Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00104 007262 13462045 na godz. na dobę w sumie
Rozwój w warunkach pustynnych: oazy Liwa w Zjednoczonych Emiratach Arabskich - ebook/pdf
Rozwój w warunkach pustynnych: oazy Liwa w Zjednoczonych Emiratach Arabskich - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-235-2365-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> geologia i geografia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Publikacja jest podsumowaniem badań rozwoju gospodarczego oaz Liwa, leżących na obszarach pustynnych w emiracie Abu Zabi. W kolejnych rozdziałach opisano procesy zachodzące w sektorze rolniczym, przemysłowym, turystycznym oraz zmiany demograficzne, które – co wyjątkowe – nie pociągają za sobą zmian w tradycyjnym wzorcu kulturowym. Z tekstów i towarzyszących im licznych zdjęć, map i rycin wyłania się obraz świata, który staje się w szybkim tempie luksusowym „żywym skansenem” dla rodowitych Emiratczyków i miejscem „eksploatacji” imigrantów z biedniejszych krajów sąsiednich, z Azji Południowej i wielu innych.

Jest to pierwsza od ponad 30 lat monografia poświęcona tym tak dynamicznie zmieniającym się w ostatnich latach obszarom. Jej autorami są pracownicy, doktoranci i studenci Instytutu Studiów Regionalnych UW. Książka ta jest ważną lekturą zarówno dla studentów i badaczy geografii rozwoju i arabistyki, jak i osób zainteresowanych różnorodnością problemów dotyczących krajów arabskich.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Robert M. Arthur, Izabella Łe˛cka Wprowadzenie Opracowanie jest efektem mie˛dzynarodowej wspo´łpracy naukowej pomie˛dzy Instytutem Studio´w Regionalnych i Globalnych Wydziału Geografii i Studio´w Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego oraz Wydziałem Humanistyki i Nauk Społecznych Uniwersytetu Zjedno- czonych Emirato´w Arabskich w Al-Ajn, w Abu Zabi. Wspo´łpraca zapocza˛tkowana w 2008 roku trwa do dzisiaj [Dudek, Łe˛cka 2013]. Strona polska zaproponowała wspo´lne badania mieszcza˛ce sie˛ w ra- mach tzw. rozwoju obszaro´w pustynnych, a strona emiracka zapro- ponowała oazy Liwa, jako miejsce szczego´lnie cenne i interesuja˛ce dla kaz˙dego członka plemienia Bani Jas, z kto´rego wywodza˛sie˛ emirowie Abu Zabi i Dubaju. Badania terenowe odbywały sie˛ w dwo´ch etapach: w lutym/marcu 2009 roku i powto´rne w 2012 roku. Wspo´lnie ustalono, iz˙ celem nad- rze˛dnym projektu jest przygotowanie oceny sytuacji społeczno-gospo- darczej w oazach, identyfikacja kierunko´w rozwoju przestrzennego oraz ocena relacji pomie˛dzy człowiekiem i s´rodowiskiem przyrodniczym. Projekt finansowany był gło´wnie z s´rodko´w własnych uczestniko´w, przy wsparciu Instytutu Studio´w Regionalnych i Globalnych Wydziału Geografii i Studio´w Regionalnych UW, Fundacji Uniwersytetu War- szawskiego, Rady Konsultacyjnej ds. Studenckiego Ruchu Naukowego UW, Uniwersytetu Zjednoczonych Emirato´w Arabskich w Al Ajn oraz grantu wydawniczego Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego. 10 Robert M. Arthur, Izabella £Œcka Fot./Photo Linda Arthur Rycina. 1. Uczestnicy badania pilotaz˙owego w oazach Liwa w 2009 roku; od prawej: drugi – Saif Salim Al Qaydi, pia˛ty – Robert M. Arthur; od lewej: drugi – Gerald Garland, trzeci – Marcin W. Solarz, czwarta – Anna Dudek, w głe˛bi – Izabella Łe˛cka Prof. Saif Salim Al Qaydi był w latach 2006–2010 asystentem dziekana ds. studenckich na Uniwersytecie Zjednoczonych Emirato´w Arabskich w Al- Ajn, od 2010 – kierownikiem Zakładu Geografii i Planowania Miejskiego (Chair of the Department of Geography and Urban Planning), a od roku 2003 jest dziekanem Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych (Dean of College of Humanities and Social Sciences) na tymz˙e uniwersytecie; prof. Gerald Garland był w 2009 roku dyrektorem Programu Geografii (Director of Geography Programme) Uniwersytetu ZEA w Al-Ajn Figure 1. Participants of the pilot study in Liwa Oasis, 2009; from the right: second Saif Al Qaydi, fifth – Robert M. Arthur; from the left: second – Gerald Garland, third – Marcin W. Solarz, fourth – Anna Dudek and next – Izabella Łe˛cka Ze strony emirackiej projektem kierował dr Robert M. Arthur, geograf, specjalista w zakresie Systemo´w Informacji Geograficznej (Geografical Information Systems, GIS). Pełnił on role˛ zaro´wno kie- rownika merytorycznego, jak i organizacyjnego. Ze strony polskiej projektem kierowała dr Izabella Łe˛cka, geograf, specjalista w zakresie geografii regionalnej krajo´w rozwijaja˛cych sie˛. Wprowadzenie 11 W 2009 roku 13-osobowy zespo´ł – składaja˛cy sie˛ ze specjalisto´w w zakresie klimatu, rolnictwa, transportu, gospodarki przestrzennej, GIS i ochrony s´rodowiska – odbył wizyte˛ studyjna˛ w oazach Liwa. Wyprawa miała charakter 2-dniowej wycieczki terenowej, uzupeł- nionej w naste˛pnych dniach przez bardziej szczego´łowe badania. Trzyosobowy zespo´ł polski (Anna Dudek, Izabella Łe˛cka i Marcin Wojciech Solarz) pozostał na miejscu w Liwie przez kolejne trzy dni, przeprowadzaja˛c wste˛pna˛ inwentaryzacje˛ lokalnych problemo´w, wartych wnikliwszych badan´. Wynikiem tej wizyty studyjnej było przygotowanie przez Instytut Studio´w Regionalnych i Globalnych sesji „Development in the Desert. Field Research in Oasis: United Arab Emirates Case” na S´wiatowym Kongresie Badan´ nad Bliskim Wschodem (World Congress for Middle Eastern Studies; WOCMES 3) w dniach 19–24 lipca 2010 roku w Barcelonie, zorganizowanym przez Europejski Instytut S´ro´dziemnomorski (IEMed) i Uniwersytet Autonoma de Barcelona (UAB). Dyskusja w mie˛dzynarodowym gronie specjalisto´w pozwoliła uszczego´łowic´ koncepcje naste˛pnego etapu planowanych badan´ w oazach Liwa. Do włas´ciwego badania doszło w dniach 6–20 lutego 2012 roku. Zespo´ł badawczy tym razem stworzyli pracownicy i studenci ISRiG WGSR UW we wspo´łpracy z dr. Robertem M. Arthurem z Uniwersy- tetu Zjednoczonych Emirato´w Arabskich z Al-Ajn. Osoby uczestni- cza˛ce w tej turze badan´ sa˛ autorami przedstawionych poniz˙ej artykuło´w pos´wie˛conych oazom Liwa. Praca 7-osobowego zespołu z Polski na obszarze Liwy była moz˙liwa dzie˛ki zakwaterowaniu w nalez˙a˛cym do miejscowej administracji pensjonacie. Poruszanie sie˛ po rozcia˛gaja˛cej sie˛ na długos´ci ponad 100 km grupie oaz umoz˙liwiał dobrze rozwinie˛ty lokalny transport, słuz˙a˛cy imigrantom pracuja˛cym w rolnictwie. * Po raz pierwszy nazwe˛ społecznos´ci Bani Jas wymienił w 1580 roku wenecki podro´z˙nik Gasparo Balbi, gdy opisywał wybrzez˙e od dzisiejszego Kataru po emirat Ras Al Chajma. Beduini Bani Jas za- sadniczo prowadzili koczowniczy tryb z˙ycia, jednak cze˛s´c´ z nich 12 Robert M. Arthur, Izabella £Œcka osiadła na stałe w Liwie, sezonowo zajmuja˛c sie˛ połowem pereł na wybrzez˙u [Lienhardt, Al Shahi 2001]. Kontakty po´łnocnej cze˛s´ci Po´łwyspu Arabskiego z Europa˛ zapocza˛tkowali w XVI wieku portugalscy kupcy, kto´rzy jednak nie ingerowali w z˙ycie lokalnych władco´w, zwłaszcza tych mieszkaja˛cych na pustyni. Handel z wybrzez˙em pozwalał jednak, poczynaja˛c od XVI wieku, na rozwo´j gospodarczy i społeczny oaz Liwa, wspieraja˛c wzrost politycznego znaczenia zamieszkuja˛cej w tej cze˛s´ci Po´łwyspu Arabskiego konfederacji plemiennej Bani Jas (Bani Yas). Na grupe˛ Bani Jas składaja˛ sie˛ plemiona: Al Bu Falah (Al Nahajjan), Al Bu Falasah (Al Maktoum), Al Hameli, Al Romaithi, Al Mazroui, Al Sibusi, Al Marar, Al Muhairi, Al Mehairbi, Al Qubaisi [Bani Yas Tribes...]. Z czasem w grupie tej wioda˛cym beduin´skim rodem stał sie˛ ro´d Al Bu Falah, wywodza˛cy sie˛ włas´nie z Liwy. Do czasu odkrycia ropy naftowej oazy – takie jak Liwa czy Al-Ajn – były znacznie aktywniejsze i zamoz˙niejsze niz˙ miasto Abu Zabi. Zwłaszcza lepiej zniosły kryzys lat 30. XX wieku, zwia˛zany z wpro- wadzeniem przez Japon´czyko´w na s´wiatowy rynek sztucznych pereł. Rodziny zajmuja˛ce sie˛ połowem i handlem naturalnymi perłami w Abu Zabi zacze˛ły gwałtownie biedniec´ i wracac´ do oaz, takz˙e do Liwy. Na pocza˛tku XX wieku szacowano liczbe˛ Bani Jas na ok. 12 tys., z czego 2 tys. prowadziło koczowniczy tryb z˙ycia, a w oazach Liwa mieszkało ok. 5 tys. oso´b [Heard-Bey 2004: 27]. Odkrycie i eksploatacja od 1962 roku ropy naftowej przyniosły wzrost zamoz˙nos´ci kraju i małe, biedne połacie tereno´w zielonych w oazach duz˙ym nakładem koszto´w zmieniono na bujne ogrody. Szejkowie deklaruja˛: „Cenimy nasze s´rodowisko, poniewaz˙ jest inte- gralna˛cze˛s´cia˛naszego kraju, historii i dziedzictwa” [Wells 2011: 54]. Jednym z pierwszych odkrywco´w tej cze˛s´ci Po´łwyspu Arabskiego był Tom Barger, kto´ry lata 1937–1940 spe˛dził jako młody geolog na pustyni Ar-Rab Al-Chali (Empty Quarter). Podczas swojej podro´z˙y pisał szczego´łowe listy do z˙ony, kto´re dzisiaj stanowia˛jedna˛z bardzo nielicznych wczesnych relacji o tych ziemiach [Barger 2000]. Ws´ro´d najbardziej znanych oso´b, kto´re zapisały sie˛ w historii odkrywania tego terenu, był Wilfred Thesiger – brytyjski podro´z˙nik i badacz, kto´ry w latach 40. XX wieku eksplorował rozległe prze- Wprowadzenie 13 strzenie pustyni Ar-Rab Al-Chali. Podczas pierwszej wyprawy w 1946 roku nie dotarł on do samej oazy, ale jego wysłannicy kupowali tam z˙ywnos´c´ (ma˛ke˛, daktyle, cukier, kawe˛, herbate˛) na dalsze tygodnie podro´z˙y. Opisywali wo´wczas oazy jako mozaike˛ gajo´w palmowych, wiosek i studni [Thesiger 2010: 137–141]. Podczas drugiej wyprawy Thesiger zobaczył tylko zachodnia˛cze˛s´c´ oaz – Qutuf i Dhaufir. Na wyprawe˛ dalej na wscho´d nie miał juz˙ pienie˛dzy. W swoich przekazach o Liwie Thesiger pisał o dobrze utrzyma- nych gajach palmowych, rosna˛cych u podno´z˙a wydm i obejs´ciach ogrodzonych płotkami. Płotki umieszczano takz˙e na szczytach wydm, aby przeciwdziałac´ przemieszczaniu sie˛ piasko´w. Poza palmami nic innego nie uprawiano, prawdopodobnie z powodu duz˙ego zasolenia. Ludzie nie byli z˙yczliwie nastawieni do obcych. Za Thesigerem, w 1948 roku, znieche˛caja˛co krzyczeli: „nie wracaj” [O’Sullivan 2009: 12]. On mimo to wielokrotnie wracał, zauroczony tym miejscem. Podro´z˙uja˛cy w latach 50. XX wieku po tym terenie Julian Walker [1999], młody brytyjski dyplomata, w swojej pierwszej zagranicznej podro´z˙y odnotował, iz˙ od czasu relacji Thesigera niewiele sie˛ zmieniło. Zauroczona pozostałos´cia˛ lokalnego budownictwa Polka, Sandra Piesik1, w latach 2009–2013 odtworzyła w oazie Liwa pamie˛c´ o domach z lis´ci palm daktylowych (Arish). Wspieraja˛c sie˛ fotografiami Sir Wilfreda Thesigera z lat 1945–1950 i pamie˛cia˛ beduin´skich kobiet z rodu Al Mazroui, w 2011 roku doprowadziła do powstania Liwa Arish House Project, czyli budowy kompletnego domostwa typu Arish we wsi Mougab, gdzie takie domy istniały jeszcze w latach 80. XX wieku. W kwietniu i maju 2012 roku Sandra Piesik zorganizowała takz˙e wystawe˛ domo´w Arish w Kro´lewskim Towarzystwie Geogra- 1 Sandra Piesik pracuje w Biurze Projektowym AEDAS Architects Ldt. w Londynie, a od 2006 roku w jego oddziale w Dubaju. W 2014 roku obroniła prace˛ doktorska˛ pt. „Lis´cie palm daktylowych jako naturalny materiał budowlany w innowacyjnej konstrukcji w krajach rozwijaja˛cych sie˛’’ na Wydziale Architektury i Wzornictwa Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu. 14 Robert M. Arthur, Izabella £Œcka ficznym w Londynie, na kto´ra˛to ekspozycje˛ autorska˛zuz˙yła 4 tys. lis´ci palmowych, a obejrzało ja˛ 5 tys. oso´b [Collins 2011]. Nazwa Liwa nie jest jedynym okres´leniem grupy oaz na po- graniczu tereno´w Bani Jas i Saudo´w. Zaro´wno Barger, jak i Walker wspominali o oazie Liwa, przypisuja˛c jej nieco inna˛ nazwa˛. U Barger Jiwa Oasis to ta sama oaza, kto´ra w ksia˛z˙ce Walkera nazywana jest Liwa Oasis. Jiwa była nazwa˛przyje˛ta˛przez plemie˛ Murra, a Liwa – to nazwa uz˙ywana przez Manasir i Awamir [Barger 2000: 38]. Przewodnik karawan z plemienia Murra powiedział Bargerowi, z˙e ludzie w oazie sa˛„jak kro´liki, atakowane przez jastrze˛bie z go´ry i wilki z dołu, musza˛płacic´ podatek palmowy szejkowi Abu Zabi i wielbła˛dzi podatek do ibn Sauda” [ibidem: 75]. Przewodnik twierdził, z˙e przez wiele lat oazy nalez˙ały zaro´wno do Arabii Saudyjskiej, jak i Abu Zabi. Najwie˛cej czasu na badanie oaz Liwa pos´wie˛ciła doktor Frauke Heard-Bey, kto´ra blisko 40 lat przepracowała w Centrum Dokumen- tacji i Badan´ w Abu Zabi (obecnie Narodowe Centrum Dokumentacji i Badan´). W paz´dzierniku 1969 roku i lutym 1974 roku odwiedziła Liwe˛, opisuja˛c ja˛w artykule Development Anomalies in the Bedouin Oases of Al Liwa [1974]. Od tego czasu jednak wiele sie˛ tam zmieniło.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Rozwój w warunkach pustynnych: oazy Liwa w Zjednoczonych Emiratach Arabskich
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: