ciasto prze- kładane warstwami miodu, migda- łów, orzechów włoskich i pistacji czy lokum – galaretka z soku wino- gronowego. Lahmacun Podobny do pide, ale na cień- szym cieście, bardziej przypo- mina naleśnik. Kup książkę Poleć książkę MUZEA I GALERIE Muzeum Efeskie Bogate zbiory z wykopalisk archeolo- gicznych w Efezie, m.in.: mozaiki, fre- ski, posągi, monety. NIEZAPOMNIANE PRZEŻYCIA Antalya Müzesi Jedno z najbogatszych muzeów w Turcji. Zbiory od XV w. p.n.e. do cza- sów osmańskich. Plaże Phaselis i Olimpos Wędrówka po ruinach starożytnych miast Phaselis i Olimpos, które poło- żone są przy przepięknych plażach. Muzeum Archeologii Podwodnej Znajdujące się w Bodrum muzeum prezentuje fascynujące eksponaty odkryte na dnie morza: statki, am- fory, posągi. Spacer ulicami starożytnego Efezu Trochę wyobraźni i łatwo cofniemy się w czasie, chodząc po jednym z najpięk- niejszych miast starożytności. Kup książkę Poleć książkę 74 A J O R T | O G E I K S J E G E A Z R O M E Ż E Z R B Y W Troja Któż z nas nie słyszał o legendarnej Troi? Rozsławiona przez Homera dzięki Iliadzie, w której przedstawił ostatnie 40 dni dzie‑ sięcioletniej wojny Achajów (Greków), wal‑ czących pod wodzą Agamemnona prze‑ ciwko Trojańczykom, została odkryta przez Heinricha Schliemanna (1822–90) kupca z zawodu, a archeologa z zamiłowania. Jesz‑ cze w 2. poł. XIX w. legendarne miasto króla Priama, którego syn Parys porwał Helenę, wywołując tym samym wojnę trojańską, uchodziło raczej za wymysł twórczego ge‑ niuszu Homera niż za poetycką opowieść o wydarzeniach realnych. Zafascynowany Iliadą i Odyseją, Schliemann rozpoczął wy‑ kopaliska na wzgórzu, zwanym po turecku Hisarlık w 1870 r., chociaż powszechnie mnie‑ mano, że jeśli w ogóle Troja istniała, to leżała na wzgórzu Ballı Dağı, usytuowanym 20 km dalej na południe, gdzie faktycznie odkryto pozostałości niezidentyfikowanej osady. historia Troja powstała w starożytnej krainie zwa‑ nej Troadą, czyli odpowiedniku dzisiejszego półwyspu Biga, a jeszcze wcześniej, nieco bardziej na północ istniała osada Dardanus (stąd nazwa cieśniny Dardanele), będąca wg tradycji pierwszym miastem założo‑ nym na półwyspie. Ostał się po niej jedy‑ nie tumulus (kopiec nagrobny), datowany na wczesną epokę brązu. Dopiero później powstać miał Ilion, znany lepiej pod na‑ zwą Troi. Najstarsze jego warstwy pocho‑ dzą, tak jak i Dardanos Tümülüs, z wczesnej epoki brązu (3000 r. p.n.e.), a najmłodsze z okresu późnego cesarstwa rzymskiego (IV w.). W miejscu tym istniało wiele miast (ponumerowane od I do IX), powstałych jedno na drugim, niszczonych przez pożary, trzęsienia ziemi czy najazdy wrogich wojsk. W rzeczywistości było ich o wiele więcej niż dziewięć, gdyż jest to liczba warstw chro‑ nologicznych, pośród których znajduje się ponad 40 poziomów! warto zobaczyć Ruiny Troi 8.00–19.30, poza sezonem 8.00–17.00; wstęp: 35 TL. Kasy od ruin dzieli ok. 500 m, a największym zainteresowa‑ niem mas turystów (w szczególności Ja‑ pończyków) cieszy się, stojące przed ma‑ łym budynkiem muzeum, wyobrażenie konia trojańskiego, które widnieje na fol‑ derach i widokówkach związanych z Troją i w ogóle Turcją. Dla laików ta duża, drew‑ niana konstrukcja może być niemałą atrak‑ cją, ponieważ ruiny miasta nie prezentują się zbyt okazale, a jeśli porównać je z ru‑ inami Pergamonu czy Efezu, w gruncie rzeczy wypadają blado. Najpierw natkniemy się na dosyć do‑ brze zachowane fragmenty potężnych niegdyś murów z pozostałością kwadra‑ towej wieży, pochodzących z okresu Troi VI (1800–1300 p.n.e.). Następnie idziemy ścieżką wzdłuż murów, przechodząc przez węższe gardło, będące niegdyś bramą wschodnią, którego prawa strona to umocnienia z czasów rzymskich, czyli tzw. Troi IX (85 r. p.n.e.–450 r. n.e.). Po‑ znamy je po tym, że bloki są wyciosane z jaśniejszego kamienia. Po wejściu scho‑ dami na wzniesienie widzimy po lewej stronie fundamenty kilku domów Troi VI i VII (lata 1300–1050 p.n.e.). Ze wzgórza Kup książkę Poleć książkę wybuchła panika, runęły mury i z pewnością pośród ruin ka‑ miennych zabudowań zginęło wielu lu‑ dzi. Trzęsienie z kolei nie uczyniło nic złego znajdującym się na niezabudo‑ wanym terenie Achajom. Można więc powiedzieć, że to koń Posejdona wpuścił ich do obleganego miasta. I właśnie ten koń‑symbol został uwieczniony w home‑ ryckiej epopei. 75 A J O R T | O G E I K S J E G E A Z R O M E Ż E Z R B Y W Koń trojański Mit o koniu trojańskim znany jest każ‑ demu. Współczesnym, ale już i starożyt‑ nym, pomysł z drewnianym posągiem, który Trojańczycy tak naiwnie wciągnęli do miasta, wydawał się nieco naciągany. Mogła to być oczywiście licentia poetica Homera, ale badacze zawsze doszukują się w legendzie ziaren prawdy. Powstała pewna mało znana hipoteza dotycząca Troi VI (tej zniszczonej trzęsieniem ziemi), która była solidnym, bogatym miastem, bardziej odpowiadającym opisowi Iliady niż nieciekawy zbiór lepianek Troi VII. Hipoteza wiąże się z postacią Posejdona, władcy mórz i oceanów, ale i boga odpo‑ wiedzialnego za trzęsienia ziemi. Co cie‑ kawe, jego symbolem, a zarazem zwierzę‑ ciem mu poświęconym był koń. Możliwe jest, że oblegane miasto nawie‑ dziło trzęsienie ziemi, które nad wyraz ułatwiło zadanie najeźdźcom – w Troi Ruiny starożytnej Troi Kup książkę Poleć książkę 76 A J O R T | O G E I K S J E G E A Z R O M E Ż E Z R B Y W Troja 0 25 m oprac. M. Wieczorkowski Megaron II Megaron II Świątynia Świątynia Ateny Ateny Cysterna Cysterna Fundamenty Fundamenty pałacu pałacu Priama Priama Rampa Rampa Dziedziniec Dziedziniec Brama Brama zachodnia zachodnia Spiżarnie Spiżarnie Świątynia lub Świątynia lub ołtarz ofiarny ołtarz ofiarny Brama Brama wschodnia wschodnia Wieża Wieża wschodnia wschodnia Teatr lub Teatr lub buleuterion buleuterion Troja ok. 3000–2500 p.n.e. Troja II ok. 2500–2300 p.n.e. Troja VI ok. 1700–1250 p.n.e. Troja rzymska ok. 350 p.n.e.–400 n.e. Wieża Wieża południowa południowa Brama Brama południowa południowa Teatr Teatr lub odeon lub odeon spojrzeć możemy w dół – na wschód, gdzie odkryto pozostałości wieży‑ ‑cysterny, w której w czasach Troi VI praw‑ dopodobnie przechowywano wodę. Dalej ścieżka poprowadzi nas w okolice, gdzie stała grecka świątynia Ateny (Troja VIII, lata 700–85 r. p.n.e.), przebudowana póź‑ niej przez Rzymian za pierwszego cesa‑ rza rzymskiego Augusta (29 r. p.n.e.–14 r. n.e.). Podstawa świątyni miała wymiary 34 × 16 m. Przejdziemy teraz przez najstar‑ szą część miasta, obok granic Troi  I (lata 3000–2500 p.n.e.), wyznaczonych prymi‑ tywnymi obwarowaniami widocznymi po lewej stronie. Za nimi widać już nieco lepsze, wybudowane w czasach Troi II (lata 2500–2200 p.n.e.), a po prawej stronie znajdują się ruiny domów typu megaron, czyli prostokątnych budowli z paleniskiem pośrodku, poprzedzonych przedsionkiem z kolumnami. Budynki takie wykształciły się w Grecji za czasów mykeńskich, a wi‑ doczne tutaj pochodzą z końca III tysiąc‑ lecia p.n.e. Idąc dalej, dotrzemy do ka‑ miennej rampy szerokiej na 6 m, a długiej na ponad 20 m. Wybudowano ją również w okresie Troi II, a przechodziło się nią na wyżynę, gdzie później Schliemann znaleźć miał „skarb Priama”. Tym samym znaleźliśmy się poza murami Troi II. Po lewej stronie widzimy resztki budynku w kształcie litery L, który mógł służyć jako ma‑ gazyn żywności w czasach Troi VI, a po prze‑ ciwnej stronie ścieżki – fundamenty domów pochodzących z tego samego okresu. Następ‑ nie wychodzimy poza mury południowe Troi VI, gdzie po prawej stronie znajdują się ruiny sank‑ tuarium z czasów hellenistycznych i rzymskich. Kup książkę Poleć książkę 77 A J O R T | O G E I K S J E G E A Z R O M E Ż E Z R B Y W Nie wiadomo, jakiemu bóstwu było ono po‑ święcone, gdyż znalezione fragmenty ścian z inskrypcjami nie zachowały się w zadowalają‑ cym stanie. Następnie przechodzimy obok miej‑ sca (po prawej), gdzie stał gimnazjon, a nieco dalej znajdują się pozostałości grecko‑rzym‑ skiego odeonu (teatru muzycznego – budowla podobna do teatru, ale kryta dachem), za któ‑ rymi widać zarysy domu z filarami. Ostatnimi „atrakcjami” wykopalisk są ruiny południowej bramy z czasów Troi VI oraz rzymskiego buleu‑ terionu, czyli budynku, gdzie zbierały się po‑ siedzenia rady (bule), rozpatrującej polityczne i administracyjne kwestie dotyczące miasta. Komunikacja Najłatwiej przyjechać tu bezpośrednim dolmuszem z Çanakkale (kierunek: Truva lub Tevfikiye, 7 TL, 40 min). W sezonie do‑ lmusze odjeżdżają co około pół godziny, nieco rzadziej kursują poza sezonem. Z Ça‑ nakkale można wybrać się do Troi również w ramach wycieczki zorganizowanej (ko‑ rzystając np. z usług firmy Gallipoli, wtedy całodniowa wycieczka wyniesie 240 TL; www.gallipolitour.com). Przybywając zaś z południa, należy powie‑ dzieć kierowcy o zamiarze zwiedzenia Troi (nikt nie wymaga znajomości języka, wy‑ starczy kilkakrotnie powiedzieć: „Truva”) i pilnować drogi. Około 30 km przed Çanakkale zobaczymy niewielkie skrzyżowanie na wysokości wio‑ ski Gökçalı, na którym oznaczony jest skręt w lewo – Truva. Miejmy nadzieję, że odleg łości 6 km nie będziemy musieli pokonywać piechotą i że nadjedzie dolmusz lub jakiś życzliwy kie‑ rowca podwiezie nas do pobliskiego Tevfi‑ kiye. Kto chce bezpośrednio z Troi pojechać na południe (co jest godne polecenia), musi dostać się dolmuszem z powrotem na główną drogę (E87/D550, z północy na po‑ łudnie) i tam poczekać na autobus lub okazję, jadące do Ayvacık (jeżeli zamierza zwiedzić Assos) bądź dalej, w stronę Ayvalık i Izmiru. Planując takie przedsięwzięcie, trzeba od‑ powiednio wcześnie wyruszyć z Çanakkale. Do głównej drogi można też oczywiście dojść pieszo, próbując łapać okazję. Noclegi i wyżywienie Większość turystów przyjeżdża do Troi jedy‑ nie na kilka godzin, na własną rękę lub z wy‑ cieczką zorganizowaną, i wraca na nocleg do Çanakkale lub jedzie dalej na południe. Mimo to pobliska wioska Tevfikiye posiada kilka przyjemnych miejsc, w których można spędzić noc. Varol Pansiyon; tel.: +90 286 2 830 828; jedynka 120 TL, dwójka 210 TL. Rodzinny pensjonat, chyba najkorzystniej‑ sza w wiosce relacja jakości do ceny. Nieco droższy jest pobliski hotel Hisarlık, który posiada także smaczną restaurację. Odeon w Troi Kup książkę Poleć książkę 190 s O s s E M R E T | O G E N M E I Z D Ó R Ś A Z R O M E Ż E Z R B Y W Termessos Niewiele wiadomo o najstarszej historii miasta. Mimo że zdaje się, iż terytorial‑ nie powinno ono należeć do krainy Licji, w rzeczywistości leży już na terenie histo‑ rycznej Pizydii, graniczącej z Licją i Pamfi‑ lią od północy. Mieszkańcy Termessos nie poczuwali się do przynależności do którejś z tych społeczności. Prawdopodobnie za‑ mieszkiwali te góry, zanim jeszcze przybyli tu Licyjczycy, a nazywali siebie solymami, tak jak pobliską górę solymos (dzisiaj Gül‑ lük Da, 1215 m n.p.m.). Już Homer wspo‑ mina o solymach w Iliadzie, mówiąc, iż był to wojowniczy naród, ale pierwszym potwierdzonym źródłowo zdarzeniem związanym z Termessos było oblężenie miasta przez Aleksandra Wielkiego w 333 r. p.n.e. Nie mogąc poradzić sobie z walecz‑ nymi mieszkańcami, których głównym atu‑ tem było strategiczne położenie Termes‑ sos (nazywane do dziś Orlim Gniazdem), Aleksander odstąpił od zamiaru zdobycia miasta i podążył w głąb Pizydii, aby zaj‑ mować inne, stawiające mniejszy opór. Po jego śmierci szczęścia próbował jeden z diadochów (następców) wielkiego wo‑ dza, Antygon Jednooki, ale po kilkudnio‑ wej próbie zaniechał i on przedsięwzięcia. Zdradzony Alketas Alketas był jednym z wodzów Aleksan‑ dra Wielkiego, który skrył się w Termes‑ sos przed następcą Aleksandra, Antygo‑ nem Jednookim. Nie wiemy, na jakim tle wybuchł konflikt pomiędzy dwoma ge‑ nerałami, ale prawdopodobnie chodziło o podział imperium po śmierci władcy. Alketasa wsparli młodsi mieszkańcy mia‑ sta, przede wszystkim zaś butni ofice‑ rowie termessowskiej armii, natomiast złożona głównie z seniorów rada miej‑ ska odnosiła się do Alketasa z powścią‑ gliwością. Kiedy Antygon na czele wiel‑ kiej armii stanął pod murami miasta, przerażona starszyzna, wbrew świętym zasadom gościnności, posłała do wroga tajny list, w którym zobowiązała się od‑ dać bez walki młodego Macedończyka, żywego lub martwego. Alketas domy‑ ślił się zdrady, ponieważ jego zwolen‑ nicy zostali pewnej nocy podstępnie wydaleni z miasta. Chcąc ocalić honor, popełnił samobójstwo, a zadowo‑ lona rada wysłała Antygonowi jego zwłoki. W tym samym czasie młodzi oficerowie powrócili do miasta i prze‑ jęli nad nim kontrolę, co rozwścieczyło Antygona, który mimo odniesionego sukcesu zapragnął zdobyć miasto. Na‑ uczony doświadczeniem Aleksandra wiedział, że dopóki żołnierze nie wyjdą spoza murów, dopóty jego wysiłki będą daremne. Dlatego też postanowił ich do tego sprowokować: przez kolejne trzy dni wystawione na widok mieszkańców Termessos zwłoki Alketasa były regular‑ nie, w niewiarygodny wręcz sposób bez‑ czeszczone z nadzieją na chęć zemsty ze strony krewkich żołnierzy. Wygrał jednak rozsądek i Antygon musiał za‑ niechać oblężenia; odmaszerował w nie‑ znane, pozostawiając martwego wodza na pobliskim wzgórzu. Zwolennicy Alke‑ tasa pochowali go z wielkimi honorami w pięknym grobowcu opodal miasta. Kup książkę Poleć książkę Nie wiadomo dokładnie, jak to się stało, iż Termessos przypadło królestwu perga‑ meńskiemu, a konkretnie założycielowi At‑ talei, Attalosowi II, być może potomkowie solymachów zrozumieli, że kilkuwiekowa izolacja nie wpływa zbyt dobrze na rozwój ich społeczeństwa, a przede wszystkim kul‑ tury. Rzymianie uznali miasto za niepodle‑ głe, a w czasach bizantyńskich Termessos było wzmiankowane jako siedziba biskup‑ stwa (V w.), ale niedługo po tym, praw‑ dopodobnie na skutek silnego trzęsienia ziemi, zostało opuszczone na zawsze. Więk‑ szość ruin pochodzi z okresu rzymskiego. Ruiny Termessos W niewielkim muzeum obejrzeć można zdjęcia i plany wykopalisk, a także fotogra‑ fie gatunków zwierząt i roślin występują‑ cych w pobliskich górach. Pozostałości antycznego miasta mo‑ Parku Archeologicz- żemy zwiedzać w  nym Termessos 8.00–19.00, poza sezo‑ nem 8.00–18.00; wstęp: 6 TL. W pobliżu parkingu znajdują się ruiny świątyni Ha- driana z dobrze zachowanym propylonem (ozdobny portal). Świątynia była wybudo‑ wana w porządku jońskim, otoczona poje‑ dynczą kolumnadą z cellą o długości prawie 8 m. Wspinając się do pozostałych zabyt‑ ków, idzie się wzdłuż antycznej Drogi Kró- lewskiej, która powstała za czasów Attalosa. Po jakimś czasie dojdziemy do potężnych 191 s O s s E M R E T | O G E N M E I Z D Ó R Ś A Z R O M E Ż E Z R B Y W Kup książkę Poleć książkę 192 s O s s E M R E T | O G E N M E I Z D Ó R Ś A Z R O M E Ż E Z R B Y W niegdyś, wewnętrznych murów obronnych z pozostałościami bramy i wieży strażni‑ czej. W ten sposób znaleźliśmy się na te‑ renie miasta właściwego. Wyżej, ok. 150 m od murów, leżą porośnięte gęstwiną ruiny dużego gimnazjonu, długiego na ponad 90 m. Nie mniej zarośnięte są widoczne nieco dalej po prawej stronie pozostałości kolumnowej ulicy. Po jej bokach biegły przedsionki (stoie), pod którymi kryły się sklepy, a pomiędzy kolumnami podpie‑ rającymi zadaszenie stały posągi. Po tych ostatnich przetrwały jedynie podia. Dalej ścieżka prowadzi do samego cen‑ trum antycznego miasta. Najpierw wśród za‑ rośli zauważymy pozostałości agory, po któ‑ rej północno‑zachodniej stronie ciągnęła się stoa Attalosa, będąca piętrową konstrukcją wybudowaną w porządku doryckim. Po‑ wstała ona prawdopodobnie jako fundacja Attalosa dla miasta w ramach wdzięczno‑ ści za to, że mieszkańcy Termessos po‑ mogli królowi Pergamonu w walce przeciwko pizydiańskiemu mia‑ stu selge. Kierując się w lewo, dojdziemy wzdłuż pół‑ nocno‑wschodniej stoa, wy‑ budowanej przez Rzymia‑ nina Obarosa i nazwanej jego imieniem (stoa Oba- rosa), wprost do przepięk‑ nie położonego i dobrze zachowanego teatru. Powstał już w czasach hellenistycznych, ale zwyczajem Rzymian zo‑ stał przez nich przebu‑ dowany. Po prawej i le‑ wej stronie, pomiędzy audytorium a budyn‑ kiem skene, znajdo‑ wały się dwa przej‑ ścia (parodos), które Grobowiec Grobowiec Alketasa Alketasa Nekropolia Nekropolia Kup książkę pierwotnie były otwarte. sklepienie nad po‑ łudniowym parodos dodali Rzymianie, aby w ten sposób zwiększyć liczbę miejsc siedzą‑ cych, zdaje się, że dla ważniejszych mieszkań‑ ców miasta. Do budynku skene, gdzie przed występem przebywali i przebierali się aktorzy, przechodziło się przez pięcioro drzwi, z któ‑ rych środkowe były najwyższe. Teatr w 24 rzę‑ dach mógł pomieścić ponad 4 tys. widzów. Na południe od teatru leżą ruiny bu- leuterionu (budynek zgromadzeń rady miejskiej). Niektóre z jego zachowanych ścian są wysokie na prawie 10 m. Powstał w czasach hellenistycznych, a jego budow‑ niczowie zastosowali mieszany styl dorycki i joński. Po lewej stronie buleuterionu za‑ uważyć można pozostałości trzech świą- tyń. Pierwsza z nich, mniejsza, powstała z fundacji zamożnej rzymskiej rodziny Korkuteli, Antalya Świątynia Hadriana Świątynia Hadriana (propylon) (propylon) Droga Królewska Mury Mury obronne obronne Ulica Ulica kolumnowa kolumnowa Gimnazjon Gimnazjon Świątynia Hadriana Świątynia Hadriana (propylon) (propylon) Stoa Stoa Attalosa Attalosa Stoa Stoa Obarosa Obarosa Agora Agora Teatr Teatr Świątynia Świątynia koryncka koryncka Świątynia Świątynia Zeusa Solymosa Zeusa Solymosa Bouleuterion Bouleuterion Trzy Trzy świątynie świątynie Termessos 0 100 m oprac. M. Wieczorkowski Poleć książkę 193 s O s s E M R E T | O G E N M E I Z D Ó R Ś A Z R O M E Ż E Z R B Y W z Termessos w III w., a poświęcona została Artemidzie, o czym informuje inskrypcja na nieźle zachowanym portalu prowadzą‑ cym niegdyś do przedsionka świątyni (pro‑ naos). Druga, większa budowla również była poświęcona Artemidzie, ale powstała ok. 100 lat wcześniej. Reprezentowała po‑ rządek dorycki z pojedynczą kolumnadą naokoło celli. Jeszcze dalej na południe stała kolejna świątynia, tym razem z ko‑ lumnami w stylu korynckim, ale nie wia‑ domo komu, była dedykowana. Datuje się ją na późny okres rzymskiego panowania. Po prawej stronie buleuterionu (od strony północnej) wznosiła się świątynia Zeusa Solymosa. składała się tylko z prostokąt‑ nej celli (część świątyni, w której mieścił się posąg bóstwa). Zeus solymos był bogiem Termessos, chroniącym i wspierającym jego żołnierzy. Idąc dalej ścieżką na pół‑ noc, mijając tym razem agorę od jej po‑ łudniowo‑zachodniego boku, dojdziemy do pozostałości jeszcze jednej budowli sakralnej, tzw. świątyni korynckiej, obok której stała druga, mniejsza, wybudowana również w porządku korynckim. Obie da‑ tuje się na okres rzymski. Teatr Termessos z każdej strony, oprócz wschodu, jest otoczone nekropoliami. Największe skupisko grobowców i sarkofa‑ gów znajduje się na najwyższym wzniesie‑ niu, leżącym na południowy zachód od mia‑ sta. Najbardziej znany grobowiec, zwany grobowcem Alketasa, jest usytuowany ok. 150 m na północny zachód od kolumno‑ wej ulicy. Zdobią go ciekawe reliefy, z któ‑ rych jeden przedstawia zbrojnego jeźdźca. Komunikacja Ruiny starożytnego miasta Termessos usy‑ tuowane są 35 km na północny‑zachód od Antalyi, efektownie rozłożone pośród niedostępnych niegdyś gór na wysokości 1050 m n.p.m. w obrębie Parku Narodo‑ wego Güllük Dağı. Ponieważ miasto roz‑ ciąga się na stosunkowo dużym obszarze, to aby je zwiedzić i wrócić przed zmrokiem do Antalyi, należy wyruszyć wcześnie rano, zwłaszcza że od głównej drogi Antalya – Korkuteli do samych ruin jest jeszcze 9 km, które musimy pokonać pieszo, jeśli nie chcemy słono zapłacić taksówkarzowi czekającemu na skrzyżowaniu. Wyprawa do Termessos nie należy do najła‑ twiejszych, szczególnie poza sezo‑ nem (wtedy na zjeździe od głównej drogi do miasta nie ma nawet taksówek). Aby się tam dostać, należy wsiąść do minibusu zmierzającego z Antalyi do Korkuteli i dać znać kierowcy, że chcemy wysiąść przy dro‑ dze prowadzącej do Termessos. Tutaj czeka nas 9 km pieszego podejścia serpentyną albo jazda taksówką. Dojście zajmie nam ok. 2 godz. Przewóz taksówką z Antalyi kosztuje ok. 70 TL (tam i z powrotem), a udział w zorganizowanej przez biuro po‑ dróży wycieczce tyle samo, z tym że wtedy zobaczymy jeszcze wodospad Düden. Kup książkę Poleć książkę 206 E G R E P | I O G E N M E Z D Ó R Ś A Z R O M E Ż E Z R B Y W Rzymianom i prosperowało spokojnie w ra- mach tzw. pax romana. W 48 r. w Perge przebywał św. Paweł, który założył tu pierwszą gminę chrześci- jańską. Nowa religia nie znalazła jednak wielu wyznawców, ponieważ silnie rozwi- nięty był tutaj kult Artemidy. Mimo to re- zydował tutaj biskup, który reprezentował miasto na soborach powszechnych w Nicei (dzisiaj Iznik) w 325 r. i w Efezie w 431 r. Do największego znaczenia Perge doszło w czasach bizantyńskich, kiedy to powstały tu aż trzy bazyliki. Ale napady Persów i Ara- bów zmusiły wielu mieszkańców regionu do ucieczki i tak też się stało z obywatelami Perge. Seldżucy, przybywszy tu w 1078 r., za- stali niemalże wioskę, nieprzypominającą już wspaniałego niegdyś miasta. Pod koniec XIV w. wioska znalazła się w granicach pań- stwa ottomańskiego, a w XVI w. mieszkali tutaj już tylko turkmeńscy pastuszkowie, ale i oni po jakimś czasie to miejsce opuścili. W starożytnym Perge urodził się słynny grecki matematyk i astronom Apoloniusz (ok. 262–200 p.n.e.), który wprowadził ta- kie pojęcia matematyczne, jak chociażby elipsa, hiperbola czy parabola. Podał war- tość liczby π, a także zajmował się wyzna- czaniem torów gwiazd i Księżyca. Działał głównie w Aleksandrii. Ruiny Perge 8.00–19.00, poza se- zonem 8.00–18.00; wstęp: 35 TL. Przed ka- sami, po lewej stronie drogi, stoi dobrze zachowany teatr. Jak to bywało w więk- szości miast zajętych przez Rzymian i ten powstały w czasach hellenistycznych przy- bytek przebudowali oni wg swoich pla- nów. W 26 rzędach zasiadać w nim mogło 14 tys. widzów. Jednym z najważniejszych Poleć książkę Perge Perge zostało założone przez Greków wy- jątkowo wcześnie, bo już ok. XI–X w. p.n.e. Od samego początku posiadało niewielki port przy rzece Kestros (dzisiaj Aksu Çayı), który gwarantował mieszkańcom względny dobrobyt. W VI w. p.n.e. Perge uległo Per- som, którzy zasiedzieli się tu aż do okresu podbojów Aleksandra Wielkiego. Wtedy to, w 333 r. p.n.e., Macedończyk przepędził najeźdźców i uczynił miasto swoją kwa- terą główną w Pamfilii. Po jego śmierci, jak to bywało z pogranicznymi miastami, przebywały tu na zmianę wojska Seleu- cydów, Ptolemeuszy i królestwa Perga- monu. W 129 r. p.n.e. miasto przypadło Akropolis Akropolis Palestra Palestra Nimfeum Nimfeum Łaźnie północne Łaźnie północne Nekropolia Nekropolia Bazylika Bazylika bizantyjska bizantyjska Łaźnie Łaźnie południowe południowe Brama Brama wewnętrzna wewnętrzna Agora Agora Nekropole Nekropole Kościół Kościół bizantyjski bizantyjski Brama Brama zewnętrzna zewnętrzna Perge 0 200 m oprac. M. Wieczorkowski Stadion Stadion Teatr Teatr Aksu Kup książkę 207 E G R E P | O G E N M E I Z D Ó R Ś A Z R O M E Ż E Z R B Y W dodatków rzymskich jest bariera odgra- dzająca scenę od widowni, co miało za- bezpieczyć widzów przed atakami dzikich zwierząt lub przypadkowymi ciosami gla- diatorów. Na górze, naokoło audytorium, biegły zadaszone arkady, pośrodku których znajduje się łukowy portal, będący głów- nym wejściem do teatru. Inne wejścia usy- tuowane były po bokach widowni, w poło- wie wysokości. Nieźle zachowany budynek skene był piętrowy, a marmurowe reliefy przedstawiały sceny mitologiczne oraz Artemidę i kilku innych bogów. Ciekawie wykorzystano tylną ścianę skene, w której urządzono fontannę z kilkoma kaskadami. Pierwszym zabytkiem, jaki widzimy po przejściu przez kasy, jest stadion (hi- podrom), powstały mniej więcej w tym samym czasie co teatr, czyli w połowie II w. p.n.e. Warto wiedzieć, że jest on jednym z lepiej zachowanych starożytnych sta- dionów w całej Azji Mniejszej. Prześciga go jedynie ten w Afrodyzji (nieopodal Denizli). Budowla ma 234 m długości i 34 m szerokości. Po południowej stronie ciągną się trybuny, od północy zaś znajdowało się ogromne wejście na teren stadionu, po któ- rym zostało jedynie kilka kamieni. Rzędy siedzeń skrywają pod sobą pomieszczenia. Niektóre z nich służyły jako boksy dla koni i klatki dla dzikich zwierząt, a inne jako sklepy. Wyścigi rydwanów czy walki gladia- torów mogło oglądać naraz ok. 12 tys. wi- dzów. Przez stadion można przejść na prze- łaj w kierunku wschodnim, aby znaleźć się na parkingu, gdzie zatrzymują się autobusy wycieczkowe. Idąc zgodnie z trasą na północ, doj- dziemy do bramy zewnętrznej (lub głów- nej) wzniesionej przez Rzymian w IV w. Wraz z nią wybudowali oni ciąg murów, posze- rzając granice miasta, które okolone było wcześniejszymi, hellenistycznymi murami z monumentalną bramą widoczną w oddali. Brama z zewnątrz była ozdobiona skąpymi płaskorzeźbami, natomiast od wewnątrz bardzo bogatymi, a dodatkowo stały tam w niszach statuy bóstw i cesarzy. Resztki reliefów, posągów i fryzów są ułożone tuż za bramą po lewej i prawej stronie. Od bramy rzymskiej do hellenistycznej (wewnętrznej) poprowadzone były mury z propylonami (ozdobnymi wejściami) mniej więcej po- środku ich długości. Przez lewy propylon wchodziło się do imponującego kompleksu rzymskich łaźni. Pośród ruin można podzi- wiać system podłogowego ogrzewania wody (wyobraźmy sobie szlachetnie urodzonych Kup książkę Poleć książkę 208 E G R E P | O G E N M E I Z D Ó R Ś A Z R O M E Ż E Z R B Y W obywateli miasta kąpiących się w basenach w jednym z pomieszczeń). jej grobowiec znajduje się nieopodal bramy, na południowy wschód od portalu. Ogromna brama wewnętrzna (lub hellenistyczna) powstała ok. III w. p.n.e. Pomiędzy okrągłymi wieżami wchodziło się lub wjeżdżało przez portal na dziedzi- niec w kształcie podkowy. Dalej przez pię- trową bramę z trzema portalami wkraczało się na główną ulicę miasta. Naokoło dzie- dzińca, w jego murach, znajdowały się nisze mieszczące posągi bóstw i znaczniejszych obywateli miasta. Niektóre zachowane bazy informują poprzez inskrypcje, że posągi przedstawiały m.in. legendarnych założycieli miasta (jak Mopsos i Kalchas). Rzymianie wystawili tutaj dwa posągi członkom, słyn- nej z wielu inskrypcji rozrzuconych po mie- ście, rodziny Planciusza Warusa, senatora za Nerona (połowa I w.). Jego żona Plancia Magna była najwyższą kapłanką tutejszej świątyni Artemidy. Łożyła ona na wiele wspaniałych budowli pergameńskich. Jej posąg był umieszczony w jednej z nisz w bramie zewnętrznej (dzisiaj podziwiać go można w muzeum antalijskim). Również Główna ulica (o długości ponad 400 m, a szerokości 20 m), po której bokach ciągnęła się wspaniała kolumnada, wiodła od bramy wewnętrznej do stóp wzgórza z akropolem. Gdzieniegdzie w marmurowej wykładzinie widać ślady wozów. Po bokach ulicy znaj- dowały się sklepy i liczne budynki admini- stracji. Na niektórych kolumnach zachowały się jeszcze szczątkowe reliefy; jeden z nich przedstawia boginię Artemidę z atrybu- tami: łukiem, strzałami i pochodnią. Wzdłuż ulicy biegł pośrodku rodzaj ozdobnego akweduktu, na którego końcu jest dobrze zachowane, częściowo odrestaurowane nimfeum, czyli ozdobna fontanna (II w.). Była to ogromna, wielopiętrowa konstruk- cja ozdobiona licznymi kolumnami i posą- gami. Do dziś pozostał tylko jeden: przed- stawienie lokalnego boga bieżącej wody Kestrosa, personifikacji rzeki. Spływająca woda była rozprowadzana za pomocą wspo- mnianego akweduktu i systemu kanałów po całym mieście. Kup książkę Poleć książkę Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże Ci najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne umożliwią staranne zaplanowanie podróży. Riwiera turecka to miejsce, w którym góry stykają się z morzem, a plaże kuszą rozgrzanym piaskiem i atrakcjami dla tych, którzy lubią aktywnie spędzać czas nad wodą. W tej bajkowej scenerii na niemal każdym kroku odnajdziemy ślady minionych wieków, mityczne miasta, antyczne świątynie, rzeźby, bizantyjskie mozaiki… Gwarne bazary, hammamy, kawiarnie z wyśmienitą kawą i meczety rozbrzmiewające śpiewem muezinów wprowadzą nas w fascynujący świat Orientu. Niebiański relaks ze szczyptą egzotyki i podróżą do przeszłości – czy można chcieć więcej…? Piaszczyste plaże Nowoczesne kurorty Mityczne starożytne miasta Zabytki Orientu, bazary i łaźnie Znakomita kuchnia regionalna ISBN 978-83-283-5437-1 C e n a 2 6 9 0 z ł ,
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Riwiera turecka. Travelbook. Wydanie 2
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: