Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00114 005897 13638048 na godz. na dobę w sumie
Rola Żydów w rozwoju gospodarczym ziemi łódzkiej. Wybrane zagadnienia - ebook/pdf
Rola Żydów w rozwoju gospodarczym ziemi łódzkiej. Wybrane zagadnienia - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 165
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7969-287-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> historia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Rewolucja przemysłowa i towarzyszące jej zmiany ekonomiczno-społeczne dotarły na tereny Królestwa Polskiego w pierwszych dekadach XIX w. Szybko urbanizujące się obszary ziemi łódzkiej zasilane były ludnością polską, niemiecką, rosyjską i w znacznym stopniu, żydowską. Zmieniał się skład demograficzny poszczególnych miast regionu. Rósł w nim udział narodu żydowskiego. Najbardziej dotyczyło to powstającego, a następnie niezwykle dynamicznie rozwijającego się Łódzkiego Okręgu Przemysłowego (ŁOP) – zespołu miast przemysłowych wyspecjalizowanych w branży włókienniczej.

Społeczność żydowska dynamizowała rozwój ekonomiczny ziemi łódzkiej. Wybitni niemieccy teoretycy Werner Sombart i Max Weber zwracali uwagę na szczególne zdolności Żydów do działalności w gospodarce rynkowej i ich znaczący wkład w ukształtowanie systemu kapitalistycznego.

 

Niniejsze opracowanie ma na celu egzemplifikację tej tezy na przykładzie udziału ludności wyznania mojżeszowego w rozwoju gospodarczym regionu łódzkiego, a szczególnie w tworzeniu ŁOP.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Janusz Skodlarski, Rafał Matera, Andrzej Pieczewski, Kamil Kowalski – Uniwersytet Łódzki Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Instytut Ekonomii Katedra Historii Myśli Ekonomicznej i Historii Gospodarczej 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 41/43 Kamila Lutek – Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi Uniwersytet Łódzki, Instytut Historii, Katedra Historii Polski Najnowszej 90-219 Łódź, ul. Kamińskiego 27a RECENZENT Krzysztof Broński SKŁAD KOMPUTEROWY Kamil Kowalski, Andrzej Pieczewski PROJEKT OKŁADKI Barbara Grzejszczak Wydrukowano z gotowych materiałów dostarczonych do Wydawnictwa UŁ przez Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny © Copyright by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2014 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.06552.14.0.K ISBN (wersja drukowana) 978-83-7969-129-6 ISBN (ebook) 978-83-7969-287-3 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63, faks (42) 665 58 62 Spis treści Wstęp ........................................................................................ 7 Rozdział I Żyd jako „homo oeconomicus” (Janusz Skodlarski) .................. 11 Rozdział II Rola Żydów w rozwoju Łodzi (do 1914 roku) w świetle teorii kla- sy kreatywnej (Rafał Matera)...................................................... 31 Rozdział III Udział Żydów w życiu gospodarczym Łodzi II połowy lat 30. XX w. i towarzyszący temu bojkot ekonomiczny w świetle prasy łódzkiej (Kamila Lutek) ............................................................. 77 Rozdział IV Rola Żydów w rozwoju gospodarczym Aleksandrowa Łódzkiego (1822–1939) (Andrzej Pieczewski) ............................................105 Rozdział V Rola Żydów w rozwoju gospodarczym Skierniewic do 1945 ro- ku (Kamil Kowalski) ............................................................... 129 Bibliografia ............................................................................ 151 The role of Jews in the Economic Development of the Łódź Land. Selected Issues (Summary) ........................................... 159 Contents ................. … ............................................................ 163 Wstęp Rewolucja przemysłowa i towarzyszące jej zmiany ekonomiczno-społeczne dotarły na tereny Królestwa Pol- skiego w pierwszych dekadach XIX w. Szybko urbanizu- jące się obszary ziemi łódzkiej zasilane były ludnością polską, niemiecką, rosyjską i w znacznym stopniu, ży- dowską. Zmieniał się skład demograficzny poszczegól- nych miast regionu. Rósł w nim udział narodu żydow- skiego. Najbardziej dotyczyło to powstającego, a następ- nie niezwykle dynamicznie rozwijającego się Łódzkiego Okręgu Przemysłowego (ŁOP)1 – zespołu miast przemy- słowych wyspecjalizowanych w branży włókienniczej. Społeczność żydowska dynamizowała rozwój ekono- miczny ziemi łódzkiej. Wybitni niemieccy teoretycy Wer- ner Sombart i Max Weber zwracali uwagę na szczególne zdolności Żydów do działalności w gospodarce rynkowej i ich znaczący wkład w ukształtowanie systemu kapitali- stycznego. Niniejsze opracowanie ma na celu egzemplifi- kację tej tezy na przykładzie udziału ludności wyznania mojżeszowego w rozwoju gospodarczym regionu łódzkie- go, a szczególnie w tworzeniu ŁOP. Praca składa się z pięciu rozdziałów mających charak- ter problemowy. 1 W XIX stuleciu ukształtowały się granice okręgu. Najczęściej umiesz- cza się je w trójkącie między Łęczycą na północy, Sieradzem na połu- dniowym-zachodzie i Tomaszowem Mazowieckim na południowym- wschodzie. Zob. G. Missalowa, Studia nad powstaniem łódzkiego okrę- gu przemysłowego, Łódź 1964, t. 1, s. 14. Niektórzy autorzy zawężają ten okręg, ale znacznie więcej go poszerza o takie miasta jak Piotrków Trybunalski na południu, Kalisz na zachodzie, czy Łowicz, Skierniewi- ce, a nawet Żyrardów na wschodzie. W opracowaniu tym przyjmujemy ujęcie szersze, wychodzące poza granice ŁOP. Dlatego też w tytule przyjęto termin geograficzny ziemia łódzka. 8 Wstęp W rozdziale pierwszym Janusz Skodlarski dokonuje wprowadzenia do problematyki roli narodu żydowskiego w rozwoju gospodarki światowej oraz powstania systemu kapitalistycznego. Prezentuje on szereg czynników kształ- tujących ich kapitalistyczne zdolności. Jako pierwszy, wymienia i opisuje wpływ systemu religijnego na działal- ność gospodarczą ludności żydowskiej. Kolejnym, zda- niem autora, była wysoka ranga mądrości i wykształcenia w społecznej hierarchii wartości Żydów. Duże znaczenie odegrały szczególne zdolności, które pozwalały im być dobrymi kupcami, jak talent do matematyki, umiejętność negocjacji i przystosowania się do potrzeb rynku, praco- witość oraz roztropne podejmowanie decyzji. Również en- dogamia przyczyniła się do antropologicznej odmienności narodu żydowskiego nadając mu specyficzne walory. Rafał Matera w rozdziale drugim prezentuje i wyko- rzystuje teorię klasy kreatywnej Richarda Floridy do ba- dania roli ludności żydowskiej w rozwoju Łodzi. Autor podejmuje próbę określenia mierników kreatywności mo- gących stać się przydatnymi w badaniach historii gospo- darczej. Wskazuje na szereg czynników mających wpływ na gwałtowny rozwój Łodzi, która w ciągu wieku, z mia- steczka liczącego kilkuset mieszkańców, przekształciła się w półmilionowy ośrodek stanowiący centrum przemysłu włókienniczego w Europie Wschodniej. Według autora do tych czynników należy zaliczyć: warunki naturalne, insty- tucje związane z przemianami społeczno-gospodarczymi, politykę władz zachęcającą do osadnictwa i budowania przemysłu. Autor analizuje ponadto cechy klasy kreatyw- nej – w tym przypadku społeczności żydowskiej – pod ką- tem możliwości rozwoju technologii, tolerancji, edukacji i talentu. Autor dochodzi do wniosku, iż dzięki sprzyjają- cym okolicznościom i warunkom (szczególnie od II połowy XIX w.) kreatywność diaspory żydowskiej w warunkach Wstęp 9 łódzkich mogła rozwijać się bez większych przeszkód, a społeczność ta odegrała pierwszoplanową rolę w rozwo- ju miasta. W rozdziale trzecim Kamila Lutek prezentuje problem udziału Żydów w życiu gospodarczym Łodzi II połowy lat 30. XX w. i towarzyszący mu bojkot ekonomiczny inspi- rowany przez obóz narodowy. Żydzi stanowili wysoki od- setek ogólnej liczby mieszkańców. Dominowali w przemy- śle i rzemiośle (jako właściciele) oraz handlu i finansach. Propaganda antyżydowska przybierała postać namawia- nia do niekorzystania z usług warsztatów i sklepów ży- dowskich, pikietowania ich, wybijania szyb, itp. Mimo energicznych działań mających na celu unarodowianie gospodarki nie udało się zmienić struktury własnościowej zdominowanych przez społeczność żydowską branż. Andrzej Pieczewski w rozdziale czwartym zajmuje się zagadnieniem roli Żydów w rozwoju gospodarczym Alek- sandrowa Łódzkiego do 1939 r., który wraz z innymi mniejszymi i średnimi miastami (Zgierzem, Ozorkowem, Konstantynowem, Pabianicami, Strykowem, Głownem i Brzezinami) stanowi obszar ŁOP. Autor dochodzi do wniosku, iż mimo niebagatelnej roli, jaką odegrali Ży- dzi w jego rozwoju, ich pozycja ekonomiczna nie była tak silna, jak w innych miastach okręgu. Społeczność żydow- ską przyciągały możliwości ekonomiczne Łodzi, która już od połowy XIX w. rosła do roli centrum okręgu przemy- słowego. Tam właśnie mniejszość żydowska najbardziej pokazała swoje gospodarcze umiejętności, czego przykła- dem może być urodzony w Aleksandrowie Izrael Poznań- ski – łódzki właściciel „imperium bawełny”. W rozdziale piątym Kamil Kowalski przedstawia pro- blematykę roli społeczności żydowskiej w rozwoju gospo- darczym Skierniewic – miasta położonego we wschodniej części ziemi łódzkiej. Autor podkreśla, że w nie zawsze
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Rola Żydów w rozwoju gospodarczym ziemi łódzkiej. Wybrane zagadnienia
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: