Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00109 009829 7515928 na godz. na dobę w sumie
Rozmyślania - ebook/pdf
Rozmyślania - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 160
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-2274-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> controlling
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Nie lada gnębi mnie troska, abym mógł odwiedzić dalekie źródła i czerpać wskazania szczęśliwego życia.

Horacy

Wśród wielu rzymskich cesarzy nie brak było ludzi o wybitnej osobowości, odwadze i zacięciu pisarskim. Niewielu jednak odznaczało się równie błyskotliwym umysłem, pracowitością, spostrzegawczością i skłonnością do rozważania zagadek i paradoksów tego świata, jak właśnie Marek Aureliusz, zwany przez swoich współczesnych filozofem na tronie. Refleksyjna natura cesarza, jasność i precyzyjność jego toku myślenia, a także świadomość istnienia ludzkich niedoskonałości i ograniczeń zaowocowały dziełem, które do dziś czyta się znakomicie, choć pierwotnie wcale nie było przeznaczone do publikacji. Na szczęście po śmierci autora ktoś — być może jego sekretarz, Grek Aleksander — zebrał w całość notatki pisarza i doprowadził do ich rozpowszechnienia.

Rozmyślania to traktat moralny w nurcie filozofii stoickiej, który można potraktować jako doskonałe źródło inspiracji oraz drogę powrotu do prawdziwych, ponadczasowych wartości w świecie przytłoczonym bezwartościowymi, krótkoterminowymi informacjami. Można znaleźć tu pocieszenie i odtrutkę na błahe codzienne problemy, a nade wszystko zastanowić się nad znaczeniem przesłania Marka Aureliusza, nad tym, co mówi do nas z głębi wieków i ile rozważnej racji jest w każdym jego słowie.

Myśl o tym, w jakim stanie ciała i duszy powinna cię zabrać z sobą śmierć i jak krótkie jest życie, jak przepastna wieczność, przeszłość i przyszłość, jak krucha wszelka materia!

Marek Aureliusz

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Tytuł oryginału: Meditations Tłumaczenie: Marian Reiter Projekt okładki: Jan Paluch Materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLC. ISBN: 978-83-283-2273-8 Polish edition copyright © 2016 by Helion SA. All rights reserved. All rights reserved. No part of this book may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording or by any information storage retrieval system, without permission from the Publisher. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Wydawnictwo HELION dołożyło wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie bierze jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Wydawnictwo HELION nie ponosi również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://onepress.pl/user/opinie/rozmys Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: onepress@onepress.pl WWW: http://onepress.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis tre(cid:258)ci Ksi(cid:218)ga I ....................................................... 7 Ksi(cid:218)ga II .................................................... 17 Ksi(cid:218)ga III .................................................. 25 Ksi(cid:218)ga IV ................................................... 35 Ksi(cid:218)ga V .................................................... 49 Ksi(cid:218)ga VI ................................................... 63 Ksi(cid:218)ga VII .................................................. 77 Ksi(cid:218)ga VIII ................................................ 93 Ksi(cid:218)ga IX ................................................. 109 Ksi(cid:218)ga X .................................................. 123 Ksi(cid:218)ga XI ................................................. 137 Ksi(cid:218)ga XII ................................................ 149 Poleć książkęKup książkę Poleć książkęKup książkę Ksi(cid:218)ga I 1. Dziadkowi Werusowi — (cid:239)agodno(cid:258)(cid:202) i równe usposobienie. 2. Dobremu imieniu ojca i pami(cid:218)ci o nim — umi(cid:239)owanie skromno(cid:258)ci i charakter m(cid:218)ski. 3. Matce — ducha pobo(cid:285)no(cid:258)ci i dobroczynno(cid:258)ci. I odraz(cid:218) nie tylko przed wyrz(cid:200)dzaniem krzywdy, lecz i przed my(cid:258)l(cid:200) o niej. Nadto sposób (cid:285)ycia prosty, daleki od zbytku ludzi bogatych. 4. Pradziadowi — (cid:285)em do szko(cid:239)y publicznej nie chodzi(cid:239), lecz mia(cid:239) dobrych nauczycieli w domu, i nabycie prze(cid:258)wiadczenia, (cid:285)e powinno si(cid:218) na to nie (cid:285)a(cid:239)owa(cid:202) grosza. 5. Wychowawcy — (cid:285)e nie sta(cid:239)em si(cid:218) ani Zielonym, ani Nie- bieskim, ani zwolennikiem Okr(cid:200)g(cid:239)ych, ani D(cid:239)ugich. I wytrwa- (cid:239)o(cid:258)(cid:202) w trudach i poprzestawanie na ma(cid:239)ym, przyk(cid:239)adanie r(cid:218)ki do pracy i niezajmowanie si(cid:218) zbyt wieloma sprawami na raz. I nieprzyst(cid:218)pno(cid:258)(cid:202) dla potwarzy. 6. Diognetowi — wstr(cid:218)t do b(cid:239)ahostek. I brak wiary w to, co mówi(cid:200) czarodzieje i kuglarze o zamawianiach i wyp(cid:218)dzaniu z(cid:239)ych duchów itp. I brak zainteresowania si(cid:218) hodowl(cid:200) prze- piórek i niech(cid:218)(cid:202) do zajmowania si(cid:218) podobnymi g(cid:239)upstwami. I znoszenie szczero(cid:258)ci drugich. I spoufalenie si(cid:218) z filozofi(cid:200) Poleć książkęKup książkę 8 MAREK AURELIUSZ — ROZMY(cid:165)LANIA i sposobno(cid:258)(cid:202) s(cid:239)uchania wyk(cid:239)adów Bakchejosa najpierw, na- st(cid:218)pnie Tandazysa i Markiana. I sztuk(cid:218) pisania dialogów we wczesnej m(cid:239)odo(cid:258)ci. I umi(cid:239)owanie (cid:239)o(cid:285)a prostego, okrytego skó- r(cid:200), i tego wszystkiego, co zaleca helle(cid:241)ski sposób (cid:285)ycia. 7. Rustykowi — zrozumienie potrzeby poprawy i piel(cid:218)gno- wania charakteru. I uchronienie si(cid:218) przed ambicj(cid:200) b(cid:239)yszczenia w sofistyce i brak ch(cid:218)ci do pisania rozpraw teoretycznych lub uk(cid:239)adania mów nawo(cid:239)uj(cid:200)cych do cnoty lub przedstawia- nia si(cid:218) w sposób che(cid:239)pliwy za cz(cid:239)owieka (cid:258)wi(cid:200)tobliwego czy te(cid:285) dobrodzieja. I unikanie retoryczno(cid:258)ci, poetyczno(cid:258)ci i wyszu- kanego dowcipu. I niechodzenie w domu w stroju uroczystym i pod innymi wzgl(cid:218)dami niewykraczanie przeciw prostocie. I sztuk(cid:218) pisania listów prostych, takich, jak on sam na przy- k(cid:239)ad napisa(cid:239) z Sinuessy do matki mojej. I pojednawcze uspo- sobienie, i wyrozumia(cid:239)o(cid:258)(cid:202) wobec tych, którzy mnie czym(cid:258) zgniewali i obrazili, je(cid:285)eli tylko zechcieli sami b(cid:239)(cid:200)d swój po- zna(cid:202). I sztuk(cid:218) czytania dok(cid:239)adnego, a nie zadowolenia si(cid:218) czytaniem pobie(cid:285)nym. I nie zbyt (cid:239)atwe nastawianie ucha plot- karzom. I poznanie wyk(cid:239)adów Epikteta, których mi udzieli(cid:239) z w(cid:239)asnej ksi(cid:200)(cid:285)nicy. 8. Apolloniuszowi — niezale(cid:285)no(cid:258)(cid:202) s(cid:200)dów i rozwa(cid:285)n(cid:200) pew- no(cid:258)(cid:202) w post(cid:218)powaniu. I niezwa(cid:285)anie na nic innego, nawet troch(cid:218), jak na rozs(cid:200)dek. I sta(cid:239)(cid:200) równowag(cid:218) umys(cid:239)u w cier- pieniach dolegliwych, przy stracie dziecka, w chorobie d(cid:239)ugo- trwa(cid:239)ej. I zobaczenie na jego (cid:285)ywym przyk(cid:239)adzie jasno, (cid:285)e ten sam cz(cid:239)owiek mo(cid:285)e by(cid:202) bardzo stanowczy i (cid:239)agodny. I zupe(cid:239)ny brak z(cid:239)ego humoru przy nauczaniu. I zobaczenie cz(cid:239)owieka, uwa(cid:285)aj(cid:200)cego do(cid:258)wiadczenie i bieg(cid:239)o(cid:258)(cid:202) w udzielaniu nauki stanowczo za najmniejsz(cid:200) ze swych zalet. I nauczenie, jak Poleć książkęKup książkę MAREK AURELIUSZ — ROZMY(cid:165)LANIA 9 nale(cid:285)y przyjmowa(cid:202) tak zwane us(cid:239)ugi ze strony przyjació(cid:239), nie trac(cid:200)c przy tym swej niezale(cid:285)no(cid:258)ci ani ich nie przeoczaj(cid:200)c oboj(cid:218)tnie. 9. Sekstusowi — ducha (cid:285)yczliwo(cid:258)ci. I wzór domu rz(cid:200)dzonego po ojcowsku. I zrozumienie (cid:285)ycia wed(cid:239)ug natury. I powag(cid:218) niewymuszon(cid:200). I zdolno(cid:258)(cid:202) troskliwego odgadywania potrzeb przyjació(cid:239). I cierpliwo(cid:258)(cid:202) w obcowaniu z prostakami i lud(cid:283)mi my(cid:258)l(cid:200)cymi w sposób nienaukowy. I zdolno(cid:258)(cid:202) przystosowania si(cid:218) do wszystkich ludzi tak(cid:200), (cid:285)e obcowanie z nim by(cid:239)o im milsze nad wszelkie pochlebstwo, a chwila, któr(cid:200) z nim sp(cid:218)dzali, by(cid:239)a im w(cid:239)a(cid:258)nie ze wzgl(cid:218)du na jego osob(cid:218) bardzo po(cid:285)(cid:200)dana. I umie- j(cid:218)tno(cid:258)(cid:202) wyszukania w sposób rozumny i stosowny i u(cid:239)o(cid:285)enia sobie zasad (cid:285)yciowych. I unikanie nawet pozoru gniewu lub innego jakiego(cid:258) uniesienia; wzór najwy(cid:285)szego opanowania si(cid:218), równocze(cid:258)nie spokoju i bardzo wielkiej tkliwo(cid:258)ci; umiej(cid:218)tno(cid:258)(cid:202) chwalenia bez natarczywo(cid:258)ci, wielk(cid:200) te(cid:285) nauk(cid:218), lecz bez po- pisywania si(cid:218). 10. Aleksandrowi, gramatykowi — niech(cid:218)(cid:202) do ganienia innych. Gdy kto u(cid:285)y(cid:239) zwrotu barbarzy(cid:241)skiego, b(cid:239)(cid:218)dnego lub niezr(cid:218)cznego, niewytykanie tego w sposób obra(cid:283)liwy, lecz wypowiadanie tego, co nale(cid:285)a(cid:239)o powiedzie(cid:202), i to w formie od- powiedzi lub potwierdzenia lub w formie wspólnego zasta- nowienia si(cid:218) nad sam(cid:200) spraw(cid:200), a nie nad form(cid:200) s(cid:239)owa, lub w jaki(cid:258) inny tego rodzaju sposób delikatnej poprawki. 11. Frontonowi — u(cid:258)wiadomienie, jak okropna jest zawi(cid:258)(cid:202), chytro(cid:258)(cid:202) i ob(cid:239)uda, id(cid:200)ca w parze z tyrani(cid:200), i jak ci, którzy zw(cid:200) si(cid:218) u nas patrycjuszami, jako(cid:258) nikogo nie kochaj(cid:200). Poleć książkęKup książkę 10 MAREK AURELIUSZ — ROZMY(cid:165)LANIA 12. Aleksandrowi ze szko(cid:239)y Platona — aby cz(cid:218)sto i bez ko- niecznej potrzeby nie mówi(cid:202) i w listach nie pisa(cid:202) do kogo „jestem zaj(cid:218)ty” i aby w ten sposób, powo(cid:239)uj(cid:200)c si(cid:218) na oko- liczno(cid:258)ci, nie uchyla(cid:202) si(cid:218) od obowi(cid:200)zku udzielania pomocy nale(cid:285)nej bli(cid:283)nim. 13. Katulusowi — nie lekcewa(cid:285)y(cid:202) (cid:285)alów przyjació(cid:239), cho(cid:202)by nieuzasadnionych, lecz usi(cid:239)owa(cid:202) przywróci(cid:202) ich zwyk(cid:239)y sto- sunek do nas. Z gor(cid:200)c(cid:200) te(cid:285) pochwa(cid:239)(cid:200) wyra(cid:285)a(cid:202) si(cid:218) o nauczy- cielach tak, jak to czytamy we wspomnieniach o Domicjuszu i Atenodocie. Serdeczn(cid:200) tak(cid:285)e mi(cid:239)o(cid:258)(cid:202) dzieci. 14. Bratu memu Sewerowi — mi(cid:239)o(cid:258)(cid:202) rodziny, prawdy i spra- wiedliwo(cid:258)ci. I zaznajomienie si(cid:218) z jego pomoc(cid:200) z Trazeaszem, Helwidiuszem, Katonem, Dionem i Brutusem i poj(cid:218)cie istoty pa(cid:241)stwa demokratycznego z jednakim dla wszystkich upraw- nieniem, rz(cid:200)dz(cid:200)cego si(cid:218) wed(cid:239)ug zasad równo(cid:258)ci i sprawie- dliwo(cid:258)ci, i istot(cid:218) monarchii, która ponad wszystko szanuje wolno(cid:258)(cid:202) poddanych. I cze(cid:258)(cid:202) dla filozofii sta(cid:239)(cid:200) i zawsze jedna- k(cid:200). Dobroczynno(cid:258)(cid:202) i hojno(cid:258)(cid:202) szerok(cid:200) i ufno(cid:258)(cid:202) i wiar(cid:218) w mi- (cid:239)o(cid:258)(cid:202) przyjació(cid:239). I otwarto(cid:258)(cid:202) wobec ludzi zas(cid:239)uguj(cid:200)cych na jego nagan(cid:218). I to, (cid:285)e przyjaciele jego nigdy nie byli w tym po(cid:239)o(cid:285)e- niu, aby dopiero domy(cid:258)la(cid:202) si(cid:218), czego on chce lub czego sobie (cid:285)yczy, bo by(cid:239)o to jasne. 15. Maksymowi — opanowanie siebie samego i nietracenie przy niczym g(cid:239)owy. I pogod(cid:218) ducha w przykrych stosunkach (cid:285)yciowych i w chorobie. I charakter zrównowa(cid:285)ony, (cid:239)agod- no(cid:258)(cid:202) w parze z powag(cid:200). I wype(cid:239)nianie obowi(cid:200)zków bez na- rzekania. I to, (cid:285)e wszyscy mu wierzyli, i(cid:285) tak my(cid:258)li, jak mówi, i (cid:285)e co czyni, czyni bez z(cid:239)ych zamiarów. I to, (cid:285)e niczemu si(cid:218) Poleć książkęKup książkę MAREK AURELIUSZ — ROZMY(cid:165)LANIA 11 nie dziwi(cid:239), niczego nie ba(cid:239), nigdy si(cid:218) nie (cid:258)pieszy(cid:239), nie waha(cid:239), nigdy nie by(cid:239) bezradny lub zak(cid:239)opotany, nikomu nie stara(cid:239) si(cid:218) przypodoba(cid:202) u(cid:258)miechem, na nikogo si(cid:218) nie gniewa(cid:239), ni- kogo nie podejrzewa(cid:239). I ducha dobroczynno(cid:258)ci i sk(cid:239)onno(cid:258)(cid:202) do przebaczania i prawdomówno(cid:258)(cid:202). I wzór cz(cid:239)owieka id(cid:200)cego raczej prost(cid:200) drog(cid:200) ni(cid:285) takiego, który wraca na prost(cid:200) drog(cid:218). I (cid:285)e nikt nie móg(cid:239) przypuszcza(cid:202) ani na chwil(cid:218), i(cid:285) on patrzy na niego z góry, ale te(cid:285) nikt nie móg(cid:239)by si(cid:218) odwa(cid:285)y(cid:202) na to, by siebie wy(cid:285)ej stawia(cid:202) od niego. I wdzi(cid:218)k w ca(cid:239)ym post(cid:218)powaniu. 16. Ojcu — (cid:239)agodno(cid:258)(cid:202) i niewzruszone trwanie przy s(cid:200)dzie wydanym po dok(cid:239)adnej rozwadze. I oboj(cid:218)tno(cid:258)(cid:202) wobec tak zwanych zaszczytów. I pracowito(cid:258)(cid:202), i wytrwa(cid:239)o(cid:258)(cid:202). I ch(cid:218)tne sk(cid:239)anianie ucha tym, którzy mieli jaki(cid:258) wniosek po(cid:285)yteczny dla ogó(cid:239)u. I bezwzgl(cid:218)dne wymierzanie zas(cid:239)ugi ka(cid:285)demu. I do(cid:258)wiad- czenie, gdzie trzeba nacisku, a gdzie sfolgowania. I usuni(cid:218)cie mi(cid:239)o(cid:258)ci nienaturalnej. I towarzysko(cid:258)(cid:202). I pozwalanie przyja- cio(cid:239)om zasiada(cid:202) z nim zawsze do sto(cid:239)u i nie towarzyszy(cid:202) mu w podró(cid:285)ach. I okazywanie si(cid:218) jednakim zawsze wobec tych, którzy z jakiego(cid:258) powodu byli nieobecni. Podczas obrad do- k(cid:239)adne i cierpliwe badanie ka(cid:285)dej sprawy i niezaprzestawanie my(cid:258)lenia o niej pod pierwszym lepszym pozorem. I sztuk(cid:218) utrzymywania przy sobie przyjació(cid:239), nieprzykrzenia ich sobie i nieprzesadzania ich w mi(cid:239)o(cid:258)ci. I wystarczanie samemu sobie we wszystkim i umys(cid:239) pogodny. I umiej(cid:218)tno(cid:258)(cid:202) patrzenia w przy- sz(cid:239)o(cid:258)(cid:202) rozumnie i baczenia na okoliczno(cid:258)(cid:202) najdrobniejsz(cid:200) bez przesady. I ukrócenie zwyczaju okrzyków powitalnych i in- nych oznak pochlebstwa wobec siebie. I baczne czuwanie nad potrzebami pa(cid:241)stwa i oszcz(cid:218)dno(cid:258)(cid:202) w szafowaniu groszem pu- blicznym i oboj(cid:218)tno(cid:258)(cid:202) wobec wyrzutów z tego powodu czy- nionych. I ani strachu zabobonnego przed bogami, ani Poleć książkęKup książkę 12 MAREK AURELIUSZ — ROZMY(cid:165)LANIA ubiegania si(cid:218) o wzgl(cid:218)dy ludzi, ani o to, aby si(cid:218) im podoba(cid:202) czy te(cid:285) schlebia(cid:202) pospólstwu; owszem, trze(cid:283)wo(cid:258)(cid:202) w ka(cid:285)dej sprawie i sta(cid:239)o(cid:258)(cid:202), zawsze wielki takt i niech(cid:218)tne sk(cid:239)anianie si(cid:218) do jakichkolwiek nowo(cid:258)ci. Skromne zarazem i ch(cid:218)tne u(cid:285)ywanie darów losu, które si(cid:218) przyczyniaj(cid:200) do umilenia (cid:285)ycia, ale po prostu u(cid:285)ywanie tego, co by(cid:239)o, a brak pragnienia tego, czego nie by(cid:239)o. I to, (cid:285)e nikt nie móg(cid:239)by wyrazi(cid:202) si(cid:218) o nim, i(cid:285) to sofista, gadu(cid:239)a lub pedant, chyba raczej, i(cid:285) jest m(cid:218)(cid:285)em dojrza(cid:239)ym, zupe(cid:239)nym, niedost(cid:218)pnym pochlebstwom, zdolnym do kierowania sob(cid:200) i innymi. Do tego poszanowanie ludzi szczerze oddaj(cid:200)cych si(cid:218) filozofii, a brak lekcewa(cid:285)enia dla in- nych, ale przy tym bez (cid:239)atwowierno(cid:258)ci. Do tego (cid:239)atwo(cid:258)(cid:202) w sto- sunkach towarzyskich, uprzejmo(cid:258)(cid:202) bez przesady. I umiarko- wana troska o w(cid:239)asne cia(cid:239)o, ale nie taka, jakby j(cid:200) pojmowa(cid:239) cz(cid:239)owiek rozmi(cid:239)owany w (cid:285)yciu ani nie z ch(cid:218)ci b(cid:239)yszczenia; wszak(cid:285)e bez zaniedbania, tak (cid:285)e dzi(cid:218)ki w(cid:239)asnej uwadze nie- zmiernie rzadko ucieka(cid:239) si(cid:218) do sztuki leczniczej, czy to do lekarstwa, czy ma(cid:258)ci zewn(cid:218)trznych. I ust(cid:218)powanie bez zawi- (cid:258)ci tym, którzy talentem jakim(cid:258) si(cid:218) odznaczyli czy to w wy- mowie, czy w znajomo(cid:258)ci praw lub stosunków obyczajowych, czy w czym innym. I (cid:285)yczliwa nad nimi opieka, by ka(cid:285)dy z nich stosownie do swych zdolno(cid:258)ci mia(cid:239) odpowiednie uzna- nie. I trzymanie si(cid:218) wzoru przodków, bez silenia si(cid:218) przecie(cid:285) na okazywanie, (cid:285)e strze(cid:285)e tradycji rodowej. Do tego pewien konserwatyzm i niech(cid:218)(cid:202) do zmian gwa(cid:239)townych, nawet przy- zwyczajenie si(cid:218) do tych samych miejsc i zaj(cid:218)(cid:202). A po gwa(cid:239)- townych bólach g(cid:239)owy natychmiastowa gotowo(cid:258)(cid:202) i zdolno(cid:258)(cid:202) zaj(cid:218)cia si(cid:218) zwyk(cid:239)ymi sprawami. I niewielka liczba tajemnic, owszem, bardzo ma(cid:239)a i rzadko, i to tycz(cid:200)cych si(cid:218) spraw pa(cid:241)- stwowych. I roztropno(cid:258)(cid:202) i umiarkowanie w urz(cid:200)dzaniu uro- czysto(cid:258)ci ludowych i budowie gmachów i rozdawnictwie zbo(cid:285)a, Poleć książkęKup książkę MAREK AURELIUSZ — ROZMY(cid:165)LANIA 13 i tym podobnych sprawach. Do tego baczno(cid:258)(cid:202) na to, co nale(cid:285)y zrobi(cid:202), a nie na to, jaka s(cid:239)awa na(cid:241) sp(cid:239)ynie z jego czy- nów. Nie u(cid:285)ywa(cid:239) k(cid:200)pieli nie w por(cid:218) ani nie mia(cid:239) nami(cid:218)tno- (cid:258)ci budowania, ani my(cid:258)la(cid:239) o wyszukanych potrawach, ani materii i barwie szat, ani o pi(cid:218)kno(cid:258)ci niewolników. Suknie z Lorium wyrobu w(cid:239)o(cid:258)ci tamtejszej i z Lanuvium po najwi(cid:218)k- szej cz(cid:218)(cid:258)ci u(cid:285)ywa(cid:239), p(cid:239)aszcz z Tuskulum nosi(cid:239) taki, (cid:285)e prosi(cid:239) o wybaczenie itd. Nic przykrego, nic podejrzliwego lub gwa(cid:239)- townego, ale i nic takiego, by kto móg(cid:239) powiedzie(cid:202): „a(cid:285) do um(cid:218)czenia”, owszem, takie, (cid:285)e wszystko mo(cid:285)na by(cid:239)o uzna(cid:202) jako rozwa(cid:285)one w spokojnej chwili, bez zamieszania, upo- rz(cid:200)dkowane, sta(cid:239)e i z sob(cid:200) zgodne. Przysta(cid:239)oby do niego to, co opowiadaj(cid:200) o Sokratesie, (cid:285)e umia(cid:239) i wstrzyma(cid:202) si(cid:218), i u(cid:285)ywa(cid:202) tego, od czego wi(cid:218)ksza liczba ludzi z trudno(cid:258)ci(cid:200) si(cid:218) wstrzy- muje, i czemu przy u(cid:285)ywaniu nami(cid:218)tnie si(cid:218) oddaje. Zacho- wanie za(cid:258) mocy i si(cid:239)y, i trze(cid:283)wo(cid:258)ci w obu wypadkach jest cech(cid:200) m(cid:218)(cid:285)a o duszy t(cid:218)giej i niez(cid:239)omnej, a takim si(cid:218) okaza(cid:239) na przy- k(cid:239)ad w czasie choroby Maksyma. 17. Bogom — (cid:285)e mia(cid:239)em dobrych dziadków, dobrych rodziców, dobr(cid:200) siostr(cid:218), dobrych nauczycieli, dobrych domowników, krewnych, przyjació(cid:239), prawie wszystkich. I (cid:285)e wobec nikogo z nich nie posun(cid:200)(cid:239)em si(cid:218) a(cid:285) do obrazy mimo takiego uspo- sobienia, (cid:285)e przy nadarzonej sposobno(cid:258)ci by(cid:239)bym to móg(cid:239) uczyni(cid:202). (cid:191)yczliwo(cid:258)(cid:202) to za(cid:258) bogów, (cid:285)e nie nast(cid:200)pi(cid:239) taki zbieg okoliczno(cid:258)ci, który by prawdopodobnie mnie t(cid:200) win(cid:200) obarczy(cid:239). I to, (cid:285)em nie nazbyt d(cid:239)ugo si(cid:218) chowa(cid:239) u kochanki dziadka. I (cid:285)em niewinno(cid:258)(cid:202) m(cid:239)odo(cid:258)ci ocali(cid:239). I (cid:285)em przed czasem nie dojrza(cid:239) na m(cid:218)(cid:285)a, lecz owszem poza czas zwyk(cid:239)y pozosta(cid:239) czy- stym. (cid:191)em by(cid:239) podleg(cid:239)y w(cid:239)adcy i ojcu, który mia(cid:239) wszelk(cid:200) we mnie wykorzeni(cid:202) zarozumia(cid:239)o(cid:258)(cid:202), a doprowadzi(cid:202) mnie do Poleć książkęKup książkę 14 MAREK AURELIUSZ — ROZMY(cid:165)LANIA zrozumienia, (cid:285)e mo(cid:285)na (cid:285)y(cid:202) w pa(cid:239)acu, a nie mie(cid:202) ani stra(cid:285)y przybocznej, ani szat wyró(cid:285)niaj(cid:200)cych, ani pochodni ani po- s(cid:200)gów i podobnego przepychu, lecz (cid:285)e mo(cid:285)na si(cid:218) zbli(cid:285)y(cid:202) (cid:285)yciem do cz(cid:239)owieka zwyk(cid:239)ego, a przecie(cid:285) nie by(cid:202) z tego powodu niezdolniejszym lub niedbalszym w wype(cid:239)nianiu dla dobra pu- blicznego obowi(cid:200)zków kierownika pa(cid:241)stwa. I (cid:285)em takiego w(cid:239)a(cid:258)nie mia(cid:239) brata, który móg(cid:239) swym zachowaniem zach(cid:218)ci(cid:202) mnie do czuwania nad sob(cid:200), a zarazem radowa(cid:239) mnie swym powa(cid:285)aniem i mi(cid:239)o(cid:258)ci(cid:200). (cid:191)e me dzieci nie bez zdolno(cid:258)ci i nie kaleki. I (cid:285)em si(cid:218) zanadto nie odda(cid:239) retoryce i poezji i innym naukom, w których niew(cid:200)tpliwie by(cid:239)bym ugrz(cid:200)z(cid:239), gdybym by(cid:239) zauwa(cid:285)y(cid:239), (cid:285)e w nich robi(cid:218) post(cid:218)py. I (cid:285)em móg(cid:239) wcze(cid:258)nie swych wychowawców do takich wynie(cid:258)(cid:202) dostoje(cid:241)stw, których wedle mego mniemania po(cid:285)(cid:200)dali, a nie (cid:239)udzi(cid:202) nadziej(cid:200), (cid:285)e to zrobi(cid:218) pó(cid:283)niej, poniewa(cid:285) s(cid:200) jeszcze m(cid:239)odzi. I to, (cid:285)em pozna(cid:239) Apolloniusza, Rustyka i Maksyma. I (cid:285)em dok(cid:239)adnie i cz(cid:218)sto rozmy(cid:258)la(cid:239) nad tym, czym jest te(cid:285) (cid:285)ycie wed(cid:239)ug natury, tak (cid:285)e o ile to zawis(cid:239)o od bogów i od darów z nieba i ich pomocy, i natchnie(cid:241), nic mi ju(cid:285) nie przeszkadza (cid:285)y(cid:202) wed(cid:239)ug natury, a (cid:285)em jeszcze tego nie dopi(cid:200)(cid:239), to tylko z powodu w(cid:239)asnego i dlatego, (cid:285)e nie uwa(cid:285)am na wskazówki boskie, nieledwie na bezpo(cid:258)rednie pouczenia. I (cid:285)e mi si(cid:239) fizycznych starczy(cid:239)o na tak ci(cid:218)(cid:285)kie chwile w tak ci(cid:218)(cid:285)kim (cid:285)yciu. I (cid:285)em nie mia(cid:239) sto- sunków ani z Benedykt(cid:200), ani z Teodotem, lecz (cid:285)em i pó(cid:283)niej, popad(cid:239)szy w nami(cid:218)tno(cid:258)ci mi(cid:239)osne, ozdrowia(cid:239). I (cid:285)em zagniewany nieraz na Rustyka nic takiego nie uczyni(cid:239), czego bym pó(cid:283)niej (cid:285)a(cid:239)owa(cid:239). I (cid:285)e matka, jakkolwiek m(cid:239)odo mia(cid:239)a umrze(cid:202), prze- cie(cid:285) lata ostatnie u mnie sp(cid:218)dzi(cid:239)a. (cid:191)e ilekro(cid:202) chcia(cid:239)em do- pomóc komu(cid:258) w biedzie lub potrzebuj(cid:200)cemu innej jakiej(cid:258) pomocy, nigdym nie s(cid:239)ysza(cid:239), (cid:285)e nie mam na to (cid:258)rodków i (cid:285)e Poleć książkęKup książkę MAREK AURELIUSZ — ROZMY(cid:165)LANIA 15 mnie nigdy nie przygniot(cid:239)a potrzeba podobna przyj(cid:218)cia cze- go(cid:258) od innego. I (cid:285)e mam (cid:285)on(cid:218) tak(cid:200), tak pos(cid:239)uszn(cid:200), tak ko- chaj(cid:200)c(cid:200), tak prost(cid:200), (cid:285)e mi nie brak dzielnych wychowawców dla dzieci. I (cid:285)e mi w snach (cid:258)rodki lecznicze zosta(cid:239)y podane, przede wszystkim przeciw pluciu krwi(cid:200) i zawrotowi g(cid:239)owy i (cid:285)e w Gaecie us(cid:239)ysza(cid:239)em, jak ich mam u(cid:285)ywa(cid:202). (cid:191)e jakkolwiek pragn(cid:200)(cid:239)em zaznajomi(cid:202) si(cid:218) z filozofi(cid:200), nie wpad(cid:239)em w r(cid:218)ce (cid:285)adnego sofisty i nie wg(cid:239)(cid:218)bia(cid:239)em si(cid:218) w pisarzy ani nie bawi(cid:239)em si(cid:218) rozwi(cid:200)zywaniem sylogizmów, ani nie marnowa(cid:239)em czasu na badanie tajemnic nieba. Do tego bowiem wszystkiego po- trzeba pomocy boskiej i szcz(cid:218)(cid:258)cia. W(cid:258)ród Kwadów nad Granem Poleć książkęKup książkę 16 MAREK AURELIUSZ — ROZMY(cid:165)LANIA Poleć książkęKup książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Rozmyślania
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: