Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00546 003494 12431992 na godz. na dobę w sumie
Rzym. Udany weekend. Wydanie 4 - książka
Rzym. Udany weekend. Wydanie 4 - książka
Autor: Liczba stron: 144
Wydawca: Rome. Le Guide Vert Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-4183-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> świat
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Ruszajcie w świat z przewodnikami Michelina!

Pomiędzy łańcuchem górskim Apeninów a Morzem Tyrreńskim leży Wieczne Miasto - niegdyś stolica wielkiego imperium, potem duchowe centrum całego kontynentu, dziś prężny ośrodek turystyczny. Rzym - Udany Weekend to przewodnik dla tych, którzy pragną odkryć urok zabytkowych dzielnic i uliczek oraz odwiedzić czarujące kawiarenki z przepysznym cappuccino. Nie zapomina się w nim o Watykanie - sercu Rzymu i katolickiego świata. Turysta trafi na plac św. Piotra, do Kaplicy Sykstyńskiej i bogatych zbiorów Muzeum Watykańskiego.

W trzech częściach przewodnika z serii 'Udany weekend' znajdziecie niezbędne informacje o celu Waszej podroży • informacje praktyczne - przydatne przed i w trakcie podróży • zaproszenie do podroży - cześć prezentująca informacje geograficzno-historyczne i kulturowe • dzielnice i zabytki - rozdział proponujący trasy zwiedzania danego miasta i opisujący interesujące miejsca

Zapraszamy w podroż po najwspanialszych miastach Europy.


Gwiazdki (tradycyjny system oceny atrakcji turystycznych)
*** zobacz koniecznie
** warto odwiedzić
* godne uwagi

Precyzyjne mapy

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rzym I N I L E H C M / e s s u o r é P . B Tytuł: Tytuł oryginału: Rzym – udany weekend Le Guide Vert. Rome Polska wersja Koncepcja serii „udany weekend”: Marzena Daszewska, Tomasz Ostrowski Redaktor prowadzący: Tłumaczenie: Aktualizacja: Redakcja: Koncepcja graficzna: Redakcja techniczna map: Skład: Fotoedycja: Zdjęcie na okładce: Agnieszka Krawczyk Anita Słomak Barbara Balmas Barbara Balmas Marzena Daszewska, Paweł Kosmalski Anna Styrska, Patrycja Mikulska Magdalena Suchy-Polańska Paweł Krzan, Katarzyna Leja, Dawid Kwoka © Adam Eastland Italy / Alamy Autorzy i wydawca przewodnika dołożyli wszelkich starań, by jego treść była jak najbardziej zgodna z rzeczywistością. Nie mogą jednak przyjąć odpowiedzialności za jakiekolwiek skutki wynikłe z wyko- rzystania zawartych w nim informacji. Będziemy wdzięczni naszym Czytelnikom za informacje dotyczące błędów i nieaktualnych informacji. Wszelkie uwagi są dla nas cenne, gdyż dzięki nim możemy poprawić kolejne wydania. Helion S.A. ul. Kościuszki c, - Gliwice tel.:     e-mail: bezdroza@bezdroza.pl http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: http://bezdroza.pl/user/opinie/?berzy4 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie IV ISBN: 978-83-246-4183-3 Copyright © Le Guide Vert Michelin – Michelin cie Le Guide Vert Michelin, 46, avenue de Breteuil, 75324 Paris Cedex 07 Copyright © for the Polish Edition by Helion, 2012 6 Przewodniki Michelin 100 lat tradycji! Przewodniki Michelin to doskonała inspiracja dla tych wszystkich, którzy pragną odkrywać kulturalne i natu- ralne dziedzictwo świata. To kulinarna i turystyczna bie- siada, najpiękniejsze trasy, najwygodniejsze hotele. To ponad 150 tytułów przedstawiających największe atrakcje – na świecie, w Europie i we Francji. Pierwszy przewodnik Michelin ukazał się ponad sto lat temu. Kiedy na przełomie XIX i XX wieku na francuskich drogach pojawiły się pierwsze „automobile” André Michelin założył we Francji sieć biur infor- macji podróżniczej, które wskazywały najlepsze trasy i miejsca warte odwiedzenia, doradzały, gdzie prze- nocować lub zatrzymać się na obiad. W 1900 r., czyli nie- cały rok po pierwszym samochodowym rajdzie dookoła Francji, Michelin dokonuje przełomu wydając pierwszy przewodnik w czerwonej okładce, w którym podróżujący mogli znaleźć wiele cennych wskazówek. W 1926 roku, dział turystyczny Michelin przedstawił pierwszy prze- wodnik regionalny, w którym zgrupowano najbardziej poszukiwane trasy i atrakcje turystyczne. Ciekawostki poszeregowano według systemu gwiazdkowego, który obowiązuje do dziś. Zamiast dotychczasowego koloru czerwonego służącego do rozróżniania przewodnika hotelarskiego, w 1939 roku wprowadzono kolor zielony. Od roku 2006 wydawnictwo Bezdroża – partner wydawniczy koncernu Michelin w Polsce – publikuje polskojęzyczne wydania słynnych prze- wodników po krajach i miastach. Nie można zapominać, że wszystko ulega nieustannym zmianom. Infor- macje praktyczne dotyczące podróży błyskawicznie się dezaktualizują: powstają nowe hotele i restauracje, zmieniają się ceny i godziny otwarcia… Zmiany są również codziennością kultury, sztuki, przemysłu i rzemiosła. Od nowinek nie są wolne nawet miejsca najbardziej znane: są przebudowywane, szczycą się nowymi nabytkami lub poszerzoną ofertą kulturalną – to wszystko wzbogaca program tradycyj- nych tras turystycznych. Zielony Przewodnik odkrywa i omawia te zmiany. Pre- zentowane atrakcje poddaje nieustannej ocenie stosu- jąc unikalny system rekomendacji turystycznych: aaa aa a zobacz koniecznie warto odwiedzić godne uwagi INFORMACJE PRAKTYCZNE 11 Przed wyjazdem ............................................................... 12 Transport ............................................................................ 12 Odkryjmy Rzym inaczej ................................................. 14 Noclegi ................................................................................ 15 Restauracje ........................................................................ 18 Pamiątki .............................................................................. 19 Kalendarz świąt ................................................................ 20 ZAPROSZENIE DO PODRÓŻY 21 Oto Rzym ............................................................................. 22 Tak powstawał Rzym ....................................................... 22 DZIELNICE I ZABYTKI RZYMU 29 Appia Antica ...................................................................... 30 Aventino (Awentyn) ....................................................... 33 Bocca della Verita (Usta Prawdy) ................................ 34 Campidoglio – Capitolino (Kapitol) .......................... 36 Campo dei Fiori ................................................................ 41 Castel S. Angelo (Zamek św. Anioła) ......................... 43 Colosseo – Caelius (Koloseum) ................................... 46 EUR (Rzymska Wystawa Światowa) ........................... 52 Fontana di Trevi – Quirinale (Fontanna di Trevi – Kwirynał) .......................................................... 54 Fori Imperiali (Fora Cesarskie) ..................................... 57 Foro Romano (Forum Romanum) .............................. 61 Palatino (Palatyn) ............................................................. 66 Gianicolo (Janikulum) .................................................... 70 Isola Tiberina – Torre Argentina .................................. 72 Montecitorio ..................................................................... 75 Monte Mario ...................................................................... 76 Pantheon (Panteon) ........................................................ 78 Piazza Navona ................................................................... 82 Piazza del Popolo ............................................................ 85 Piazza di Spagna .............................................................. 87 Piazza Venezia ................................................................... 90 Piramida di Caio Cestia – Testaccio (Piramida Cestiusza – Testaccio) ..................................................... 92 Porta Pia – Termini ........................................................... 94 S. Giovanni in Laterano (Bazylika św. Jana na Lateranie) ..................................................................... 98 S. Lorenzo fuori le Mura (Bazylika św. Wawrzyńca za Murami) ....................................................................... 103 S. Paolo fuori le Mura (Bazylika św. Pawła za Murami) ....................................................................... 104 S. Maria Maggiore – Esquilino (Eskwilin) ............... 106 Terme di Caracalla (Termy Karakalli) ....................... 109 Trastevere (Zatybrze) ................................................... 113 Vaticano – S. Pietro (Watykan – Bazylika św. Piotra) ......................................................................... 115 Via Nomentana ............................................................... 130 Via Veneto ........................................................................ 132 Villa Borghese – Parco dei Musei (Willa Borghese – Park Muzeów) .............................................................. 134 INDEKS 138 Spis treści Spis treści 8 Dzielnice i zabytki Rzymu m o c . e m i t s m a e r D | i z z o I o d n a m r A Miasto rzeźb Dzielnice i zabytki Rzymu Appia Antica«« Trudno porównać z czymkolwiek atmosferę antycznej drogi ciągnącej się wśród drzew pinii, pośród starożytnych ruin i grobowców, w okolicy, której jakimś cudem udało się ujść zaku- som deweloperów. Ale Appia Antica, przy której znajdują się najważniejsze kompleksy kata- kumb w Rzymie, to również jeden z najświętszych dla pielgrzymów punktów miasta. Panie, dokąd idziesz? Kościół „Domine, quo vadis?” upamiętnia znany epizod z życia św. Piotra. W tym miej- scu, uciekając z Rzymu przed prześladowa- niami, miał spotkać Chrystusa i zadać mu pytanie: „Domine, quo vadis?” (Panie, dokąd idziesz?). „Do Rzymu, aby tam ukrzyżowa- no mnie po raz drugi”, miał odpowiedzieć mu Chrystus i zniknął, zostawiwszy na dro- dze odciski swych stóp. Piotr zawstydził się wówczas swego tchórzostwa i zawrócił do Rzymu, gdzie poniósł męczęńską śmierć. Usytuowanie Metro: S. Giovanni (linia A), od stacji S. Giovanni autobusem. Inna możliwość to Archeobus wyjeżdżający z piazza Venezia. W niedziele na całym obszarze parku obowiązuje zakaz ruchu dla samochodów prywatnych. W inne dni tygodnia można dojechać do mauzoleum Cecylii Metelli, a pozostałą trasę pokonać pieszo lub rowerem. Tło Regina Viarum – Królowa Dróg, czyli sta­ rożytna Droga Appijska (via Appia), swą nazwę wzięła od nazwiska cenzora Klau­ diusza Appiusza Cekusa, który kazał ją zbu­ dować w 312 r. p.n.e. Łączyła Rzym z Kapuą, Benewentem i Brindisi. Ponieważ od V w. p.n.e. prawo zabrania­ ło chowania zmarłych w obrębie miasta, w ciągu wieków wzdłuż drogi wyrosły liczne cmentarze. W średniowieczu po­ ruszanie się po niej stało się niebezpiecz­ ne – członkowie rodziny Caetanich, chcąc zrekompensować sobie wydatki poniesio­ ne na przekształcenie mauzoleum Cecylii Metelii w fortecę, zaczęli napadać na przejeżdżających. Powstał więc wówczas odcinek nazywany Appia Nuova; pod koniec XVII w. połączono go z Appia Antica. W 1988 r. utworzono Regionalny Park Appia Antica o powierzchni 3,5 tys. ha, który obej­ muje zabytki archeologiczne i przyrodnicze usytuowane wzdłuż szesnastokilometrowego odcinka via Appia. Spacer Circo di Massenzio, tomba di Romolo (Cyrk Maksencjusza i grobowiec Romulusa) Godz. otwarcia: 9.00–13.30. Nieczynne: pn.; 3 EUR, tel.: 067801324. Na obrzeżach via Appia zbudował swą rezydencję cesarz Maksencjusz (306–312). W jej pobliżu ufundował grobowiec swego przedwcześnie zmarłego (w 309 r.) syna Romulusa i wielki cyrk, w którym odbywały się wyścigi konnych zaprzęgów. Tomba di Cecilia Metella (Grobowiec Cecylii Metelli)« Godz. otwarcia: od 9.00 do zachodu słońca (kasa zamykana 1 godz. wcześniej). Nieczynne: pn., 1 I, 25 XII; 6 EUR, tel.: 0639967700. W tym mauzoleum, wzniesionym u schyłku republiki, pochowano żonę Krassusa, syna te­ go samego Krassusa, który w 60 r. p.n.e. wraz z Cezarem i Pompejuszem powołał pierw­ szy triumwirat. informator Aby zwiedzanie atrakcji parku rozsianych na dużym obszarze było mniej męczące, można wybrać się tam Archeobusem, któ- ry odjeżdża z piazza Venezia codziennie w godz. 10.00–16.00 (o każdej pełnej go- dzinie, latem ostatni odjazd o 17.00). Je- den bilet pozwala na wysiadanie na dowol- nej liczbie przystanków i dokończenie trasy którymś z późniejszych kursów. Cena bile- tu: 8 EUR, tel.: 0646952343. Inna możliwość to wypożyczenie ro- weru w Cartiera Latina, siedzibie parku (via Appia Antica 42, tel.: 065126314), w Caffè Appia Antica, via Appia Antica 175 lub punkcie informacyjnym Caffarella, lar- go Tacchi Venturi. W niedziele organizowane są wycieczki z przewodnikiem, więcej szczegółów: tel.: 800028000, www.parcoappiaantica.org, e-mail: info@parcoappiaantica.org 30 Appia Antica Park Regionalny 1 Via della Caffarella Katakumby opisane Katakumby nieopisane W XIV w. grobowiec został zwieńczony krenelażem i przekształcony w basztę leżącej nie­ daleko twierdzy, zbudowanej przez ród Caetanich (Castrum Caetani). Zwiedzanie Katakumby««« W średniowieczu łacińskim wyrażeniem ad catacumbas określano w Rzymie cmentarz św. Sebastiana mieszczący się w ciągnących się pod ziemią tunelach przy via Appia. Gdy w XVI w. odkryto inne, podobne nekropolie, zaczęto je określać tą samą nazwą. Katakumby to cmentarz używany w epoce wczesnochrześcijańskiej, złożony z usytu­ owanych piętrowo podziemnych korytarzy. Gdy jeden korytarz się zapełniał, drążono pod nim kolejny tunel. Korytarze leżące najbliżej powierzchni ziemi są więc niemal za­ wsze najstarsze. Poza Rzymem katakumby odkryto w Neapolu, na Sycylii, w północnej Afryce i Azji Mniejszej. Przez wiele lat służyły one jedynie jako miejsca, gdzie chowano zmarłych, lecz w wyniku częstych w III w. prześladowań wielu chrześcijan zaczęło się modlić przed grobami męczen­ ników i szukać w katakumbach schronienia. Począwszy od IV w., wraz z upowszechnieniem się nowej religii, podziemne nekropolie stopniowo pustoszały i odchodziły w zapomnienie. Wyjątek stanowiły katakumby św. Sebastiana, które pozostały celem pielgrzymek. W V i VI w. barbarzyńcy doszczętnie spustoszyli okolice Rzymu. Zaczęto wtedy przeno­ sić relikwie męczenników do miasta i umieszczać je w kościołach, których byli patronami. Zainteresowanie katakumbami odżyło w XVI w., kiedy to Antonio Bosio odkrył podziem­ ne cmentarzysko przy via Salaria, a systematycznego charakteru nabrało w XIX w. wraz z działalnością Giovanniego Battisty de Rossi, archeologa i historyka sztuki, odkrywcy ka­ takumb św. Kaliksta. 31 Dzielnice i zabytki Rzymu Dzielnice i zabytki Rzymu Katakumby S. Callisto (św. Kaliksta)««« Zwiedzanie tylko z przewodnikiem (45 min) w różnych językach, 9.00–12.00 i 14.00–17.00 (zi- mą do 17.00). Nieczynne: śr., 1 I, II, Wielkanoc, 25 XII. 8 EUR, wstęp wolny: ostatnia nd. IX. Zwie- dzanie Krypt Lucyny tylko dla specjalistów, tel.: 065130180; www.catacombe.roma.it/indice_ pl.html. Katakumby św. Kaliksta zajmują obszar pomiędzy via Appia, via Ardeatina i via delle Set­ te Chiese. Pochowano tu blisko 500 tys. osób. O randze nekropolii, w której spoczęli nie­ mal wszyscy papieże z III w., świadczy m.in. bogata dekoracja freskowa. Przypuszcza się, że początek cmentarzysku dał grobowiec patrycjuszowskiej rodziny Cecyliuszów. W III w. teren należał już do Kościoła. Od końca II w. obszary, na których istniały chrześcijańskie nekropolie, mogły się stawać jego legalną własnością. Przełomową rolę w tym procesie odegrał prawdopodobnie św. Kalikst, mianowany przez papieża Zefiryna diakonem i za­ rządcą cmentarza, który nosi dziś jego imię. W 217 r. sam został papieżem. Mimo, iż za je­ go czasów katakumby przy via Appia stały się oficjalnym miejscem pochówku papieży, św. Kalikst poniósłszy śmierć męczeńską w 222 r., został pochowany na cmentarzu Kale­ podiusza przy via Aurelia, w pobliżu Janikulum. Oprócz szczątków wielu papieży (m.in. Sykstusa II, Poncjana, Fabiana), którzy zazwyczaj padali ofiarą prześladowań chrześcijan w III w., w katakumbach św. Kaliksta odnaleziono grób św. Cecylii – od VII w. chętnie nawiedzany przez wiernych. Na uwagę zasługuje też tzw. Sala Sakramentów z niezwykłym zespołem malowideł z II–III w. oraz Krypty Lucyny (dostępne wyłącznie dla specjalistów, nazwa pochodzi od imienia rzymskiej arystokratki) – najstarsza część nekropolii. Wśród zachowanych tam mocno uszkodzonych fresków znajdują się słynne symboliczne przedstawienia Euchary­ stii: obok dwóch ryb widnieją kosze wypełnione chlebem i kielichy z winem. Katakumby Domitilla (Domitylli)««« Zwiedzanie tylko z przewodnikiem (45 min) w różnych językach, 9.00–12.00 i 14.00–17.00. Nieczynne: wt., I, Wielkanoc, poł. grudnia do poł. stycznia. 7 EUR, wstęp wolny: ostatnia nd. IX, tel.: 065110342; www.vatican.va/roman_curia/pontifical_commissions/archeo/index_ it.htm. Ten niekończący się labirynt korytarzy, odkryty w XVI w., bierze swój początek z prywat­ nego cmentarza należącego do Domitylli wywodzącej się z cesarskiego rodu Flawiuszów. W 95 r. mąż Domitylli, Klemens Flawiusz, jako chrześcijanin został poddany procesowi, a ona sama zesłana na wyspę Pandataria (obecnie Ventotene). Jej posiadłość stała się sławna w IV w., kiedy na miejscu pochówku świętych Nereusza i Achillesa, dwóch żoł­ nierzy–męczenników z czasów Dioklecjana (284–305), zbudowano trójnawową bazyli- kę. W pobliżu odnaleziono też grób św. Petroneli, według tradycji męczenniczki i córki św. Piotra, której sarkofag w VIII w. przeniesiono na Watykan. Pod koniec VIII w. wraz z kon­ sekracją nowej świątyni pod wezwaniem tych męczenników, wzniesionej przez Leona III na Zatybrzu, bazylika popadła w ruinę. Katakumby Domitylli to rozległy cmentarz, obejmujący kilometry korytarzy i wiele kubi­ kulów z typową dekoracją freskową. Do najciekawszych należy tzw. krypta Wenerandy odnaleziona za absydą bazyliki. Znajdujące się tam malowidło z IV w. przedstawia pocho­ waną w niej kobietę, którą św. Petronela wprowadza do raju. Katakumby S. Sebastiano (św. Sebastiana)««« Zwiedzanie tylko z przewodnikiem (45 min) w różnych językach, 8.00–12.00 i 14.00–17.00. Nieczyn- ne: nd., poł. XI–poł. XII, 1 I, Wielkanoc, 25 XII; 8 EUR, wstęp wolny: ostatnia nd. IX, tel.: 067850350; www.vatican.va/roman_curia/pontifical_commissions/archeo/index_it.htm. W miejscu, w którym usytuowane są katakumby św. Sebastiana, via Appia przebiega w obniżeniu terenu. W jego zboczach znajdowały się kolumbaria, a na dnie trzy mauzo­ lea, które prawdopodobnie dały początek cmentarzysku. W IV w. na miejscu nekropolii stanęła trójnawowa bazylika, rozbudowana w XIII w., a od­ nowiona na początku XVII z inicjatywy kardynała Scypiona Borghesego. Poświęcona jest ona św. Sebastianowi (jego grób odnaleziono w pobliżu), rzymskiemu żołnierzowi, który poniósł śmierć męczeńską w czasie prześladowań chrześcijan za Dioklecjana (284–305). W V w., gdy kult świętego zaczął przybierać na sile, w miejscu jego pochówku zbudowa­ no kryptę. Rozrastające się wokół grobu Sebastiana podziemne korytarze zostały poważ­ nie uszkodzone w czasach średniowiecza, kiedy pielgrzymowały tu tłumy szukające wsta­ wiennictwa świętego przeciwko dżumie. W bazylice przechowywany jest kamień z odciskiem stóp Chrystusa, który na via Appia miał się objawić uciekającemu z miasta św. Piotrowi. 32 Aventino Aventino« (Awentyn) To wzgórze, będące w przeszłości świadkiem narodzin antyfaszystowskiej opozycji, dziś jest zieloną oazą, elegancką dzielnicą rezydencjonalną, w której wśród wspaniałych średniowiecz- nych kościołów i parków wznoszą się wille włoskich osobistości z pierwszych stron gazet. Usytuowanie Metro: Circo Massimo (linia B). Awentyn to jedno z siedmiu historycznych wzgórz Rzymu o dwóch szczytach, między którymi biegnie dziś viale Aventino. Omawiane zabytki usytuo- wane są w jego zachodniej części. Tło Przez cały okres republikański na Awentynie osiedlali się przede wszystkim kupcy z po­ wodu bliskości portu i wielkich składów handlowych. Okolice te ważne były też ze wzglę­ dów religijnych: między dzisiejszą via S. Melania a via S. Domenico wznosiły się liczne świątynie, poświęcone m.in. Dianie, Cererze czy Minerwie. W czasach cesarstwa dzielnica zyskała charakter rezydencjonalny. Tu mieściła się rezyden­ cja Trajana, zanim został cesarzem, a jego przyjaciel Licyniusz Sura zbudował prywatne termy. Swoje łaźnie w 242 r. ufundował tu także cesarz Decjusz. Urządzone z rozmachem posiadłości ściągnęły na Awentyn spragnionych łupów Wizygotów, którzy w czasie najaz­ du na Rzym w 410 r. przez trzy dni pustoszyli okolicę. Spacer Circus Maximus Circus Maximus, położony w dolinie między Palatynem a Awentynem (Valle Murcia), był najstarszym (IV w. p.n.e.) i największym cyrkiem w Rzymie. Odbywające się tu wyścigi rydwanów przyciągały więcej widzów niż jakikolwiek inny rodzaj rozrywki. Tor, na którym urządzano gonitwy, o długości ponad 0,5 km, z jednej strony zaokrą­ glony, otaczały schodkowe trybuny. Od północnego zachodu zamykały go budynki stajni, nad którymi wznosiła się trybuna dla urzędników czuwających nad przebiegiem widowiska. Za Oktawiana Augusta Circus Maximus mógł pomieścić nawet 150 tys. widzów. Okres je­ go świetności przypadł właśnie na czasy cesarstwa. W X w. p.n.e. na spinie (niskim murze przecinającym tor na dwie połowy) ustawiono egipski obelisk o  wysokości ponad 23 m (obecnie na piazza del Popo­ lo, zob. s. 85), a pod Domus Flavia – boga­ tą trybunę dla cesarza i  jego rodziny. Ko­ lejni władcy prześcigali się w rozbudowie i upiększaniu budowli. Neron po sławnym pożarze w 64 r. powiększył tor do 600 m długości i 200 m szerokości, a Domicjan i Trajan rozbudowali trybuny, które mogły pomieścić do 300 tys. widzów. Nieliczne przetrwałe do naszych czasów fragmenty, odsłonięte przez archeologów od strony Porta Capena, należały do budowli Trajana. Widoczna w pobliżu wieżyczka to do­ datek średniowieczny – tyle zostało z twierdzy arystokratycznej rodziny Frangipane. Kościół S. Sabina«« Godz. otwarcia: 7.00–13.00 i 15.00–19.00 (zimą do 18.00). Zwiedzanie krużganków i ogrodów tylko po wcześniejszym zgłoszeniu, tel.: 06579401. Minimalna ofiara 1 EUR. Kościół ufundował w V w. biskup Piotr z Ilirii, który sprawował nabożeństwa w istniejącym tu wcześniej titulusie. Świątynia od początku była poświęcona św. Sabinie – z jej żywotu z VI w. nie wynika, czy święta mieszkała na Awentynie, czy tu przewieziono jej szczątki z Um­ brii, gdzie poniosła śmierć męczeńską za panowania Hadriana (117–138). W ciągu wieków kościół wielokrotnie przebudowywano. W XIII w. papież Honoriusz III powierzył go św. Dominikowi, który kazał wznieść tutejszy klasztor i osadził w nim swo­ ich zakonników. W XVI w. przedsiębiorczy Sykstus V (1585–90) i jego dyżurny architekt Domenico Fonta­ na dostosowali wnętrze kościoła do wymogów kontrreformacji. Gruntowna renowacja z 1. poł. XX w. przywróciła świątyni jej pierwotny kształt. informator Zakupy Archivio Fonografico, Viale Aventi- no 59, tel.: 06574293. Ogromny wybór płyt z muzyką klasyczną i dawną w niety- powym dla sklepu wnętrzu. 33 Dzielnice i zabytki Rzymu Dzielnice i zabytki Rzymu Z pierwotnego wyposażenia z V w. zachowały się rzeźbione drzwi z drzewa cyprysowe­ go ze scenami ze Starego i Nowego Testamentu, w tym z najstarszym przedstawieniem Ukrzyżowania, oraz marmurowy fryz nad kolumnami nawy i mozaika nad wejściem upa­ miętniająca fundację kościoła. Dwie postaci kobiece to alegorie Kościoła Piotrowego (Ec- clesia ex circumcisione – dosł. Kościół przez obrzezanie), skupiającego się na ewangeliza­ cji Żydów, i Kościoła Pawłowego (Ecclesia ex gentibus – Kościół z urodzenia), opierającego się na nawracaniu pogan. Bocca della Verità«« (Usta Prawdy) Któż z nas nie ma na sumieniu niewinnego kłamstwa? Ale jeśli należycie do nieuleczalnych kłamców, to strzeżcie się spotkania z najstarszym wykrywaczem kłamstw świata w S. Maria in Cosmedin! Spacer w tej okolicy, wśród antycznych ruin i średniowiecznych kościołów, po- lecamy jednak wszystkim. Usytuowanie Metro: Circo Massimo (linia B, 800 m od piazza della Bocca della Verità). Znajdujemy się na niewielkim skrawku płaskiej przestrzeni nad Tybrem, między Kapitolem i Palatynem. W staro- żytności rozciągała się tu podmokła dolina Velabrum. Tło Od VI w. p.n.e. istniały w tej okolicy dwa ważne targi: rynek warzywny (Forum Holitorium) u stóp Kapitolu i rynek wołowy (Forum Boarium) w pobliżu Palatynu. Był to też ważny ośro­ dek religijny. Wznosiło się tu kilka świątyń, których powstanie uczeni zwykli wiązać z królem Serwiuszem Tuliuszem (578–534 p.n.e.). Po upadku antycznego Rzymu popadły one w ruinę. W średniowieczu dzielnica była licznie zamieszkana. Skupiały się tu warsztaty rzemieślni­ cze i niewielkie sklepiki prowadzone głównie przez ludność żydowską, która zaczęła osie­ dlać się masowo w tej części miasta w XIII w. 34 Wyburzenie getta pod koniec XIX w., prace wykopaliskowe rozpoczęte w 1926 r. oraz przeprucie kilku ważnych arterii komuni­ kacyjnych spowodowały zniszczenie czę­ ści starej zabudowy i na trwałe zmieniły at­ mosferę dzielnicy. Spacer Piazza della Bocca della Verità« Odpowiada w przybliżeniu zarysom ryn­ ku wołowego. Fontanna przed kościołem S. Maria in Cosmedin pochodzi z XVIII w. Kościół S. Maria in Cosmedin«« Krypta: 9.30–18.00 (zimą 17.00); 2 EUR, tel.: 066781419. Najpierw rzuca się w oczy wysoka kościel­ na dzwonnica, jedna z najpiękniejszych w Rzymie. Dzieje fundacji samego koś cioła sięgają VI w. We wczesnym śred niowieczu część miasta między Awentynem a nad­ brzeżem Tybru zamieszkana była przez ludność pochodzenia greckiego. Rozbudo­ wana w VIII w. przez papieża Hadriana świą­ tynia stała się kościołem Greków i przyjęła nazwę S. Maria in Schola Greca, zmienio­ ną poźniej na S. Maria in Cosmedin od na­ zwy jednej z dzielnic Konstantynopola. Ko­ lumnada przed wejściem i wspomniana już dzwonnica pochodzą z XII w., podobnie jak posadzki i marmurowe elementy wyposa­ żenia (podstawa pod paschał, tron biskupi, cyborium nad głównym ołtarzem), będą­ ce dziełem Cosmatich (zob. s. 104). W XIX w. zrekonstruowano też kształt prezbite­ rium dostosowanego do liturgii obrząd­ ku wschodniego. W zakrystii zachowała się piękna mozaika z VIII w. z pierwszej bazyli­ ki św. Piotra na Watykanie. Synagoga Usta Prawdy Bocca della Verità N I L E H C M I / i d n a r o M . B 35 Dzielnice i zabytki Rzymu Dzielnice i zabytki Rzymu W portyku nad wejściem znajduje się wielki medalion nazywany Bocca della Verità – Usta Prawdy. Według legendy jeśli w szczelinę w medalionie wsunie rękę osoba ma­ jąca na sumieniu jakieś kłamstwo, straci ją. Zdaniem specjalistów to przedstawienie któ­ regoś z bóstw morskich, być może Okeanosa, z rogami byka, które symbolizują potęgę wód. Płyta służyła jako pokrywa kanału ściekowego prawdopodobnie w świątyni Herku­ lesa, która wznosiła się w pobliżu. Arco di Giano (Łuk Janusa) Ta monumentalna konstrukcja z IV w. p.n.e. na obrzeżach rynku wołowego to janus, czyli rodzaj zadaszenia na skrzyżowaniu głównych dróg. Nazwa pochodzi od imienia boga Ja­ nusa, opiekuna bram i wszelkiego początku. Campidoglio – Capitolino««« (Kapitol) To wzgórze od niepamiętnych czasów stanowi centrum władzy, a dziś siedzibę rzymskiego magistratu. Obecnie wspinamy się na Kapitol głównie po to, by złożyć hołd urbanistycznemu geniuszowi Michała Anioła i obejrzeć najstarsze publiczne muzeum świata. Usytuowanie Metro: Colosseo (linia B). Wzgórze ma dwa wierzchołki: Capitolium i Arx (Cytadela), gdzie te- raz wznosi się kościół S. Maria d’Aracœli. Obniżenie terenu między nimi wypełnia dziś plac Ka- pitoliński. Tło W starożytności tutaj znajdowało się polityczne i religijne centrum rzymskiego państwa. Na Kapitolu wznosiła się świątynia Jowisza i Junony Moneta (tej, która upomina). W okre­ sie późnej republiki powstał potężny gmach Tabularium, mieszczący państwowe archi­ wum, na którego miejscu stoi obecnie Pałac Senatorski. Obok świątyni Jowisza, nad zbo­ czem, które góruje nad dzisiejszą via della Consolazione, znajdowała się prawdopodob­ nie słynna Skała Tarpejska, z której zrzucano zdrajców ojczyzny. Jowisz Kapitoliński – W VI w. p.n.e. Tarkwiniusz Pyszny rozpoczął budowę najważniej­ szej świątyni Jowisza Najlepszego Największego (łac. Iuppiter Optimus Maximus). We wnę­ trzu znajdowały się trzy sanktuaria bóstw, które tworzyły tzw. triadę kapitolińską: Juno­ ny, Minerwy i  naturalnie Jowisza. W  celi Junony Rzymianie przechowywali srebrną gęś na pamiątkę dzielnych gęsi kapitoliń­ skich: w czasie najazdu Galów na miasto (390–388 p.n.e.) gęsi, poświęcone bogi­ ni, swym gęganiem ściągnęły uwagę sta­ cjonujących na Arx żołnierzy. Zniszczona przez pożar świątynia została odbudowa­ na przez Augusta, a potem Domicjana. Do naszych czasów zachowało się kilka frag­ mentów murów, które można zobaczyć, idąc via del Tempio di Giove. informator Bary i kawiarnie Caffè Capitolino, Piazzale Caffarelli 4, tel.: 0667102071, wt.–nd. 9.00–20.00, zamkn. pn. La Dolce Roma, Via Portico d’Ottavia 20b, tel.: 066892196, dolceste@yahoo.com, wt.– sb. 8.00–20.00, nd. 10.00–13.00. Spacer Scalinata d’Aracœli (Schody Aracœli) Strome podejście rekompensuje wspaniały widok na kopułę bazyliki św. Piotra. Schody powstały jako wotum w 1346 r., gdy Rzym cudem uniknął epidemii dżumy, która spustoszyła cały kraj. Pierwszy miał po nich przejść Cola di Rienzo, który w rok później sta­ nął na czele powstania ludowego i proklamował w Rzymie republikę, chcąc wskrzesić je­ go starożytną potęgę. „Trybun ludowy” dość szybko musiał jednak uchodzić z miasta ob­ łożony klątwą. W 1354 r. na krótko powrócił do władzy. Zginął w zamieszkach ulicznych. Kościół S. Maria d’Aracœli«« W tej części wzgórza wznosiła się Cytadela (Arx), która miała od północy strzec dostępu na Palatyn. W czasach republiki powstała tu świątynia Junony Moneta, przy której mieściła się państwowa mennica. W VI w. n.e., po zdobyciu Rzymu przez bizantyńskiego wodza Narsesa, 36 Campidoglio – Capitolino osiedlili się tu greccy mnisi. W 1250 r. jedna ze zbudowanych przez nich kaplic została za sprawą franciszkańskich zakonników przekształcona w kościół S. Maria d’Aracœli. Zgodnie ze średniowieczną legendą tutaj cesarz August, który zwrócił się do Sybilli Tybrzańskiej z za­ pytaniem, czy kiedykolwiek pojawi się człowiek potężniejszy od niego, ujrzał Matkę Boską z Dzieciątkiem na ręku i usłyszał słowa: „Oto ołtarz (łac. ara) Syna Bożego”. Surowa fasada z cegły – niegdyś w górnej części pokryta mozaiką – u szczytu schodów nie powinna nikogo zmylić. Wnętrze kryje bowiem cenne zabytki sztuki. Ostatnie prace kon­ serwatorskie odsłoniły fragmenty fresków z XIII w., które przypisuje się Pietrowi Cavalli- niemu – najwybitniejszemu artyście śre­ dniowiecznego Rzymu, którego malarstwo czerpiące przede wszystkim ze sztuki Bi­ zancjum, cechuje również znajomość anty­ ku. Koniecznie trzeba zobaczyć kaplicę św. Bernardyna ze Sieny, którą zdobią prze­ piękne freski Pinturicchia (1485) ze scena­ mi z życia świętego. W trzeciej kaplicy po lewej znajdowały się niegdyś freski Benoz­ za Gozzoliego, współpracownika Fra Ange­ lica, z których zachowała się tylko postać św. Antoniego. Posadzka to jeden z  najle­ piej zachowanych przykładów tzw. arte co- smatesca, czyli dzieł pozostawionych przez rzymskich dekoratorów i rzeźbiarzy okre­ ślanych jako Cosmati (s. 104). Wnętrze by­ ło też modernizowane w XVI i XVII w. Z te­ go okresu pochodzi drewniany kaseto­ nowy strop, podarowany świątyni przez Marcantonia Colonnę po zwycięstwie sił 37
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Rzym. Udany weekend. Wydanie 4
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: