Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00408 007502 11260870 na godz. na dobę w sumie
Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium. Wydanie drugie - książka
Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium. Wydanie drugie - książka
Autor: Liczba stron: 344
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 83-7361-096-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> hardware >> rozbudowa i naprawa
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Oparta na książce 'Rozbudowa i naprawa komputerów PC' - światowym bestsellerze, sprzedanym w ponad dwóch milionach egzemplarzy.

'Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium. Wydanie drugie' to skondensowana, podręczna wersja książki 'Rozbudowa i naprawa komputerów PC'. Znajdziesz w niej wszystkie niezbędne informacje, które pomogą Ci uporać się z naprawą i rozbudową peceta, niezależnie od tego, czy jesteś doświadczonym serwisantem, czy domorosłym fanem komputerów. Ta niewielkich rozmiarów książeczka, świetnie mieszcząca się w podręcznej torbie z narzędziami, będzie dla Ciebie nieocenioną pomocą, gdy znajdziesz się poza domem czy miejscem pracy. Mimo niewielkich rozmiarów jest przepełniona przydatnymi w praktyce informacjami.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

IDZ DO IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ SPIS TREĎCI SPIS TREĎCI KATALOG KSI¥¯EK KATALOG KSI¥¯EK KATALOG ONLINE KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG TWÓJ KOSZYK TWÓJ KOSZYK DODAJ DO KOSZYKA DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE O NOWOĎCIACH O NOWOĎCIACH ZAMÓW CENNIK ZAMÓW CENNIK CZYTELNIA CZYTELNIA FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE Wydawnictwo Helion ul. Chopina 6 44-100 Gliwice tel. (32)230-98-63 e-mail: helion@helion.pl Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium. Wydanie drugie Autor: Scott Mueller T³umaczenie: Jaros³aw Dobrzañski, Adam Jarczyk ISBN: 83-7361-096-0 Tytu³ orygina³u: Upgrading and Repairing PCs Field Guide Format: B5, stron: 344 Oparta na ksi¹¿ce „Rozbudowa i naprawa komputerów PC” — ġwiatowym bestsellerze, sprzedanym w ponad dwóch milionach egzemplarzy. „Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium. Wydanie drugie” to skondensowana, podrêczna wersja ksi¹¿ki „Rozbudowa i naprawa komputerów PC”. Znajdziesz w niej wszystkie niezbêdne informacje, które pomog¹ Ci uporaæ siê z napraw¹ i rozbudow¹ peceta, niezale¿nie od tego, czy jesteġ doġwiadczonym serwisantem, czy domoros³ym fanem komputerów. Ta niewielkich rozmiarów ksi¹¿eczka, ġwietnie mieszcz¹ca siê w podrêcznej torbie z narzêdziami, bêdzie dla Ciebie nieocenion¹ pomoc¹, gdy znajdziesz siê poza domem czy miejscem pracy. Mimo niewielkich rozmiarów jest przepe³niona przydatnymi w praktyce informacjami. • Dziêki przewodnikowi po z³¹czach szybko zidentyfikujesz porty, kable i gniazda PC • Szczegó³owy opis wszystkich komponentów PC: od ró¿nych typów zasilaczy po karty wideo i dĥwiêkowe • Wszystkie niezbêdne informacje o konfiguracji z³¹czy USB i IEEE-1394 • Wyczerpuj¹ce wskazówki dotycz¹ce pod³¹czania PC do sieci komputerowych • Dyski twarde ATA i SCSI, napêdy CD-ROM i DVD — instalacja i konfiguracja • Spis ustawieñ i sposoby aktualizacji najpopularniejszych systemów BIOS • Liczne tabele i zestawienia zawieraj¹ce skondensowane informacje • Praktyczne wskazówki i porady; opisy najwa¿niejszych programów diagnostycznych Spis treści O Autorach...................................................h.............................. 13 Wstęp...................................................h...................................... 17 Rozdział 1. Ogólne informacje źródłowe...................................................h.... 19 Przegląd składników systemu komputerowego PC............................19 Płyta główna i jej komponenty...................................................s.....22 Bity i bajty...................................................s.................................23 Standardowe skróty i ich znaczenia....................s........................23 Słownik kluczowych terminów ...................................................s....24 Konwersja kodów i znaków...................................................s.........30 Wersje systemów Windows ...................................................s.........39 Rozdział 2. Komponenty i konfiguracja systemu ......................................... 41 Procesory i szerokości szyn danych.................................................41 Różnice pomiędzy systemami PC/XT i AT ......................................42 Specyfikacje procesorów Intela i procesorów kompatybilnych...........42 Rozwiązywanie problemów z procesorami.......................................50 Rodzaje płyt głównych...................................................s................52 Płyta główna Baby-AT ...................................................s..........52 Płyta główna LPX...................................................s.................52 Płyta główna ATX ...................................................s................53 Płyta główna NLX ...................................................s................54 Identyfikacja płyt głównych...................................................s.........54 Kolory kodowe portów (PC99) ...................................................s....55 Zasilacze...................................................s....................................56 Zasilacze LPX kontra APX...................................................s....56 Złącza zasilania napędów...................................................s.......58 Złącze zasilacza ATX...................................................s............58 Główne i dodatkowe złącza ATX stosowane przez firmę Dell ......61 Rozwiązywanie problemów z zasilaczami ..................................62 Typy pamięci...................................................s..............................62 Pamięci DIMM...................................................s.....................63 RDRAM ...................................................s..............................64 DDR SDRAM ...................................................s......................64 6 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium Pamięć z kontrolą i bez kontroli parzystości ...............................65 Wymagania do zastosowania pamięci ECC ................................66 Użycie reguły „dzielenia przez 9” do sprawdzenia możliwości współpracy z kontrolą parzystości..........................66 Rozszerzanie pamięci w systemie ..............................................66 Rozwiązywanie problemów z pamięcią ......................................67 Używanie pamięci przez system................................................67 Urządzenia i oprogramowanie wbudowane korzystające z zakresów pamięci .............................................70 Używanie adresów pamięci powyżej 1 MB (0FFFFF).....................71 Sprawdzanie przydziału pamięci................................................71 Konfiguracja innych typów kart rozszerzeń......................................72 Przerwania IRQ ...................................................s....................73 DMA ...................................................s...................................75 Sprawdzanie istniejącego przydziału IRQ i DMA........................76 Adresy portów we-wy ...................................................s...........77 Sprawdzanie używanych zakresów adresów we-wy ....................80 Rozwiązywanie konfliktów zasobów kart rozszerzeń ....................80 Gniazda rozszerzeń...................................................s.....................85 ISA, EISA i VL-Bus...................................................s..............85 PCI................................................s.........................................86 AGP ...................................................s....................................87 Porównanie gniazd rozszerzeń.......................s............................87 Rozdział 3. Konfiguracja i aktualizacja BIOS-u ............................................ 91 Czym jest BIOS i jakie ma zadanie..................................................91 Kiedy konieczna jest aktualizacja BIOS-u........................................92 Testy pomocne w ustaleniu, czy dany BIOS wymaga aktualizacji ...92 Usuwanie ograniczeń BIOS-u — możliwości aktualizacji ............92 Procedura aktualizacji BIOS-u ...................................................s.....93 Skąd pobierać aktualizacje BIOS-u..................................................94 Środki ostrożności, które należy przedsięwziąć przed aktualizacją BIOS-u...................................................s.........94 Jak przywrócić system po nieudanej aktualizacji BIOS-u? .................95 BIOS typu Plug-and-Play ...................................................s............97 Opcje konfiguracyjne BIOS-u PnP ............................................97 Kiedy korzystać z opcji konfiguracji PnP w BIOS-ie? .....................98 Rozwiązywanie pozostałych problemów z BIOS-em.......................100 Ustawianie szybkości i mnożnika procesora w BIOS-ie...................101 Określanie rodzaju posiadanego BIOS-u........................................102 Określanie producenta płyty głównej w celu aktualizacji BIOS-u.....102 Identyfikacja płyt głównych z AMI BIOS ................................103 Identyfikacja płyt głównych z BIOS-em Award ........................104 Identyfikacja płyt głównych z BIOS-em Phoenix lub Microid Research ...................................................s........104 Dostęp do programów konfiguracyjnych BIOS-u............................105 Jak BIOS informuje o błędach ...................................................s...106 Kody dźwiękowe BIOS-u i ich rola..........................................106 Kody dźwiękowe AMI BIOS i rozwiązania problemów ................106 Spis treści 7 Kody dźwiękowe Award BIOS ...............................................108 Kody dźwiękowe Phoenix BIOS .............................................108 Kody alfanumeryczne i dźwiękowe błędów IBM BIOS.............109 Kody dźwiękowe Microid Research.........................................109 Kody dźwiękowe i kody POST innych producentów BIOS-ów i płyt głównych.......................110 Odczytywanie kodów błędów BIOS-u ...........................................110 Ekranowe komunikaty o błędach.............................................111 Interpretacja kodów i komunikatów o błędach ..........................111 Arkusz konfiguracji BIOS-u ...................................................s......111 Rozdział 4. Dyski ATA, SCSI i dyski optyczne ...........................................117 Terminologia związana z dyskami twardymi ..................................117 Głowice, sektory na ścieżkę i cylindry .....................................117 Głowice dysku twardego...................................................s......118 Sektory na ścieżkę ...................................................s..............118 Cylindry...................................................s.............................118 Identyfikacja dysków IDE/ATA ...................................................s.119 Napędy master i slave...................................................s..........119 Standardy ATA ...................................................s........................121 Ograniczenia pojemności napędów ATA/IDE...........................122 Przełamywanie bariery 528 MB ..............................................123 Używanie trybu LBA ...................................................s................124 Kiedy tryb LBA jest konieczny, a kiedy nie należy go używać?....124 Problemy ze współpracą z LBA w BIOS-ie ..............................125 Niebezpieczeństwa związane ze zmianami ustawień translacji....125 Wykrywanie braku współpracy z trybem LBA w systemie ........126 Diagnozowanie problemów z kompatybilnością pomiędzy dyskiem twardym i BIOS-em.................................127 Specyfikacja EDD...................................................s...............128 Współpraca systemów z BIOS-em i EDD ................................128 Określanie czy dany system współpracuje z EDD .....................130 Pojemność dysku w Windows 95 i 98......................................131 Źródła aktualizacji BIOS-u i alternatywnych rozwiązań umożliwiających współpracę z dużymi dyskami ATA ..................132 Standardowe i alternatywne ustawienia zworek ..............................133 Przyspieszanie dysku twardego ...................................................s..133 UltraDMA...................................................s................................134 UDMA/66 i UDMA/100...................................................s......134 Chipsety z funkcją Bus-mastering dla ATA ....................................135 Zalety ręcznego wprowadzania informacji o dysku .........................137 Rozwiązywanie problemów z instalacją napędów ATA...................138 Serial ATA...................................................s...............................138 SCSI...................................................s........................................141 Typy SCSI i parametry transferu danych..................................141 Kontrolery SCSI typu single-ended i differential.............................142 Niskonapięciowe urządzenia typu differential ...........................142 Konfiguracja urządzeń i napędów SCSI.........................................143 Identyfikator urządzenia SCSI.................................................143 Terminowanie SCSI...................................................s............145 8 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium Konfiguracja SCSI i rozwiązywanie problemów .............................145 Przygotowanie dysku twardego do pracy .......................................148 Korzystanie z FDISK-u...................................................s.............149 Ograniczenia rozmiaru dysku logicznego .................................150 Obsługa dużych dysków ...................................................s......151 Korzyści wynikające z partycjonowania dysku...............................152 Rozmiary klastrów FAT32 i FAT16 ........................................153 Konwersja partycji FAT16 na FAT32......................................153 Zastosowanie NTFS i domyślne rozmiary klastrów ...................153 Jak partycjonowanie dysku i system operacyjny tworzą i alokują dyski logiczne? .................................................154 Tworzenie dysków logicznych w FDISK-u ..............................155 Różnice pomiędzy FDISK-iem i Zarządzaniem dyskami............157 Formatowanie wysokopoziomowe (DOS) ................................158 Alternatywne narzędzia do instalacji dysków twardych...................159 Sposoby migracji stanu pomiędzy napędami...................................160 XCOPY ...................................................s.............................160 Narzędzia do kopiowania dysków............................................161 Rozwiązywanie problemów z dyskami twardymi i ich naprawa .......161 Błędy konfiguracji dysku i systemu .........................................163 Typy interfejsów napędów optycznych..........................................163 Dostęp do napędów CD-ROM z poziomu MS-DOS w celu reinstalacji Windows ...................................................s....164 Rozwiązywanie problemów z dyskami optycznymi.........................165 Błędy odczytu płyty CD ...................................................s......165 Błędy odczytu płyt CD-R i CD-RW w napędzie CD-ROM lub DVD-ROM ...................................................s......................166 Napęd CD-ROM ATA/ATAPI działa zbyt wolno......................166 Problemy z płytami startowymi CD .........................................167 Rozdział 5. Napędy dyskietek, napędy taśmowe i pamięci flash ..............169 Napędy dyskietek ...................................................s.....................169 Typowe miejsca awarii napędów dyskietek i proste sposoby naprawy ...................................................s..170 Zasoby sprzętowe napędu dyskietek i potencjalne konflikty.......171 Złącza zasilania i danych napędu dyskietek ..............................172 Rozwiązywanie problemów z napędami dyskietek ....................174 Typowe komunikaty o błędach napędu dyskietek — przyczyny i rozwiązania...................................................s175 Napędy nośników wymiennych...................................................s..176 Rozwiązywanie problemów z napędami nośników wymiennych ..180 Typy pamięci Flash...................................................s...................181 Rozwiązywanie problemów z pamięcią Flash ...........................181 Napędy i nośniki taśmowe ...................................................s.........182 Powszechne standardy archiwizacji taśmowej...........................182 Napędy i kasety Travan...................................................s.......183 Większe taśmowe urządzenia archiwizacyjne ...........................184 Skuteczne procedury archiwizacji i przywracania danych ..........185 Rozwiązywanie problemów z napędami taśmowymi .................186 Napinanie taśmy ...................................................s.................188 Spis treści 9 Rozdział 6. Porty i urządzenia szeregowe i równoległe ...............................191 Porty szeregowe — wprowadzenie ................................................191 Układ końcówek w portach szeregowych.................................192 UART ...................................................s.....................................193 Typy UART ...................................................s.......................193 Jak zidentyfikować UART w naszym systemie .........................195 Szybkie porty szeregowe (ESP i SuperESP)...................................195 Konfiguracja portu szeregowego ...................................................s196 Unikanie konfliktów portów szeregowych................................197 Rozwiązywanie problemów z portami we-wy w Windows 9x, Me, 2000 i XP .............................................197 Zaawansowana diagnostyka — test pętli zwrotnej.....................198 Modemy ...................................................s..................................198 Modemy i porty szeregowe ...................................................s..198 56 kb/s i starsze standardy modulacji .......................................199 Modernizacja z X2 lub K56Flex do V.90 przez uaktualnienie pamięci Flash .........................................200 Modemy zewnętrzne i wewnętrzne..........................................201 Rozwiązywanie problemów z modemem..................................202 Rozmieszczenie wyprowadzeń kabla modemu zewnętrznego (9-stykowe złącze PC).......................204 Złącza portów równoległych ...................................................s...... 205 Wydajność portu równoległego ...............................................205 Konfiguracje portu równoległego ............................................207 Testowanie portów równoległych ............................................207 Rozwiązywanie problemów z portami i urządzeniami równoległymi ................................................207 Drukarki ...................................................s.................................. 208 Porównanie drukarek opartych na hostach i na PDL......................208 Problemy sprzętowe z drukarkami ...........................................210 Problemy z podłączeniem drukarki ..........................................214 Problemy ze sterownikami drukarek i aplikacjami.....................216 Rozdział 7. Złącza i urządzenia USB i IEEE-1394 ......................................217 Universal Serial Bus...................................................s..................217 Identyfikacja portu USB ...................................................s......217 Wyprowadzenia złącza USB ...................................................s218 Typowe lokalizacje portów USB .............................................218 Jak dodać porty USB do komputera.........................................218 USB 1.x kontra USB 2.0 ...................................................s.....219 Wymagania wstępne dla użycia portów i urządzeń peryferyjnych USB ..............................................221 Używanie koncentratorów USB ze starszymi portami (szeregowymi, równoległymi i PS/2).....................................222 Zasoby online związane z obsługą USB ...................................222 Rozwiązywanie problemów z portami USB..............................222 IEEE-1394...................................................s...............................224 Instalowanie portów IEEE-1394 w komputerze ........................225 Obecne i przyszłe wersje IEEE-1394 .......................................226 10 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium Porównanie IEEE-1394a i USB 1.1/2.0....................................226 Rozwiązywanie problemów z adapterami i urządzeniami IEEE-1394...................................................s.227 IEEE-1394 i Linux ...................................................s..............228 Dodatkowe zasoby online związane z obsługą IEEE-1394 .........228 Rozdział 8. Klawiatury, myszy i urządzenia wejściowe ..............................229 Wersje klawiatur...................................................s.......................229 Wykorzystanie klawiszy Windows ................................................230 Polecenia wydawane z dowolnej klawiatury dla Windows 9x, NT 4, 2000 i Me.........................................231 Typy przełączników klawiszy ...................................................s....233 Czyszczenie klawiatury ...................................................s.......234 Regulacja parametrów klawiatury w Windows ...............................235 Rozkłady klawiatur i kody klawiszy ..............................................235 Złącza klawiatury...................................................s......................239 Sygnały w złączu klawiatury...................................................s239 Wymogi klawiatury USB...................................................s...........240 Rozwiązywanie problemów z klawiaturami i naprawa klawiatur ......241 Napięcia złącza klawiatury i specyfikacje sygnałów........................242 Kody błędów klawiatury...................................................s............242 Myszy i urządzenia wskazujące...................................................s..242 Metody wykrywania ruchu myszy...........................................242 Typy interfejsów urządzeń wskazujących.................................243 Typy myszy bezprzewodowych ..............................................244 Sterowniki programowe dla myszy..........................................244 Alternatywne urządzenia wskazujące .......................................245 Rozwiązywanie problemów z myszą .............................................245 Rozdział 9. Wideo i dźwięk...................................................h......................249 Rozdzielczość monitora...................................................s.............249 Kineskop kontra LCD ...................................................s.........249 Typowe rozdzielczości monitorów...........................................250 Tryby zarządzania energią w monitorach .......................................251 Wyprowadzenia złącza VGA ...................................................s.....252 Złącze analogowe VGA DB-15...............................................252 Wyprowadzenia Digital Visual Interface ..................................253 Pamięć RAM wideo...................................................s..................255 Pamięć, rozdzielczość i głębia kolorów ..........................................255 Jak ustalić ilość pamięci RAM na karcie graficznej.........................257 Standardy magistrali lokalnych w kartach graficznych ....................258 Częstotliwości odświeżania...................................................s........258 RAMDAC...................................................s..........................259 Zmiana częstotliwości odświeżania karty graficznej..................259 Porównanie kart graficznych z tym samym zestawem układów scalonych...................................................s.........................260 Konfiguracja obsługi wielu monitorów w Windows 98, Me, 2000 i XP...................................................s261 Problemy z konfiguracją przy obsłudze wielu monitorów ..........261 Karty graficzne z wieloma wyjściami.......................................262 Spis treści 11 Urządzenia multimedialne ...................................................s.........263 Rozwiązywanie problemów z urządzeniami rejestrującymi wideo.....264 Testowanie monitora za pomocą popularnych aplikacji..............265 Złącza we-wy audio ...................................................s..................267 Złącza dla zaawansowanych funkcji.........................................269 Dodatkowe wyposażenie i oprogramowanie .............................269 Standardy jakości dźwięku...................................................s.........270 Konfiguracja karty dźwiękowej...................................................s..271 Karty dźwiękowe PCI i ISA ...................................................s.271 Karty wielofunkcyjne (modem i dźwięk)..................................272 Rozwiązywanie problemów ze sprzętem audio ...............................272 Konflikty sprzętowe (zasobów)...............................................272 Wykrywanie konfliktów zasobów............................................272 Najczęściej spotykane powody konfliktów sprzętowych występujących podczas używania kart dźwiękowych ISA........274 Inne problemy z kartami dźwiękowymi....................................274 Rozdział 10. Sieci komputerowe ...................................................h...............277 Sieci klient-serwer i równorzędne — porównanie ...........................277 Wybór sprzętu i oprogramowania sieciowego.................................278 Karta sieciowa ...................................................s....................279 Kabel UTP...................................................s.........................279 Koncentratory i przełączniki ...................................................s280 Oprogramowanie ...................................................s................281 Protokoły sieciowe...................................................s....................282 IP i TCP/IP ...................................................s........................283 Wybór protokołu łącza danych (specyfikacji) .................................283 Złącza kabli sieciowych...................................................s.............285 Pary przewodów w okablowaniu skrętką........................................286 Wykonanie własnych kabli UTP .............................................287 Ograniczenia odległości dla kabli sieciowych.................................288 Wyspecjalizowane typy sieci ...................................................s.....289 Sieci korzystające z linii telefonicznych ...................................289 Standardy sieci bezprzewodowych...........................................290 Konfiguracja i zagadnienia wyboru w sieciach bezprzewodowych ...............................................292 Obliczanie kosztów sieci bezprzewodowych na użytkownika.....293 Ustawienia protokołu TCP/IP ...................................................s....294 Konfiguracja sieci domowej...................................................s.295 Rutery i TCP/IP...................................................s..................295 Arkusz roboczy TCP/IP...................................................s.......296 Rozwiązywanie problemów z sieciami...........................................296 Rozwiązywanie problemów z konfiguracją oprogramowania sieciowego.................................................298 Rozwiązywanie problemów z użytkowaną siecią ......................298 Rozwiązywanie problemów z TCP/IP......................................300 Udostępnianie połączenia internetowego........................................301 Wymagania dla ICS ...................................................s............301 12 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium Bezpośrednie połączenia kablowe .................................................304 Kable do przesyłu danych...................................................s....304 Oprogramowanie do połączeń bezpośrednich............................306 Tworzenie bezpośredniego połączenia kablowego.....................306 Korzystanie z bezpośredniego połączenia kablowego....................307 Rozwiązywanie problemów z bezpośrednimi połączeniami kablowymi..............................308 Rozdział 11. Narzędzia i techniki ...................................................h..............311 Informacje ogólne ...................................................s.....................311 Narzędzia i ich zastosowanie...................................................s......311 Instalacja napędów dyskowych — narzędzia i części specjalistyczne......................................311 Instalacja płyty głównej i kart rozszerzeń — narzędzia i części specjalistyczne......................................314 Instalacja zewnętrznych urządzeń i kart sieciowych — narzędzia i części specjalistyczne......................................315 Transfer danych — narzędzia i części specjalistyczne................317 Czyszczenie i utrzymanie — narzędzia specjalistyczne..............317 Rozdział 12. Przegląd złączy...................................................h......................319 Porty i kable szeregowe...................................................s.............319 Porty równoległe...................................................s.................320 Porty SCSI...................................................s.........................320 USB i IEEE-1394 (FireWire) ..................................................321 Porty klawiatury i myszy...................................................s...........322 Złącza wideo ...................................................s............................323 Porty wideo...................................................s........................323 Kable wideo ...................................................s.......................323 Porty karty dźwiękowej...................................................s.............324 Podstawowe porty karty dźwiękowej .......................................324 Wewnętrzne złącza karty dźwiękowej......................................325 Porty i kable sieciowe i modemów ................................................325 Port i kabel RJ-45 ...................................................s...............325 Port i kabel RJ-11 ...................................................s...............325 Starsze złącza sieciowe...................................................s........326 Skorowidz...................................................h..............................327 Rozdział 9. Wideo i dźwięk Rozdzielczość monitora Rozdzielczość oznacza liczbę szczegółów, które monitor jest w stanie przedstawić. Wartość ta jest wyrażona przez liczbę elementów obrazu (tzw. pikseli) zawartych na ekranie w poziomie i w pionie. Im większa liczba pikseli, tym bardziej szczegółowy jest obraz. Wymagana rozdzielczość zależy od zastosowania. Aplikacje znakowe (na przykład programy tekstowe uruchamiane pod DOS-em) wymagają niewielkiej roz- dzielczości i dobrze pracują przy standardowej rozdzielczości VGA: 640×480 (grafika) i 720×400 (tekst), podczas gdy aplikacje graficzne (na przykład komputerowy skład tekstu i oprogramowanie w systemie Windows) najlepiej działają przy rozdzielczości przynajmniej 1024×768. Kineskop kontra LCD Panele LCD (ciekłokrystaliczne), zwłaszcza w pełni cyfrowe, zapewniają obraz o wy- sokiej jakości, zawsze wyraźny i ostry. Oprócz tego ich rozmiary są w pełni wykorzy- stywane i pozwalają na wygodne stosowanie wyższej rozdzielczości niż monitory kine- skopowe o porównywalnych rozmiarach. Tabela 9.1 przedstawia typowe rozmiary ekranów dla monitorów kineskopowych (CRT) i paneli LCD o porównywalnych wy- miarach. Jak widzimy, 15-calowy monitor LCD klasy podstawowej w rzeczywistości zapewnia obszar roboczy ekranu porównywalny z 17-calowym kineskopem. 250 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium Tabela 9.1. Porównanie użytecznych rozmiarów ekranu dla monitorów kineskopowych i LCD Rozmiar monitora kineskopowego (przekątna w calach) Obszar użyteczny kineskopu (w calach) LCD o porównywalnym obszarze użytecznym (przekątna w calach) 14 15 16 17 19 20 12,5 13,5 14,5 15,5 17,5 18,5 12,1 13,3, 13,7 14,1, 14,5 15, 15,1 17, 17,1 18,2 Jednakże monitory LCD nie sprawdzają się tak dobrze jak kineskopowe, gdy na tym samym ekranie muszą być wyświetlane obrazy o różnej rozdzielczości. Tradycyjne monitory kineskopowe (CRT — ang. cathode ray tube) są tak projektowane, by obsłu- giwać szeroki zakres rozdzielczości obrazu, a każdy panel LCD jest tak zaprojektowany, by wyświetlać jedną, własną rozdzielczość (dla typowych 15-calowych ekranów LCD jest to 1024×768). Aby zmienić rozdzielczość na inną niż macierzysta, panele LCD muszą przeskalować obraz. Wprawdzie nowe monitory LCD dla różnych rozdzielczo- ści zapewniają obraz, który jest całkiem do przyjęcia, lecz w starszych modelach wyniki są często gorsze. Jeśli musimy często zmieniać rozdzielczość obrazu (na przykład dla gier komputerowych lub w celu sprawdzenia wyglądu zaprojektowanej strony WWW), monitor kineskopowy może być lepszy. Typowe rozdzielczości monitorów Tabela 9.2 przedstawia standardowe rozdzielczości kart graficznych PC, nazwy stoso- wane często do ich opisu i zalecane wielkości monitorów dla każdej rozdzielczości. Tabela 9.2. Rozdzielczości i zalecane wielkości monitorów Rozdzielczość Skrót Standardowe oznaczenie Zalecany rozmiar kineskopu 640×480 800×600 1024×768 VGA Video graphics array 13-calowy lub większy SVGA Super VGA 15-calowy lub większy XGA Extended graphics array 17-calowy lub większy 1280×1024 SXGA VESA 1280 19-calowy lub większy 1600×1280 UXGA VESA 1600 21-calowy lub większy Wprawdzie w powyższej tabeli przedstawiliśmy skróty dla wszystkich rozdzielczości, lecz w chwili obecnej poza VGA są one rzadko używane. Producenci opisują obecnie rozdzielczość ekranu, podając liczbę pikseli. Niemal wszystkie karty graficzne obsłu- gują obecnie rozdzielczości 640×480, 800×600, 1024×768 i 1280×1024 z kilkoma głę- biami koloru, zaś większość kart obsługuje też rozdzielczości 1600×1280 i wyższe. Rozdział 9. ♦ Wideo i dźwięk 251 W celu lepszego zrozumienia tego problemu, dobrze jest wypróbować w kom- puterze kilka rozdzielczości ekranu. Przy zmianie z 640×480 na 800×600 i 1024×768 zauważymy kilka zmian w wyglądzie ekranu. Przy rozdzielczości 640×480 tekst i ikony na ekranie są bardzo duże. Ponieważ ele- menty ekranu używane na pulpicie systemu Windows i w menu oprogramowania mają ustaloną szerokość i wysokość w pikselach, zauważymy, że ich wielkość na ekranie zmniejszy się, gdy przejdziemy do wyższych rozdzielczości. Niektóre nowsze wersje systemu Windows, począwszy od Windows 98, pozwalają wybrać duże ikony we wła- ściwościach ekranu. Pozwala to korzystać z dużych rozdzielczości (w których zoba- czymy większy obszar dokumentu) i nadal dysponować dużymi, czytelnymi ikonami. Tryby zarządzania energią w monitorach Jednym z pierwszych standardów oszczędności energii dla monitorów była specyfika- cja DPMS (ang. Display Power Management Signaling) organizacji VESA, definiująca sygnały wysyłane przez komputer do monitora, aby zasygnalizować okres bezczynno- ści. O tym, kiedy wysłać takie sygnały, decyduje komputer lub karta graficzna. W Windows 9x musimy załączyć tę funkcjonalność, aby z niej skorzystać, ponieważ domyślnie jest wyłączona. W tym celu otwórz w Panelu sterowania okno Ekran, przejdź do zakładki Wygaszacz ekranu i zaznacz ustawienie niskiego poboru mocy i wyłączenia monitora Energy Star. Można zdefiniować, po jakim czasie bezczynności systemu ob- raz ma być wyłączony, a po jakim ma być wyłączony całkowicie monitor. W systemach Windows 2000, XP i Me działanie monitora jest domyślnie zawieszane po 10 minutach, lecz ustawienia czasowe w każdej z tych wersji Windows mogą być zmieniane. Tabela 9.3 podsumowuje tryby DPMS. Tabela 9.3. Sygnały zarządzania zużyciem energii przez monitor Stan Odchylanie poziome Odchylanie pionowe Wideo Oszczędność energii Czas powrotu do działania Impulsy Impulsy Aktywne — Nie dotyczy Impulsy Wygaszone Minimalna Krótki Brak impulsów Brak impulsów Wygaszone Znacząca Dłuższy Wygaszone Maksymalna Zależny od systemu On (załączony) Standby (gotowość) Suspend (zawieszenie) Brak impulsów Impulsy Off (wyłączony) Brak impulsów 252 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium Firmy Microsoft i Intel opracowały szerszą specyfikację zarządzania energią, o nazwie APM (ang. Advanced Power Management — zaawansowane zarządzanie energią), zaś Microsoft stworzył jeszcze bardziej zaawansowaną specyfikację o nazwie ACPI (ang. Advanced Configuration and Power Interface — zaawansowany interfejs konfiguracji i zasilania) na potrzeby systemu Windows 98 i następnych. Tabela 9.4 podsumowuje różnice pomiędzy DPMS, APM i ACPI. Tabela 9.4. Porównanie standardów zarządzania energią Standard Sterowane urządzenia DPMS Monitor i karta grafiki APM ACPI Monitor, dyski twarde, inne urządzenia peryferyjne Wszystkie urządzenia peryferyjne APM i inne PC oraz urządzenia peryferyjne Sposób implementacji Uwagi Sterowniki dla ekranu i karty grafiki; musi zostać załączony w systemach typu Windows 9x, 2000 i Me z Panelu sterowania. DPMS może pracować równolegle z APM lub ACPI; użytkownik definiuje interwały czasowe dla poszczególnych trybów. Zaimplementowany w BIOS- ie; załączany w BIOS-ie i w systemie operacyjnym (w Windows 9x, 2000, Me i XP w Panelu sterowania). Użytkownik definiuje interwały czasowe dla poszczególnych urządzeń w BIOS-ie lub w systemie operacyjnym. Implementowany w BIOS-ie; musi być obsługiwany przez BIOS i urządzenia; umożliwia automatyczne załączanie i wyłączanie PC i innych urządzeń, w tym drukarek, sprzętu audio, CD itp. Jeśli przy instalowaniu po raz pierwszy Windows 98, Me, 2000 lub XP obsługa ACPI jest dostępna w BIOS-ie, sterowniki Windows ACPI są instalowane; jeśli obsługa ACPI nie jest obecna, należy zaktualizować BIOS przed zainstalowaniem Windows. Wyprowadzenia złącza VGA Rysunki wszystkich poniższych złączy znajdują się w rozdziale 12., „Przegląd złączy”. Złącze analogowe VGA DB-15 Praktycznie wszystkie monitory używane obecnie pochodzą od standardu IBM VGA z roku 1987, wprowadzonego przez firmę IBM w komputerach IBM PS/2. Wyprowa- dzenia styków złącza przedstawia tabela 9.5. W złączce kabla VGA podłączanej do karty graficznej końcówka 9. jest często nie- obecna. Styk 5. służy jedynie do testów, zaś styk 15. jest używany rzadko (często koń- cówki te również są nieobecne). Aby zidentyfikować typ monitora podłączonego do systemu, niektórzy producenci wykorzystują różne kombinacje obecności lub nieobec- ności końcówek dla ID monitora. Rozdział 9. ♦ Wideo i dźwięk 253 Tabela 9.5. Standardowe wyprowadzenia 15-stykowego złącza VGA Styk Funkcja Kierunek 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Wideo — czerwony Wideo — zielony Wideo — niebieski ID monitora 2 Masa TTL Masa analogowa — czerwony Masa analogowa — zielony Masa analogowa — niebieski Klucz (otwór zaślepiony) Masa — synchronizacja ID monitora 0 ID monitora 1 Synchronizacja pozioma Synchronizacja pionowa ID monitora 3 Wy Wy Wy We —_ (test wewnętrzny monitora) brak brak brak brak brak We We Wy Wy We Wyprowadzenia Digital Visual Interface Złącze DVI (ang. Digital Visual Interface — cyfrowy interfejs wizyjny) używane jest w rosnącej liczbie paneli LCD i w niektórych monitorach kineskopowych. Wiele z naj- nowszych kart grafiki o dużej wydajności posiada wersję DVI-I (cyfrowo-analogową) tego złącza. DVI może obsługiwać monitory o wysokiej rozdzielczości (podwójne łą- cze, powyżej 1280×1024) oraz o niskiej rozdzielczości (pojedyncze łącze o maksymal- nej rozdzielczości 1280×1024). Złącza DVI mają trzy rzędy kwadratowych końcówek ze stykiem 14. (zasilanie) cofniętym do obudowy. Monitory z podwójnym łączem wykorzystują wszystkie styki opisane w tabeli 9.6, na- tomiast monitory z pojedynczym łączem pomijają część styków. Karty wideo, które posiadają tylko złącze DVI-I, zwykle dostarczane są ze specjalnym adapterem, który pozwala podłączyć się zarówno do monitorów analogowych VGA, jak i cyfrowych DVI. Tabela 9.6 przedstawia wyprowadzenia złączy DVI-I oraz DVI-D. Złącze DVI-I zawiera dodatkowo styki MicroCross i o dużej szybkości, przedstawione w tabeli 9.7. 254 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium Tabela 9.6. Wyprowadzenia DVI-I i DVI-D Rząd Styk Wykorzystanie 1 2 3 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 TMDS dane 2– TMDS dane 2+ TMDS dane 2/4 — ekran TMDS dane 4– TMDS dane 4+ Zegar DDC Dane DDC Analogowa synchronizacja pionowa TMDS dane 1– TMDS dane 3+ TMDS dane 1/3 — ekran TMDS dane 3– TMDS dane 3+ Zasilanie +5 V Masa (+5 V, analogowa synchronizacja pozioma i pionowa) Wykrycie podłączenia w trakcie pracy TMDS dane 0– TMDS dane 0+ TMDS dane 0/5 — ekran TMDS dane 5– TMDS dane 5+ TMDS zegar — ekran TMDS zegar+ TMDS zegar– Tabela 9.7. Dodatkowe styki DVI-I C1 C2 C3 C4 C5 Analogowe wyjście wideo — kanał czerwony Analogowe wyjście wideo — kanał zielony Analogowe wyjście wideo — kanał niebieski Analogowe wyjście wideo — synchronizacja Wspólna masa analogowa (wyjścia wideo: czerwone, zielone i niebieskie) Rozdział 9. ♦ Wideo i dźwięk 255 Pamięć RAM wideo Karty grafiki do składowania przetwarzanych obrazów wykorzystują własną pamięć. Ilość pamięci decyduje o maksymalnej rozdzielczości ekranu i głębi koloru, które urzą- dzenie może obsługiwać w trybach 2D i 3D. Niemal wszystkie karty posiadają obecnie przynajmniej 8 MB RAM, a większość ma 32 MB lub więcej. Większa pamięć umożliwia obsługę większej liczby kolorów i wyż- szych rozdzielczości. Pamięć, rozdzielczość i głębia kolorów Aby osiągnąć maksymalny realizm obrazów dwuwymiarowych, np. na potrzeby pełne- go odtwarzania wideo, wideokonferencji i edycji zdjęć, pożądana jest 24-bitowa głębia kolorów (ponad 16 milionów kolorów) w najwyższej rozdzielczości wygodnej dla da- nego monitora. Tabela 9.8 pozwoli ustalić czy nasza karta wideo posiada wystarczającą ilość pamięci dla wymaganej głębi kolorów i rozdzielczości. Tabela 9.8. Minimalna ilość pamięci karty graficznej dla obrazu dwuwymiarowego Rozdzielczość Głębia koloru Liczba kolorów Pamięć RAM na karcie graficznej Wymagana pamięć 8 bitów 256 512 kB 16 bitów 65 536 1 MB 24 bity 8 bitów 16 777 216 1 MB 256 512 kB 16 bitów 65 536 1 MB 307 200 bajtów 614 400 bajtów 921 600 bajtów 480 000 bajtów 960 000 bajtów 16 777 216 2 MB 1 440 000 bajtów 640×480 640×480 640×480 800×600 800×600 800×600 1024×768 1024×768 1024×768 1280×1024 1280×1024 1280×1024 1600×1280 1600×1280 1600×1280 24 bity 8 bitów 24 bity 8 bitów 24 bity 8 bitów 256 256 256 1 MB 2 MB 2 MB 4 MB 2 MB 4 MB 16 bitów 65 536 16 777 216 4 MB 16 bitów 65 536 16 777 216 4 MB 16 bitów 65 536 24 bity 16 777 216 8 MB 786 432 bajty 1 572 864 bajty 2 359 296 bajtów 1 310 720 bajtów 2 621 440 bajtów 3 932 160 bajtów 2 048 000 bajtów 4 096 000 bajtów 6 144 000 bajtów 256 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium Widzimy w tej tabeli, że karta graficzna z 4 MB może wyświetlić 65 536 kolorów w rozdzielczości 1600×1280, lecz aby otrzymać kolory rzeczywiste (16,7 miliona kolo- rów), musimy zwiększyć pamięć karty graficznej do 8 MB lub zmniejszyć rozdziel- czość do 1280×1024. Karty graficzne 3D wymagają więcej pamięci dla danej rozdzielczości i głębi kolorów, ponieważ pamięć wideo musi pomieścić trzy różne bufory: bufor przedni, bufor tylny i bufor Z. Ilość pamięci wideo, niezbędnej dla danej operacji, zmienia się w zależności od ustawień głębi koloru i bufora Z. Potrójne buforowanie przydziela więcej pamięci na tekstury 3D niż podwójne buforowanie, lecz może pogorszyć szybkość dla niektórych gier. Tryby buforowania używane przez daną kartę grafiki 3D możemy zwykle ustawić przez arkusz właściwości. Tabela 9.9 pozwoli ustalić ilość pamięci RAM, niezbędnej dla różnych połączeń trybów 3D, rozdzielczości i głębi koloru. Tabela 9.9. Wymagana pamięć karty grafiki w trybie 3D Rozdzielczość Głębia kolorów Głębia bufora Z Buforowanie Wykorzystana pamięć Wymagana pamięć karty graficznej 640×480 16 bitów 16 bitów Podwójne 1,76 MB Potrójne 2,34 MB 24 bity 24 bity Podwójne 2,64 MB 32 bity1 32 bity Podwójne 3,52 MB Potrójne 3,52 MB Potrójne 4,69 MB 800×600 16 bitów 16 bitów Podwójne 2,75 MB Potrójne 3,66 MB 24 bity 24 bity Podwójne 4,12 MB 32 bity1 32 bity Podwójne 5,49 MB Potrójne 5,49 MB Potrójne 7,32 MB 1024×768 16 bitów 16 bitów Podwójne 4,12 MB Potrójne 5,49 MB 24 bity 24 bity Podwójne 6,75 MB 32 bity1 32 bity Podwójne 9,00 MB Potrójne 9,00 MB Potrójne 12,00 MB 1280×1024 16 bitów 16 bitów Podwójne 7,50 MB Potrójne 10,00 MB 24 bity 24 bity Podwójne 11,25 MB 32 bity1 32 bity Podwójne 15,00 MB Potrójne 15,00 MB Potrójne 20,00 MB 2 MB 4 MB 4 MB 4 MB 4 MB 8 MB 4 MB 4 MB 8 MB 8 MB 8 MB 8 MB 8 MB 8 MB 8 MB 16 MB 16 MB 16 MB 8 MB 16 MB 16 MB 16 MB 16 MB 32 MB Rozdział 9. ♦ Wideo i dźwięk 257 Tabela 9.9. Wymagana pamięć karty grafiki w trybie 3D — ciąg dalszy Rozdzielczość Głębia kolorów Głębia bufora Z Buforowanie Wykorzystana pamięć 1600×1280 16 bitów 16 bitów Podwójne 10,99 MB Potrójne 14,65 MB 24 bity 24 bity Podwójne 16,48 MB 32 bity1 32 bity Podwójne 21,97 MB Potrójne 21,97 MB Potrójne 29,30 MB Wymagana pamięć karty graficznej 16 MB 16 MB 32 MB 32 MB 32 MB 32 MB 1 Wprawdzie karty 3D zwykle działają w trybie 32-bitowym, lecz nie oznacza to, że mogą wyświe- tlić więcej niż 16 277 216 kolorów na ekranie o 24-bitowej głębi kolorów rzeczywistych. Wiele procesorów obrazu i magistral pamięci obrazu jest zoptymalizowanych do przesyłania danych w słowach 32-bitowych, aczkolwiek wyświetlają one w trybie 32-bitowym kolory 24-bitowe — za- miast 4 294 967 296 kolorów, których moglibyśmy spodziewać się przy faktycznej 32-bitowej głębi kolorów. Jak ustalić ilość pamięci RAM na karcie graficznej Ponieważ objętość pamięci wideo jest coraz ważniejsza dla większości użytkowników komputerów, warto wiedzieć, jak wiele pamięci posiada nasza karta grafiki. Tabela 9.10 podsumowuje niektóre metody do wykorzystania. Tabela 9.10. Metody określania ilości RAM karty graficznej Metoda Korzyści Na co uważać Opierając się na tabeli 9.8, zmień ustawienia grafiki na opcje wymagające 1 MB, 2 MB, 4 MB i 8 MB. Za pomocą programów do diagnostyki systemu zewnętrznych producentów (np. SiSoft Sandra — http:// www.sisoftware.co.uk). Za pomocą programu diagnostycznego dostarczonego przez producenta karty graficznej lub zestawu układów graficznych. Jeśli ustawienie działa (często wymagany jest restart), karta zawiera przynajmniej tyle pamięci RAM. Uniwersalne rozwiązanie dla organizacji posiadających różne standardy kart. Najlepsze źródło danych technicznych. Metoda zakłada, że karta jest poprawnie ustawiona przez system; często nie można wykryć pamięci powyżej 4 MB z powodu ograniczeń sterownika. Musimy używać aktualnego programu diagnostycznego; technologie współużytkowania pamięci w tanich systemach mogą sprawiać kłopoty w rozpoznaniu. Dla różnych zestawów układów scalonych musimy używać różnych programów. 258 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium Biorąc pod uwagę niskie ceny i wysoką szybkość dzisiejszych kart graficznych, powin- niśmy poważnie przemyśleć wymianę dowolnej karty posiadającej mniej niż 8 MB na nową, ponieważ nawet najmniej wydajne karty produkowane dzisiaj zdecydowanie przewyższają parametrami najlepsze modele sprzed zaledwie kilku lat. Standardy magistrali lokalnych w kartach graficznych Jeśli zamierzamy kupić nową kartę graficzną, powinniśmy rozważyć dostępne opcje modernizacji. Wszystkie godne uwagi karty graficzne stosują technologię tzw. magi- strali lokalnej (ang. local-bus), która daje szybkie połączenie z CPU, omijające powol- ny standard ISA, który był używany przez wiele lat. Najważniejsze współczesne stan- dardy to PCI (ang. Peripheral Component Interconnect) i AGP (ang. Advanced Graphics Port). Pierwszy standard magistrali lokalnej (VL-Bus — ang. VESA Local Bus) stał się przestarzały, gdy procesor 480 został zastąpiony procesorami klasy Pentium. Między PCI i AGP występuje kilka ważnych różnic, które zostały przedstawione w ta- beli 9.11. Tabela 9.11. Specyfikacje magistrali lokalnych Właściwość PCI AGP Teoretyczna szybkość maksymalna 132 Mb/s Przepustowość informacyjna 533 MB/s (2×) Przepustowość informacyjna 1,06 GB/s (4×) Przepustowość informacyjna 2,12 GB/s (8×)1 Liczba gniazd 4 – 5 (typowo) 1 Obsługa Plug and Play Tak Tak Koszt Optymalne wykorzystanie Szybsze 486, Pentium Nieco wyższy niż PCI Pentium II, III, 4, Celeron, AMD K6, Athlon, Duron 1 Jak widać, AGP jest bardziej pożądanym standardem dla kart graficznych. Jednakże wiele tanich systemów zawiera zintegrowaną kartę graficzną 3D i nie posiada osobnego złącza AGP do mo- dernizacji grafiki. W takich systemach, jeśli chcemy polepszyć wydajność wideo, musimy wykorzy- stać wolniejsze złącze PCI. Częstotliwości odświeżania Częstotliwość odświeżania oznacza częstotliwość generowania obrazu, mierzoną w her- cach (Hz). Częstotliwość odświeżania równa 72 Hz oznacza, że zawartość ekranu jest ge- nerowana 72 razy na sekundę. Zbyt niska częstotliwość odświeżania powoduje migotanie Rozdział 9. ♦ Wideo i dźwięk 259 ekranu i zmęczenie wzroku. Częstotliwość, przy której ekran przestaje w sposób widocz- ny migać zależy od ustawień monitora (wyższe rozdzielczości wymagają wyższych częstotliwości odświeżania) i musi być obsługiwana zarówno przez monitor, jak i kartę graficzną. Szybkość przetwornika RAMDAC wpływa na opcje częstotliwości odświe- żania karty graficznej, natomiast w przypadku monitora decyduje konstrukcja. Dopuszczalne częstotliwości odświeżania tanich monitorów często są zbyt niskie, aby móc uniknąć migania w najwyższych rozdzielczościach, więc mogą prowadzić do zmę- czenia wzroku. Ponadto wiele tanich monitorów nie zapewnia dokładnego ogniskowa- nia obrazu w najwyższych rozdzielczościach, co prowadzi do rozmycia obrazu i więk- szego zmęczenia wzroku. RAMDAC Szybkość układu RAMDAC (przetwornika cyfrowo-analogowego) jest mierzona w megahercach (MHz); im szybszy proces przetwarzania, tym wyższa jest częstotli- wość odświeżania pionowego dla karty. Karty z układem RAMDAC o szybkości 300 MHz lub wyższej typowo zapewniają obraz bez migotania (odświeżanie 75 Hz i wyż- sze) dla wszystkich rozdzielczości aż do 1920×1200. Oczywiście musimy upewnić się, czy rozdzielczość i częstotliwość odświeżania, których chcemy użyć, są obsługiwane zarówno przez monitor, jak i przez kartę grafiki. Zmiana częstotliwości odświeżania karty graficznej Częstotliwość odświeżania karty graficznej może zostać zmieniona w dwojaki sposób:  Dla starszych kart często dostarczany był program wiersza poleceń lub dla systemu Windows.  Dla nowszych i obecnie produkowanych kart wybór dostępnych częstotliwości odświeżania dostępny jest w standardowym oknie właściwości ekranu. Niezależnie od sytuacji, musimy znać dopuszczalne częstotliwości odświeżania dla da- nego monitora, zanim dokonamy wyboru. Jeśli system Windows przy instalacji wybrał typ nieznany, monitor domyślny lub Super VGA zamiast określonego producenta i mo- delu monitora, to nie będziemy mieć możliwości wyboru wyższej, pozbawionej migo- tania częstotliwości odświeżania. Aby pozwolić systemowi na wybór najwyższych możliwych częstotliwości odświeżania, musimy zainstalować sterownik odpowiedni dla używanego modelu monitora. Proszę zwrócić uwagę, że większość nowszych mo- nitorów system Windows konfiguruje jako Plug and Play, ponieważ urządzenia te zgła- szają obsługiwane częstotliwości odświeżania i rozdzielczości bezpośrednio do systemu operacyjnego. 260 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium Porównanie kart graficznych z tym samym zestawem układów scalonych Producenci zazwyczaj tworzą wiele modeli kart graficznych, które są sprzedawane po różnych cenach. Może by tak zaoszczędzić kilka złotych i kupić najtańszy model? A jeśli cena nie gra roli, może warto kupić najdroższą? Aby zdecydować, która karta będzie najlepiej odpowiadać naszym potrzebom, spójrzmy na różnice wymienione w tabeli 9.12. Tabela 9.12. Porównanie kart grafiki zapewniających potrzebną funkcjonalność Cecha Wpływ Szybkość RAMDAC Tańsze karty zwykle zawierają wolniejszy układ RAMDAC. Powinniśmy kupić kartę z najszybszym układem RAMDAC, zwłaszcza dla monitorów 17-calowych i większych. Szybsze układy RAMDAC są często łączone z pamięciami SGRAM lub DDR SRAM, które są najszybszymi typami pamięci RAM, stosowanymi ostatnio w kartach graficznych. Ilość pamięci RAM Typ pamięci Szybkość pamięci i g łównego układu Porty we-wy Wprawdzie karty AGP mogą wykorzystywać pamięć AGP (fragment pamięci głównej „pożyczony” na tekstury), lecz wykonywanie możliwie jak największej części operacji w pamięci własnej karty jest nadal szybsze. Karty PCI muszą wykonywać wszystkie działania we własnej pamięci. Tańsze karty z danej rodziny często posiadają mniejszą ilość pamięci, zaś w większości nowych modeli kart pamięci nie da się rozszerzyć. Najlepiej kupić kartę z wystarczającą ilością pamięci (16 MB) dla dzisiejszych i przyszłych gier lub aplikacji. Karty graficzne wyższej klasy często stosują nowe pamięci SGRAM (ang. Synchronous Graphics RAM) i DDR SRAM (ang. Double-Data- Rate Synchronous DRAM), zaś popularnym typem dla kart średniej klasy jest standardowa SDRAM. W miarę możliwości powinniśmy wybierać pamięć w następującej kolejności: DDR SRAM, SGRAM i SDRAM. Wielu producentów kart zmienia zalecaną szybkość kontrolera grafiki, aby dać użytkownikom maksymalną wydajność. Jeśli mamy wątpliwości co do znamionowej szybkości kontrolera, możemy sprawdzić jego dane w serwisie WWW producenta układu. Wiele szanowanych firm używa przetaktowanych części, lecz najlepsi producenci montują duże radiatory lub nawet wentylatory elektryczne, aby zapobiec przegrzewaniu. Szybkości pamięci również są różne; wielu producentów używa wolniejszych pamięci w tańszych kartach. Złącze DVI-I z adapterem VGA umożliwia współpracę karty graficznej z monitorami LCD i kineskopowymi, zarówno z analogowymi jak i z cyfrowymi. Wyjście TV pozwala zapisywać prezentacje na kasetach wideo i oglądać fi lmy DVD poprzez telewizor. Tuner TV umożliwia zapisywanie obrazu lub programów TV przez system. Rozdział 9. ♦ Wideo i dźwięk 261 Konfiguracja obsługi wielu monitorów w Windows 98, Me, 2000 i XP System Windows 98 był pierwszą wersją Windows posiadającą obsługę wielu monito- rów jednocześnie (ang. Multimonitor support) dostępną od lat w systemach Macintosh: możliwość używania dwóch lub więcej monitorów w jednym systemie. Windows 98 i Me obsługują do dziewięciu monitorów (i kart grafiki), z których każdy może przed- stawiać inny widok pulpitu. Możemy wyświetlić inny program na każdym monitorze, stosować równocześnie różne rozdzielczości i głębie koloru oraz korzystać z innych możliwości. Windows 2000 i XP obsługują do 10 monitorów. W systemie z wieloma monitorami jeden ekran jest zawsze uznawany za podstawowy (główny). Tylko dla podstawowego monitora obsługiwany jest DirectX. Dodatkowe mo- nitory noszą nazwę pomocniczych i obsługa sprzętu jest dla nich znacznie ograniczona. Wprawdzie serwis WWW Microsoftu zawiera listę kart grafiki i zestawów układów zgodnych z Windows 98 (proszę przez http://search.microsoft.com wyszukać artykuł Knowledge Base Q182708), lecz znacznie trudniej jest znaleźć dostarczane przez Micro- soft dane zgodności dotyczące obsługi wielu monitorów dla Windows Me, 2000 i XP. Z tego powodu radzę sprawdzić obsługę wielu monitorów w poniższych niezależnych witrynach WWW: http://www.realtimesoft.com/multimon http://www.digitalroom.net/techpub/multimon.html Serwis WWW RealTimeSoft oferuje bazę danych ponad 2000 działających konfigura- cji wielu monitorów; podaje dane karty grafiki i zestawu układów oraz płyty głównej. Możemy dodawać do bazy własne działające konfiguracje lub szukać wskazówek, jeśli planujemy dokupić dodatkową kartę grafiki lub w razie problemów z instalacją. Problemy z konfiguracją przy obsłudze wielu monitorów Jeśli BIOS naszego komputera nie pozwala wybrać, które urządzenie ma być podstawo- wym ekranem VGA, decyzja podejmowana jest na podstawie kolejności kart w złączach PCI; w niektórych systemach złącza AGP mają niższy priorytet niż PCI. Wobec tego powinniśmy zainstalować podstawową kartę w złączu PCI o najwyższym priorytecie. Ponieważ w dokumentacji wielu systemów nie jest podawana kolejność złączy, możemy być zmuszeni do eksperymentowania i przekładania karty w inne gniazda rozszerzeń PCI. Po zamontowaniu sprzętu możemy skonfigurować parametry ekranu dla każdego mo- nitora ze strony ustawień Ekran w Panelu sterowania. Podstawowy ekran jest zawsze położony w lewym górnym rogu wirtualnego pulpitu, lecz możemy przemieszczać 262 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium ekrany pomocnicze w dowolne obszary pulpitu. Możemy też indywidualnie ustawiać rozdzielczość i głębie koloru dla każdego monitora. W niektórych przypadkach może okazać się konieczne wyłączenie drugiej karty, aby móc uruchomić określone programy. Karty graficzne z wieloma wyjściami Karta obsługująca więcej niż jeden monitor (ang. multiple-head lub dual-head) pozwala zaoszczędzić kilka gniazd rozszerzeń w porównaniu z instalowaniem dwóch lub kilku kart grafiki. Ponadto instalacja pojedynczej karty grafiki eliminuje problemy z konfigu- racją, nieodłączne przy próbie osiągnięcia współpracy różnych kombinacji kart graficz- nych, płyty głównej i BIOS-u. W zależności od typu karty, możemy wykorzystywać funkcjonalność kilku monitorów na różne sposoby. Na przykład, ATI Radeon VE posiada 15-stykowe złącze analogowe VGA (dla monitorów kineskopowych) i złącze analogowo-cyfrowe DVI-I dla cyfro- wych paneli LCD. Dzięki temu do karty możemy podłączyć:  Jeden analogowy monitor LCD lub kineskopowy i jeden cyfrowy monitor LCD.  Dwa analogowe monitory LCD lub kineskopowe (z użyciem adaptera DVI-I na VGA). Kilka liczących się kart wielowyjściowych dostępnych na rynku przedstawia tabela 9.13. Tabela 9.13. Karty grafiki obsługujące więcej niż jeden monitor Marka Model Typ(y) magistrali Liczba obsługiwanych monitorów Układ akceleratora Uwagi Appian Graphics Jeronimo Pro PCI 2 lub 4 Appian Graphics Jeronimo 2000 AGP, PCI 2 ATI Radeon VE AGP 2 3D Labs Permedia 2 3D (2 lub 4) 3D Labs Permedia 3 ATI Radeon 3D (1) Gainward CARDEXpert GeForce2 MX Twin View AGP 2 NVidia GeForce2 (1) Obsługuje analogowe monitory LCD i CRT. Obsługuje analogowe monitory LCD i CRT. Obsługuje analogowe monitory LCD i CRT. Obsługuje cyfrowe LCD (DVI). Obsługuje analogowe monitory LCD i CRT. Obsługuje opcję wyjścia TV. Rozdział 9. ♦ Wideo i dźwięk 263 Tabela 9.13. Karty grafiki obsługujące więcej niż jeden monitor — ciąg dalszy Marka Model Typ(y) magistrali Liczba obsługiwanych monitorów Układ akceleratora Uwagi LeadTek WinFast AGP 2 GeForce2 MX DH Pro NVidia GeForce2 (1) Matrox Millenium G450 AGP, PCI 2 Matrox G450 3D (1) Matrox Millenium G200 MMS PCI 2 lub 4 MGA-G200 3D (2 lub 4) Obsługuje analogowe monitory LCD i CRT. Obsługuje wyjście TV. Obsługuje analogowe monitory LCD i CRT, wyjście TV i cyfrowe LCD (DVI). Obsługuje analogowe monitory CRT, cyfrowe LCD i wyjście TV. Urządzenia multimedialne Przy wyborze opcji TV, wyjścia wideo i zapisu obrazu wideo dla PC, tabela 9.14 po- może zdecydować, które rozwiązanie będzie najlepsze. Tabela 9.14. Porównanie urządzeń multimedialnych Typ urządzenia Zalety Wady Karta grafiki z wbudowanym tunerem TV Przyłączany tuner TV Wygodne rozwiązanie, zajmuje jedno gniazdo. Pozwala na rozbudowę istniejących kart grafiki; możliwość przeniesienia do nowszego modelu. Urządzenie przyłączane przez port równoległy Uniwersalne dla komputerów biurkowych i przenośnych; tanie. Urządzenie przyłączane przez port USB Łatwa instalacja w nowszych komputerach wyposażonych w USB i Windows 98, Me, 2000 lub XP. Modernizacja wymaga wymiany karty. Nie współpracuje z wszystkimi kartami graficznymi. Szybkość klatek ograniczona przez szybkość portu. Może nie działać w Windows 95B OSR 2.x z USB; wymaga aktywnego portu USB. Nie wszystkie urządzenia są zgodne z Windows 2000 i XP. Mała przepustowość, więc nie nadaje się do zastosowań w dziedzinie obróbki video o wysokiej rozdzielczości 264 Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium Tabela 9.14. Porównanie urządzeń multimedialnych — ciąg dalszy Typ urządzenia Zalety Wady Dedykowana karta interfejsu PCI Połączenie IEEE-1394 (FireWire, iLINK) z cyfrowym wideo Duża szybkość klatek — realistyczny obraz wideo; współpracuje z dowolną kartą graficzną. Niepotrzebna konwersja z sygnału analogowego na cyfrowy; duża przepustowość. Wysokie zapotrzebowanie na zasoby (IRQ i tak dalej) niektórych modeli; wymaga instalacji wewnątrz komputera. Wymaga karty interfejsu IEEE-1394 i źródła cyfrowego obrazu wideo IEEE- 1394; karta wymaga instalacji wewnątrz PC. Niektóre karty nie są dostarczane z oprogramowaniem do rejestracji i edycji wideo; należy upewnić się, czy osobno kupowane oprogramowanie współpracuje z daną kartą. Rozwiązywanie problemów z urządzeniami rejestrującymi wideo Tabela 9.15 zawiera kilka porad, pomocnych przy rozwiązywaniu problemów z urzą- dzeniami rejestrującymi obraz wideo. Tabela 9.15. Rozwiązywanie problemów z urządzeniami rejestrującymi obraz wideo Typ urządzenia Problem Rozwiązanie Dołączone do portu szeregowego Nie można wykryć urządzenia, choć drukarka działa bez problemów. Sprawdź ustawienia portów; urządzenie może wymagać ustawień IEEE-1284 (EPP i ECP) lub zmian w BIOS-ie. Upewnij się, czy urządzenie jest podłączone bezpośrednio do portu; unikaj łączenia łańcuchowego urządzeń, chyba że urządzenie wyraźnie na to zezwala; sprawdź w Menedżerze urządzeń, czy nie pojawiły się konflikty IRQ. Brak obrazu. Sprawdź okablowanie; ustaw w oprogramowaniu właściwe źródło sygnału. Szybkość klatek zbyt mała; zwiększenie może wymagać rejestracji obrazu wideo w mniejszym oknie. Użyj najszybszego moż
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Rozbudowa i naprawa komputera. Kompendium. Wydanie drugie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: