Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00313 009677 7506812 na godz. na dobę w sumie
Sankcje wadliwych uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych i spółdzielni - ebook/pdf
Sankcje wadliwych uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych i spółdzielni - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 495
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-3486-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Przedmiotem prezentowanej monografii są sankcje wadliwych uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych i spółdzielni. W pierwszej kolejności autorka podejmuje analizę charakteru prawnego uchwał kolegialnych organów korporacyjnych osób prawnych prowadzoną w celu rozstrzygnięcia, czy wspomniane uchwały mogą być kwalifikowane jako szczególna postać czynności prawnych.

W dalszej części pracy autorka prezentuje problematykę poszczególnych sankcji przewidzianych dla danego typu wadliwości uchwały. Mowa jest więc o następujących istotnych w tym zakresie zagadnieniach:

– nieważności względnej (wzruszalności) uchwały,

– nieważności uchwały z mocy prawa (nieważności bezwzględnej) i

– o zjawisku najdalej idącym, niebędącym wszakże sankcją prawa materialnego w ścisłym tego słowa znaczeniu, tj. o tzw. nieistnieniu uchwały.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE SANkCjE WAdlIWyCh uChWAł ZGROMAdZEń SPółEk kAPItAłOWyCh I SPółdZIElNI AnnA  Zbiegień-TurZAńskA Wydawnictwo C. H. beck MONOGRAFIE PRAWNICZE ANNA ZBIEGIEÑ-TURZAÑSKA · SANKCJE WADLIWYCH UCHWA£ ZGROMADZEÑ SPÓ£EK KAPITA£OWYCH I SPÓ£DZIELNI Polecamy nasze publikacje: P. Bogdanowicz INTERES PUBLICZNY W PRAWIE ENERGETYCZNYM UNII EUROPEJSKIEJ K. Zawiślak RECEPTUM ARBITRII A. Koch PODWAŻANIE UCHWAŁ ZGROMADZEŃ SPÓŁEK KAPITAŁOWYCH G. Rząsa NIEWAŻNOŚĆ POSTĘPOWANIA SĄDOWOADMINISTRACYJNEGO JAKO PODSTAWA SKARGI KASACYJNEJ J. Chlebny POSTĘPOWANIE W SPRAWIE O NADANIE STATUSU UCHODŹCY M. Rośniak-Marczuk EGZEKUCJA SĄDOWA Z INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH www.sklep.beck.pl SANKCJE WADLIWYCH UCHWA£ ZGROMADZEÑ SPÓ£EK KAPITA£OWYCH I SPÓ£DZIELNI ANNA ZBIEGIEÑ-TURZAÑSKA Redaktor prowadzący: Magdalena Cymerska ã Wydawnictwo C.H. Beck 2012 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H. Beck Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-3485-1 ISBN e-book 978-83-255-3486-8 Spis treści Wstęp ........................................................................................................................... . XII Wykaz skrótów ...................................................................................................... . XXI Bibliografia ............................................................................................................. . XX Rozdział I. Sankcje wadliwych czynności prawnych ..................... . .§.1.. Uchwała.zgromadzenia.spółki.kapitałowej.i.spółdzielni.jako. czynność.prawna...................................................................................... . . I.. Pojęcie.czynności.prawnej....................................................... . II.. Uchwała.jako.czynność.prawna.lub.zdarzenie.prawne. . innego.typu.................................................................................... . 1.. Uchwała.jako.czynność.konwencjonalna.sui generis....................................................................................... . 2.. Uchwała.jako.postać.czynności.prawnej...................... . A.. Zagadnienia.ogólne........................................................ . B.. Podstawy.prawnej.doniosłości.uchwały................ . a). Możność.przypisania.woli.organu.. podmiotowi.prawa.cywilnego............................ . b). Wola.wywołania.skutków.prawnych............... . .§.2.. Pojęcie.wadliwości.i.sankcji................................................................. . . I.. Ogólna.charakterystyka.wadliwości.czynności.. prawnych......................................................................................... . . II.. Pojęcie.i.istota.sankcji................................................................. . . III.. Typologia.sankcji.wadliwych.czynności.prawnych........ . .§.3.. Nieważność,.wzruszalność.i.„nieistnienie”.czynności.. prawnej........................................................................................................ . I.. Nieważność.bezwzględna......................................................... . . 1.. Istota.sankcji............................................................................ . A.. Tradycyjna.charakterystyka.czynności.prawnej. (bezwzględnie).nieważnej.......................................... . 1 1 1 4 4 6 6 7 8 11 15 15 18 21 23 24 24 24 B.. Konwalidacja.nieważnej.czynności.prawnej.. i.charakter.sankcji.przewidzianej.w.art..945.KC... . 26 C.. Nowe.ujęcie.problematyki.nieważności.. czynności.prawnej......................................................... . 29  Spis treści 2.. Przesłanki.nieważności.czynności.prawnej............... . A.. Sprzeczność.treści.czynności.prawnej.z.ustawą..... . a). Charakterystyka.ogólna......................................... . b). Sprzeczność.z.ustawą.jako.rezultat.. naruszenia.norm.imperatywnych. i.dyspozytywnych.................................................... . B.. Sprzeczność.z.zasadami.współżycia.. społecznego...................................................................... . a). Zasady.współżycia.społecznego.jako.. 31 33 33 36 39 klauzula.generalna................................................... . 39 b). Zasady.współżycia.społecznego.de lege ferenda......................................................................... . C.. Obejście.ustawy.............................................................. . D.. Prawnie.relewantne.wady.oświadczenia.woli.... . E.. Pozostałe.przesłanki.nieważności............................ . 3.. Wybrane.zagadnienia.procesowe.z.zakresu.. stosowania.sankcji.nieważności...................................... . A.. Działanie.sądu.z.urzędu................................................ . B.. Powództwo.o.ustalenie.nieważności.czynności. prawnej............................................................................... . a). Interes.prawny.jako.przesłanka.ustalenia. nieważności.i.nieistnienia.czynności.. prawnej........................................................................ . 40 41 42 42 42 42 45 45 b). Skutki.orzeczenia.uwzględniającego.. powództwo.o.ustalenie.nieważności............... . 48 . II.. Wzruszalność.i.unieważnialność.(nieważność.. względna)........................................................................................ . 1.. Istota.sankcji............................................................................ . 2.. Sposoby.(zasady).wzruszania.czynności.prawnej. nieważnej.względnie........................................................... . A.. Wzruszenie.czynności.prawnej.przez.złożenie. oświadczenia.woli.......................................................... . B.. Unieważnienie.czynności.prawnej.przez.. orzeczenie.sądowe......................................................... . 49 49 51 51 51 . III.. Nieistnienie.czynności.prawnej.(negotium non existens)........................................................................................... . 52 .§.4.. Wadliwość.uchwały.zgromadzenia.spółki.kapitałowej.. i.spółdzielni................................................................................................ . . I.. Regulacja.problematyki.wadliwej.uchwały.. 56 zgromadzenia.spółki.kapitałowej.i.spółdzielni................ . 56 I Spis treści 1.. Rys.historyczny....................................................................... . 2.. Analiza.prawnoporównawcza.......................................... . 3.. Polska.regulacja.problematyki.wadliwej.. 56 58 uchwały..................................................................................... . 62 . II.. Rodzaje.postępowań.w.sprawie.wadliwej.uchwały. zgromadzenia.spółki.kapitałowej.i.spółdzielni................ . 1.. Postępowanie.rejestrowe................................................... . 2.. Postępowanie.procesowe;.założenia.ustawodawcy..... . .§.5.. Wnioski......................................................................................................... . Rozdział II. Sankcja uchylenia uchwały zgromadzenia spółki kapitałowej i spółdzielni .......................................................................... . .§.1.. Charakter.sankcji.uchylenia.uchwały............................................... . .§.2.. Przesłanki.uchylenia.uchwały.zgromadzenia.spółki.. kapitałowej.i.spółdzielni........................................................................ . . I.. Uchwała.sprzeczna.z.postanowieniami.umowy.. (statutu).spółki.kapitałowej.i.spółdzielni............................ . 1.. Niesamoistny.charakter.przesłanki.naruszenia.. umowy.(statutu).spółki.kapitałowej............................... . 2.. Naruszenie.ustawy.a.naruszenie.umowy.(statutu).. spółki.kapitałowej.i.spółdzielni....................................... . 3.. Przedmiot.naruszenia;.umowa.(statut).. 64 65 71 73 81 81 83 84 84 86 a.poszczególne.jej.postanowienia................................... . 88 4.. Charakter.naruszenia;.formalna.i.materialna.. sprzeczność.uchwały.z.umową.(statutem).spółki. kapitałowej.i.spółdzielni..................................................... . A.. Sprzeczność.treści.uchwały.z.postanowieniami. umowy.(statutu).spółki.kapitałowej.. i.spółdzielni....................................................................... . B.. Naruszenie.wymagań.proceduralnych.................. . a). Brak.statutowego.kworum................................... . b). Nieuzyskanie.wymaganej.przez.statut.. 89 89 91 95 większości.głosów................................................... . 96 c). Oddanie.głosów.nieważnych;.wady.. oświadczenia.woli................................................... . 5.. Wzruszenie.uchwały.a.wadliwość.umowy.(statutu).. 98 spółki.kapitałowej.i.spółdzielni....................................... . 100 II.. Uchwała.sprzeczna.z.dobrymi.obyczajami......................... . 104 . 1. Zasadność.wyróżniania.przesłanki.i.jej.. niesamoistny.charakter.w.spółce.kapitałowej........... . 104 2.. Klauzula.generalna.dobrych.obyczajów....................... . 106 II Spis treści 3.. Znaczenie.klauzuli.dobrych.obyczajów;.odesłanie.. w.KSH.i.PrSpółdz................................................................... . 107 4.. Dobre.obyczaje.a.kodeksy.dobrych.praktyk............... . 114 . III.. Uchwała.godząca.w.interesy.spółki.kapitałowej.. i.spółdzielni.................................................................................... . 115 1.. Niesamoistny.charakter.przesłanki.naruszenia. interesu.spółki........................................................................ . 115 2.. Pojęcie.interesu.spółki.kapitałowej.i.spółdzielni...... . 116 3.. Interes.spółki.kapitałowej.i.spółdzielni.a.interes. udziałowca.i.członka.spółdzielni..................................... . 118 . I.. Uchwała.mająca.na.celu.pokrzywdzenie.udziałowca.. spółki.lub.członka.spółdzielni................................................. . 122 1.. Uchwała.mająca.na.celu.pokrzywdzenie;.zamiar. pokrzywdzenia.i.realny.uszczerbek............................... . 122 2.. Ocena.ex post.lub.ex ante................................................... . 126 3.. Przykłady.uchwał.mających.na.celu.pokrzywdzenie. udziałowca.lub.członka.spółdzielni............................... . 127 A.. Pokrzywdzenie.wspólnika.na.skutek.wyłączenia.. zysku.od.podziału........................................................... . 129 B.. Przymusowy.wykup.akcji.a.pokrzywdzenie. akcjonariusza.mniejszościowego.............................. . 133 C.. Pokrzywdzenie.akcjonariusza.na.skutek.. wyłączenia.prawa.poboru........................................... . 134 .§.3.. Tryb.uchylenia.uchwały.zgromadzenia.spółki.kapitałowej. i.spółdzielni................................................................................................ . 137 . I.. Powództwo.o.uchylenie.uchwały.zgromadzenia.. spółki.kapitałowej.i.spółdzielni.............................................. . 137 1.. Legitymacja.procesowa....................................................... . 137 A.. Legitymacja.udziałowca.spółki.i.członka.. spółdzielni......................................................................... . 139 a). Legitymacja.udziałowca.głosującego.. przeciw.uchwale...................................................... . 139 b). Legitymacja.udziałowca.bezzasadnie. niedopuszczonego.do.udziału.. w.zgromadzeniu....................................................... . 142 c). Legitymacja.udziałowca.nieobecnego.na. zgromadzeniu............................................................ . 143 d). Legitymacja.wspólnika.spółki.z.o.o..przy. głosowaniu.pisemnym........................................... . 143 e). Legitymacja.byłych.udziałowców.spółki. kapitałowej.i.członków.spółdzielni................... . 143 III Spis treści B.. Legitymacja.piastunów.spółki.kapitałowej. i.spółdzielni....................................................................... . 145 a). Zagadnienia.ogólne................................................. . 145 b). Legitymacja.odwołanych.piastunów.spółki. kapitałowej.i.spółdzielni....................................... . 147 C.. Legitymacja.innych.podmiotów............................... . 153 a). Legitymacja.właściciela.lokalu.niebędącego. członkiem.spółdzielni............................................ . 154 b). Legitymacja.Komisji.Nadzoru.Finansowego... 155 c). Legitymacja.prokuratora....................................... . 155 2.. Termin.do.wniesienia.powództwa.o.uchylenie.. uchwały..................................................................................... . 155 3.. Inne.zagadnienia.procesowe............................................ . 156 . II.. Orzeczenie.uchylające.uchwałę.zgromadzenia.spółki. kapitałowej.i.spółdzielni............................................................ . 157 1.. Charakter.orzeczenia.uchylającego.uchwałę.............. . 157 2.. Skutki.orzeczenia.uchylającego.uchwałę..................... . 158 A.. Rozszerzona.prawomocność.orzeczenia.. uchylającego.uchwałę................................................... . 158 B.. Ochrona.osób.trzecich................................................. . 158 . III.. Uchylenie.uchwały.zgromadzenia.spółki.kapitałowej. i.spółdzielni.w.części.................................................................. . 160 .§.4.. Wnioski......................................................................................................... . 165 Rozdział III. Sankcja nieważności uchwały zgromadzenia spółki kapitałowej ........................................................................................ . 171 .§.1.. Spór.o.charakter.sankcji.przewidzianej.w.art..252.i.425.KSH... 172 I.. Zmodyfikowana.postać.nieważności.bezwzględnej...... . 172 . . II.. Nowy.typ.sankcji.(„trzecia.droga”)........................................ . 175 . III.. Nieważność.względna................................................................ . 176 .§.2.. Przesłanki.stwierdzenia.nieważności.uchwały.. zgromadzenia.spółki.kapitałowej....................................................... . 181 I.. Sprzeczność.z.ustawą.................................................................. . 182 . 1.. Pojęcie.ustawy.w.rozumieniu.art..252.i.art..425.KSH.... . 182 A.. Ustawa.w.świetle.konstytucyjnych.źródeł.. prawa................................................................................... . 182 B.. Ustawa.jako.norma.ius cogens.lub.ius dispositivum..................................................................... . 182 C.. Ustawa.jako.norma.materialnoprawna. i.przepis.proceduralny.................................................. . 184 IX Spis treści 2.. Sprzeczność.treści.uchwały.z.ustawą............................ . 185 A.. Naruszenie.zasady.równego.traktowania. udziałowców.spółki....................................................... . 186 a). Złota.akcja.(prawo.weta)....................................... . 189 b). Wyłączenie.prawa.poboru.w.stosunku.do. niektórych.udziałowców.spółki......................... . 193 B.. Pozbawienie.prawa.do.udziału.w.zysku................ . 196 C.. Odwoływanie.członka.zarządu................................. . 198 3.. Naruszenie.wymagań.proceduralnych......................... . 200 A.. Zwołanie.(walnego).zgromadzenia.przez.. tzw..kadłubowy.zarząd................................................. . 201 B.. Zwołanie.(walnego).zgromadzenia.po.upływie. ustawowych.terminów................................................. . 202 C.. Wysłanie.zawiadomienia.o.zwołaniu.(walnego). zgromadzenia.z.opóźnieniem.................................... . 202 D.. Nieprawidłowy.sposób.zawiadomienia.. o.zwołaniu.(walnego).zgromadzenia...................... . 204 E.. Powzięcie.uchwały.w.sprawach.nieobjętych. porządkiem.obrad.......................................................... . 204 F.. Brak.kworum.................................................................... . 207 G.. Brak.wymaganej.przez.ustawę.bezwzględnej.. lub.kwalifikowanej.większości.głosów.................. . 210 H.. Oddanie.głosów.nieważnych..................................... . 213 a). Głos.nieważny.z.przyczyn.formalnych............ . 216 b). Głos.oddany.przez.osobę.niebędącą.. wspólnikiem.(akcjonariuszem).......................... . 216 c). Głos.oddany.we.własnej.sprawie....................... . 217 d). Głos.oddany.z.akcji.niemych.lub.na. nieprawidłowym.formularzu.............................. . 218 e). Głos.oddany.pod.wpływem.błędu.lub.. groźby.bezprawnej.................................................. . 219 f). Głos.oddany.pod.wpływem.prawnie.. relewantnej.wady.oświadczenia.woli.............. . 224 I.. Oddanie.głosów.nieistniejących............................... . 226 J.. Niedopuszczenie.uprawnionego.. do.głosowania.................................................................. . 226 K.. Naruszenie.obowiązku.tajnego.głosowania......... . 227 II.. Inne.przesłanki.stwierdzenia.nieważności.uchwały..... . 228 . .§.3.. Tryb.stwierdzenia.nieważności.uchwały.zgromadzenia.. spółki.kapitałowej;.zarzut.nieważności.uchwały......................... . 229 X Spis treści . I.. Powództwo.o.stwierdzenie.nieważności.uchwały. zgromadzenia.spółki.kapitałowej.......................................... . 230 1.. Legitymacja.procesowa....................................................... . 230 A.. Legitymacja.udziałowca.spółki.kapitałowej......... . 231 a). Zagadnienia.ogólne................................................. . 231 b). Legitymacja.byłych.udziałowców.spółki. kapitałowej................................................................. . 231 B.. Legitymacja.piastunów.spółki.kapitałowej........... . 232 a). Zagadnienia.ogólne................................................. . 232 b). Legitymacja.odwołanego.piastuna.spółki. kapitałowej................................................................. . 233 C.. Legitymacja.innych.podmiotów............................... . 238 a). Zagadnienia.ogólne................................................. . 238 b). Legitymacja.na.mocy.przepisów.. szczególnych.............................................................. . 240 2.. Termin.do.wniesienia.powództwa................................. . 240 3.. Inne.zagadnienia.procesowe............................................ . 241 . II.. Orzeczenie.stwierdzające.nieważność.uchwały. zgromadzenia.spółki.kapitałowej.......................................... . 242 1.. Charakter.orzeczenia........................................................... . 242 2.. Skutki.orzeczenia.stwierdzającego.nieważność.. uchwały..................................................................................... . 244 A.. Rozszerzona.prawomocność.orzeczenia............... . 244 B.. Ochrona.osób.trzecich................................................. . 245 . III.. Zarzut.nieważności.uchwały................................................... . 246 . I.. Stwierdzenie.nieważności.uchwały.zgromadzenia.. spółki.kapitałowej.w.części...................................................... . 247 .§.4.. Wnioski......................................................................................................... . 250 Rozdział IV. Nieważność uchwały zgromadzenia spółki kapitałowej według art. 58 KC ............................................................... . 257 .§.1.. Dopuszczalność.wyróżniania.uchwał.bezwzględnie.. nieważnych................................................................................................. . 257 I.. Uchwały.bezwzględnie.nieważne.pod.rządami.KH....... . 257 . . II.. Uchwały.bezwzględnie.nieważne.w.prawie.obcym...... . 262 . III.. Uchwały.bezwzględnie.nieważne.w.obecnym.stanie. prawnym.......................................................................................... . 265 .§.2.. Przesłanki.nieważności.uchwały.zgromadzenia.spółki.. kapitałowej.................................................................................................. . 268 . I.. Rażące.naruszenie.normy.o.charakterze. materialnoprawnym.................................................................... . 269 XI Spis treści 1.. Naruszenie.przepisów.prawa.publicznego................. . 269 2.. Naruszenie.podstawowych.zasad.prawa.. handlowego............................................................................. . 271 A.. Naruszenie.zasady.braku.odpowiedzialności. udziałowca.za.zobowiązania.spółki.kapitałowej..... . 274 B.. Naruszenie.zasad.ochrony.majątku.spółki............ . 274 a). Naruszenie.zakazu.zwrotu.wkładów................ . 276 b). Naruszenie.zakazu.pobierania.odsetek.. od.wkładów................................................................ . 278 c). Naruszenie.zakazu.wypłaty.dywidendy.. z.innych.funduszy.aniżeli.nadwyżka.. bilansowa.................................................................... . 279 C.. Pozbawienie.wspólnika.bezwzględnych.praw. udziałowych...................................................................... . 282 . II.. Inne.przesłanki.(bezwzględnej).nieważności.. uchwały............................................................................................ . 284 1.. Obejście.prawa....................................................................... . 285 A.. Tworzenie.pozakodeksowych.tytułów.wypłat. z.nadwyżki.bilansowej.................................................. . 287 B.. „Ukryte.wypłaty”.z.innych.tytułów.aniżeli.. stosunek.spółki................................................................ . 288 2.. Naruszenie.zasad.współżycia.społecznego................. . 290 3.. Wystąpienie.prawnie.relewantnych.wad.. oświadczenia.woli................................................................. . 291 4.. Powzięcie.uchwały.z.naruszeniem.przepisów.. o.formie..................................................................................... . 292 .§.3.. Bezwzględna.nieważność.uchwały.zgromadzenia.spółki. kapitałowej.w.postępowaniu.sądowym.......................................... . 295 . I.. Powództwo.o.ustalenie.nieważności.uchwały.. zgromadzenia.spółki.kapitałowej.......................................... . 295 1.. Dopuszczalność.wytoczenia.powództwa.. o.ustalenie.w.trybie.art..189.KPC.................................... . 295 2.. Legitymacja.procesowa.i.interes.prawny..................... . 298 A.. Zagadnienia.ogólne........................................................ . 298 B.. Możliwość.wytoczenia.powództwa.w.trybie.. KSH.a.istnienie.interesu.prawnego......................... . 301 C.. Legitymacja.procesowa.(i.interes.prawny).. byłych.wspólników.(akcjonariuszy)........................ . 303 D.. Legitymacja.procesowa.(i.interes.prawny). odwołanych.piastunów.spółki.kapitałowej.......... . 305 XII Spis treści 3.. Termin.do.wniesienia.powództwa.i.inne.. zagadnienia.procesowe....................................................... . 307 . II.. Orzeczenie.ustalające.nieważność.uchwały.. zgromadzenia.spółki.kapitałowej.......................................... . 308 1.. Charakter.orzeczenia.ustalającego.nieważność.. uchwały..................................................................................... . 308 2.. Skutki.orzeczenia.ustalającego.nieważność.. uchwały..................................................................................... . 308 . III.. Uwzględnienie.nieważności.uchwały.zgromadzenia. kapitałowej.spółki.z.urzędu..................................................... . 309 . I.. Nieważność.części.uchwały.zgromadzenia.spółki. kapitałowej...................................................................................... . 309 .§.4.. Wnioski......................................................................................................... . 311 Rozdział V. Nieważność uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni ........................................................................................................ . 317 .§.1.. Charakter.sankcji.wobec.uchwał.sprzecznych.z.ustawą........... . 317 .§.2.. Przesłanki.nieważności.uchwały.walnego.zgromadzenia. spółdzielni................................................................................................... . 318 . I.. Sprzeczność.z.ustawą.................................................................. . 318 1.. Pojęcie.ustawy.w.rozumieniu.art..42.§.2.PrSpółdz..... . 318 A.. Ustawa.w.świetle.konstytucyjnych.źródeł.. prawa................................................................................... . 318 B.. Ustawa.jako.norma.ius cogens.lub.ius dispositivum .................................................................... . 319 C.. Ustawa.jako.norma.materialnoprawna. i.przepis.proceduralny.................................................. . 320 2.. Sprzeczność.treści.uchwały.z.ustawą............................ . 321 A.. Naruszenie.przepisów.prawa.publicznego. i.podstawowych.zasad.prawa.spółdzielczego...... . 322 B.. Powzięcie.uchwały.z.przekroczeniem.. kompetencji.walnego.zgromadzenia.. spółdzielni......................................................................... . 324 C.. Inne.przykłady.uchwał.bezwzględnie.. nieważnych....................................................................... . 326 a). Wniesienie.przedsiębiorstwa.spółdzielni.. do.spółki.z.o.o..tytułem.aportu........................... . 326 b). Naruszenie.zasad.uczestniczenia.w.kosztach.. i.ustalania.wysokości.należnych.opłat............. . 329 c). Naruszenie.zasady.równości.praw.. wynikających.z.członkostwa............................... . 332 XIII Spis treści 3.. Naruszenie.wymagań.proceduralnych......................... . 334 A.. Niezawiadomienie.członków.spółdzielni.. o.obradach.walnego.zgromadzenia......................... . 336 B.. Zwołanie.walnego.zgromadzenia.po.upływie. ustawowych.terminów................................................. . 337 C.. Zwołanie.walnego.zgromadzenia.przez. nieuprawniony.do.tego.podmiot.............................. . 337 D.. Powzięcie.uchwały.w.sprawach.nieobjętych. porządkiem.obrad.......................................................... . 339 E.. Brak.kworum.................................................................... . 340 F.. Nieuzyskanie.wymaganej.przez.ustawę.. większości.głosów.......................................................... . 343 G.. Oddanie.głosów.nieważnych..................................... . 346 a). Głos.nieważny.z.przyczyn.formalnych............ . 348 b). Głos.oddany.przez.osobę.niebędącą.. członkiem.spółdzielni............................................ . 348 c). Głos.oddany.we.własnej.sprawie....................... . 349 d). Głos.oddany.pod.wpływem.błędu.lub.. groźby........................................................................... . 349 e). Głos.oddany.pod.wpływem.prawnie.. . relewantnej.wady.oświadczenia.woli.............. . 352 H.. Naruszenie.obowiązku.tajnego.głosowania......... . 355 II.. Inne.przesłanki.nieważności.uchwały................................. . 355 1.. Obejście.prawa....................................................................... . 355 2.. Naruszenie.zasad.współżycia.społecznego................. . 356 3.. Wystąpienie.prawnie.relewantnych.wad.. oświadczenia.woli................................................................. . 357 .§.3.. Bezwzględna.nieważność.uchwały.walnego.zgromadzenia. spółdzielni.w.postępowaniu.sądowym........................................... . 358 . I.. Powództwo.o.ustalenie.nieważności.uchwały.walnego. zgromadzenia.spółdzielni......................................................... . 358 1.. Legitymacja.procesowa.i.interes.prawny..................... . 359 A.. Zagadnienia.ogólne........................................................ . 359 B.. Legitymacja.byłego.członka.spółdzielni.. i.odwołanego.piastuna.................................................. . 362 2.. Termin.do.wniesienia.powództwa.i.inne.. zagadnienia.procesowe....................................................... . 365 . II.. Orzeczenie.ustalające.nieważność.uchwały.walnego. zgromadzenia.spółdzielni......................................................... . 365 1.. Charakter.orzeczenia.ustalającego.nieważność.. uchwały..................................................................................... . 365 XI Spis treści 2.. Skutki.orzeczenia.ustalającego.nieważność.uchwały.... . 365 A.. Rozszerzona.prawomocność.orzeczenia.. ustalającego.nieważność.uchwały........................... . 365 B.. Ochrona.osób.trzecich................................................. . 366 . III.. Uwzględnienie.nieważności.uchwały.walnego. zgromadzenia.spółdzielni.z.urzędu....................................... . 367 . I.. Nieważność.części.uchwały.walnego.zgromadzenia. spółdzielni....................................................................................... . 367 .§.4.. Wnioski......................................................................................................... . 369 Rozdział VI. Nieistnienie uchwały zgromadzenia spółki kapitałowej i spółdzielni .......................................................................... . 377 .§.1.. Spór.o.dopuszczalność.wyróżniania.uchwał.nieistniejących.... . 377 . . I.. Uchwały.nieistniejące.zgromadzeń.spółek.. kapitałowych.................................................................................. . 377 1.. Uchwały.nieistniejące.w.KH............................................. . 377 2.. Uchwały.nieistniejące.w.KSH........................................... . 380 II.. Uchwały.nieistniejące.walnego.zgromadzenia.. spółdzielni....................................................................................... . 391 1.. Uchwały.nieistniejące.pod.rządami.poprzednich. przepisów.prawa.spółdzielczego.................................... . 391 2.. Uchwały.nieistniejące.w.obecnym.stanie.prawnym.... . 394 .§.2.. Przesłanki.nieistnienia.uchwały.zgromadzenia.spółki.. kapitałowej.i.spółdzielni........................................................................ . 396 . I.. Brak.oświadczenia.woli.jako.przesłanka.nieistnienia. uchwały............................................................................................ . 397 1.. Powzięcie.uchwały.przez.osoby.postronne.wobec.. spółki.kapitałowej.i.spółdzielni....................................... . 397 2.. Nieuzyskanie.zwykłej.większości.ważnych.głosów.. „za”.uchwałą............................................................................. . 401 A.. Uchwała.jako.zbiór.ważnych.głosów....................... . 402 a). Przyczyny.nieważności.pojedynczych.. głosów.......................................................................... . 404 b). Przyczyny.nieistnienia.pojedynczych.głosów.... . 405 B.. Uchwała.jako.przejaw.woli.zwykłej.większości. głosujących........................................................................ . 406 a). Zasada.zwykłej.(względnej).większości.jako.. reguła.naczelna......................................................... . 406 b). Subsydiarny.charakter.innych.większości..... . 408 II.. Przesłanki.negatywne................................................................ . 410 1.. Naruszenie.umowy.(statutu).spółki.i.spółdzielni..... . 410 . X Spis treści 2.. Zwołanie.zgromadzenia.przez.tzw..kadłubowy.. zarząd......................................................................................... . 411 3.. Brak.kworum.lub.kwalifikowanej.i.bezwzględnej. większości.głosów................................................................. . 412 .§.3.. Ustalenie.nieistnienia.uchwały.zgromadzenia.spółki.. kapitałowej.i.spółdzielni........................................................................ . 414 . I.. Powództwo.o.ustalenie.nieistnienia.uchwały.. zgromadzenia.spółki.kapitałowej.i.spółdzielni................ . 415 1.. Legitymacja.procesowa.i.interes.prawny..................... . 415 A.. Zagadnienia.ogólne........................................................ . 415 B.. Możliwość.wytoczenia.powództwa.w.trybie.. KSH.a.istnienie.interesu.prawnego......................... . 417 C.. Legitymacja.procesowa.(i.interes.prawny).. byłych.wspólników.(akcjonariuszy)........................ . 419 D.. Interes.prawny.odwołanych.piastunów.spółki. kapitałowej.i.spółdzielni.............................................. . 421 2.. Termin.do.wniesienia.powództwa................................. . 422 3.. Inne.zagadnienia.procesowe............................................ . 422 . II.. Orzeczenie.ustalające.nieistnienie.uchwały.. zgromadzenia.spółki.kapitałowej.i.spółdzielni................ . 423 1.. Charakter.orzeczenia.ustalającego.nieistnienie.. uchwały..................................................................................... . 423 2.. Skutki.orzeczenia.ustalającego.nieistnienie.. uchwały..................................................................................... . 423 A.. Rozszerzona.prawomocność.orzeczenia.. ustalającego.nieistnienie.uchwały........................... . 423 B.. Ochrona.osób.trzecich................................................. . 424 . III.. Uwzględnienie.nieistnienia.uchwały.zgromadzenia.. spółki.kapitałowej.i.spółdzielni.z.urzędu............................ . 425 . I.. Nieistnienie.części.uchwały.zgromadzenia.spółki. kapitałowej.i.spółdzielni............................................................ . 426 .§.4.. Wnioski......................................................................................................... . 426 Podsumowanie ...................................................................................................... . 435 Indeks rzeczowy .................................................................................................. . 453 XI Wstęp Przedmiotem.niniejszej.monografii.są.sankcje.wadliwych.uchwał.zgro- madzeń.spółek.kapitałowych.i.spółdzielni..Tytułem.uwag.wstępnych.należa- łoby.w.pierwszej.kolejności.wyjaśnić,.dlaczego.poruszone.zagadnienie.może. być.przedmiotem.wspólnej.analizy.w.świetle.prawa.handlowego.jak.i.spół- dzielczego..Za.zasadnością.takiego.„wspólnego.podejścia”.przemawia.przede. wszystkim.to,.że.wiele.instytucji.prawa.handlowego.i.spółdzielczego.wykazu- je.znaczne.podobieństwo1..Dotyczy.to.zwłaszcza.regulacji.przyjętej.dla.wadli- wych.uchwał.zgromadzeń.spółek.kapitałowych.i.spółdzielni..Niektóre.przepi- sy.zostały.w.tym.względzie.sformułowane.w.analogiczny.sposób..Wspólne.są. także.pojawiające.się.problemy.konstrukcyjne.i.teoretyczne,.w.tym.zwłaszcza. dotyczące.charakteru.prawnego.uchwał.kolegialnych.organów.jednostek.orga- nizacyjnych.(osób.prawnych).i.sankcji.przewidzianej.dla.poszczególnych.po- staci.wadliwości..Przenikanie.się,.w.analizowanym.tu.względzie,.prawa.hand- lowego.i.spółdzielczego.zdaje.się.potwierdzać.także.orzecznictwo,.w.którym. odwołania.do.dorobku.wykształconego.w.obu.pokrewnych.dziedzinach.pra- wa.są.stosunkowo.częste..Zjawisko.to.dotyczy.zresztą.nie.tylko.zagadnień.bę- dących.przedmiotem.niniejszej.monografii2. Poza.tym.za.zasadnością.wspólnego.potraktowania.problematyki.sank- cji.wadliwych.uchwał.zgromadzeń.spółek.kapitałowych.i.spółdzielni.prze- mawia.także.istotne.konstrukcyjne.podobieństwo.łączące.spółki.kapitałowe. i.spółdzielnie..W.obu.bowiem.wypadkach.mamy.do.czynienia.z.osobą.prawną. typu.korporacyjnego..Przez.pojęcie.korporacji.rozumie.się.zwykle.zrzeszenie. (związek).podmiotów.prawa.cywilnego,.którego.celem.jest.realizacja.okreś- lonych.(wspólnych).zadań,.z.reguły.o.charakterze.gospodarczym3..Substratem. korporacji.są.zatem.jej.członkowie4..Zrzeszeniowy.charakter.korporacji.nie. przekreśla.jednak.znaczenia.innych.jej.składników..Zarówno.bowiem.spółka. 1.Pogląd. taki. został. wyrażony. w. doktrynie.. Por.. K. Pietrzykowski,. Spółdzielnia. a.spółka.handlowa,.cz..I,.PUG.1991,.Nr.6,.s..65. 2.Por..dla.przykładu.uchwałę.składu.siedmiu.sędziów.SN.z.14.9.2007.r..(III.CZP.31/07,. OSNC.2008,.Nr.2,.poz..14). 3.Należy.jednak.zwrócić.uwagę.na.to,.iż.ustawodawca.zezwolił.na.powołanie.spółki. (z.o.o.).w.każdym.celu.prawnie.dopuszczalnym,.nie.tylko.zaś.w.celu.o.charakterze. stricte.gospodarczym. 4.Cecha.ta.odróżnia.korporację.od.zakładu.i.fundacji,.których.substratem.jest.ma- jątek. XII Wstęp kapitałowa,.jak.i.spółdzielnia.mają.swój.własny.–.i.odrębny.od.uczestników. korporacyjnej.osoby.prawnej.–.majątek1..Konsekwencją.wspomnianego.wy- odrębnienia.majątkowego.jest.także.i.to,.że.za.zobowiązania.korporacji.odpo- wiada.ona.wyłącznie.swoim.majątkiem..Zasada.taka.statuowana.jest.wprost. w.art..151.§.4.i.art..301.§.5.KSH2,.a.także.w.art..19.§.3.PrSpółdz3..Wyrazem. odrębności.korporacji.jest.wyposażenie.jej.w.zdolność.prawną,.a.w.konse- kwencji.uznanie.korporacyjnej.osoby.prawnej.za.odrębną.od.jej.uczestników. osobę.prawną. Dalej,.istotną.cechą.wspólną.spółki.kapitałowej.i.spółdzielni,.a.więc.osoby. prawnej.typu.korporacyjnego,.jest.także.to,.że.na.jej.funkcjonowanie.–.przez. cały.czas.istnienia.korporacji.–.mogą.wywierać.wpływ.osoby,.które.wchodzą. w.jej.skład..W.strukturze.organizacyjnej.spółki.i.spółdzielni.wyróżnia.się.zatem. (walne).zgromadzenie.wszystkich.osób.tworzących.daną.jednostkę..Różny.jest. jednak.nieco.zakres.uprawnień.członków.spółdzielni.i.udziałowców.spółki.. Jak.powszechnie.przyjmuje.się.w.doktrynie,.spółka.kapitałowa.jest.korporacją. o.kapitałowym.charakterze..Pozycja.udziałowca.spółki.jest.zatem.uzależniona. od.wielkości.udziału,.jaki.w.kapitale.zakładowym.stanowi.jego.wkład4..Zasada. 1.Z.całą.stanowczością.wypada.podkreślić,.iż.zaprezentowany.pogląd.pozostaje.aktu- alny.także.w.prawie.spółdzielczym..Do.odmiennych.wniosków.w.tym.względzie.mogłoby. skłaniać.brzmienie.art..3.PrSpółdz,.zgodnie.z.którym.majątek.spółdzielni.jest.prywatną. własnością.jej.członków..Jak.trafnie.jednak.wskazał.SN.w.wyroku.z.9.7.2003.r..(III.KK. 334/02,.OSNwSK.2003,.Nr.1,.poz..1520),.wspomniany.przepis.nie.pozbawia.spółdzielni. własności.jej.majątku.i.nie.czyni.spółdzielców.współwłaścicielami.w.rozumieniu.prawa. cywilnego,.a.jedynie.zalicza.własność.należącą.do.spółdzielni,.jako.osoby.prawnej,.do. kategorii.własności.prywatnej,.a.nie.jak.ongiś.spółdzielczej. 2.Na.mocy.tych.przepisów.udziałowcy.spółki.nie.odpowiadają.–.co.do.zasady.–.za. jej.zobowiązania..Ustawa.wprowadza.jednak.od.powyższej.zasady.pewne.wyjątki..Por.. dla.przykładu.art..13.§.2.KSH..Poza.tym.odpowiedzialność.udziałowca.za.zobowiązania. spółki.może.też.wystąpić.w.razie.nadużycia.instytucji.osoby.prawnej..Szerzej.na.temat. zob. T. Targosz,.Nadużycie.osobowości.prawnej,.Kraków.2004,.s..236.i.n. 3.Na.mocy.tego.przepisu.członek.spółdzielni.nie.odpowiada.wobec.wierzycieli. spółdzielni.za.jej.zobowiązania. 4.Por..J. Frąckowiak,.[w:].S. Włodyka.(red.),.Prawo.spółek.handlowych,.t..2B,.Warszawa. 2007,.s..39,.Nb.41;.M. Tarska,.Spółka.z.ograniczoną.odpowiedzialnością..Istota..Ustrój.. Funkcjonowanie,.Warszawa.2003,.s..314.i.n.;.J. Okolski, J. Modrzejewski, Ł. Gasiński,. Natura.stosunku.korporacyjnego.spółki.akcyjnej,.PPH.2000,.Nr.8,.s..13;.A. Szumański,. Ograniczona.wolność.umów.w.prawie.spółek.handlowych,.[w:].Księga.pamiątkowa.dla. uczczenia.pracy.naukowej.Profesora.Kazimierza.Kruczalaka,.t..,.Gdańsk.1999,.s..412.. Obowiązywanie.powyższej.zasady.uzasadnione.jest.przede.wszystkim.tym,.że.wielkość. wkładu.wniesionego.na.kapitał.zakładowy.wyznacza.poziom.ryzyka,.jakie.dany.udziało- wiec.jest.w.stanie.ponieść.w.związku.z.uczestnictwem.w.spółce,.i.–.co.się.z.tym.wiąże. –.wysokość.swoistej.premii.za.podjęcie.takiego.ryzyka.w.postaci.odpowiednio.większej. siły.głosu,.a.także.prawa.do.udziału.w.majątku.spółki,.wynikającego.z.odpowiednio. większej.liczby.posiadanych.akcji.lub.udziałów.(względnie.większej.wartości.nominalnej. udziałów.w.przypadku.udziałów.o.nierównej.wartości)..Por..M. Romanowski,.Zasada. jednakowego.traktowania.udziałowców.spółki.kapitałowej,.cz..I,.PPH.2005,.Nr.1,.s..9. XIII Wstęp ta.–.zwana.zasadą.proporcjonalności.–.oznacza,.że.wspólnikowi.(akcjonariu- szowi).przysługuje.tyle.praw,.ile.wynosi.jego.udział.w.kapitale.zakładowym. Nieco. odmiennie. przedstawia. się. sytuacja. w. wypadku. spółdzielni,. gdzie.prawa.i.obowiązki.wynikające.z.członkostwa.w.spółdzielni.są.równe1.. Wspomniana.zasada.nie.może.jednak.prowadzić.do.nadmiernych.uogólnień;. w.orzecznictwie.spółdzielczym.rozróżnia.się.bowiem.precyzyjnie.równość. bezwzględną.(której.przejawem.jest.m.in..zasada.„jeden.członek.–.jeden.głos”). i.równość.względną.(znajdującą.wyraz.m.in..w.zasadzie.„zwrotu.od.zakupów”)2.. Poza.tym.także.w.spółdzielni.istnieje.obowiązek.wniesienia.wpisowego.i.za- deklarowanych.udziałów3..Występujące.odmienności.nie.mają.zatem.funda- mentalnego.charakteru.i.nie.podważają.zasadności.prowadzenia.wspólnych. badań.w.odniesieniu.do.problematyki.wadliwych.uchwał.zgromadzeń.zarów- no.spółek,.jak.i.spółdzielni. W.niniejszej.monografii.w.pierwszej.kolejności.podjęto.problematykę.wad- liwości.czynności.prawnych.i.jej.sankcji.(rozdział.1)..Rozważania.takie.należy. jednak.poprzedzić.analizą.charakteru.prawnego.uchwał.kolegialnych.organów. korporacyjnych.osób.prawnych,.prowadzoną.w.celu.rozstrzygnięcia,.czy.wspo- mniane.uchwały.mogą.być.kwalifikowane.jako.szczególna.postać.czynności. prawnych..Kwestia.ta.wpływa.bowiem.w.zasadniczy.sposób.na.kształt.i.kieru- nek.dalszych.dociekań.naukowych..W.pierwszym.rozdziale.rozprawy.przed- stawiono.również.typologię.sankcji.wadliwych.czynności.prawnych,.a.także. mechanizm.stosowania.najważniejszych.z.nich..Pierwszy.rozdział.monografii. ma.zatem.charakter.wstępny..Wydaje.się.on.jednak.niezbędny.z.punktu.wi- dzenia.dalszych.rozważań..Nie.można.bowiem.przystąpić.do.pogłębionej.ana- lizy.problematyki.sankcji.wadliwych.uchwał.bez.uświadomienia.sobie.natury. uchwały.(tj..przedmiotu.sankcji),.a.także.charakteru.(istoty).poszczególnych. sankcji.prawa.materialnego. W.dalszym.toku.opracowania.przyrównano.ustalenia.poczynione.w.pierw- szym.rozdziale.do.regulacji.przyjętej.w.prawie.handlowym.i.spółdzielczym.co. do.wadliwych.uchwał.zgromadzeń.spółek.kapitałowych.i.spółdzielni..Kolejne. rozdziały,.prezentujące.już.problematykę.poszczególnych.sankcji,.zostały.po- dzielone.z.uwzględnieniem.kryterium.intensywności.sankcji,.przewidzianej. dla.danego.typu.wadliwości.uchwały..Mowa.jest.w.nich.kolejno.o.nieważno- ści.względnej.(wzruszalności),.nieważności.z.mocy.prawa.(nieważności.bez- względnej).i.o.zjawisku.najdalej.idącym,.tj..o.nieistnieniu.uchwały.(negotium non existens)..Wypada.jednak.wyraźnie.zaznaczyć,.że.owo.„nieistnienie”.nie. jest.sankcją.prawa.materialnego..W.tym.bowiem.wypadku.nie.mamy.do.czy- 1.Por..art..18.§.1.PrSpółdz. 2.Zob..w.tej.kwestii.szerzej.wyr..SN.z.20.6.2007.r..(.CSK.125/07,.Biul..SN.2007,.Nr.11).. Jak.wskazał.SN.w.tym.orzeczeniu,.zasada.równości.praw.wynikających.z.członkostwa.nie. oznacza,.że.wszyscy.członkowie.mają.takie.same.udziały.w.nadwyżce.bilansowej. 3.Por..art..19.§.1.PrSpółdz. XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Sankcje wadliwych uchwał zgromadzeń spółek kapitałowych i spółdzielni
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: