Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00121 000945 12921740 na godz. na dobę w sumie
Samorząd terytorialny w budowie społeczeństwa informacyjnego w Polsce - ebook/pdf
Samorząd terytorialny w budowie społeczeństwa informacyjnego w Polsce - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8088-827-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> administracja
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

 

Budowa społeczeństwa informacyjnego została wskazana jako jeden z priorytetów rozwojowych Unii Europejskiej na najbliższą dekadę. W prezentowanej monografii Czytelnicy znajdą nie tylko definicję społeczeństwa informacyjnego oraz wyjaśnienie jego roli w rozwoju społecznym i gospodarczym XXI wieku, lecz także opis sieci powiązań, zadań i interesów różnych podmiotów administracji publicznej zaangażowanych w proces jego budowy w Polsce. Autor, wykorzystując swoje przygotowanie teoretyczne oraz wiedzę praktyczną, szczególną uwagę poświęcił bieżącym i planowanym działaniom samorządu terytorialnego na rzecz tworzenia społeczeństwa informacyjnego.

Książka została napisana przede wszystkim z myślą o pracownikach samorządu terytorialnego i administracji publicznej. Może być również interesującym uzupełnieniem wiedzy dla osób zainteresowanych praktycznymi aspektami wykorzystania technologii informatycznych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Samorząd terytorialny wbudowi� społecz ństwa informacyjnego w Polsce Paweł A. Nowak AKADEMIA SAMORZĄDOWA I I WYDAWNICTWO U�IWERSYTETU ŁODZKIEGO Łódź 2017 • • Paweł A. Nowak – Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Katedra Informatyki Ekonomicznej, 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 37 RECENZENT Radosław Zajdel KOORDYNATOR SERII Justyna Przywojska REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk OPRACOWANIE REDAKCYJNE Hanna Opala SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Turkowska Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Depositphotos.com/kantver © Copyright by Paweł A. Nowak, Łódź 2017 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2017 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07876.17.0.M Ark. wyd. 7,5; ark. druk. 9,0 ISBN 978-83-8088-826-5 e-ISBN 978-83-8088-827-2 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 SpiS treści Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . rozdział 1. Dylematy rozwoju społeczeństwa informacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.1. Społeczeństwo informacyjne w rozwoju myśli społecznej XX w. . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2. Istota i pojęcie społeczeństwa informacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3. Rozwój społeczeństwa informacyjnego na świecie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . rozdział 2. Społeczeństwo informacyjne w priorytetach rozwojowych Unii europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Inwestycje dla rozwoju społeczeństwa informacyjnego w latach 2007– 2013 w Polsce. . . 2.2. Europejska agenda cyfrowa. Cele i priorytety interwencji publicznej w perspektywie 2020 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. Budowa SI w perspektywie finansowej 2014–2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . rozdział 3. Budowa społeczeństwa informacyjnego w polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Społeczeństwo informacyjne w Polsce. Od planowania do działania. . . . . . . . . . . . . . 3.2. Miejsce społeczeństwa informacyjnego w strategiach rozwojowych Polski do roku 2030. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3. Efektywność interwencji publicznej w budowę społeczeństwa informacyjnego w latach 2007–2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.4. Otoczenie prawne budowy społeczeństwa informacyjnego w Polsce. . . . . . . . . . . . . . 3.5. Zadania administracji publicznej w budowie społeczeństwa informacyjnego w Polsce . . 7 13 23 31 35 45 46 56 61 63 63 71 87 94 99 rozdział 4. Kluczowe problemy interwencji samorządu terytorialnego w budowę społeczeństwa informacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 4.1. Samorząd terytorialny w budowie e-administracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 4.2. Samorządowe inwestycje w e-zdrowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 4.3. E-edukacja i e-kultura – inwestycje dla rozwoju jednostek samorządu terytorialnego . . 110 4.3.1. Warianty organizacyjne projektu eSzkoła Łódzkie 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 4.4. Zapobieganie wykluczeniu cyfrowemu mieszkańców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 4.5. Komunikacja jednostek samorządu terytorialnego z mieszkańcami z wykorzystaniem TIK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 1. Obszary krytyczne inwestycji publicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 2. Rekomendacje dla praktyki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 133 Spis tabel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . 139 Spis rysunków. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 O Autorze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 143 ■ niechęć zamożnych Europejczyków do pracy w przemyśle ciężkim ■ wzrost poziomu wykształcenia obywateli UE oraz wzrost kosztów pracy ■ długi okres względnego spokoju w Europie (brak konfliktów o ponadlo- ■ rozwój gospodarek azjatyckich i przejęcie produkcji w najmniej zaawan- sowanych technologicznie gałęziach gospodarki ■ dostęp do informacji i nowoczesnych technologii jako element przewagi mysłu kalnym zasięgu) gospodarczej WStęp W ostatnich 30 latach w gospodarce europejskiej można zaobserwować dy- namiczne zmiany strukturalne. Ekonomiczne znaczenie tracą tradycyjne, dotych- czas podstawowe gałęzie gospodarki, tj. przemysł ciężki i wydobywczy. Wpływa na to wiele różnorodnych czynników: ■ proekologiczne podejście społeczeństwa Unii Europejskiej (UE) do prze- ■ globalizacja gospodarki, która sprawia, że międzynarodowe koncerny mo- gą swobodnie rozmieszczać swoje zakłady na świecie w zależności od możliwości lokalnych gospodarek. Powyższe czynniki powodują, że Europa musi odnaleźć nową drogę rozwoju swojego społeczeństwa, które weszło w fazę postindustrialną. Jest to doniosłe wyzwanie, tym bardziej że dynamiczny rozwój technologiczny powoduje stałą ewolucję pojęć „rząd” i „zarządzanie państwem”. „Definicje, które obowiązywały długie lata, dewaluują się w społeczeństwie opartym na wiedzy, co wymusza zu- pełnie nowy model uczestnictwa społeczeństwa w sprawowaniu władzy”1. Dodat- kowo pierwsza dekada XXI w. przyniosła Europie dawno niewidziany w tej czę- ści świata głęboki kryzys społeczny i gospodarczy. W odpowiedzi Komisja Europejska przedstawiła w marcu 2010 r. strategię Europa 20202, zmierzającą do wyjścia z kryzysu i mającą przygotować unijną gospodarkę na wyzwania 1 D. Bogucki, eGovernment w Unii Europejskiej, „Dwumiesięcznik o Nowoczesnej Admini- stracji Publicznej – eAdministracja. eObywatel, eUrząd, ePaństwo” 2005, nr 1, s. 12, 15; M. Boni (red.), Państwo 2.0. Nowy start dla e-administracji, Wydawnictwo Ministerstwa Administracji i Cy- fryzacji, Warszawa 2012, s. 88–89. 2 Unia Europejska, http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docoffic/official/communic/ comm_en.htm (dostęp: 27.05.2014). 8 następnych dziesięcioleci. W dokumencie tym nakreślono wizję wysokiego po- ziomu zatrudnienia, gospodarki niskoemisyjnej, wydajności i spójności społecz- nej, który ma zostać osiągnięty poprzez konkretne działania na szczeblu unijnym i krajowym. Projektowane działania wpisano w siedem głównych inicjatyw, któ- rych zadaniem jest ożywienie życia społecznego i gospodarczego Unii Europejskiej: 1. Unia innowacji – wykorzystanie działalności badawczo-rozwojowej i in- nowacji do rozwiązywania największych problemów oraz likwidacja przepaści między światem nauki a rynkiem, tak by wynalazki możliwie szybko stawały się produktami. 2. Młodzież w drodze – poprawa jakości i konkurencyjności europejskiego szkolnictwa wyższego na arenie międzynarodowej poprzez wspieranie mobilności studentów i młodych specjalistów oraz większą dostępność stanowisk w państwach członkowskich dla kandydatów z całej Europy, uznawanie kwalifikacji i doświadczenia zawodowego. 3. Europejska agenda cyfrowa – osiągnięcie trwałych korzyści gospodar- czych i społecznych z jednolitego rynku cyfrowego opartego na bardzo szybkim Internecie. 4. Europa efektywnie korzystająca z zasobów – wspieranie zmian w kierun- ku gospodarki niskoemisyjnej i lepiej eksploatującej zasoby naturalne. 5. Polityka przemysłowa na rzecz ekologicznego rozwoju – zwiększanie kon- kurencyjności przemysłu w warunkach pokryzysowych, wsparcie przed- siębiorczości i rozwój nowych umiejętności. Jednym z głównych zadań tej inicjatywy ma być stworzenie milionów nowych miejsc pracy. 6. Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia – unowocześnienie unijnych rynków pracy w celu zwiększenia poziomu zatrudnienia oraz za- pewnienia odpowiedniej jakości życia w obliczu przechodzenia na emery- turę pokolenia wyżu demograficznego. 7. Europejski program walki z ubóstwem – wzmocnienie spójności gospo- darczej, społecznej i terytorialnej poprzez pomoc osobom biednym i wy- kluczonym społecznie oraz umożliwienie im aktywnego uczestniczenia w życiu społecznym3. Europejska Agenda Cyfrowa4 stała się jednym z pierwszych ogłoszonych projektów przewodnich strategii Europa 2020. Jej celem jest wskazanie drogi po- zwalającej na maksymalne wykorzystanie ekonomicznego i społecznego poten- cjału TIK5, w szczególności Internetu, który stanowi ważny środek działalności 3 Unia Europejska, http://ec.europa.eu/europe2020/tools/flagship-initiatives/index_pl.htm 4 Europejska Agenda Cyfrowa, serwis internetowy Komisji Europejskiej, www.europa.eu (dostęp: 25.09.2013). (dostęp: 25.09.2013). 5 TIK – technologie informacyjno-komunikacyjne, skrót często używany zamiennie z angiel- skim odpowiednikiem ICT – od ang. Information and Communication Technologies. Wstęp 9 gospodarczej i społecznej. Służy on pracy, zabawie, komunikacji oraz pozwala na swobodne wyrażanie poglądów. Sukces agendy ma przyczynić się do poprawy innowacyjności, wzrostu gospodarczego oraz podniesienia poziomu codziennego życia obywateli i przedsiębiorców. Szersze i skuteczniejsze zastosowanie techno- logii cyfrowych ma umożliwić Europie zmierzenie się z głównymi stojącymi przed nią wyzwaniami. Ma to zapewnić Europejczykom lepszą jakość życia dzię- ki m.in.: lepszej opiece zdrowotnej, bezpieczniejszemu i wydajniejszemu trans- portowi, czystszemu środowisku, nowym możliwościom w zakresie mediów oraz łatwiejszemu dostępowi do usług użyteczności publicznej i treści kulturowych. Opisując społeczeństwo europejskie początku XXI w. pod kątem rozwoju społeczno-gospodarczego, najczęściej używa się określeń społeczeństwo siecio- we6 lub społeczeństwo informacyjne7. Obydwa pojęcia odnoszą się jednak do tej samej rzeczywistości, w której „najbardziej rozwinięte gospodarczo państwa wkroczyły w fazę postindustrialną”8. Bez względu na to, jak będziemy definiować pojęcie społeczeństwa informacyjnego, uznać należy, że dotyczy ono takiej rze- czywistości społeczno-gospodarczej, w której informacja: a) „stała się zasobem produkcyjnym”9 pozwalającym na budowanie przewa- gi konkurencyjnej w gospodarce b) wpływa na wzrost poziomu adaptacyjności społecznej (zarówno dla ca- łych społeczeństw, jak i dla poszczególnych jednostek) do zmieniającego się dynamicznie otoczenia. W opisie społeczeństwa informacyjnego10 pojawiają się bardzo często nastę- pujące terminy: ■ sektor TIK jako pojęcie opisujące gospodarcze aspekty zjawiska ■ infrastruktura społeczeństwa informacyjnego jako pojęcie opisujące tech- niczne wymagania do powstania społeczeństwa informacyjnego ■ kompetencje cyfrowe11 lub wykluczenie cyfrowe jako pojęcia opisujące poziom przygotowania obywateli i przedsiębiorców do korzystania z moż- liwości, jakie daje społeczeństwo informacyjne. 6 M. Castelis, Społeczeństwo sieci, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, s. 467. 7 Termin „społeczeństwo informacyjne” (johoka shakai) spopularyzował Kenichi Koyama w opublikowanej po japońsku pracy Introduction to Information Theory, Institute for the Informa- tion Society, Tokio 1968. Por. T. Goban-Klas, Media i komunikowanie masowe. Teorie i analizy prasy, radia, telewizji i Internetu, PWN, Warszawa–Kraków 1999, s. 286. 8 W. Wątroba, Społeczeństwo informacyjne a ponowoczesna kultura konsumpcyjna, [w:] L.H. Haber (red.), Społeczeństwo informacyjne – wizja czy rzeczywistość, Wydawnictwo AGH, Kraków 2003, s. 367. 9 T. Hofmokl, Internet 2000 – nowe możliwości – nowe wyzwania, referat na II Konferencję „Miasta w Internecie”, Zakopane 1998. 10 W literaturze przedmiotu bardzo często oprócz pojęcia „społeczeństwo informacyjne” uży- wa się angielskiego terminu information society lub skrótu SI. 11 Kompetencje cyfrowe to zdolność do wykorzystywania możliwości technologii informa- cyjnych i komunikacyjnych w pracy i w życiu. Zgodnie z metodologią przyjętą przez EUROSTAT Wstęp 10 Według danych Komisji Europejskiej wartość rynkowa sektora TIK w 2010 r. wyniosła 660 mld euro (5 europejskiego PKB). Jednak jego znaczenie dla współczesnej gospodarki jest jeszcze większe – rozwój TIK przyczynia się do ogólnego wzrostu produktywności (20 bezpośrednio z sektora TIK, a 30 z in- westycji w TIK)12. Jest to możliwe dzięki dynamice i innowacyjności sektora oraz zdolności do zmiany sposobu działania innych sektorów gospodarki. Rozwój TIK spowodował również istotne skutki społeczne, dlatego uzasadnione wydaje się stwierdzenie Petera F. Druckera o powstawaniu nowej formy organizacji społecz- nej, która „nie zakończy się przed rokiem 2010 czy nawet 2020. Ale już obecnie zmieniła ona krajobraz polityczny, ekonomiczny, społeczny i moralny świata”13. Biorąc pod uwagę zakładane kierunki rozwoju Unii Europejskiej, zasadna wydaje się ocena poziomu przygotowania Polski do czekających ją zmian spo- łeczno-gospodarczych. Sektor przedsiębiorstw, zgodnie z zasadami gospodarki rynkowej, zareaguje inwestycjami w TIK, gdy zostaną spełnione następujące wa- runki: będzie istniała nowoczesna infrastruktura społeczeństwa informacyjnego oraz społeczeństwo będzie gotowe do korzystania z jego możliwości (będzie po- siadać odpowiednie kompetencje cyfrowe). W obecnym stanie prawnym obydwa zadania należą do administracji pu- blicznej na poziomie samorządu wojewódzkiego, którego polityka rozwoju go- spodarczego powinna doprowadzić do pobudzenia aktywności gospodarczej, podniesienia poziomu konkurencyjności oraz innowacyjności gospodarki woje- wództwa14. Samorządy województwa stają się istotnymi inwestorami w procesie budowy infrastruktury państwa poprzez „kształtowanie warunków, w ramach któ- rych przebiega proces rozwoju, a w tym przedsiębiorczości”15. Trzeba także pa- miętać, że na administrację publiczną nałożony został nakaz samorozwoju mają- cego na celu wspieranie rozwoju społeczeństwa informacyjnego poprzez budowę elektronicznej administracji rozumianej jako wykorzystanie technologii informa- cyjnych i telekomunikacyjnych w administracji publicznej, w powiązaniu ze zmianami natury organizacyjnej i zdobywaniem nowych umiejętności w celu za wskaźniki podstawowych kompetencji cyfrowych uznaje się: umiejętność kopiowania lub przenoszenia pliku albo folderu, używanie polecenia kopiowania, wycinania oraz kopiowania i wklejania fragmentów tekstu, umiejętność wykorzystywania podstawowych funkcji matema- tycznych w arkuszu kalkulacyjnym, umiejętność tworzenia elektronicznej prezentacji, instalowa- nia nowych urządzeń (np. drukarki lub skanera), wyszukiwania informacji w Internecie za pomo- cą wyszukiwarki (np. Google, Yahoo!) oraz pisania programu komputerowego z użyciem języka programowania. 12 Europejska Agenda Cyfrowa, serwis internetowy Komisji Europejskiej, www.europa.eu (dostęp: 12.07.2013). 13 P.F. Drucker, Społeczeństwo pokapitalistyczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 14 E. Wojciechowski, Zarządzanie w samorządzie terytorialnym, Difin, Warszawa 2012, 1999, s. 10. s. 212. 15 Ibidem, s. 215. Wstęp 11 poprawienia jakości świadczonych usług publicznych, wzmocnienia zaangażo- wania obywatela w procesy demokratyczne oraz poparcia dla polityki państwa16. W związku z koniecznością aktywnego działania na rzecz budowy społeczeństwa informacyjnego administracja publiczna musi podjąć się realizacji zupełnie no- wych zadań, wśród których należy wymienić: ■ skokową poprawę jakości usług świadczonych obywatelom ■ zwiększenie przejrzystości życia publicznego poprzez maksymalne otwar- cie dostępu do informacji publicznych ■ modyfikację systemu prawnego uwzględniającą zachodzące zmiany tech- ■ zwiększenie zakresu współpracy między różnymi szczeblami admini- nologiczne stracji kilka istotnych pytań: ■ przywrócenie odpowiedzialności organów administracyjnych za skutki podejmowanych przez nie działań17. Celem niniejszej pracy jest zebranie w jednym miejscu: ■ wiedzy z zakresu teorii społeczeństwa informacyjnego pozwalającej na sprawne, a co najważniejsze, precyzyjne posługiwanie się aparatem poję- ciowym tego obszaru ■ wiedzy niezbędnej do prowadzenia działań z zakresu budowy społeczeń- stwa informacyjnego w Polsce przez podmioty administracji publicznej, ze szczególnym uwzględnieniem jednostek samorządu terytorialnego. Dla osiągnięcia drugiego z zakładanych celów niezbędna jest odpowiedź na ■ Jakie elementy prawne (formalne) wymuszają proces budowy społeczeń- stwa informacyjnego w Polsce? ■ Jakie działania systematyzujące i ułatwiające budowę społeczeństwa in- formacyjnego w Polsce podjęła administracja centralna? ■ Jak wygląda współpraca pomiędzy administracją rządową i samorządową w obszarze budowy społeczeństwa informacyjnego, a co za tym idzie: czy Polska ma szansę na skuteczne wykorzystanie środków pomocowych z UE? ■ Czy jednostki samorządu terytorialnego podjęły działania mające przygo- tować infrastrukturę społeczeństwa informacyjnego? ■ Czy wdrożyły skuteczne działania dla tworzenia kompetencji cyfrowych obywateli (zapobieganie wykluczeniu cyfrowemu)? ■ Czy e-usługi udostępnione przez administrację publiczną powodują wzrost wykorzystania TIK w życiu obywateli i działalności przedsiębiorstw? 16 Na podstawie definicji ze strony internetowej Komisji Europejskiej, http://ec.europa.eu/ (dostęp: 06.05.2013). 17 M. Ganczar, Informatyzacja administracji publicznej, CeDeWu.pl, Warszawa 2009, s. 37. Wstęp 12 W globalnej gospodarce o sukcesie decyduje wiele czynników, w tym uwarun- kowania zależne od poziomu rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Oczywiście usługi dostępne online, a także cyfrowe włączenie obywateli przynoszą korzyści wszystkim zainteresowanym – państwu, przedsiębiorcom i ludziom. Korzystanie z Internetu ogranicza koszty, wzmacnia komunikację, przyczynia się do tworzenia nowych miejsc pracy. […] Ale infrastruktura i informacje to nie wszystko. Niezwykle ważne jest, by ludzie umieli z tego dostępu i tych informa- cji korzystać18. Oprócz dostępnej infrastruktury, e-usług oraz kompetencji cyfrowych oby- wateli szczególnie istotne jest, by przekonać społeczeństwo do korzystania z po- wstających możliwości. 18 J. Słowińska (red.), Świadomość Polaków w rzeczywistości cyfrowej – szanse i bariery. Ra- port z badania opinii wraz z komentarzem, On Board PR Ecco Network, Warszawa 2012, s. 3. Wstęp rozdział 1 DylemAty rOZWOjU SpOłecZeńStWA infOrmAcyjnegO Od drugiej połowy XIX wieku trwały prace nad usprawnieniem komunikacji na odległość. Bez względu na to, czy za wynalazcę radia uznamy Guglielmo Mar- coniego, Nikolę Teslę czy Aleksandra Popowa, bez wątpienia wynalazek ten w sposób niezwykły zmienił możliwości komunikacyjne człowieka. Szybkie przekazywanie informacji na odległość przestało być powiązane z istnieniem in- stalacji przewodowych (telefonicznych i telegraficznych). Do drugiej połowy lat 30. XX w. technologia radiowa osiągnęła poziom rozwoju i nasycenia, który odpowiednio wykorzystany, mógł wywoływać zauważalne skutki społeczne. Po wydarzeniach z 30 października 1938 r.1 zaczęto zastanawiać się, jaki wpływ na zachowania społeczne mogą mieć informacje przekazywane za pośred- nictwem technologii komunikacyjnych. Zdarzenia te spowodowały zwiększone zainteresowanie zagadnieniem komunikacji i jej wpływu na kształtowanie życia społecznego, którego pierwszym istotnym przejawem były prace poświęcone teo- rii informacji. Za najpopularniejszą należy uznać pracę Claude E. Shannona Ma- tematyczna teoria komunikacji2, przez wielu autorów do dziś uznawaną za wzor- cowe opracowanie modelu komunikacji. Z racji zajmowanego stanowiska3 Shannon opracował schemat, który odnosił się do transmisji sygnału w układach technicznych. Z biegiem czasu okazało się jednak, że ma on charakter uniwersal- ny dla całego systemu komunikacji międzyludzkiej. 1 W tym dniu Columbia Broadcasting System (CBS) wyemitowała słuchowisko radiowe Or- sona Wellesa i Mercury Theatre Wojna światów. W związku z napięciem społecznym wynikającym z ówczesnej sytuacji politycznej oraz dzięki wyjątkowo realistycznie przygotowanej adaptacji słu- chowisko spowodowało wybuch paniki wśród mieszkańców New Jersey. 2 C.E. Shannon, A Mathematical Theory of Communication, „The Bell System Technical Jo- urnal” 1948, vol. 27, s. 379–423, 623–656. 3 Shannon był w tym czasie pracownikiem ośrodka badawczego Bell Telephone. Koncern ten mógł się poszczycić wieloma współpracownikami, którzy jeszcze przed Shannonem zajmowali się zagadnieniami istotnymi z punktu widzenia teorii komunikacji. Do najważniejszych należeli Ralph Hartley (R.V.L. Hartley, Transmission of Information, „Bell System Technical Journal” 1928, vol. 7) oraz Harry Nyquist (np. teoria przepustowości pasma opisana w artykule Certain Topics in Tele- graph Transmission Theory, „Bell System Technical Journal” 1928, vol. 7). oznacza system techniczny i społeczno-gospodarczy, który pozwala na gromadzenie, przechowywanie, przekazywanie i udostępnianie informacji. Według Shannona proces komunikacji rozpoczyna nadawca, tworząc przekaz, zamieniany przez nadajnik jest w zakodowany sygnał. Za pomocą kanału komuni- kacji sygnał trafia do odbiornika, gdzie jest dekodowany i ponownie zamieniany w komunikat, który ostatecznie dociera do odbiorcy. Współcześnie „kanał informa- cyjny” oznacza system techniczny i społeczno-gospodarczy, który pozwala na gro- madzenie, przechowywanie, przekazywanie i udostępnianie informacji. Dobry kanał informacyjny to taki kanał, w którym nie zachodzą żadne zmiany Dobry kanał informacyjny to taki, w którym nie zachodzą żadne zmiany tre- treści informacji, a na wyjściu u odbiorcy pojawia się wiadomość o treści ści informacji, a na wyjściu u odbiorcy pojawia się wiadomość o treści identycz- identycznej jak wiadomość nadana przez nadawcę4. nej jak wiadomość nadana przez nadawcę4. 14 N A D A W C A SZUM KANAŁ N A D A J N K I I O D B O R N K I I O D B O R C A Rysunek 1.1. Model komunikacji według Shannona Rysunek 1.1. Model komunikacji według Shannona Źródło: opracowanie własne na podstawie C.E. Shannon, A Mathematical Theory of Commu- Źródło: opracowanie własne na podstawie C.E. Shannon: A Mathematical Theory of nication, „The Bell System Technical Journal” 1948, vol. 27, s. 379–423, 623–656. Communication, „The Bell System Technical Journal” 1948, vol. 27, s. 379–423, 623–656. W schemacie procesu komunikacji opracowanym przez Shannona po raz W schemacie procesu komunikacji opracowanym przez Shannona po raz pierwszy pierwszy pojawia się pojęcie szumu, który na każdym etapie procesu komunikacji, pojawia się pojęcie szumu, który na każdym etapie procesu komunikacji, a zwłaszcza a zwłaszcza podczas transmisji przez kanał komunikacji, może ten proces zakłócać. Ze względu na czas i miejsce powstania model Shannona, oprócz nowego pojęcia podczas transmisji przez kanał komunikacji, może ten proces zakłócać. Ze względu na szumu, operuje także pojęciami przepustowości i pojemności kanału komunikacji. czas i miejsce powstania model Shannona, oprócz nowego pojęcia szumu, operuje także Elementy te zostały pominięte w schemacie jako mniej istotne w uniwersalnym pro- cesie komunikacyjnym, jednak współcześnie, w dobie komunikacji elektronicznej pojęciami przepustowości i pojemności kanału komunikacji. Elementy te zostały pojęcia te stanowią stały, a co najważniejsze, istotny element procesu komunikacji. pominięte w schemacie jako mniej istotne w uniwersalnym procesie komunikacyjnym, W warstwie słowotwórczej termin „komunikować się” pochodzi od łacińskie- go czasownika „communico”, „communicare” (uczynić wspólnym, połączyć; jednak współcześnie, w dobie komunikacji elektronicznej pojęcia te stanowią stały, a co przekazać wiadomości, naradzać się) i rzeczownika „communio” (wspólność). najważniejsze, istotny element procesu komunikacji. Współcześnie wszedł on, z narodowymi i fonetycznymi zmianami, do większości języków, którymi porozumiewają się obywatele krajów tzw. cywilizacji technicz- W warstwie słowotwórczej termin „komunikować się” pochodzi od łacińskiego nej: la communiquer (fr.), Kommunizieren (niem.), comunicarse (hiszp.), comuni- czasownika „communico”, „communicare” (uczynić wspólnym, połączyć; przekazać care (wł.). Mały słownik języka polskiego wyjaśnia, że termin „komunikować” oznacza: podać coś do wiadomości, przekazywać jakąś informację, zawiadomić wiadomości, naradzać się) i rzeczownika „communio” (wspólność). Współcześnie o czymś, natomiast termin „komunikować się”: utrzymywać z kimś kontakt, wszedł on, z narodowymi i fonetycznymi zmianami, do większości języków, którymi porozumiewają się obywatele krajów tzw. cywilizacji technicznej: la communiquer (fr.), Kommunizieren (niem.), comunicarse (hiszp.), comunicare (wł.). Mały słownik języka polskiego wyjaśnia, że termin „komunikować” oznacza: podać coś do wiadomości, przekazywać jakąś informację, zawiadomić o czymś, natomiast termin „komunikować się”: utrzymywać z kimś kontakt, porozumiewać się, udzielać się otoczeniu5. Elektroniczny Słownik języka polskiego pojęcie „komunikować” opisuje 4 J. Oleński, Elementy ekonomiki informacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2000, s. 131–136. Samorząd terytorialny w budowie społeczeństwa informacyjnego w Polsce
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Samorząd terytorialny w budowie społeczeństwa informacyjnego w Polsce
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: