Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00753 008380 10459063 na godz. na dobę w sumie
Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków - książka
Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków - książka
Autor: Liczba stron: 256
Wydawca: Sensus Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-0937-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> rodzicielstwo i psychologia dziecka
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Od spontanicznego podrywu do świadomych wyborów,
czyli co się kryje w sercu, w głowie i w łóżku Twojego nastolatka

Kiedy kończą się beztroskie lata dzieciństwa? Co dzisiejsza młodzież wie na temat seksu? Czy edukacja prowadzona w tym zakresie jest wystarczająca? Jak będąc rodzicem, opiekunem, wychowawcą, powinieneś rozmawiać z nastolatkiem, by chciał Cię słuchać i nie wstydził się mówić? To pytania, które zadajesz sobie każdego dnia, wiedząc, że odpowiedzi mogą być naprawdę brzemienne w skutkach.

Buzujące hormony, nieokiełznana ciekawość świata, brak odpowiedzialności i niefrasobliwość. To obraz praktycznie każdego nastolatka, nie tylko Twojego domowego. Czy wiesz, co robi Twoja córka, kiedy idzie nocować do przyjaciółki? Jak wyglądają wyjazdy syna na wycieczki i obozy? Czym różni się gra w butelkę od zabawy w dziobanego?

Sądzisz, że Twoje dziecko jeszcze nie rozmyśla o seksie? Lepiej naucz się o tym rozmawiać, zanim zasięgnie języka gdzie indziej:

Życie seksualne dzikich... nastolatków


'Lektura obowiązkowa dla każdego dorosłego, który martwi się tym, co robią nastolatki, gdy zostają bez nadzoru. Jasne i mocne światło na to, co próbują trzymać przed nami w ukryciu.'
Atoosa Rubenstein,
redaktor magazynu 'Seventeen'
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Sama prawda o ¿yciu seksualnym nastolatk(cid:243)w Autor: Sabrina Weill T‡umaczenie: Maria Stadniczeæko-Wr(cid:243)bel ISBN: 978-83-246-0937-6 Tytu‡ orygina‡u: The Real Truth About Teens and Sex... Format: A5, stron: 256 Od spontanicznego podrywu do (cid:156)wiadomych wybor(cid:243)w, czyli co siŒ kryje w sercu, w g‡owie i w ‡(cid:243)¿ku Twojego nastolatka Kiedy koæcz„ siŒ beztroskie lata dzieciæstwa? Co dzisiejsza m‡odzie¿ wie na temat seksu? Czy edukacja prowadzona w tym zakresie jest wystarczaj„ca? Jak bŒd„c rodzicem, opiekunem, wychowawc„, powiniene(cid:156) rozmawia(cid:230) z nastolatkiem, by chcia‡ CiŒ s‡ucha(cid:230) i nie wstydzi‡ siŒ m(cid:243)wi(cid:230)? To pytania, kt(cid:243)re zadajesz sobie ka¿dego dnia, wiedz„c, ¿e odpowiedzi mog„ by(cid:230) naprawdŒ brzemienne w skutkach. Buzuj„ce hormony, nieokie‡znana ciekawo(cid:156)(cid:230) (cid:156)wiata, brak odpowiedzialno(cid:156)ci i niefrasobliwo(cid:156)(cid:230). To obraz praktycznie ka¿dego nastolatka, nie tylko Twojego domowego. Czy wiesz, co robi Twoja c(cid:243)rka, kiedy idzie nocowa(cid:230) do przyjaci(cid:243)‡ki? Jak wygl„daj„ wyjazdy syna na wycieczki i obozy? Czym r(cid:243)¿ni siŒ gra w butelkŒ od zabawy w dziobanego? S„dzisz, ¿e Twoje dziecko jeszcze nie rozmy(cid:156)la o seksie? Lepiej naucz siŒ o tym rozmawia(cid:230), zanim zasiŒgnie jŒzyka gdzie indziej: (cid:149) Dziewictwo (cid:150) wytrwanie, strata oraz do(cid:156)wiadczenia z (cid:132)pierwszego razu(cid:148) (cid:149) R(cid:243)¿nice p‡ciowe (cid:150) ch‡opiŒca chŒ(cid:230) imponowania a dziewczŒce emocje (cid:149) Media (cid:150) rola film(cid:243)w, muzyki, gier komputerowych i internetu w rozwoju m‡odzie¿y (cid:149) Zapewnienie bezpieczeæstwa (cid:150) od kontroli urodzin i nastoletnich ci„¿ po unikanie chor(cid:243)b przekazywanych drog„ p‡ciow„ (cid:149) Wp‡ywy (cid:150) przyjaciele, presja r(cid:243)wie(cid:156)nik(cid:243)w, lekcje wychowania seksualnego (cid:149) Trendy (cid:150) prawdziwe opowie(cid:156)ci kryj„ce siŒ za seks-imprezami, seksem oralnym i innymi (cid:149) Wyniki ankiety (cid:150) efekty badania m‡odzie¿y pomiŒdzy 12. a 17. rokiem ¿ycia wraz ze szczerymi wyznaniami nastolatk(cid:243)w, opiniami ekspert(cid:243)w i ocenami autorki flycie seksualne dzikich(cid:133) nastolatk(cid:243)w Spis treści Słowo od tłumaczki Wstęp „Mam ci coś do powiedzenia…” P R A W D A N R 1 Nastolatki mają erotyczne tajemnice (i chcą, by dorośli o nich wiedzieli) P R A W D A N R 2 Niektóre pogłoski o nastolatkach i seksie są prawdą… a niektóre jedynie pogłoskami P R A W D A N R 3 Wbrew pozorom, nastolatki słuchają 7 9 21 55 83 P R A W D A N R 4 Rodzice mają wpływ na to, kiedy (i jak) 105 nastolatki tracą dziewictwo P R A W D A N R 5 Media mogą mieć dobry wpływ P R A W D A N R 6 Edukacja seksualna. Dziś wygląda to całkiem inaczej 135 157 P R A W D A N R 7 To istotne, by rozmawiać o nastoletnich gejach 175 ze wszystkimi nastolatkami P R A W D A N R 8 Myślenie o nastoletniej miłości 191 jako o „szczenięcej miłości” to poważny błąd P R A W D A N R 9 Zbyt wielu nastolatków nadal nie wie, jak unikać 211 chorób wenerycznych i niechcianych ciąż P R A W D A N R 1 0 Rozmowa trwa nadal… 239 6 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków Podziękowania O autorce Skorowidz 245 247 249 PRAWDA NR 3 Wbrew pozorom, nastolatki słuchają V Wyniki Narodowej Ankiety V Nastolatki Mówią Prawdę! Jeśli rodzice w rozmowie…, to rozmawiałbym z nimi szczerze o moim życiu seksualnym. Młodzież odpowiedziała: Rozmawiam szczerze z rodzicami o moim życiu seksualnym 38 Nie histeryzowaliby Nie wiem Nie prawiliby kazań Lepiej słuchali 23 15 13 7 Nigdy nie rozmawiałbym z rodzicami o moim życiu seksualnym 4 „Wiemy, że jest to dla was krępujące, tak samo jak krępuje nas, nastolatków. Spróbujmy te rozmowy uczynić łatwiejszymi”. — Faith, lat 17, New Jersey 84 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków Wielu znanych mi ludzi, którzy przygotowują się do „znaczących rozmów” z nastolatkami, chce wiedzieć, jak rozpocząć taką konwersację, co dokładnie powiedzieć i jak to zrobić. Czas „Pogadanki” najczęściej nadchodzi, gdy zauważają gotowość nastolatka; może to być zwięk- szone zainteresowanie płcią przeciwną, a może nastolatek osiągnął 14. rok życia i wygląda na to, że wypadałoby z nim o tym pogadać. Tym, co przyzna każdy uczciwy nastolatek, jest fakt, że gdy rodzice zaczynają myśleć o tym, by rozmawiać z nim o seksie, to on sam jest już gotów do tych rozmów od co najmniej pół roku. Wielu dorosłych wzbrania się przed mówieniem o seksie przy na- stolatkach, ponieważ sądzą, że sama wzmianka może zostać odebrana jako wskazówka, że zostanie odczytana jako powiedzenie „spodziewam się, że rozglądasz się za dziewczynami lub chłopakami (albo przy- najmniej o tym myślisz)”. To zrozumiałe, choć zupełnie bezpodstawne. Co ciekawe, wielu nastolatków przyznało w rozmowach ze mną, że nie wspominają o seksie w obecności rodziców, ponieważ obawiają się, że sama wzmianka wystarczy, by rodzice zaczęli podejrzewać ich o aktywność seksualną. Rozmawianie o seksie nie powoduje, że nastolatki natychmiast chcą się za to zabrać, szczególnie jeśli czują silną więź z rodzicami, a ci potrafią jasno i precyzyjnie wytłumaczyć im, o co chodzi. Jak uj- muje to Jeanne Stanley, dyrektor Instytutu Brysona w Filadelfii: „Mówienie nie jest jednoznaczne z działaniem. Gdyby tak było, za każdym razem, gdy mówisz »pozbieraj ubrania rozrzucone po pokoju«, ubrania zostałyby pozbierane. Tak się oczywiście nie dzieje”. Nim jednak zaczniesz rozmowę na tematy seksualne, przyda Ci się kilka informacji, które pomogą Ci przygotować się do niej mentalnie (jeśli nadal nie jesteś przekonany, że w ogóle powinieneś podejmo- wać taką konwersację z nastolatkiem, to, co piszemy poniżej, powinno zmienić Twoją decyzję). Wbrew pozorom, nastolatki słuchają 85 MOŻESZ MYŚLEĆ, ŻE JUŻ ROZMAWIAŁEŚ ZE SWOIM NASTOLATKIEM O SEKSIE — ALE TWÓJ NASTOLATEK TAK NIE MYŚLI Profesor socjologii Uniwersytetu Pensylwańskiego Frank Furstenberg co rok przeprowadza ze studentami pierwszego roku pewien ekspe- ryment. Prosi ich, by wzięli kartkę i długopis i opisali ostatnią roz- mowę na temat seksu, jaką odbyli z rodzicami. Co się okazuje? „Wielu z nich albo nigdy nie rozmawiało na ten temat, albo przeżyło mocno zagmatwaną dyskusję pełną ostrzeżeń i zakazów. Tworzy się zaklęty krąg studentów narzekających, że nigdy nie zostali właściwie poinformowani przez swoich rodziców, i rodzi- ców, którzy narzekają, że to ich rodzice nie powiedzieli im wszyst- kiego. Musimy to przerwać”. Gorszym nawet od tego, że nastolatki nie dostają wystarczającej wiedzy od swoich rodziców, jest fakt, że rodzice dość często sądzą, że wiedza, którą przekazują, jest wystarczająca. Spójrzmy: około 90 badanych rodziców mówi, że odbyli ze swoimi dziećmi uświadamia- jącą pogadankę, jednak 4 na 10 nastolatków twierdzi, że nigdy nie mieli okazji rozmawiać ze swoimi rodzicami na tematy takie jak seks, antykoncepcja czy ciąża. V Dowody na istnienie przepaści komunikacyjnej V pomiędzy rodzicami a nastolatkami 25 aktywnych seksualnie dziewcząt i chłopców mówi, że ich rodzice nie mają pojęcia o ich aktywności. 28 procent rozmawiało z rodzicami o seksie dopiero po tym, jak to zrobili. Rodzice 20 wiedzą o tym, że są oni aktywni seksualnie, ale jest to wiedza pochodząca od osób trzecich. 86 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków Główne powody nierozmawiania z rodzicami o seksie (ułożone według popularności): Obawa przed reakcją rodziców. Obawa, że rodzice zaczną podejrzewać, że nastolatek uprawia seks. Wstyd i zakłopotanie. Obawa przed brakiem zrozumienia. Obawa przed zakazami. — Keiser Family Foundation, 2002 TO, CZEGO NIE POWIESZ NASTOLATKOWI O SEKSIE, BĘDZIE MUSIAŁ ODKRYĆ SAM Jest niezmiernie ważne, by pogadankę na tematy seksualne uczynić jak najbardziej jasną i precyzyjną, nawet jeśli ma to ją utrudnić. Mo- żesz myśleć, że jasno się wyraziłeś, mówiąc: wiesz, jeśli masz jakieś pytania… o cokolwiek… zawsze możesz przyjść z tym do mnie. Tylko że badania jasno pokazują, że nastolatki zupełnie nie odbierają tego typu subtelnych sposobów komunikowania się dorosłych. „Dzieciaki opacznie wypełniają luki” mówi Robert Blum, prze- wodniczący Departamentu Badań nad Zdrowiem Populacji i Rodziny przy John Hopkins School of Public Health. Odkrył on w trakcie swoich badań, że „około jedna trzecia nastolatków zupełnie błędnie odczytuje rodzicielskie aluzje i sygnały. Błędne odczytanie może iść w dwóch kierunkach: dzieciak może dojść do wniosku, że jego rodzice akceptują zachowania seksualne w o wiele szerszym zakresie, niż ma to rzeczywiście miejsce, lub też, że nie akceptują ich o wiele mocniej, niż jest naprawdę. Dzieci, po prostu, mają problem ze zrozumieniem rodziców”. To niebezpieczeństwo braku zrozumienia prowadzi często do sytuacji, w których Twoje dziecko myśli, że jest Ci obojętne, z kim chodzi na randki, lub że nienawidzisz jej chłopaka, albo że zakazujesz mu całowania się z kimkolwiek, podczas gdy Tobie żadna z powyższych Wbrew pozorom, nastolatki słuchają 87 myśli nawet nie przemknęła przez głowę. Upraszczając: wielu rodziców myśli, że jasno i wyraźnie wyłożyło swoje poglądy, podczas gdy wielu nastolatków odbiera to zupełnie inaczej. A zła komunikacja prowadzi do braku porozumienia i przebie- głych zachowań. Jeśli Twój nastolatek sądzi, że nienawidzisz jego dziewczyny, to nie będzie o niej mówić, a jego pociąg ku niej może się jeszcze zwiększyć, ponieważ zacznie działać syndrom „zakazanego owocu”. A jeśli Twoja córka myśli, że wyrzucisz ją z domu, gdy za- pyta o kontrolę urodzin i antykoncepcję… i tak dalej, i tak dalej. To najprawdopodobniej jedna z najczęstszych pomyłek, jeśli chodzi o na- stoletnie rozumienie sposobów myślenia rodziców — „Mama (lub tata) mnie zabije, jeśli dowie się prawdy…”. Poniżej przytaczam klasyczny przykład: Wyrzeknie się mnie „Rozmawiam z mamą o tym, kogo lubię, jak dogaduję się ze zna- jomymi, co czuję i w co się aktualnie angażuję. Spytałem jej raz, czy uprawiała seks przed ślubem i wydaje mi się, że tak, ponieważ się wściekła i nie chciała odpowiedzieć. Nie rozmawiam z nią jednak o chłopakach, czy błędach, które popełniłam w związku z nimi. Wstydzę się. Wiem, że ciągle mi powtarza, że jest w stanie wszyst- ko zrozumieć, ale wiem też, że nie jest i taka rozmowa skończy się wprowadzeniem zakazów i rygorów, co nie pozowali mi się cieszyć życiem. Może się mnie wyrzec czy coś w tym rodzaju”. — Mallory, 15 lat, Missouri Bardzo często nastolatki przewidują z góry, że rodzice zbyt ostro zareagują i powstrzymują się tym samym od rozmów na „niebezpiecz- ne” tematy. To tłumaczy między innymi, dlaczego tylko jedna trzecia rodziców aktywnych seksualnie 14-latków zdaje sobie sprawę z tej aktywności. Wiele nastolatków zaś mówiło mi, że dopiero dużo póź- niej odkrywało, że rodzice nie tylko nie „zabiliby ich”, ale także wy- kazaliby się zrozumieniem i chęcią pomocy, jeśli tylko wiedzieliby, co 88 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków się dzieje. Młodzi ludzie, których rodzice rozmawiali o seksie otwar- cie i szczerze, przyznawali zaś, że te rozmowy uzmysłowiły im zna- czenie seksu. Rozmawiam z rodzicami… moi rodzice są wporzo „Rozmawiam z rodzicami na temat związków. Jest to dla mnie łatwe, ponieważ moi rodzice zawsze chcą ze mną rozmawiać. Za- zwyczaj przy obiedzie rozmawiamy o tym, jak mi idzie w szkole, o moich kumplach i relacjach z ludźmi. Każdemu radzę, by zaczynał rozmowę od zwykłego »chcę z tobą porozmawiać« lub »jest coś, o czym chciałbym ci powiedzieć, po- trzebuje twojej pomocy i wysłuchania«. Ja nie mam z tym pro- blemu, bo tak zostałem wychowany. Tak, jestem prawiczkiem. Nie sądzę, by powinno się uprawiać seks przed ślubem. W tym momencie nie odczuwam takich potrzeb i moim zdaniem należy z tym zaczekać do ślubu. Moi rodzice są wporzo — są surowi, ale nie za bardzo”. — Clay, lat 14, Minnesota V Gdy podejmujesz decyzje związane z seksem, V kto ma na ciebie największy wpływ? Rodzice — 45 Przyjaciele — 31 Nauczyciele — 5 Przywódcy religijni — 3 Media — 4 Rodzeństwo — 5 Ktoś inny — 1 — Badania Narodowej Kampanii Zapobiegania Nastoletnim Ciążom, 2004 Wbrew pozorom, nastolatki słuchają 89 Pamiętaj także podczas dyskusji o tym, że nastolatki jednorazowo są w stanie przyjąć dość ograniczoną dawkę informacji. Kilkuzdanio- wa wymiana poglądów może mieć większy wpływ niż wielogodzinna nasiadówka i wykład. Rodzice mówią: Mój syn zareagował: „dobra już, mamo, wystarczy” „Gdy mój syn był mały, pewnej niedzieli, jeszcze przed poranną kawą, przyszedł do mnie z pytaniem, skąd biorą się dzieci. Za- częłam mu opowiadać o wszystkim, począwszy od zapłodnienia. Naprawdę zaangażowałam się w temat i chciałam mu wszystko wytłumaczyć. Najwyraźniej było to o wiele więcej, niż chciał wie- dzieć, bo w pewnej chwili wstał i normalnie wyszedł. Zareagował, jakby chciał powiedzieć »dobra, już wystarczy, mamo!«. Rozcza- rowałam się, chciałam zawołać, że jeszcze nawet nie zdążyłam mu opowiedzieć o menstruacji”. — Matka trzech nastoletnich chłopców, Ohio JEŚLI NASTOLATEK MYŚLI, ŻE NIE MOŻE ROZMAWIAĆ Z TOBĄ OTWARCIE NA TEMATY SEKSUALNE, MOŻESZ SIĘ SPODZIEWAĆ, ŻE ZACZNIE PROWADZIĆ „PODWÓJNE ŻYCIE” Nastolatki, które czują, że nie mogą otwarcie rozmawiać z rodzicami o seksie, antykoncepcji czy emocjach towarzyszących aktom seksual- nym, wcale nie są mniej skore do eksperymentowania. Ich hormony buzują tak samo i tak samo reagują na zalew informacji z telewizji, internetu czy od przyjaciół. Codziennie odbierają setki wiadomości podszytych seksualnym przekazem i jeśli seks nie jest przedmiotem dyskusji w ich domach, są to jedyne informacje na ten temat, jakie posiadają. Mogą one wprowadzić zamieszanie w ich umysłach, nawet jeśli są wyjątkowo racjonalnymi nastolatkami. 90 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków Niedouczona młodzież popełnia błędy „Mam siedemnaście lat i niesamowicie się cieszę, że wkrótce koń- czę szkołę. Uczestniczę w pracach grupy rówieśniczej do spraw edukacji seksualnej — zgromadzenia uczniów najstarszych klas, wyszkolonych w przekazywaniu wiedzy na temat różnych aspektów seksualności, od chorób wenerycznych i antykoncepcji po uczenie sposobu spokojnego rozmawiania o seksie z nastolatkami, rodzi- cami czy innymi członkami społeczeństwa. Jeśli para chodzi ze sobą dłużej niż miesiąc, jest prawie pewne, że uprawiają seks. Niestety, wielu nastolatków ma poważne braki w edukacji, co prowadzi ich do podejmowania złych decyzji, ponie- waż albo mają zbyt mało informacji, albo są to informacje błędne. Jeśli jako rodzic nie potrafisz rozmawiać o seksie ze swoim dziec- kiem, upewnij się, że ktoś zrobi to za ciebie. Nie zostawiaj tego nauczycielom wychowania seksualnego, ponieważ w wielu szko- łach ich po prostu nie ma i nie ma kto odpowiedzieć nastolatkom na nurtujące ich pytania. Wiemy, że jest to kłopotliwe dla ciebie jako rodzica, tak samo nam, nastolatkom, sprawia to problemy. Spróbujmy te rozmowy uczynić łatwiejszymi. Nastolatki, które wie- dzą, że mogą zadawać rodzicom pytania na tematy seksualne, uprawiają odpowiedzialny seks”. — Faith, lat 17, New Jersey Najlepiej podsumowuje to profesor socjologii Frank Furstenberg, mówiąc, że Amerykanie jako społeczeństwo „jednocześnie groźnie macha wskazującym palcem, gdy przychodzi do rozmów na tematy sek- sualne… i wypełnia reklamy, programy telewizyjne oraz filmy dzie- siątkami obrazów seksu”. Nastolatki stają wobec sprzeczności, gdzie seks jest zarówno bardzo ekscytujący i niebezpieczny, jak i staje się jednym z największych tabu. W rezultacie nastolatki eksperymentują z seksem pozbawione sprawdzonych informacji i z poczuciem, że to dyskusja, najprostszy i najskuteczniejszy sposób zdobycia wiedzy, jest w przypadku tego tematu zakazana. Nastolatki działają więc we- dług własnych wyobrażeń, a na rozmowę z rodzicami — o ile w ogóle — decydują się jedynie w obliczu kryzysu. Wbrew pozorom, nastolatki słuchają 91 GDY NASTOLATEK UKRYWA SWOJE ŻYCIE SEKSUALNE, DZIEJĄ SIĘ ZŁE RZECZY Powiedzmy to wprost — nikt nie chce wyobrażać sobie własnego dziecka w sytuacji erotycznej. Łatwiej więc zaakceptować postawę „jakoś się to samo ułoży”, gdy już jesteś gotów przyznać przed sobą samym, że Twoje dziecko jest istotą aktywną seksualnie… ma 35 lat i jest już po ślubie. Nim rodzice przywykną do wiadomości, że ich dzieci mogą myśleć o seksie, nastolatki są już daleko z przodu, bada- jąc i eksplorując własną seksualność — w tajemnicy. Opinia, że rodzice nie mają pojęcia o tym, co robią ich dzieci, znajduje mocne potwier- dzenie w dowodach. Doktor Blum twierdzi, że „rodzice najczęściej kompletnie nie wiedzą o większości seksualnych zachowań nastolat- ków. Znaczącym jest, że gdy zadawaliśmy pytanie »Czy twoje dziec- ko uprawia seks?«, jeśli rodzic odpowiadał »tak«, to w 97 przypad- ków miał rację. Z drugiej strony, jeśli odpowiedź brzmiała »nie«, to była trafna w mniej niż połowie badanych przypadków”. Gdy nie rozmawiasz z nastolatkiem o seksie w sposób jasny i przej- rzysty, może on odnieść wrażenie, że seks jest czymś, z czym należy się ukrywać. Nastolatki odczuwają, że spodziewanym jest, by ze wszyst- kim, co wiąże się z seksem i erotyzmem, radziły sobie na własną rękę, a jeśli czegoś nie wiedzą, to powinny zdobywać informacje od swoich przyjaciół, partnerów lub po prostu odszukać w internecie. Nawet jeśli czasem je to przeraża i nie wygląda najlepiej, to czują, że najlepsze, co mogą zrobić w związku z tymi zagadnieniami, to próbować im- prowizować. Czuję się dziwnie, ukrywając fakty przed mamą „Chciałabym kiedyś wyjaśnić moim rodzicom, że się zmieni- łam. W szóstej klasie nie jest się już dzieckiem, jak sądzą moi ro- dzice. A jeśli ktoś z tobą zadziera, to nie można reagować mówiąc »nie sądzę, by twoja postawa była właściwa, ponieważ krzywdzisz moje uczucia«, nie ryzykując ostrego lania (przynajmniej w mojej szkole). 92 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków Mam 14 lat i koleżanki, które rozmawiają o randkach, ale sama sobie powiedziałam, że zacznę, jak będę miała 16 lub 17 lat, mimo że spotykam fajnych chłopców, a kilku nawet chciało ze mną cho- dzić. Jednak pozbyłam się ich, ponieważ czuję się dziwnie, gdy muszę ukrywać fakty z mojego życia przed mamą, a tak musiałabym robić. Jesteśmy ze sobą bardzo blisko. Myślę ciągle o znalezieniu idealnego chłopaka i o tym, dokąd się posuniemy, gdy będziemy już gotowi, ale wciąż nie jestem pewna, coś mnie paraliżuje, gdy znajduję się w takich sytuacjach i obawiam się, że gdy przyjdzie co do czego, to wszystko popsuję. Niczego już nie jestem pewna, a gdy próbuję rozmawiać na te istotne dla mnie tematy, nikt nie chce słuchać. Rozmawiałam z nauczycielami, z moimi przyjaciółmi, nawet z rodzicami, ale nikt niczego nie wyjaśnił. Proszę, pomóż mnie i wielu innym ludziom, którzy martwią się, jak rozmawiać z rodzicami na te tematy”. — Nadia, lat 14, Massachusetts Seks w tajemnicy zazwyczaj oznacza, że nastolatki posuwają się daleko, bez żadnej kontroli i przewodnika, bez wiedzy, jak uniknąć ciąż, chorób i załamań emocjonalnych. Nastolatek po nastolatku, każdy, z którym rozmawiałam, mówił, że nawet jeśli potrafi rozmawiać z rodzi- cami o wszystkim, a ich stosunki są przyjazne i otwarte, to seks pozo- staje tematem bardzo rzadko podejmowanym w domowych dyskusjach. Ale tak jak bycie precyzyjnym, gdy mówisz nastolatkowi o seksie, powoduje, że upewniasz się, iż Twoje dziecko podejmie rozsądne de- cyzje, tak unikanie rozmów o seksie prowadzi do tego, że przestajesz wiedzieć cokolwiek o życiu seksualnym swojego nastolatka. Cisza spra- wia, że poważnie wzrasta ryzyko, iż nastolatek dokona przypadko- wych, nielogicznych wyborów, grożących długotrwałymi konsekwen- cjami, które mogą kompletnie zmienić jego życie — takimi jak ciąża, choroby weneryczne czy molestowanie seksualne. Wbrew pozorom, nastolatki słuchają 93 Gdy uświadomisz sobie, że średnia wieku inicjacji seksualnej to 16 lat, a przed 20. rokiem życia praktycznie każdy ma za sobą pierw- sze doświadczenia erotyczne, dociera do Ciebie, że praktycznie nie masz wpływu na to, czy Twój nastolatek będzie uprawiał seks. Czy też, z kim lub jak. A nawet na to, w jaki sposób zdefiniuje „uprawia- nie seksu”. Jednak możesz być źródłem pozytywnej siły, stając się przewod- nikiem nastolatka i ucząc go podejmowania mądrych wyborów. Mo- żesz upewnić się, że nastolatek dba o zabezpieczenie zarówno siebie, jak i partnera. Pomagając im dokonać rozsądnych wyborów, powo- dujesz, że nie będą żałowały własnych decyzji ani pakowały się w ry- zyko związane z molestowaniem, chorobami czy ciążami. W skrócie — nie możesz wybrać za nich, ale możesz im podpowiadać, by upew- nić się, że podejmują właściwe dla siebie decyzje. WSKAZÓWKA: Jak myślisz, co pomyśli Twój nastolatek, wspominając swoje randki i seks z ostatnich dwóch lat? Najprawdopodobniej myśli o tym już dziś, więc powinieneś zacząć z nim rozmawiać już teraz. SPRAWDZONA RADA Jesteś już chyba przekonany, że przeprowadzenie rozmowy z nasto- latkiem jest nie tylko warte wysiłku, ale wręcz kluczowe. Tylko jak zacząć? Dobra wiadomość dla przewrażliwionych: możesz zacząć powoli. Tu nie chodzi o Jedną Wielką Pogadankę Uświadamiającą. Istotniejsze jest nawiązanie porozumienia między Tobą a nastolat- kiem, tak by czuł się swobodnie, rozmawiając z Tobą o seksie. I pa- miętaj, że masz po swojej stronie naukę: badanie po badaniu poka- zuje, że to Ty masz największy wpływ na decyzje swojego dziecka — dużo większy niż przyjaciele, programy telewizyjne czy ulubione gwiazdy muzyki. 94 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków V Moc Rodziców V Nastolatki odczuwające silną więź z rodzicami są bardziej skłonne opóźnić inicjację seksualną niż ich rówieśnicy. Nastolatki w ostatnich klasach gimnazjum i pierwszych klasach szkół średnich, które wiedzą, że ich matki nie aprobują seksualnego zaangażowania swoich dzieci, są bardziej skłonne opóźnić inicjację seksualną. — Badania nad Zdrowiem Młodzieży, 2000 V 87 nastolatków wierzy, że byłoby łatwiej odrzucić przedwczesną aktywność seksualną i uniknąć niechcianych ciąż, gdyby tylko dano im sposobność do otwartej, szczerej rozmowy na te tematy z rodzicami. — Badanie Narodowej Kampanii Zapobiegania Nastoletnim Ciążom, 2004 Nastolatek wysłucha, gdy powiesz: „Pamiętam, że w szkole średniej była dziewczyna [podaj imię], w któ- rej się zakochałem. Nauczyłem się na pamięć jej planu lekcji! Ona nie miała pojęcia o moim istnieniu i to było druzgocące. Wiesz, o co mi chodzi? Czułeś, że ignoruje cię ktoś dla ciebie ważny? Czy też my- ślisz, że jesteś jedyną osobą na świecie, która odczuwała coś takiego?”. „Mam przyjaciela, który kiedyś przyznał się, że nie jest już pra- wiczkiem, a ja mu całkowicie uwierzyłem, ponieważ opowiadał o utracie dziewictwa ze wszystkimi szczegółami. Ale wiesz, co się oka- zało parę lat później? Tak naprawdę to on jako jeden z ostatnich moich rówieśników stracił dziewictwo. Nie możesz wierzyć we wszystko, co opowiadają kumple na ten temat. Zdarzyło ci się uwie- rzyć komuś kiedyś, a potem okazywało się, że cię totalnie okłamał? Albo może sam miałeś czasem ochotę okłamać swoich znajomych? Jak myślisz, czemu ludzie mijają się z prawdą, gdy rozmawiają o seksie albo randkach?”. Wbrew pozorom, nastolatki słuchają 95 Nim jednak zaczniesz rozmawiać ze swoim nastolatkiem na temat seksu, musisz odrobinę usprawnić Wasz system komunikowania się. Jeśli ciągle ze sobą walczycie, może to zająć sporo czasu i może po- winniście rozważyć zaangażowanie jakiegoś doradcy, który pomoże Wam rozmawiać w bardziej cywilizowany sposób. Jeśli jednak czu- jesz, ze Wasze relacje są szczere i otwarte, poniższe rady powinny Ci w łatwy sposób pomóc nieco usprawnić Waszą komunikację na tematy seksualne. Słucham, gdy moi rodzice mówią: „Nie pozwól, by ktoś wmanewrował Cię w sytuację, na którą nie czujesz się przygotowana”. — dziewczyna, 17 lat, Floryda WEJDŹ W SKÓRĘ NASTOLATKA Na chwilę wróć myślami do czasów, kiedy sam byłeś nastolatkiem. Nie do tych chwil chwały i sławy, kiedy umówiłeś się na randkę ze szkolną pięknością czy zostałeś wokalistą zespołu rockowego a dziew- częta były gotowe dla Ciebie umrzeć, sprawiając, że byłeś najszczę- śliwszą osobą na świecie. Wróć do złych wspomnień, do chwil strachu i niepewności. Do pryszczy, randek zakończonych kompromitacją, koszmarnych tańców, nieodwzajemnionych uczuć. Jeśli odczujesz żal i przerażenie, to będzie to znak, że osiągnąłeś właściwy stan umysłu. Spróbuj zachować go przez chwilę i spojrzeć na siebie takiego, jakim jesteś dziś. Czy Twoja nastoletnia jaźń zwróciłaby się do Ciebie po odpowiedzi, czy byłaby zdolna Ci zaufać? Jeśli nie, to dlaczego? Czy wyglądasz jak ktoś, kto krzyczy lub osądza? Odpowiedź na te pytania pozwoli Ci lepiej przygotować się na rozmowę z nastolatkiem. „Czasem myślę, że moja mama już zapomniała, jak to było, gdy pierwszy raz spotykała się z tatą”, mówi 15-letnia Kaitlynn. „Nie pa- mięta, jak na nią patrzył, jak z nią rozmawiał. Wiem, że mam zaled- wie 15 lat, ale chciałabym tego doświadczyć. Nie od razu iść z kimś do łóżka, tylko po prostu mieć tego jedynego wyśnionego faceta”. 96 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków Pokazanie nastolatkowi, że pamiętasz, jak to było być kimś w jego wieku, spowoduje, że z większą uwagą wysłucha tego, co masz do powiedzenia. Nawet jeśli odczuwasz, że w dzisiejszych czasach wszyst- ko wygląda zupełnie inaczej, niektóre uczucia i reakcje pozostają nie- zmienne. WSKAZÓWKA: Nie daj się rozproszyć długimi momentami ciszy lub stwierdzeniem nastolatka, że nie ma ochoty rozmawiać. Powiedz: „na- prawdę chciałbym, byś mi odpowiedział”, a później zaczekaj, nawet je- śli zajmie Wam to kilka minut. Odkryjesz całkiem nowe sposoby poro- zumiewania się, jeśli potrafisz być cierpliwy. Pamiętaj, jak bardzo intensywne były Twoje uczucia, gdy byłeś nastolatkiem, i jak myślałeś, że nikt na świecie nie rozumie tego, co odczuwasz… i jak bardzo samotny się z tym czułeś. 16-latka z Michi- gan, Raina, wspomina: „Jedyną rzeczą, o którą najprawdopodobniej mogłabym poprosić moich rodziców, jest odrobina zrozumienia. Oni myślą, że to tylko przelotne zauroczenie, ponieważ nie wierzą, że w moim wieku można odnaleźć prawdziwą miłość. Tato poprosił mnie nawet o zerwanie z tym chłopakiem już teraz, bo jego zdaniem »szkolne miłości nigdy nie trwają zbyt długo«. Czemu nie mogą spoj- rzeć na to choć trochę optymistycznie, zrozumieć, jak wiele znaczy ten związek dla mnie i mieć nadzieję, że nam się uda? Jedyne, o co proszę, to odrobina wsparcia”. I pamiętaj o tym, że zgrywanie luzaka, swojego chłopa w rozmo- wie z nastolatkiem nie jest tym, o co chodzi. Nastolatki nie tego ocze- kują i nie tego się spodziewają. Istotne jest, byś był przystępny, rze- telny, skupiony i zorientowany w problemach swojego dziecka. Kontaktowanie się ze swoim „wewnętrznym nastolatkiem” może oka- zać się doskonałą pomocą, gdy będziesz czytał kolejne porady, po- nieważ pozwoli Ci zobaczyć siebie tak, jak widzi Cię młody człowiek. Wbrew pozorom, nastolatki słuchają 97 WSKAZÓWKA: Zaakceptuj fakt, że po efektywnych rozmowach o sek- sie nastolatek może dojść do wniosku, że jesteś zupełnie niewyluzowa- nym sztywniakiem. To naprawdę mała cena za wiedzę o tym, że Twoje dziecko będzie podejmowało rozsądne decyzje. NIE OCENIAJ Osądzanie jest dla nastolatków wielkim problemem. Nienawidzą być oceniane ( jak każdy zresztą, prawda?). Zaskakujące jest to, że nawet ludzie, którzy skrupulatnie unikają postawy osadzającej w swoim co- dziennym życiu, gdy przychodzi do rozmowy z nastolatkiem, nie po- trafią się powstrzymać od osądzania jego czynów i myśli. Od mo- mentu, kiedy przestałeś być nastolatkiem, ciężkim do zniesienia może być fakt, że już po pierwszych kilku słowach z ust swojego dziecka wiesz, że to, co chce zrobić (czy też z kim albo gdzie), jest ogromną pomyłką. Tylko że w momencie, gdy w Twoim głosie (lub grymasie twarzy) ujawni się myśl, że „to jakiś idiotyzm”, nastolatek momentalnie naci- ska guzik stopu i przestaje się z Tobą dzielić myślami. Rosemary Prentice jest praktykującą pielęgniarką rodzinną przy uniwersytecie Południowego Maine. Co roku spotyka się z setkami nastolatków, którzy zadają jej pytania, jakich nie odważyliby się zadać swoim ro- dzicom. „Chcą, by umożliwiono im pytanie, bez potrzeby narażania się na osąd związany z tym, o co pytają lub co robią”. WSKAZÓWKA: Nie zwracaj uwagi na grymasy, nawet jeśli Twój na- stolatek z potępieniem wywraca oczyma. Nieważne, co przed Tobą ogrywa, możesz być pewien, że uważnie słucha. Ale jak przestać oceniać lub choćby zacząć udawać, że się nie ocenia? Na początku wszystko opiera się na pozorach. Nieważne, jak jest to dla Ciebie bolesne, następnym razem, gdy nastolatek przyjdzie opowiedzieć Ci o swoim życiu, powstrzymaj się od dawania mu dobrych 98 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków rad. Po prostu słuchaj. Spokojnie wysłuchaj historii o głąbie z jego klasy, który próbuje go zaczepiać bez powodu, o tym, jak poprosił dziewczynę na tańce i teraz wygląda na to, że ona próbuje się bawić jego kosztem i się z niego naśmiewa, czy też o tym, jak bardzo po- trzebny mu jest nowy samochód przed styczniem, ponieważ wtedy wszyscy w jego klasie będą już pełnoletni, a on zostanie jedynym na- stolatkiem na świecie bez własnych czterech kółek. Możesz odkryć (co za niespodzianka!), że on wcale nie oczekuje rad. Po prostu po- trzebny jest mu ktoś, kto go wysłucha i pozwoli poukładać sobie róż- ne pomysły w spokojnej rozmowie. Najtrudniejsze w tym jest to, że Twoje dziecko niewątpliwie bę- dzie popełniało jakieś błędy. Pozwól mu. Są to takie błędy, które po- zwolą mu stworzyć silniejszą, bardziej odporną osobowość. (Granica oczywiście istnieje i w chwili, gdy stwierdzisz, że chce zrobić coś niele- galnego, niebezpiecznego czy niemoralnego, powinieneś wkroczyć z całą mocą). Specjalistka od komunikacji interpersonalnej, dr Eliza- beth Casparian, twierdzi, że słuchanie jest kluczowym elementem nawiązania pozytywnej komunikacji pomiędzy dwiema osobami. „Jeśli naprawdę słuchasz i potrafisz to okazać, powstrzymując się przed wtrącaniem swoich trzech groszy, wtedy twoje dziecko będzie chciało z tobą ciągle rozmawiać”. Nastolatek wysłucha, gdy powiesz: „Posłuchaj, do moich obowiązków należy bycie pewnym, że nikt cię nie krzywdzi, dlatego też staram się uważnie wysłuchiwać wszyst- kiego, co opowiadasz, ale wiedz też, że przez większość czasu je- stem naprawdę szczęśliwy, mogąc z tobą rozmawiać. Chcę wiedzieć więcej. Co się zdarzyło po tym, gdy nie oddzwoniła do ciebie? Ciągle czujesz, że jesteś nią zainteresowany, czy to przeważyło szalę i masz jej już dość?”. Wbrew pozorom, nastolatki słuchają 99 Podczas słuchania (i milczenia) zwróć uwagę na własne myśli i rze- czy, które bardzo, bardzo chciałbyś powiedzieć na głos. Jak brzmisz dla samego siebie? Czy jest to coś w stylu „wiesz, że zrobiłeś to, by sprowokować nauczyciela, więc nie oszukuj mnie” albo „to wielce nie- właściwe umawiać się z jedną dziewczyną i wychodzić z drugą”, lub „nie potrzebujesz samochodu, gdy ja byłem w twoim wieku…”. Jak czuje to Twój „wewnętrzny nastolatek”? Czyżbyś osądzał? Nie lepiej więc zamilknąć? Słucham, gdy moi rodzice mówią: „Gdy uprawiasz z kimś seks, stajecie się jednością. A bycie jedno- ścią z kimkolwiek to nie jest zabawa… to coś bardzo poważnego”. — chłopiec, lat 17, Vermont Pamiętaj także o tym, że nawet najłagodniejszy wyraz twarzy może zostać odebrany przez nastolatka jako próba ocenienia, zganienia. „Nie mogę rozmawiać z moimi rodzicami na praktycznie żaden temat, bo momentalnie zaczynam wrzeszczeć” — zwierza się 13-letnia Jane z Nowego Jorku. „To jest tak, jakby mój tata nie rozumiał, że jestem jeszcze dzieckiem, mam prawo do błędów i że nie jestem idealna. Chciałabym, żeby to zrozumiał”. Jeśli czujesz, że Twój nastolatek za- myka się w sobie, czuje się zganiony, powiedz o tym wprost. Możesz nawet przerwać rozmowę na kilka godzin lub dni. Zostaw mu jednak otwartą możliwość powrotu do tematu. 16-letni Ike z Nebraski pod- powiada: „Uświadom swoim dzieciom, że jesteś tu, by im pomóc we wszystkim, czego potrzebują. Niech wiedzą, że szanujesz ich wybory… ale także przypominaj ciągle, że za każdą akcją stoją konsekwencje”. STWÓRZ JASNY PRZEKAZ Jednym z wielu powodów, dla których rozmowa z nastolatkiem na tematy seksualne jest tak „zastraszająca”, jest to, że tak właściwie nie wiesz, jakiego przekazu „spodziewa się” z Twojej strony nastolatek. 100 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków Nie musisz się martwić, że rozpocząłeś rozmowę zbyt wcześnie lub że przekazujesz mu nadmiar informacji, ponieważ nastolatek da Ci jasno do zrozumienia, co jest gotów usłyszeć. Porozmawiaj przez chwilę z Twoim mężem, żoną, przyjacielem, współopiekunem dziecka i pomy- ślcie, co konkretnie podoba Wam się lub nie w zachowaniu Waszego nastolatka. Nie dzielcie się wynikami tej rozmowy z dzieckiem (jesz- cze nie), ale pamiętajcie, że bardzo ważne jest, byście byli jak najbar- dziej uczciwi wobec siebie i wszystkich innych w tym krytycznym momencie. Nieważne, co sądzisz o seksie przedmałżeńskim czy cho- dzeniu ze sobą — te wskazówki pomogą Ci rozmawiać z nastolatkiem o czymkolwiek, w co wierzysz. Równie ważne jest, byś już na samym wstępie jasno określił, czego spodziewasz się ze strony nastolatka. Kilka bezpośrednich przykładów, jakie konkretne nadzieje pokła- dają rodzice w nastolatkach: „Zanim zacznie uprawiać seks, chcieli- byśmy być pewni, że wie, jak istotne jest, by robił to z kimś, komu na nim zależy” lub „Nie chciałabym, by angażowała się seksualnie, nim nie ukończy szkoły średniej”. By Twoje nadzieje miały jakikolwiek wydźwięk, musisz pamiętać, że powinny być wyrażone jasno i precy- zyjnie. „Poczekaj, aż się zakochasz” najprawdopodobniej nie wywrze żadnego wrażenia, jednak już „poczekaj, aż będziesz miał x lat, bę- dziesz chodził z dziewczyną od co najmniej roku, będziecie zakocha- ni i będziecie potrafili rozmawiać otwarcie o antykoncepcji, ochronie przed chorobami i o tym, w jaki sposób seks wpłynie na wasz związek” powinno zadziałać. Kiedy już będziesz całkiem pewien własnych oczekiwań i poczu- jesz się z nimi pewnie, zadaj nastolatkowi następujące zadanie: stwórz listę pytań na temat wartości wyznawanych przez Twojego nastolatka (lub posłuż się jedną z naszych) i poproś go, by napisał odpowiedzi. Powiedz mu, by dopóki sam nie zechce, nie pokazywał tego ani Tobie, ani nikomu innemu. W ten sposób pomożesz mu w czysty i uczciwy sposób zwerbalizować własne przemyślenia na temat seksu i związanych z nim wartości. Większość nastolatków nie rozmyśla o seksie w sposób Wbrew pozorom, nastolatki słuchają 101 realistyczny, dopóki im się „to” nie przydarzy, co jest źródłem roz- licznych problemów omówionych w tej książce. Pomagając myśleć swojemu dziecku z wyprzedzeniem o seksie wzmocnisz tworzony przez nie system wartości, który wspomoże je w przyszłych wyborach. Przykładowe pytania: (cid:129) (cid:129) (cid:129) Jak wyobrażam sobie seks? Jak będę się czuł po moim pierwszym razie? Jakie są moje nadzieje, obawy, problemy i życzenia związane z seksem? Z kim mam nadzieję robić to po raz pierwszy? (cid:129) Skąd będę wiedział, że ta osoba i ten czas są właściwe? (cid:129) Co może mi podpowiedzieć, że ta osoba i to miejsce nie są właściwe? (cid:129) (cid:129) Jakie problemy powinienem przedyskutować, nim mój związek wejdzie w fazę seksualną? UŚWIADOM SOBIE, ŻE TO BĘDZIE PIERWSZA Z SERII WIELU DYSKUSJI Nawet jeśli dopiero rozpocząłeś rozmawiać ze swoim dzieckiem o sek- sie, musisz wiedzieć, że najlepszy wynik (w znaczeniu takim, że Twój nastolatek zrozumie wyznawane przez Ciebie wartości i nauczy się używać rozumu w procesie podejmowania decyzji) osiągniesz, gdy zostawisz mu możliwość wrócenia do tej rozmowy, pozostawisz otwartą furtkę, co pozwoli Wam kontynuować ten dialog przez następne dni, miesiące, a nawet lata. Spójrz na to jak na nieustający dialog, niech nie będzie to wyuczony na pamięć monolog, po wygłoszeniu którego spoczniesz na laurach, wmawiając sobie, że „masz to z głowy”. WSKAZÓWKA: Spróbuj porozmawiać z nastolatkiem o seksie, gdy jedzie- cie samochodem. W ten sposób nie musicie sobie patrzeć w oczy, a na- stolatek nie może nigdzie wyjść, jeśli rozmowa zacznie go krępować. 102 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków Nastolatek wysłucha, gdy powiesz: „Martwię się o ciebie i zależy mi na tym, byś czuł się dobrze. Muszę mieć pewność, że potrafisz się sobą zaopiekować, wiec będę podej- mował w rozmowach z tobą tematy seksu i randek oraz zadawał ci różne pytania. Czasem będziesz czuł, że jestem zbyt natarczywy lub restrykcyjny, ale są to rzeczy tak istotne, że będę musiał je powie- dzieć, nawet jeśli wpędzi cię to w zakłopotanie. Musimy rozmawiać o seksie i randkach, ponieważ już wkrótce będziesz podejmował decyzje, które mogą wpłynąć na całe twoje życie, i będziesz to robił sam, bez mojej opieki — chcę być po prostu pewny, że wybierzesz właściwie i mądrze”. Jennifer Oliphant, pracownica socjalna Narodowej Kampanii Za- pobiegania Nastoletnim Ciążom, mówi: „Sądzę, że wszyscy wiemy, że rozmowa uświadamiająca jest zazwyczaj jednorazowa. Dzieciak myśli, że wystarczy wysłuchać tego raz jeden i będzie miał to »z głowy«. Tylko że jest to najlepszy sposób na to, by twój nastolatek niczego z owej pogadanki nie wyniósł”. Dr Kristin Moore, dyrektor organizacji Child Trends, dodaje zaś, że „istnieją badania, które pokazują, że ro- dzice myślą, iż powiedzieli wszystko, co mieli do przekazania w tym temacie, ale ich dzieci wcale tak nie sądzą. Tego nie można robić po- spiesznie. To musi być długotrwała seria rozmów, rozłożona w czasie”. Pomyśl, jak sam reagujesz, gdy Twój szef czy rodzic mówi coś, czego nie chcesz słuchać — wyłączasz się, zanim nawet zdąży skoń- czyć, i działasz tak, jakbyś niczego nie usłyszał. Jeśli jednak będzie Ci to powtarzał każdego dnia i ciągle dopominał się o odpowiedź, zostaniesz wreszcie zmuszony do współuczestnictwa i do zmierzenia się z pro- blemem w pewnym stopniu. POZWÓL NASTOLATKOWI MÓWIĆ To najprzyjemniejsza część Twojego zadania, bo jest łatwa i dzieje się praktycznie sama. Następnym razem, gdy będziesz spędzał czas Wbrew pozorom, nastolatki słuchają 103 ze swoim nastolatkiem, powiedz: „Wiesz, zawsze możesz do mnie przyjść po radę czy pomoc w czymkolwiek — z przyjaciółmi, życiem, szkołą, nawet z seksem”. Potem zamilknij i nie trać odwagi, nawet jeśli nastolatek okaże przerażenie lub niechęć. Po prostu kontynuuj: „A jeśli rozmowa ze mną sprawia ci trudność, to zawsze możesz pogadać z (tu wymień jakiegoś dorosłego bliskiego nastolatkowi)”. Oczywiście naj- pierw musisz się upewnić, że wymieniony dorosły zgadza się na to, by Twój nastolatek nie został odrzucony. WSKAZÓWKA: Powiedz swojemu nastolatkowi, że wierzysz, iż potrafi podejmować rozsądne decyzje. Pokaż, że uznajesz go za odpowiedzial- nego i ostrożnego, a on sam postara się dostosować do tego obrazu. Musisz także pamiętać, że bardzo ważne w takich rozmowach jest kontrolowanie sygnałów pozawerbalnych. Próbuj nie krzyżować ra- mion i nóg ani dawać innych sygnałów sugerujących, że ta rozmowa jest ostatnią rzeczą, na jaką masz ochotę. Na koniec zawsze możesz powiedzieć: „Może nie zawsze będę miał dla ciebie gotowe odpowie- dzi, ale zawszę będę gotów ich dla ciebie poszukać lub powiem ci, gdzie możesz je znaleźć. Jest dla mnie ważne, byś wiedział, że zawsze możesz zwrócić się po pomoc”. Rodzice mówią: Zmusiłam męża, by porozmawiał o tym z synem „Gdy mój syn miał 15 lat, odkryłam, że znikają mi kremy — wiesz, takie drogie, do pielęgnacji twarzy. Pomyślałam: »O co tu cho- dzi?« Znajdowałam zużyte opakowania schowane za telewizorem albo w innych dziwnych miejscach w całym domu. Powiedziałam mężowi, że powinien porozmawiać o tym z naszym synem, mó- wiąc, że to on znalazł te tubki — nie sądziłam bowiem, że chciałby rozmawiać o masturbacji z własną matką. Mąż wziął syna na stro- nę i powiedział mu, że to jest coś, co powinno zostać za drzwiami 104 Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków sypialni, że jest to w porządku, ale to ściśle intymna aktywność, a jeśli potrzebny mu jest krem, to zawsze może iść do sklepu i go kupić, lub poprosić jego samego, by poszedł i kupił mu odpowied- nie do tego kremy — w każdym razie, by zostawił w spokoju kremy do twarzy mamy”. — Matka 11-letniej dziewczynki i 16-letniego chłopca, Rhode Island Początek tych rozmów może być trudny i możecie czuć się nie- zręcznie. To zupełnie normalne. Nastolatek najpewniej będzie re- agował na niezręczność tej sytuacji, strojąc miny i zachowując się tak, jakby nie chciał słuchać. Zamiast odpowiadać na jego reakcje, uświa- dom go, że wkraczacie na nieznane terytorium i że będzie to trochę dziwne, lecz jeśli pozbędziecie się tej niepewności i zażenowania, to wasze relacje wejdą na całkowicie nowy, wyższy poziom. OSTATNIE SŁOWO Otwierając drzwi, dajesz swojemu nastolatkowi informację, że seks i sek- sualność nie są tematami tabu w Waszym domu. Mówisz mu w ten sposób, że jesteś gotów słuchać i szanować jego decyzje. Nie czuj się zmuszony do użycia proponowanych przez nas scenariuszy, ale miej w pamięci, jak często nastolatki opacznie rozumieją to, co próbują im powiedzieć dorośli, i staraj się być tak jasnym i precyzyjnym, aż będziesz zupełnie pewien, że nastolatek zrozumiał dokładnie to, co chciałeś powiedzieć. Gdy już otworzysz te drzwi, zatrzymaj się. Twój nasto- latek nie musi mieć akurat w tym momencie ochoty na rozmowę. (Nie zapominaj, że dałeś także sobie możliwość wyjścia, mówiąc, że nie znasz wszystkich odpowiedzi. Jeśli nie jesteś gotów rozmawiać, powiedz mu to, dając jednocześnie znak, że wrócisz do tego tematu. Wtedy rozmawiaj). Może też założyć słuchawki, zagapić się w talerz i mamrotać coś pod nosem. Tak czy siak, wiedz, że Cię słyszy.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Sama prawda o życiu seksualnym nastolatków
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: