Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00133 010273 20256862 na godz. na dobę w sumie
Samodzielność ustrojowa samorządu terytorialnego w Polsce - ebook/pdf
Samodzielność ustrojowa samorządu terytorialnego w Polsce - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 400
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8220-198-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> podręczniki
Porównaj ceny (książka, ebook (-16%), audiobook).

Kryzys konstytucyjny, z którym mamy do czynienia w Polsce po wyborach parlamentarnych w 2015 roku, powoduje, że jedną z ostoi demokracji w państwie pozostał samorząd terytorialny. Podejmowane próby ograniczenia jego uprawnień sprawiły, że tematem CLI Zjazdu Katedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego, zorganizowanego przez Katedrę Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Łódzkiego i Polskie Towarzystwo Prawa Konstytucyjnego, została Ustrojowa samodzielność samorządu terytorialnego.

Publikacja obejmuje sześć rozbudowanych rozważań zawartych w referatach wygłoszonych podczas tego zjazdu oraz piętnaście tekstów nadesłanych przez jego uczestników z myślą o ich zamieszczeniu w prezentowanej monografii. Autorzy podjęli szerokie spektrum zagadnień – zarówno kwestie fundamentalne czy bardzo ogólne, jak i węższe lub wręcz jednostkowe.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

(cid:3) (cid:3)(cid:3) (cid:3) (cid:3)(cid:3) Krzysztof Skotnicki – Uniwersytet Łódzki, Wydział Prawa i Administracji Katedra Prawa Konstytucyjnego, 90-232 Łódź, ul. Kopcińskiego 8/12 RECENZENT Katarzyna Małysa-Sulińska REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk OPRACOWANIE REDAKCYJNE Elżbieta Marciszewska-Kowalczyk SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR KOREKTA TECHNICZNA Leonora Gralka PROJEKT OKŁADKI Agencja Reklamowa efectoro.pl Zdjęcie wykorzystane na okładce © Depositphotos.com/chrupka/aliakseizykau.gmail.com/ultrakreativ © Copyright by Authors, Łódź 2020 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2020 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.09811.20.0.K Ark. wyd. 27,0; ark. druk. 25,0 ISBN 978-83-8220-197-0 e-ISBN 978-83-8220-198-7 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. 42 665 58 63 Spis treści Słowo od redaktora Jerzy Jaskiernia – Samorząd terytorialny w aksjologii Rady Europy i mechanizmy jej oddzia- ływania na praktykę ustrojową RP w tym zakresie 9 Andrzej Bałaban – Prawo miejscowe samorządu terytorialnego w systemie źródeł prawa III RP Piotr Tuleja – Konstytucyjny nakaz zaspokajania potrzeb wspólnoty samorządowej a prawo do zwrotu nieruchomości Marek Zubik – Konstytucyjne gwarancje samodzielności finansowej jednostek samorządu terytorialnego w perspektywie sądownictwa konstytucyjnego Mariusz Jabłoński – Realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w praktyce funkcjo- nowania samorządu terytorialnego – wybrane zagadnienia Stanisław Bożyk, Artur Olechno – Wybrane aspekty prawno-polityczne tworzenia gminy (na przykładzie gminy Grabówki) Robert K. Adamczewski – Konstytucyjna zasada samodzielności samorządu terytorialnego i jej ograniczenia w orzecznictwie sądów administracyjnych – zagadnienia wybrane Anna Chorążewska – Zasada ochrony samorządności terytorialnej a samodzielność finansowa jednostek samorządu terytorialnego Piotr Chybalski – Problem petycji samorządowych na przykładzie petycji kierowanych do Sejmu Jerzy Ciapała – Samorząd terytorialny a działalność gospodarcza Aldona Domańska – Ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego jako zadanie własne gminy. Zagadnienia wybrane Anna Feja-Paszkiewicz – Dopuszczalność przeprowadzenia referendum lokalnego w sprawie zmiany granic powiatu i zmiany granic województwa Marta Grzybowska, Marian Grzybowski – Konstytucyjna zasada decentralizacji władzy publicznej a proces decyzyjny w kwestiach tworzenia i zmiany granic gmin 7 49 61 77 97 125 141 153 181 193 211 225 245 6 Joanna Kielin-Maziarz – Wyzwania dla miast płynące z zobowiązań międzynarodowych w kontekście zrównoważonego rozwoju Ryszard Paweł Krawczyk – Postępowanie naprawcze w jednostce samorządu terytorialnego Anna Michalak – Samodzielność gminy a realizacja zadań własnych z zakresu ochrony zabytków – uwagi na tle orzecznictwa sądów administracyjnych Bogusław Przywora – O pojęciu wspólnoty samorządowej z perspektywy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku Krzysztof Skotnicki – Reprezentacja w radzie gminy przedstawicieli mniejszości narodowych i etnicznych oraz mniejszości posługującej się językiem regionalnym Magdalena Suska – Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego w świetle działalności nadzorczej regionalnych izb obrachunkowych Andrzej Szmyt – Problem samorządowego charakteru drugiej izby parlamentu w Polsce po uchwaleniu Konstytucji z 1997 roku Aleksandra Szydzik – O samodzielności gminy w kontekście tzw. ustawy dekomunizacyjnej – uwagi na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych Lista uczestników LXI Zjazdu Katedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego Zdjęcie uczestników LXI Zjazdu Katedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego 265 279 301 319 337 355 369 379 395 399 Spis treści Słowo od redaktora W dniach 4–6 listopada 2019 roku w Dobroniu-Przygoniu koło Łasku odbył się LXI Zjazd Katedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego. Decyzja o jego zorganizo- waniu przez Katedrę Prawa Konstytucyjnego UŁ wspólnie z Polskim Towarzy- stwem Prawa Konstytucyjnego zapadła zaledwie pół roku wcześniej, w następstwie uzgodnień poczynionych przez kierowników katedr prawa konstytucyjnego więk- szości polskich uniwersytetów. Stąd też nietypowy termin tej konferencji i wyjąt- kowo krótki na czas na jej przygotowanie, wcześniej miały one bowiem miejsce wiosną lub we wrześniu i planowane były z dużym wyprzedzeniem. Istotne było jednak, aby nie przerwać tradycji corocznych spotkań polskich konstytucjonali- stów, które odbywają się nieprzerwanie od 1959 roku. Kierownicy katedr prawa konstytucyjnego ustalili również temat Zjazdu – Ustro- jowa samodzielność samorządu terytorialnego. Wybór nie był przypadkowy. Pro- blematyka ta była wprawdzie przedmiotem obrad LV Zjazdu Katedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego zorganizowanego przez Katedrę Prawa Konstytucyjnego UMK w 2013 roku w Toruniu, ale po wyborach parlamentarnych w 2015 roku pol- ska rzeczywistość ustrojowa bardzo się zmieniła. Podejmowane są też liczne próby ograniczenia samodzielności samorządu terytorialnego, który w okresie poważnego kryzysu konstytucyjnego, w szczególności związanego z wprowadzaniem zmian od- noszących się do władzy sądowniczej, w znacznej mierze jest jeszcze ostoją demo- kracji w naszym państwie. Uzgodniono również, że zmianie ulegnie formuła Zjaz- du. Postanowiono, że zamiast wygłaszania znacznej liczby referatów podczas sesji plenarnych i wielu paneli, nastąpi powrót do czasu, kiedy mniejsza liczba wystąpień pozwalała na dłuższą dyskusję. Z uwagi na pewną szczególność LXI Zjazdu ustalono również, że referaty wygłosi jedynie kilku kierowników katedr prawa konstytucyj- nego, za co należy im się szczególne podziękowanie z uwagi na krótki czas na ich przygotowanie; wszyscy przedstawiciele środowiska polskich konstytucjonalistów będą natomiast mieć możliwość przygotowania opracowań do książki pozjazdowej. 8 Ostatecznie podczas Zjazdu zostało wygłoszonych sześć referatów poświęco- nych zarówno zagadnieniom fundamentalnym i bardzo ogólnym, jak i bardziej wąskim, czy wręcz jednostkowym. Stały się one przedmiotem żywej dyskusji uczestników konferencji, a także inspiracją do napisania kilku tekstów na potrze- by tej publikacji. Książka zawiera rozwinięte rozważania wystąpień przedstawionych podczas Zjazdu oraz 15 tekstów nadesłanych przez jego uczestników specjalnie z myślą o zamieszczeniu w tej monografii. Referaty opublikowane są na początku publika- cji i w kolejności ich wygłoszenia. W przypadku pozostałych prac istniała wpraw- dzie możliwość zamieszczenia ich według określonego klucza, jego wybór okazał się jednak na tyle trudny, że zgodnie ze zwyczajem akademickim zostały one uło- żone zgodnie z alfabetycznym uszeregowaniem nazwisk autorów. Chciałbym bardzo serdecznie podziękować Jego Magnificencji prof. dr. hab. Anto- niemu Różalskiemu, rektorowi Uniwersytetu Łódzkiego oraz prof. dr hab. Agniesz- ce Liszewskiej, dziekanowi Wydziału Prawa i Administracji UŁ za przychylność dla zorganizowania konferencji, jak i wydania tej publikacji. Słowa wdzięczności za wsparcie kieruję również do władz: miasta Łodzi, gminy Kleszczów, Okręgowej Izby Adwokackiej w Łodzi, Okręgowej Izby Radców Prawnych w Łodzi, Izby No- tarialnej w Łodzi oraz firm Krajan Browary Kujawsko-Pomorskie w Trzeciewnicy i WŁODAN w Porszewicach. Odrębne podziękowania za pomoc i wkład pracy w organizację LXI Zjazdu Ka- tedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego kieruję do Koleżanek i Kolegów z Katedry Prawa Konstytucyjnego UŁ: prof. dr hab. Aldony Domańskiej, prof. dr hab. Anny Rakowskiej-Treli, prof. dr. hab. Konrada Składowskiego, dr. Roberta Adamczew- skiego, dr Anny Chmielarz-Grochal, dr Anny Michalak, dr. Ryszarda Krawczyka, mgr Magdaleny Suskiej i mgr Magdaleny Wrzalik. prof. dr hab. Krzysztof Skotnicki Kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego UŁ Prezes Zarządu Polskiego Towarzystwa Prawa Konstytucyjnego Słowo od redaktora Jerzy Jaskiernia* https://orcid.org/0000-0001-9401-5999 Samorząd terytorialny w aksjologii Rady Europy i mechanizmy jej oddziaływania na praktykę ustrojową RP w tym zakresie Wprowadzenie Samorząd terytorialny znajduje się w kręgu zainteresowania zarówno specjalistów prawa konstytucyjnego, jak i prawa administracyjnego1 i bywa analizowany za- równo w kontekście prawa wewnętrznego2, prawa europejskiego3, jak i prawa mię- dzynarodowego4. Przedmiotem szczegółowych analiz są: ogólna charakterystyka samorządu te- rytorialnego5, prawo mieszkańców do kierowania sprawami publicznymi w samo- rządzie gminy6, kompetencje i status radnego7, charakter prawny stowarzyszeń jed- nostek samorządu terytorialnego8, konstytucyjne determinanty funkcjonowania * Prof. dr hab. Jerzy Jaskiernia – Zakład Prawa Konstytucyjnego, Europejskiego i Międzynaro- dowego Publicznego, Instytut Nauk Prawnych, Wydział Prawa i Nauk Społecznych, Uniwer- sytet Jana Kochanowskiego w Kielcach. 1 R. Doganowski, Ustrój i zadania samorządu terytorialnego, Sulechów 2001; W. Kisiel, Ustrój samorządu terytorialnego w Polsce, Warszawa 2003; Z. Bukowski, T. Jędrzejewski, P. Rącz- ka, Ustrój samorządu terytorialnego, Toruń 2003; Ustrój samorządu terytorialnego w Polsce, red. M. Chmaj, Warszawa 2005. 2 H. Izdebski, Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2014, s. 34. Por. T.N. Srivastova, Local ‘Self’ Government and the Constitution, „Economic and Political Weekly” 2002, no. 30, s. 3192. 3 D. Lasocka, Samorządy w Unii Europejskiej, Warszawa 2005, s. 42. 4 E. Page, Localism and Centralism in Europe: the Political and Legal Base of Local Self-Govern- ment, Oxford 1991, s. 32. 5 Z. Gromek, Local policy. Local government, [w:] Polish political system. An introduction, ed. J. Szy- manek, Warszawa 2018, s. 406; por. K. Kiczka, Z teorii i praktyki samorządu terytorialnego, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 2018, t. 114, s. 311. 6 E. Gulińska, Prawo mieszkańców do kierowania sprawami publicznymi w samorządzie gmin- nym, „Civitas et Lex” 2018, nr 3, s. 17. 7 J. Galicki, Charakterystyka prawna mandatu radnego, Warszawa 2018, s. 21. 8 J. Blicharz, Zagadnienie charakteru prawnego stowarzyszeń jednostek samorządu terytorial- nego, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 2017, nr 109, s. 117. 10 mechanizmów korekcyjno-wyrównawczych w systemie dochodów jednostek samorządu terytorialnego9, sprawność administracji publicznej10, problemy za- rządzania gminą11, gminne konsultacje społeczne12, mienie komunalne13, związki i porozumienia miedzy jednostkami samorządu terytorialnego14, lokalne źródła finansowania oświaty15, nieważność aktów prawa miejscowego16, samorządowe instytucje kultury17, porozumienie administracyjne jako źródła prawa18, kompe- tencje samorządu terytorialnego, m.in. w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa19, w tym bezpieczeństwa zdrowotnego20, udostępniania danych osobowych21, czy ochrony środowiska22, a także problem sprawności administracji publicznej23. Podejmowane są również badania dotyczące jednostek samorządu terytorialnego zarówno w sferze wewnętrznej, jak i wewnątrzorganizacyjnej24. Wysiłek badawczy 9 M. Bogucka-Felczak, Konstytucyjne determinanty funkcjonowania mechanizmów korekcyj- no-wyrównawczych w systemie dochodów jednostek samorządu terytorialnego, Warszawa 2017, s. 34. 10 M. Liwo, Wpływ sprawności działania administracji publicznej na realizację określonych zadań w ujęciu regionalnym i jej konsekwencje w zakresie odpowiedzialności społecznej, „Przegląd Prawa Publicznego” 2018, nr 4, s. 95. 11 M. Kotulski, Dzwony kościelne jako źródło hałasu, „Samorząd Terytorialny” 2018, nr 3, s. 48. 12 K. Kozłowski, Gminne konsultacje społeczne – analiza konstytucyjnoprawna, „Samorząd Tery- torialny”, 2018, nr 1–2, s. 36. 13 K. Balicki, Mienie komunalne jako jeden z konstytucyjnych gwarantów samodzielności samo- rządu gminnego, „Finanse Komunalne” 2017, nr 7/8, s. 81. 14 D. Babak, Związki i porozumienia między jednostkami samorządu terytorialnego, [w:] Samo- rząd terytorialny. Praktyka, prawo, finansowanie, perspektywy, red. J. Stępniak, Warszawa 2017, s. 116. 15 P. Lisowski, Lokalne źródła samorządowego prawa oświatowego, [w:] Źródła prawa w samo- rządzie terytorialnym, red. B. Dolnicki, Warszawa 2018, s. 458. 16 J. Storczyński, Nieważność aktu prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorial- nego w orzecznictwie sądowym, [w:] Źródła prawa w samorządzie…, s. 668. 17 A. Potocki, Zależność samorządowych instytucji kultury w aspektach prawnoadministracyj- nych. „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Prawo” 2018, nr 23, s. 197. 18 M. Jabłoński, Porozumienia administracyjne – źródło prawa w samorządzie terytorialnym? [w:] Źródła prawa w samorządzie…, s. 306. 19 M. Czuryk, J. Kostrubiec, The legal status of local self-government in the field of public security, „Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” 2019, t. 41, nr 1, s. 33. 20 B. Kustro, E. Bonusiak, Zadania jednostek samorządy terytorialnego w zakresie bezpieczeń- stwa zdrowotnego – aspekty teoretyczne i praktyczne, „Ius et Administratio” 2018, nr 4, s. 16. 21 M. Ganczar, A. Sytek, Jednostki samorządu terytorialnego wobec ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO), [w:] Źródła prawa w samorządzie…, s. 259. 22 A. Barczak, Akty prawa miejscowego samorządu terytorialnego w prawie ochrony środowiska, [w:] Źródła prawa w samorządzie…, s. 841 23 R. Budzisz, Zasada sprawności w działaniu organów stanowiących jednostek samorządu tery- torialnego, [w:] Zasady w prawie administracyjnym. Teoria, praktyka, orzecznictwo, red. Z. Du- niewska, M. Stahl, A. Krakała, Warszawa 2018, s. 195. 24 J. Blicharz, W kwestii stosunków zachodzących w sferze zewnętrznej i wewnątrzorganizacyjnej stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Prze- gląd Prawa i Administracji” 2018, t. CXV, s. 9. Jerzy Jaskiernia 11 dotyczy instrumentów nadzorczych nad samorządem terytorialnym25. Ma on być w założeniu istotnym instrumentem partycypacji obywatelskiej26, jak i łączności publicznej w osiąganiu celu. Samorząd terytorialny stał się również obszarem po- dejmowanych analiz prawno-porównawczych27, których przedmiotem jest współ- praca międzynarodowa samorządu terytorialnego28. Istotnym punktem odniesie- nia są też europejskie standardy demokratyczne29. Prawo międzynarodowe wprowadza przede wszystkim ogólne unormowania ustrojowe samorządu, przy niewielu szczególnych i bezpośrednich regulacjach (głównie w przepisach przedmiotowych oraz w porozumieniach regionalnych i bi- lateralnych lub ad hoc). Tak więc gros regulacji międzynarodowych ma charakter zasad oraz szerokie zastosowanie. Uniwersalne konwencje praw człowieka, ekolo- giczne i społeczne na przykład określają indywidualne i zbiorowe prawa jednostek do brania udziału w sprawowaniu władzy publicznej (szerzej prawa człowieka re- alizowane na szczeblu terytorialnym i lokalnym) oraz do uczestniczenia w podej- mowaniu decyzji przez nią, prawo do środowiska, prawa grup etnicznych (w tym społeczności autochtonicznych). Niewiele z tych regulacji ma charakter zwycza- jowy, a większość – traktatowy. Należy jednak pamiętać, że poza przypadkami ius cogens i zwyczaju, regulacje międzynarodowe nie obowiązują bezpośrednio, lecz są odpowiednio implementowane do systemów wewnętrznych30. Oddziałują 25 D. Chaba, Rozstrzygnięcie nadzorcze jako instrument wojewody do oceny zgodności z prawem aktów wydawanych przez jednostki samorządu terytorialnego, [w:] Źródła prawa w samorzą- dzie…, s. 128; por. M. Magdziarczyk, Nadzór nad działalnością samorządu gminnego w opar- ciu o kryterium legalności, tamże, s. 473; M. Paradowski, Kontrola i nadzór nad uchwałami jednostek samorządu terytorialnego, „Jurysta” 2018, nr 3, s. 16; K. Piękoś, Evolution of su- pervision over the activities of local self-government in Poland, „Przegląd Prawa Konstytucyj- nego” 2018, nr 6, s. 239; E. Bonusiak, A. Mazurkiewicz, Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego organu gminy przez organ nadzoru a sytuacja prawna jednostki, [w:] Jednostka wobec władztwa administracyjnego. Studium prawno-historyczno-porównawcze, red. E. Ura, E. Feret, S. Pieprzny, Rzeszów 2016, s. 15. 26 M. Augustyniak, O pozorności praw obywatelskich w przestrzeni publicznej na podstawie wy- branych mechanizmów partycypacji społecznej w samorządzie terytorialnym, „Przegląd Pra- wa Publicznego” 2018, nr 3, s. 81. 27 M. Augustyniak, Organization and functioning of legislative bodies in Polish and French territorial self-government. Contribution on to the discussion, „Studia Prawnicze. Rozprawy i Materiały” 2018, nr 1, s. 3; tejże, The legal position of executive power in territorial self- government units in Poland and in territorial communities in France - selected issues, „Przegląd Prawa Publicznego” 2018, nr 6, s. 115. 28 J. Blicharz, Współdziałanie jednostek samorządu terytorialnego w formach zrzeszeń krajowych i międzynarodowych. Komentarz do ustawy o zasadach przystępowania jednostek samorządu terytorialnego do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych, Wrocław 2017, s. 121. 29 J. Korczak, Europejskie wpływy na funkcjonowanie samorządu terytorialnego w Polsce, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 2018, t. 114, s. 327. 30 J. Sozański, Międzynarodowe ramy normatywne administracji samorządowej – Zarys zagad- nienia, „Roczniki Administracji i Prawaˮ 2014, t. XIV, nr 1, s. 35; por. J. Jaskiernia, Współczesne Samorząd terytorialny w aksjologii Rady Europy... 12 one jednak na przyjęte modele samorządu terytorialnego31 oraz efektywność realizacji jego funkcji32. W tym zakresie realizacja suwerenności państwa ulega ogranicze- niu w związku z potrzebą uwzględnienia międzynarodowych standardów demo- kratycznych, oferowanych przez organizacje międzynarodowe33. Dlatego stają się przedmiotem dociekań naukowych34. W ramach przemian demokratycznych w Europie Środkowej i Wschodniej, dokonujących się po 1989 roku, przedstawicielstwo typu rad zostało całkowicie usunięte z lokalnego szczebla funkcjonowania państwa35. Od 1990 roku odnoto- wać można było zmiany w konstytucji i uchwalanie ustaw wprowadzających sa- morząd terytorialny36. Kształtowały się one m.in. pod wpływem konwencji Rady Europy, a zwłaszcza Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego37. System aksjolo- giczny Rady Europy w odniesieniu do samorządu terytorialnego oddziaływał nie- wątpliwie zarówno na rozwiązania prawne, jak i na praktykę ustrojową samorządu terytorialnego w państwach Europy Środkowo-Wschodniej, które weszły na drogę demokratycznych przemian po roku 198938. Dotyczyło to również Polski, która uzyskała członkostwo w Radzie Europy w listopadzie 1991 roku, a więc po speł- nieniu warunku przeprowadzenia w pełni wolnych wyborów parlamentarnych, co nastąpiło w październiku 1991 roku39. uwarunkowania realizacji przez Rzeczpospolitą Polską konstytucyjnej zasady przestrzegania wiążącego ją prawa międzynarodowego, [w:] Ustrój państwa, myśl polityczno-prawna, współ- czesne systemy rządów. Prace ofiarowane profesorowi zw. nauk prawnych Adamowi Jamrozo- wi z okazji jego jubileuszu, red. S. Bożyk, A. Olechno, Białystok 2018, s. 411. 31 B. Dolnicki, Modele samorządu terytorialnego w Europie i w Polsce, Katowice 1994, s. 48. 32 T. Walsh, Territorial Self-Government as a Conflict Management Tool, Cham 2018, s. 23. 33 J. Jaskiernia, Suwerenność państwa a międzynarodowe standardy demokratyczne, [w:] De- mokracja współczesna. Wymiar polski i międzynarodowy, red. J. Kornaś, Ł. Danel, Toruń 2016, s. 285. 34 Samorząd terytorialny w Europie Zachodniej, red. L. Rajca, Warszawa 2010; Practicing Self- -Government. A Comparative Study of Antonomous Regions, ed. Y.P. Ghai, Cambridge 2013. 35 R. Adamczewski, Formation of local government after regaining independence, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2018, nr 6, s. 227. 36 M. Granat, Konstrukcja reprezentacji w ustroju samorządu terytorialnego w państwach Euro- py Środkowej i Wschodniej, [w:] Sześć lat Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: Doświadczenia i inspiracje, red. L. Garlicki, A. Szmyt, Warszawa 2003, s. 99. 37 T. Fuks, Europejska Karta Samorządu Terytorialnego a polskie ustawodawstwo samorządowe, „Państwo i Prawo” 2001, z. 5, s. 39. 38 I. Geciková, V. Papcunová, Using of strategic management tools in conditions of local self- government in Slovakia, „Procedia – Social and Behavioral Sciences” 2014, vol. 110, s. 969. 39 J. Jaskiernia, Polska w systemie Rady Europy, [w:] Polska w instytucjach międzynarodo- wych w latach 1918–2018, red. E. Haliżak i in., Warszawa 2019, s. 711; por. tegoż, Wolność, niezależność i demokracja jako przesłanki członkostwa państwa w Radzie Europy na przy- kładzie procedury akcesyjnej w odniesieniu do Rzeczypospolitej Polskiej, [w:] Idea wolności i niezależności w państwie demokratycznym. Perspektywa praw jednostki. Księga jubileuszo- wa dedykowana Profesor Halinie Ziębie-Załuckiej w czterdziestą rocznicę pracy naukowej, red. M. Grzesik-Kulesza, G. Pastuszko, Rzeszów 2017, s. 83. Jerzy Jaskiernia Krzysztof Skotnicki* https://orcid.org/ 0000-0002-9428-2103 Reprezentacja w radzie gminy przedstawicieli mniejszości narodowych i etnicznych oraz mniejszości posługującej się językiem regionalnym** 1. Wyniki spisu ludności przeprowadzonego w 2011 roku dowodzą, że Polska jest państwem, w którym zdecydowanie dominuje ludność o jednorodnej polskiej toż- samości narodowej. Osób takich było wówczas 36 522 000, co przy ogólnej liczbie ludności wynoszącej 38 511 800 oznacza, że 94,8 ludności to Polacy. Ponieważ w spisie tym po raz pierwszy można było wyrazić również złożoną tożsamość na- rodowo-etniczną, z możliwości takiej skorzystało ponad 917 000 osób, spośród których ponad 871 000 (2,26 ) zadeklarowało zarówno polską, jak i inną niż pol- ska tożsamość narodowo-etniczną. Wyłącznie niepolską przynależność narodową lub etniczną zadeklarowało ponad 596 000 osób (1,55 ), wśród których blisko 46 000 wskazało dwie niepolskie narodowości. Jednocześnie zaledwie 400 osób oświadczyło, że nie odczuwa przynależności do żadnej społeczności narodowo- -etnicznej1. Narodowość inną niż polska zadeklarowało podczas tego spisu ponad 1 467 700 osób (w tym ponad 871 400 obok polskiej). W zestawieniu „Ludność we- dług rodzaju i kolejności identyfikacji narodowo-etnicznych w 2011 r.” wymienio- ne są 22 identyfikacje (kolejność według liczebności: śląska, kaszubska, niemiecka, ukraińska, białoruska, romska, rosyjska, amerykańska, angielska, łemkowska, wło- ska, francuska, litewska, żydowska, hiszpańska, wietnamska, holenderska, grecka, ormiańska, czeska, słowacka i kociewska), zaś w przypadku ponad 64 400 osób nie jest ona określona (jest inna). Wśród najliczniejszych z wymienionych narodowo- ści, to osoby deklarujące przynależność do narodowości śląskiej, jest ich ponad * Prof. dr hab. Krzysztof Skotnicki – Katedra Prawa Konstytucyjnego, Wydział Prawa i Admini- stracji, Uniwersytet Łódzki. ** Dziękuję Erykowi Łęgowikowi, Natalii Majcherczyk i Karolinie Woźniak, studentom kierunku prawo na Uniwersytecie Jana Długosza w Częstochowie, za zebranie części materiału wyko- rzystanego w niniejszym opracowaniu. 1 Zob. G. Gudaszewski, Struktura narodowo-etniczna, językowa i wyznaniowa. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011, Warszawa 2015, s. 29. 338 846 700 (w tym ponad 430 800 deklaruje również narodowość polską), kaszubskiej – ponad 232 500 (w tym ponad 215 800 jako drugą narodowość wskazuje pol- ską), i niemieckiej – ponad 147 800 (w tym ponad 63 800 jako drugą narodowość deklaruje polską), najmniej liczne to mniejszości: kociewska (3000 osób, które wskazały również narodowość polską), słowacka – ponad 3200 (w tym 1100 de- klarujących również narodowość polską) oraz czeska – ponad 3400 (w tym po- nad 2 200 deklarujących również narodowość polską)2. Nawet jeżeli pominiemy narodowość śląską, w przypadku której istnieje spór od- nośnie do jej istnienia3, jak i mniejszość kaszubską, która przez etnologów uważana jest za najbardziej wyróżniającą się pod względem specyfiki językowo-kulturowej grupę autochtoniczną we współczesnej Polsce4, zaś formalnie (pomimo starań m.in. Stowarzyszenia Osób Narodowości Kaszubskiej Kaszëbskô Jednota o uzyskanie przez tę grupę statusu mniejszości narodowej) uznana jest jedynie za mniejszość posługującą się odmiennym językiem, nie ulega wątpliwości, że mniejszości narodo- we i etniczne oraz mniejszość językowa stanowią znaczną liczebnie grupę polskich obywateli. Oczywiste jest również, że niezbędne jest uregulowanie ich statusu i to niezależnie od trudności, jakie się z tym wiążą. Wyraźnie dostrzegł to ustrojodawca, który w odniesieniu do takich mniejszości zawarł w Konstytucji z 1997 roku regula- cję niemającą oparcia w polskiej tradycji konstytucyjnej5. Jej ustanowienie w art. 35 potwierdza obiektywnie zamieszkiwanie Polski przez mniejszości narodowe i et- niczne. Podzielić należy przy tym pogląd, że „mniejszość narodowa, to grupa, które zwykle stanowi cząstkę narodu, mającego swoją główną siedzibę w innym państwie […], mniejszość etniczna, to grupa wyodrębniająca się z danego narodu przez po- siadanie jakichś specyficznych cech kulturowych, np. odrębnego języka, narzecza, obyczajów”6. Wskazując na podstawowe elementy tożsamości narodowej i etnicznej odnosi się je zarówno do uprawnień indywidualnych (ust. 1), jak i praw grupowych o charakterze instytucjonalnym (ust. 2). Przykładowo, istnieje swoboda wyboru ję- zyka, obyczajów, tradycji czy kultury, na państwo jest natomiast nałożony obowią- zek ustanawiania rozwiązań prawnych umożliwiających członkom tych mniejszości urzeczywistnianie własnej tożsamości. 2 Tamże. 3 Problemem tym zajmował się nawet Sąd Najwyższy, który wyraził pogląd, że w powszechnej ocenie społecznej Ślązacy nie są uważani za grupę narodową, zaś ich odrębność wiązać nale- ży raczej z historycznymi regionami Górnego Śląska, Dolnego Śląska i Śląska Cieszyńskiego. Zob. postanowienie SN z dnia 14.02.2007 r. w sprawie III SK/06, OSNP 2008, nr 3–4, poz. 54. 4 Zob. np. B. Synak, Kaszubska tożsamość. Ciągłość i zmiana. Studium socjologiczne, Gdańsk 1998, s. 10. 5 Zob. L. Garlicki, M. Zubik, Uwaga 4 do art. 35, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Ko- mentarz, t. II, Art. 30–86, red. L. Garlicki, M. Zubik, Warszawa 2016. 6 Zob. P. Winczorek, Komentarz do Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., Warszawa 2008, s. 92. Tak samo: Konstytucja RP, t. I, Komentarz do art. 1–86, red. M. Safjan, L. Bosek, Warsza- wa 2016, s. 894; Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. P. Tuleja, Warszawa 2019, s. 127. Krzysztof Skotnicki 339 2. Podstawowe znaczenie dla funkcjonowania mniejszości narodowych i mniej- szości etnicznych w Polsce ma ustawa z 6 stycznia 2005 roku o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym7 (dalej ustawa). Jak sama określa w art. 1, jej celem jest uregulowanie spraw związanych z „zachowaniem i rozwojem tożsamości kulturowej mniejszości narodowych i etnicznych, zacho- waniem i rozwojem języka regionalnego, integracją obywatelską i społeczną osób należących do mniejszości narodowych i etnicznych, a także sposób realizacji za- sady równego traktowania osób bez względu na pochodzenie etniczne oraz okre- śla zadania i kompetencje organów administracji rządowej i jednostek samorzą- du terytorialnego w zakresie tych spraw”. Ustawa nawiązując do konstytucyjnego rozumienia pojęć „mniejszość narodowa” i „mniejszość etniczna”, precyzuje, co stanowi podstawę dla ich rozumienia i wskazuje szereg warunków, których łącz- ne spełnienie pozwala na ich wyodrębnienie; obok języka, kultury i tradycji oraz dążenia do ich zachowania, jak i zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat, jest to utożsamianie się bądź nieutożsamianie się z narodem zorganizowanym we własnym państwie. W ustawie wymienia się też mniejszości narodowe i etniczne w Polsce. Mniejszościami narodowymi są mniej- szości: białoruska, czeska, litewska, niemiecka, ormiańska, rosyjska, słowacka, ukraińska i żydowska (art. 2 ust. 2), zaś mniejszościami etnicznymi mniejszości: karaimska, łemkowska, romska i tatarska (art. 2 ust. 4). Ustawa reguluje następnie szereg praw indywidualnych i grupowych mniejszo- ści narodowych i etnicznych, jak i grup posługujących się językiem określanym jako język regionalny. Dla dalszej analizy istotne znaczenie mają dwa jej przepisy. Pierwszy to art. 9 ust. 2, w którym nałożony jest obowiązek prowadzenia przez ministra właściwego do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych Urzędowego Rejestru Gmin, w którym umieszczane są gminy, w któ- rych nie mniej niż 20 ogólnej liczby mieszkańców gminy należy do mniejszo- ści narodowych i etnicznych bądź posługuje się odrębnym językiem (dalej Re- jestr Gmin); wpis dokonywany jest na wniosek rady gminy. Na podstawie ustawy w gminach takich istnieje możliwość używania przed organami gminy obok języ- ka urzędowego (polskiego) również ich języka jako języka pomocniczego (art. 9 ust. 1), jak i istnieje możliwość używania dodatkowej tradycyjnej nazwy w języku mniejszości w przypadku urzędowych nazw miejscowości i obiektów fizjograficz- nych oraz nazw ulic. W rejestrze tym umieszczone są obecnie 33 gminy: 22 z ję- zykiem niemieckim8, po pięć z językiem białoruskim9 i kaszubskim10 oraz jedna z językiem litewskim11. 7 Tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 823. 8 Gminy: Biała, Bierawa, Chrząstowice, Dobrodzień, Dobrzeń Wielki, Głogówek, Izbicko, Laso- wice Wielkie, Jemielnica, Kolonowskie, Komprachcice, Leśnica, Murów, Prószków, Radłów, Reńska Wieś, Strzeleczki, Tarnów Opolski, Turawa, Ujazd, Walce i Zębowice. 9 Gminy: Czyże, miejska Hajnówka, wiejska Hajnówka, Narewka i Orla. 10 Gminy: Linia, Luzino, Parchowo, Sierakowice i Żukowo. 11 Gmina Puńsk. Reprezentacja w radzie gminy przedstawicieli mniejszości narodowych... 340 Drugi to art. 12 ust. 2, który nakazuje ministrowi właściwemu do spraw wyznań oraz mniejszości narodowych i etnicznych prowadzenie rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości. I w tym przypadku wpis doko- nywany jest na wniosek rady gminy, jeżeli liczba mieszkańców gminy należących do mniejszości jest nie mniejsza niż 20 ogólnej liczby mieszkańców tej gminy lub w przypadku miejscowości zamieszkanej, za ustaleniem dodatkowej nazwy miejscowości w języku mniejszości, opowiedziała się w konsultacjach przeprowa- dzonych w trybie określonym w art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym12, ponad połowa mieszkańców tej miejscowości biorą- cych udział w konsultacjach. To właśnie dlatego, wjeżdżając do wcale niemałej liczby polskich wsi czy mia- steczek możemy na tablicach drogowych przeczytać ich dwujęzyczne nazwy (doty- czy to mniejszości niemieckiej, kaszubskiej, litewskiej, białoruskiej i łemkowskiej). Gmin takich jest w Polsce obecnie 62 (czyli ponad 2,5 z ogólnej liczby 2477 gmin) i ich liczba stale wzrasta. Jako pierwszą gminę w Rejestrze Gmin wpisano 22 grud- nia 2006 roku zamieszkaną przez mniejszość niemiecką gminę Redłów w powiecie oleskim w woj. opolskim, zaś jako ostatnie zamieszkane przez Kaszubów gminy Wejherowo i Reda, co miało miejsce 28 marca 2019 roku (a więc już po wyborach samorządowych w 2018 r.). Przeważają wśród nich gminy wiejskie, których jest 47, ale są to również gminy miejsko-wiejskie – 12 i trzy gminy miejskie (wszystkie w województwie pomorskim: Kościerzyna, Wejherowo i Reda). Najwięcej jest ich w woj. opolskim – 2813, nieco mniej w woj. pomorskim – 2714, trzy są w woj. ślą- skim15 oraz po dwie w województwach podlaskim16 i małopolskim17. W 31 gminach mieszkańcy posługują się językiem niemieckim (w 28 gminach w woj. opolskim 12 Tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 506, 1309, 1571, 1696, 1815. 13 W powiecie kędzierzyńsko-kozielskim gminy: Bierawa, Cisek, Pawłowiczki, Polska Cerkiew i Reńska Wieś; w powiecie kluczborskim gmina Lasowice Wielkie; w powiecie krapkowickim gminy: Gogolin, Strzeleczki i Walce; w powiecie oleskim gminy: Dobrodzień, Radłów i Zębo- wice; w powiecie opolskim gminy: Chrząstowice, Dobrzeń Wielki, Komprachcice, Łubniany, Murów, Popielów, Prószków, Tarnów Opolski i Turawa; w powiecie prudnickim gminy Biała i Głogówek; w powiecie strzeleckim gminy: Izbicko, Jemielnica, Kolonowskie, Leśnia i Ujazd. 14 W powiecie bytowskim gminy: Bytów, Czarna Dąbrówka, Lipnica, Parchowo i Tuchomie; w powiecie chojnickim gmina Brusy; w powiecie kartuskim gminy: Chmielno, Kartuzy, Przod- kowo, Sierakowice, Somonino, Stężyca, Sulęczyno i Żukowo; w powiecie kościerskim gmi- ny: Dziemiany; Karsin, Kościerzyna (gmina miejska), Kościerzyna (gmina wiejska), Lipusz; w powiecie lęborskim gmina Cewice; w powiecie puckim gmina Władysławowo; w powiecie wejherowskim gminy: Linia, Luzino, Reda, Szemud, Wejherowo (gmina wiejska) i Wejherowo (gmina miejska). 15 W powiecie gliwickim gmina Sośnicowice oraz w powiecie raciborskim gminy Krzanowice 16 W powiecie bielskim gmina Orla (język białoruski) i w powiecie sejneńskim gmina Puńsk i Rudniki. (język litewski). 17 W powiecie gorlickim gminy: Gorlice i Uście Gorlickie, w których mieszka mniejszość łem- kowska. Krzysztof Skotnicki 341 i w trzech gminach w woj. śląskim), w 27 gminach w woj. pomorskim językiem pomocniczym jest język kaszubski, w dwóch małopolskich gminach mieszkańcy po- sługują się językiem łemkowskim, zaś w woj. podlaskim w jednej gminie językiem pomocniczym jest język litewski oraz w jednej gminie jest to język białoruski. We wskazanym Rejestrze Gmin wymienione są również w urzędowym języku pol- skim oraz w dodatkowym języku mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej bądź w języku regionalnym nazwy blisko 1250 wsi, części wsi, osad i przysiółków18, a więc często jednostek pomocniczych bądź ich części19. Należy również podkreślić, że po przeprowadzonym w 2011 roku Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań został sporządzony wykaz gmin, w któ- rych udział mniejszości narodowych, etnicznych lub społeczności posługującej się językiem kaszubskim wśród ogółu mieszkańców stanowił w 2011 roku co naj- mniej 10 20, zawierający prawie 3,8 z ogólnej liczby polskich gmin. Obejmuje on 94 gminy, w tym: 42 zamieszkane przez osoby narodowości niemieckiej, 26 gmin zamieszkanych przez osoby posługujące się językiem kaszubskim, 15 gmin za- mieszkanych przez osoby narodowości białoruskiej, osiem gmin zamieszkanych przez osoby narodowości ukraińskiej, dwie gminy zamieszkane przez osoby na- rodowości litewskiej oraz jedną gminę zamieszkaną przez ludność należącą do łemkowskiej mniejszości etnicznej. W przypadku 10 gmin osoby należące do tych mniejszości stanowią ponad połowę ogółu mieszkańców gminy21. Należy również odnotować, że w gminie Lelkowo w powiecie braniewskim w woj. warmińsko- -mazurskim mniejszość ukraińska stanowi 19,7 ogółu jej mieszkańców. Przytoczenie tych szczegółowych danych ma na celu pokazanie, że kwestia funk- cjonowania w gminach, w których co najmniej 10 , a przede wszystkim co najmniej 20 mieszkańców należy do mniejszości narodowych, mniejszości etnicznych bądź mniejszości posługującej się językiem regionalnym, absolutnie nie może być uznana za marginalną. Dlatego też naturalne wydaje się przede wszystkim pytanie o udział tych osób w wyborach do rad gmin, a nawet do rad powiatów czy sejmików woje- wódzkich oraz w wyborach wójta czy burmistrza, jak i o to, czy jako przedstawiciele tych mniejszości uzyskują mandaty w samorządowych organach stanowiących bądź 18 Zob. http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/mne/rejestry/rejestr-gmin/6794,Rejestr-gmin- na-ktorych-obszarze-sa-uzywane-nazwy-w-jezyku-mniejszosci.html (dostęp 15.11.2019). 19 W województwie pomorskim są gminy, w których nazw takich jest nawet ponad 60, jak np. w gminie Sierakowice w powiecie kartuskim (65 nazw), czy gminie Brusy w powiecie chojnic- kim (62 nazwy). 20 Gminy, w których udział mniejszości narodowych, etnicznych lub społeczności posługujących się językiem kaszubskim wśród ogółu mieszkańców stanowił w 2011 r. co najmniej 10 ; http://mniejszości.narodowe.mswia.gov.pl (dostęp 15.11.2019). 21 Są to gminy zamieszkane przez mniejszość białoruską (Czyże – 76,5 , Dubicze Cerkiewne – 63,7 , Orla – 56 i gmina wiejska Hajnówka – 51,7 ), litewską (Sejny – 73,4 ) oraz posłu- gującą się językiem kaszubskim (Chmielno – 57,9 , Linia – 52,3 , Lipnica – 58,8 , Sierako- wice – 58,3 i Sulęczyno – 53,8 ). Reprezentacja w radzie gminy przedstawicieli mniejszości narodowych... 342 fotel organu wykonawczego w gminie. Przedmiotem analizy uczyniłem ostatnie wy- bory samorządowe w tych gminach, a więc wybory przeprowadzone w dniu 21 paź- dziernika 2018 roku oraz pomocniczo w dniu 4 listopada 2018 roku w przypadku II  tury wyborów wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta. Badaniami objąłem przede wszystkim gminy ujęte w Rejestrze Gmin, gdyż uznałem, że w ich przypad- ku można mówić o wyraźnej aktywności mniejszości uwidaczniającej się m.in. we wprowadzeniu na ich terenie dwujęzycznych nazw miejscowości. Należy jednak pa- miętać, że nie obejmuje on wielu gmin ze znacznym udziałem mniejszości, prze- kraczającym nawet połowę mieszkańców, co najlepiej widać na przykładzie gmin zamieszkanych przez mniejszość białoruską. Z przeprowadzonych badań jednoznacznie wynika, co chyba absolutnie nie za- skakuje, że podczas wyborów samorządowych wyraźnie widoczne są tylko dwie mniejszości – niemiecka mniejszość narodowa oraz posługująca się językiem re- gionalnym mniejszość kaszubska. W przypadku pierwszej z nich jest to aktywność wyłącznie na obszarze województwa opolskiego. Od analizy przebiegu i wyników wyborów w tym województwie rozpocznę też dalsze rozważania. 3. Jak już wskazałem, w województwie opolskim jest 28 gmin, które w Urzę- dowym Wykazie Gmin zamieszkane są co najmniej przez 20 mieszkańców należących do mniejszości niemieckiej. Jak duża liczba takich osób zamieszkuje w poszczególnej z nich jest trudne do ustalenia, dane takie na ogół nie są bowiem zamieszczane na oficjalnych stronach gmin. W gminach tych mieszka przy tym najczęściej tylko kilka tysięcy mieszkańców i w żadnej liczba ta nie przekracza 20 000 mieszkańców22. Sprawia to, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o samo- rządzie gminnym, rady gmin we wszystkich tych gminach liczą po 15 radnych, zaś zgodnie z art. 418 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku – Kodeks wyborczy23, wy- bory do tych rad przeprowadzane są wyłącznie w jednomandatowych okręgach wyborczych, przy tworzeniu których, zgodnie z art. 417 § 2, uwzględnia się ist- niejący podział gminy na jednostki pomocnicze, które w celu utworzenia okręgu wyborczego można również łączyć lub dzielić. Jak wiadomo, obowiązuje przy tym zasada, zgodnie z którą komitet wyborczy może zgłosić w okręgu wyborczym tylko jednego kandydata. Aktywność mniejszości niemieckiej podczas wyborów samorządowych w 2018 roku we wskazanych gminach przejawiała się przede wszystkim w tym, że we wszystkich 28 spośród nich utworzone zostały komitety wyborcze wyborców o nazwie „Komitet Wyborczy Wyborców Mniejszość Niemiecka”. Komitety o ta- kiej nazwie powstają na terytorium tego województwa nie tylko podczas wyborów samorządowych, lecz również parlamentarnych i tworzone są przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Niemców na Śląsku Opolskim (ma to szczególne znaczenie 22 Ponad 10 000 mieszkańców zamieszkuje tylko w gminach: Biała, Głogówek i Gogolin. 23 Tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 754, 1000, 1349. Krzysztof Skotnicki 343 podczas wyborów do sejmu, gdyż stanowi wówczas podstawę do zwolnienia z pię- cioprocentowego progu wyborczego warunkującego udział w podziale mandatów). Jak liczny jest udział w wyborach samorządowych kandydatów z list tych komitetów świadczy to, iż 15 kandydatów zgłoszono w ośmiu gminach, 14 kandydatów w trzech gminach, 13 kandydatów w 12 gminach, 12 kandydatów w czterech gminach, 11 kan- dydatów w dwóch gminach, 10 kandydatów w jednej gminie, dziewięciu kandyda- tów w jednej gminie, ośmiu kandydatów w dwóch gminach, siedmiu kandydatów w jednej gminie, pięciu kandydatów w dwóch gminach, trzech kandydatów w jed- nej gminie, dwóch kandydatów w jednej gminie. Oznacza to, że o 420 mandatów w tych gminach ubiegało się 312 kandydatów KWW Mniejszość Niemiecka, a więc ubiegali się oni o 74,28 ogółu mandatów do obsadzenia w tych gminach. Kandydaci KWW Mniejszość Niemiecka zdobyli w wyniku wyborów 154 man- daty w 26 gminach, a zatem prawie połowę mandatów, o które ubiegali się jego przedstawiciele i 36,67 ogółu mandatów do obsadzenia we wszystkich 28 gmi- nach. 51 mandatów (a zatem 1/3 z ogólnej liczby uzyskanych mandatów) zostało przy tym na podstawie art. 380 Kodeksu wyborczego obsadzone bez koniecz- ności przeprowadzania głosowania, gdyż w okręgu wyborczym nie został wy- stawiony inny kandydat. W gminach Leśnica i Chrząstowice w ten sposób zostało obsadzonych aż po 13 mandatów, czyli wszystkie, w których Komitet ten wystawił swoich kandydatów, natomiast w gminie Walce, w której mniejszość niemiecka wystawiła 15 kandydatów, mandat zdobyło 13 kandydatów i wszyscy bez głosowa- nia. Dla prowadzonych rozważań istotne wydaje się jednak to, że w dwóch gmi- nach, pomimo wystawienia kandydatów, KWW Mniejszość Niemiecka nie zdobył żadnego mandatu (w gminie Popielów, w której zgłosił ośmiu kandydatów oraz w gminie Gogolin, w której zgłosił dwóch kandydatów). W przypadku wyborów wójta KWW Mniejszość Niemiecka zgłosił kandyda- tów w 21 gminach, spośród których 12 wygrało, przy czym w czterech gminach nie mieli oni kontrkandydatów, a w trzech gminach nastąpiło to dopiero w II turze wyborów. O skali poparcia, jakie mieli niektórzy spośród tych kandydatów świad- czy fakt, że na kandydata na wójta w gminie Jemielnica oddano 90,70 głosów, w gminie Walce – 87,43 głosów, zaś w gminie Cerkiew – 81,58 głosów. Zupełnie inaczej przedstawia się sytuacja trzech gmin z mniejszością niemiecką wpisanych do Rejestru Gmin z terenu województwa śląskiego. Osoby narodowo- ści niemieckiej nie utworzyły w nich komitetów wyborczych wyborców z podnie- sieniem jego narodowego charakteru, można nawet odnieść wrażenie, jakby nie zrzeszali się oni w jakikolwiek sposób. Jednocześnie zwraca jednak uwagę fakt, że w gminie Krzanowice wyborów radnych nie było, gdyż wszystkie 15 manda- tów zostało obsadzonych bez przeprowadzenia głosowania i wszyscy kandydaci pochodzili z komitetu wyborczego wyborców kandydata na wójta, który nie miał kontrkandydata i wybory wygrał. Reprezentacja w radzie gminy przedstawicieli mniejszości narodowych...
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Samodzielność ustrojowa samorządu terytorialnego w Polsce
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: