Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00200 006557 18984530 na godz. na dobę w sumie
Sardynia. Travelbook. Wydanie 3 - książka
Sardynia. Travelbook. Wydanie 3 - książka
Autor: Liczba stron: 224
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-4511-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po kontynentach i regionach
Porównaj ceny (książka, ebook (-35%), audiobook).

Sardynia to wyspa, którą można zwiedzać tygodniami, a mimo to opuszczać ją z odczuciem niedosytu. Tajemnicze relikty cywilizacji prehistorycznych i niezliczone zabytki późniejszych epok odnajdziemy tu niemal na każdym kroku. A to dopiero początek atrakcji: złociste plaże, dzikie pasma górskie, kolorowe święta i festy oraz znakomita śródziemnomorska kuchnia zakrapiana wybornymi oliwą i winem - wszystko to może sprawić, że stracimy dla Sardynii głowę...

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Sardynia Autorka przewodnika: Agnieszka Fundowicz W przewodniku wykorzystano także teksty Agnieszki Masternak, Bereniki Wilczyńskiej i Beaty Garncarskiej Aktualizacja: Mariusz Miodek Redaktor prowadzący: Paweł Sondej Redakcja: Jacek Okarmus Korekta: Mariusz Miodek Redakcja techniczna: Katarzyna Leja, Sabina Binek Źródło pochodzenia danych kartograficznych: OSM (www.openstreetmap.org) Skład: Michał Sapeta Projekt okładki: Ewa Jarocka; materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLC. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej pu- blikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autorki oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za zwią- zane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autorki oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania infor- macji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel.: 32 2309863 e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: http://bezdroza.pl/user/opinie/?besat3 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie III ISBN: 978-83-283-4511-9 Copyright © Helion, 2018 • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność 3 I C Ś E R T I S P S Spis treści ATRAKCJE SARDYNII _______________________________________8 INFORMACJE PRAKTYCZNE ________________________ 13 PRZED WYJAZDEM _______________________________________ 14 Wybór czasu podróży __________________________________________ 14 Źródła informacji ______________________________________________ 16 Formalności _________________________________________________ 17 DOJAZD ________________________________________________20 Podróż samolotem ____________________________________________ 20 Podróż samochodem i promem __________________________________ 22 NA MIEJSCU _____________________________________________ 24 Podróżowanie po Sardynii _______________________________________ 24 Noclegi _____________________________________________________ 29 Wyżywienie _________________________________________________ 31 Aktywny wypoczynek __________________________________________ 33 INFORMATOR A–Z ________________________________________ 35 INFORMACJE KRAJOZNAWCZE ___________________ 47 KRAJOZNAWCZE ABC _____________________________________48 Geografia ___________________________________________________ 48 Klimat ______________________________________________________ 51 Przyroda ____________________________________________________ 51 Ochrona dziedzictwa naturalnego ________________________________ 54 SPOŁECZEŃSTWO ________________________________________ 62 Vero Sardo, czyli jaki jest prawdziwy Sardyńczyk ______________________ 62 La limba sarda (język sardyński) ___________________________________ 64 Problemy współczesnej Sardynii __________________________________ 66 Święta i festiwale______________________________________________ 67 KULTURA I SZTUKA _______________________________________ 75 Cywilizacja nuragijska __________________________________________ 75 Muzyka tradycyjna ____________________________________________ 77 KUCHNIA _______________________________________________ 78 Zapach sardyńskiego chleba _____________________________________ 78 Jagnięcina z certyfikatem i pieczone prosięta ________________________ 79 Oliwki ______________________________________________________ 80 Sardyńskie makarony __________________________________________ 81 Kup książkę Poleć książkę 4 I C Ś E R T I S P S Od sardynek do bottargi – ryby w kuchni sardyńskiej __________________ 81 Sardyńskie słodkości ___________________________________________ 84 Zafferano di Sardegna D.O.P. _____________________________________ 86 Il mirto di Sardegna ____________________________________________ 87 Zsiadłe mleko gioddu __________________________________________ 88 ZWIEDZANIE SARDYNII ______________________________89 Cagliari _____________________________________________________ 90 Nora _______________________________________________________ 98 CARBONIA-IGLESIAS _____________________________________ 100 Kopalnie w prowincji Carbonia-Iglesias ________________________ 100 Park Geomineralny Sardynii _________________________________ 101 Grotta di San Giovanni _____________________________________ 101 Carbonia ___________________________________________________ 102 Monte Sirai _________________________________________________ 104 Świątynia Antas ______________________________________________ 106 Grotta di Su Mannau __________________________________________ 108 Pan di Zucchero ______________________________________________ 109 Isola Sant’Antioco ____________________________________________ 110 BARUMINI I PŁASKOWYŻ GIARA DI GESTURI _________________ 112 Barumini ___________________________________________________ 113 Płaskowyż Giara _____________________________________________ 115 X Wyspa tajemnic _______________________________________ 116 ZATOKA ORISTANO ______________________________________ 126 Cabras _____________________________________________________ 126 San Salvatore _______________________________________________ 128 San Giovanni di Sinis __________________________________________ 129 Tharros ____________________________________________________ 130 Oristano ___________________________________________________ 133 RIWIERA KORALOWA ____________________________________ 134 Alghero ____________________________________________________ 135 Grota Neptuna ___________________________________________ 139 Bosa ______________________________________________________ 141 Bosa Marina ______________________________________________ 145 WYBRZEŻE PÓŁNOCNO-ZACHODNIE _______________________ 147 Castelsardo _________________________________________________ 147 Skała Słonia _______________________________________________ 150 Kup książkę Poleć książkę 5 I C Ś E R T I S P S Sassari _____________________________________________________ 151 Kościół Najświętszej Trójcy od Łaciatej Krowy _____________________ 154 Monte d’Accoddi ___________________________________________ 155 Aggius ___________________________________________________ 156 ARCHIPELAG MADDALENY ________________________________ 157 SZMARAGDOWE WYBRZEŻE ______________________________ 161 X Sardyńskie herbarium __________________________________ 166 WYBRZEŻE BARONII _____________________________________ 170 Wybrzeże Siniscoli, Budoni i San Teodoro __________________________ 170 Posada ____________________________________________________ 174 Galtellì ____________________________________________________ 177 Orosei _____________________________________________________ 177 BARBAGIA I PARK NARODOWY ZATOKI OROSEI I GÓR GENNARGENTU _________________________ 179 Oliena _____________________________________________________ 179 Su Gologone ____________________________________________ 184 Valle di Lanaitho __________________________________________ 186 Dorgali ____________________________________________________ 190 Cala Gonone ____________________________________________ 191 Grotta del Bue Marino _____________________________________ 193 Serra Orrios _____________________________________________ 194 Grotta di Ispinigoli ________________________________________ 195 Gola di Gorropu __________________________________________ 197 Mamoiada __________________________________________________ 197 X Murale _______________________________________________ 200 Gavoi ______________________________________________________ 206 Nuoro _____________________________________________________ 207 Góra Ortobene ____________________________________________ 211 Lollove __________________________________________________ 211 Bitti _____________________________________________________ 211 PANORAMICZNE TRASY SARDYNII _________________________ 212 Dorgali – Baunei _____________________________________________ 212 Bosa – Alghero ______________________________________________ 213 Strada di Muravera ___________________________________________ 214 SŁOWNICZEK POLSKO-WŁOSKI ____________________________ 217 INDEKS ________________________________________________ 221 Kup książkę Poleć książkę NAJCENNIEJSZE ZABYTKI, ŚWIADECTWA KULTURY Budowle romańskie i przedromańskie Kościół św. Jana w San Giovanni di Si- nis (bizantyjski), bazylika św. Saturnina w Cagliari (bizantyjska), Torre dell’Elefante i Torre di San Pancrazio w Cagliari, bazylika św. Gawina w Porto Torres, kościół św. Pio- tra w Bosie, katedra w Santa Giusta, Basilica di Saccargia w Codrongianos. Atrakcje Sardynii Kup książkę Poleć książkę Zamki, twierdze, bastiony Castello della Fava w Posadzie, zamek Malaspina w Bosie, zamek w Castelsardo, warowny gród Alghero (z zachowanymi w 70 murami obronnymi), bastion Sa- int Remy w Cagliari. Zespoły staromiejskie Dzielnica Casteddu w Castelsardo, dziel- nice Sa Costa i Sas Conzas w Bosie. Zabytki i stanowiska archeologiczne Święte źródła Santa Cristina w Paulilatino i Su Tempiesu w Orune, ruiny fenicko- -punickiego miasta Tharros, forteca Monte Sirai – odbudowana przez Rzymian kar- tagińska świątynia boga Babai w dolinie Antas, „grobowce olbrzymów” w Fonni, koło Dorgali (Sa Ena ‘e Thomes) oraz w po- bliżu Arzacheny, grobowce zwane domus de janas (domy wróżek) rozsiane po całej Sardynii, osady nuragijskie: Su Nuraxi koło Barumini, Losa w Abbasanta, Serra Orrios koło Dorgali, Sa Sedda ‘e sos Carros w do- linie Lanaitho nieopodal Olieny. Kościoły gotyckie i inne Katedra Niepokalanej Marii Panny w Al- ghero, kościół św. Bartłomieja w Cagliari, kościół św. Franciszka w Alghero, katedra Sant’Antonio Abate w Castelsardo, kościół św. Katarzyny w Sassari (barok), kolegiata św. Anny w Cagliari (barok), kościół św. Mi- chała w Cagliari (barok), katedra św. Miko- łaja w Sassari (romanizm, gotyk, barok), ko- ściół Matki Boskiej Betlejemskiej w Sassari (gotyk, rokoko, neoklasycyzm). Kup książkę Poleć książkę NAJWIĘKSZE ATRAKCJE PRZYRODNICZE Parki narodowe ◆ Park Narodowy Zatoki Orosei i Gór Gen- nargentu, obejmujący tereny od wy- brzeża aż po najwyższe (1834 m n.p.m.) szczyty Sardynii; ◆ Park Narodowy Asinary; Asinara to wy- spa u północno-zachodnich brzegów Sardynii, znana z żyjących tu osiołków albinosów; ◆ Park Narodowy Archipelagu Mad- daleny, obejmujący wyspy zali- czane do najpiękniejszych na Morzu Śródziemnym. Inne obszary chronione ◆ Porto Conte – park regionalny obejmu- jący jeden z najpiękniejszych zakątków Sardynii – zatokę Porto Conte między ska- listymi przylądkami Capo Caccia i Punta Giglio (piękne plaże, skaliste klify, groty); ◆ Sinis – półwysep z ruinami starożytnego miasta Tharros i koloniami flamingów; ◆ Giara di Gesturi – płaskowyż, na którym żyją sardyńskie dzikie konie; ◆ Przylądek Coda Cavallo i granitowa wy- spa Tavolara; ◆ Stawy-laguny (m.in. Stagno di Cabras i Stagno di Cagliari) – objęte konwen- cją ramsarską obszary chroniące ptac- two osiadłe i migrujące; Kup książkę Poleć książkę Skalne cuda Roccia dell’Elefante (Skała Słonia) koło Ca- stelsardo, Roccia d’Orso (Skała Niedźwie- dzia) koło Palau, Pan di Zucchero (Głowa Cukru) koło Manui, Rocce Rosse (Czerwone Skały) koło Arbataksu, wąwóz Su Gorropu w górach Gennargentu. Kup książkę Poleć książkę Najciekawsze jaskinieGrotta di Ispinigoli, Grotta di Nettuno, Grotta del Bue Marino, Grotta di Su Mannau. MUZEA, EKSPOZYCJE Najciekawsze muzea Muzeum Archeologiczne w Cagliari, Mu- zeum Korala w Alghero, Muzeum Ma- sek Śródziemnomorskich w Mamoiadzie, Muzeum Koszykarstwa Śródziemnomor- skiego na zamku w Castelsardo, Sardyńskie Muzeum Etnograficzne w Nuoro, Muzeum Noża Sardyńskiego w Arbus, Muzeum Kul- tury Pasterskiej w Fonni. Inne ciekawe obiekty ◆ Stare kopalnie i inne nieczynne obiekty przemysłowe, zwłaszcza w prowincji Carbonia-Iglesias; ◆ Park „Sardegna in Miniatura” koło Baru- mini – przedstawiający w pomniejszeniu najważniejsze zabytki z różnych epok, współczesne budowle, a nawet pasma górskie i ciekawe sardyńskie skały. NIEZAPOMNIANE PRZEŻYCIA ◆ górska wędrówka do osady nuragijskiej Monte Tiscali ponad doliną Lanaitho ◆ spacer pośród murali w Orgosolo ◆ zjazd na nartach ze szczytu Bruncu Spina w górach Gennargentu ◆ widok świeżo okorowanych dębów korkowych ◆ koncert śpiewaków tenorowych w Olienie ◆ zejście do świętego źródła Su Tempiesu w okolicy Orune ◆ barwny karnawał w Mamoiadzie ◆ podróż Zieloną Kolejką (Trenino Verde) ◆ nocleg w niezwykłym hotelu Su Gologone ◆ podróż widokowymi trasami wzdłuż wybrzeży Sardynii ◆ spacer do grobowca olbrzymów Lu Coddu Vecchiu koło Arzacheny Kup książkę Poleć książkę Informacje praktyczne Kup książkę Poleć książkę 14 M E d Z A J Y w d E Z R P | E N Z C Y T K A R P E J C A M R O F N I Przed wyjazdem Do każdego wyjazdu musimy się przygoto- wać. Dotyczy to również podróży na stosun- kowo nieodległą włoską Sardynię. Kilka chwil spędzonych w domu nad przewodnikiem, zebranie podstawowych informacji o kraju i o tym, czego możemy się spodziewać po dojechaniu na miejsce, pozwoli uniknąć przykrych niespodzianek i w pełni cieszyć się urlopem. wybór czasu podróży Dominującym żywiołem na Sardynii, który wydaje się władać nawet ognistym Słoń- cem, jest wiatr – najbardziej charaktery- styczny element klimatu (i krajobrazu) wyspy. Mówi się, że Sardynia jest „sempre ventilata”; i rzeczywiście – zarówno na wybrzeżu, jak i wewnątrz wyspy zawsze czuje się powiew wiatru. Dwa charakterystyczne wiatry tej wyspy to mocny chłodny i suchy północno- -zachodni mistral (maestrale) i południowy lub południowo-wschodni, docierający tu znad Afryki lub Półwyspu Arabskiego, go- rący i suchy scirocco, przynoszący wysokie temperatury. Sardynia jest wyjątkowa pod każdym względem, także klimatycznym – właściwie każda pora roku jest odpowiednia na zwie- dzanie wyspy. Wybór zależy od tego, jak za- mierzamy spędzać tutaj czas. Jeśli chcemy nurkować w szmaragdowobłękitnym mo- rzu i wygrzewać się na licznych urokliwych, różnobarwnych plażach, wybierzmy lato, jeśli źle znosimy upały, a chcemy aktyw- nie spędzać czas – przyjedźmy tu w innej porze roku. Najlepszą porą na plażowanie i kąpiele morskie jest sardyńskie lato (od czerwca do września), ale nawet pod koniec marca, w kwietniu, maju i październiku często zda- rzają się słoneczne dni, pozwalające miło spędzić czas nad morzem (osobom zahar- towanym w Bałtyku woda w tych miesią- cach będzie wydawała się nadal ciepła). Okres, w którym piękna słoneczna pogoda Kup książkę Poleć książkę 15 M E d Z A J Y w d E Z R P | E N Z C Y T K A R P E J C A M R O F N I jest niemal pewna, to lipiec i pierwsza po- łowa sierpnia, ale plaże są wtedy bardzo za- tłoczone, a ceny wysokie. Szczególnie należy unikać połowy sierp- nia, bowiem 15 sierpnia obchodzone jest w całych Włoszech Ferragosto (łac. Feriae Augusti, czyli „wakacje [cesarza] Augusta”) – święto plonów o pogańskim, rzymskim pochodzeniu (można je porównać ze sło- wiańskimi dożynkami), które zbiega się z reli- gijnym świętem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Włosi wybierają właśnie sier- pień (a szczególnie tydzień, w którym ob- chodzone jest to święto) na wakacje. Wiąże się to też z panującymi wówczas uciążliwymi upałami, które zniechęcają do pracy. Więk- szość sklepów, firm, biur jest wtedy zamy- kana (chiuso per ferie). Włosi obowiązkowo świętują i masowo udają się na wypoczynek, co sprawia, że plaże i atrakcje turystyczne są oblegane. Ci, którzy chcą przede wszystkim po- dziwiać w pełnym rozkwicie bogactwo na- tury i uwielbiają piesze wędrówki, powinni odwiedzić Sardynię wiosną (kwiecień, maj), kiedy cała wyspa staje się intensywnie zie- lona, wszystko kwitnie, a powietrze przesyca woń ziół (w kolejnych miesiącach można się już spodziewać pożółkłej, wysuszonej na słońcu roślinności). Na zwiedzanie zabytków, obszarów ar- cheologicznych, większych miast Sardynii i wiosek położonych w górach w centrum wyspy najlepszymi porami roku są wiosna i jesień, a także zima (choć trzeba się liczyć z tym, że muzea i stanowiska archeologiczne poza sezonem letnim są otwarte krócej i rzadziej, a wiele atrakcji jest dostępnych tylko po wcześniejszym dokonaniu rezer- wacji). Jeśli decydujemy się na zwiedzanie Sardynii poza sezonem, koniecznie musimy się upewnić, czy dany obiekt, restauracja czy hotel są czynne w tych miesiącach. Ostatnio coraz więcej popularnych miejsc można odwiedzać przez cały rok (w okre- sie zimowym zmieniają się tylko godziny otwarcia). Osobom pragnącym poznać trady- cyjne święta i zwyczaje mieszkańców na- leży szczególnie polecić Wielkanoc i okres karnawału (od połowy stycznia do środy popielcowej), a także miesiące od wrze- śnia do grudnia, kiedy organizowany jest mający już wieloletnią tradycję cykl imprez Autunno in Barbagia (Jesień w Barbagii), pozwalający odkryć prawdziwe oblicze Sar- dynii. Warto też rozważyć przyjazd w okre- sie od maja do czerwca, kiedy odbywa się Wiosna w Ogliastrze, Baronii i Marghine (regiony północno-wschodniej Sardynii), choć i w innych miesiącach niemal zawsze można trafić na jakieś lokalne święto (zob. Święta i festiwale, s. 67). Miłośnicy wspinaczki, górskiej turystyki, jazdy konnej, sportów rowerowych powinni przyjechać wiosną, jesienią lub zimą. Na narty na Sardynię warto wybrać się w stycz- niu, lutym i marcu. Temperatury na Sardynii Miesiąc Styczeń Luty Marzec Kwiecień Maj Czerwiec Lipiec Sierpień Wrzesień Październik Listopad Grudzień Temp. min. [ºC] Temp. maks. [ºC] 6 7 9 10 14 18 20 21 17 15 11 8 14 15 17 20 23 28 30 32 28 23 19 16 Kup książkę Poleć książkę 48 C B A E Z C W A N Z O J A R K | E Z C W A N Z O J A R K E J C A M R O F N I Krajoznawcze ABC geografia Sardynia to po Sycylii druga co do wielko- ści wyspa Włoch i całego Morza Śródziem- nego. Od Korsyki dzieli ją 12 km, od wy- brzeży Afryki ok. 180 km, a od najbliższego włoskiego miasta na kontynencie – Argen- tario w Toskanii – ok. 190 km. Stolicą Sardy- nii jest Cagliari, a do najważniejszych miast oprócz stolicy należą: Sassari, Olbia, Nuoro, Oristano, Alghero. Wyspa podzielona jest na osiem prowincji: Olbia-Tempio, Cagliari, Nuoro, Sassari, Oristano, Ogliastra, Medio- -Campidano i Carbonia-Iglesias. Na wyspie funkcjonuje również historyczny podział na 29 subregionów (Barbagia, Gallura, Baronia, Campidano, Nurra i in.). Do przybrzeżnych wysp Sardynii należą: wyspy Archipelagu Maddaleny u północno-wschodniego wy- brzeża, Asinara na północnym zachodzie, San Pietro i Sant’Antioco na południowym zachodzie, a także mniejsze wyspy: Tavo- lara i Molara w pobliżu Olbii, Foradada obok przylądka Caccia, Ìsola dei Cavoli w okolicach przylądka Carbonara i wiele innych. Sardynię oblewają wody Morza Śród- ziemnego, w tym – od wschodu – będące jego częścią Morze Tyrreńskie. Sardyńskie wybrzeże to ok. 2 tys. km bardzo urozmaico- nej linii brzegowej, z plażami uchodzącymi za najpiękniejsze we Włoszech. Na północ- nym wschodzie, między Costa Smeralda a Costa Paradiso, dominują granitowe skały o fantazyjnych kształtach (np. Capo Testa), głęboko wcinające się w ląd zatoczki często z małymi, ukrytymi wśród granitów, cudow- nymi plażami. Śliczne są małe plaże wysp Ar- chipelagu Maddaleny. Im dalej na północny zachód, tym plaże stają się szersze, a skały granitowe ustępują miejsca trachitowym. Na południowym zachodzie w okolicy Costa Verde można podziwiać wysokie do 50 m, porośnięte makią piaszczyste wydmy (plaża Piscinas). Wybrzeża wysp Sant’Antioco i San Pietro są skaliste i urozmaicone. Południowa Costa del Sud to najbardziej dzikie plaże Sar- dynii, zwłaszcza południowo-zachodni pas między szmaragdową zatoką Chia a Ori- stano. Piękna i trudno dostępna jest część wybrzeża wschodniego między Orosei a Ar- batax. Do wielu niedostępnych zatoczek można dostać się tylko pieszo lub od strony morza. Często w stromych i wysokich klifach Kup książkę Poleć książkę 49 C B A E Z C W A N Z O J A R K | E Z C W A N Z O J A R K E J C A M R O F N I Sardynia w liczbach Pełna nazwa polska: Region Autono- miczny Sardynii Pełna nazwa oryginalna: Regione Auto- noma della Sardegna, Regione Autònoma de Sardigna Ustrój polityczny: region autonomiczny Włoch Języki urzędowe: włoski, sardyński Stolica: Cagliari Powierzchnia: 24 090 km² (rozciągłość południkowa: 270 km, rozciągłość rów- noleżnikowa: 145 km) Ludność: 1672 tys. Gęstość zaludnienia: 69 os./km² Główne miasta: Cagliari (158 tys.), Sas- sari (126,5 tys.), Quartu Sant’Elena (69 tys.), Olbia (55 tys.), Alghero (44 tys.), Nuoro (36 tys.), Oristano (32 tys.), Selargius, Car- bonia, Iglesias (po ok. 30 tys.) Długość linii brzegowej: 1849 km Najwyższy szczyt: La Marmora (1834  m n.p.m.) Domena internetowa: it. Prefiks: +39 070, 079, 0781-0785, 0789 znajdują się groty, m.in. Grotta di Nettuno na Capo Caccia, Bue Marino i Grotta del Fico w zatoce Orosei. Północno-wschodnie wy- brzeże to głównie długie piaszczyste plaże, tu i ówdzie urozmaicone urokliwymi grani- towymi skałami. Charakterystyczną cechą sardyńskiego wybrzeża są przybrzeżne stawy-laguny, które kiedyś były zmorą mieszkańców, ponie- waż zadomowił się w nich gatunek komara roznoszący malarię (dopiero po II wojnie światowej uporano się z tym problemem). Dzisiaj są to bogate ekosystemy, z siedliskami ptactwa (m.in. flamingów). Największe stawy przybrzeżne położone są głównie w rejonie Oristano: Stagno di Cabras (największy na wyspie), Santa Giusta i Marceddì, w rejonie Cagliari: Molentargius wraz z terenami pod- mokłymi, San Teodoro i inne mniejsze, znaj- dujące się na obszarach nizinnych. Na Sardynii znajduje tylko jedno natu- ralne jezioro. Jest nim Lago Baratz, urocze maleńkie jeziorko nieopodal Porto Ferro na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy. Pozostałe sardyńskie „jeziora” są wynikiem działalności człowieka. Największym sztucz- nym zbiornikiem na wyspie jest powstałe na początku XX w. Lago Omodeo (prowincja Kup książkę Poleć książkę 90 I I R A l g A C | I I N Y D R A S I E N A Z D E W Z I Cagliari Otoczone lagunami, nadmorskie Cagliari (Ca- steddu; ok. 158 tys. mieszkańców) jest stolicą Sardynii i największym ośrodkiem gospodar- czym i kulturalnym wyspy. Miasto szczyci się długą historią i wieloma cennymi zabytkami. historia Starożytne Karalis zostało założone przez Fe- nicjan w VIII–VII w. p.n.e., a następnie rozbu- dowane przez Kartagińczyków. Po pierwszej wojnie punickiej wraz z całą Sardynią i Kor- syką zostaje w 238 r. p.n.e. opanowane przez Rzymian. Za rządów Pizańczyków i Aragoń- czyków ukształtowała się główna dzielnica, Castello. Pozbawieni praw obywatelskich mieszkańcy żyli w otoczonych murami dziel- nicach Stampace i Villanova (dzisiaj jest to ścisłe centrum), a do Castella mogli wcho- dzić tylko za dnia. Mury zburzono w 1862 r. W epoce nowożytnej na wygląd miasta wpłynęła architektura piemoncka. warto zobaczyć Serce Cagliari – dzielnica Castello – leży pośrodku miasta na skalistym wzgórzu. Spacer można zacząć od wspinaczki scho- dami z Piazza Costituzione poprzez Bramę Lwów (Porta dei Leoni) do bastionu Saint Remy (można też wjechać windą). Bastion wzniesiono w stylu neoklasycznym w latach 1899–1902, wykorzystując pozostałości ba- stionów hiszpańskich. Składa się on z dwóch tarasów: Umberto I i Santa Caterina. Z tarasu Umberto I roztacza się piękna panorama na morze, laguny, Diabelskie Siodło (Sella del Diavolo) i góry. Stoi tu także neoklasyczny pałac Boyl (1840). Z bastionu w głąb dzielnicy prowadzi nas Via Università (stoi przy niej XVIII-wieczny budynek jednego z dwóch sardyńskich uni- wersytetów – założonego w 1626 r. Uniwer- sytetu Cagliari), którą dochodzimy do Wieży Słonia Torre dell’Elefante; czynne: codz. 10.00–20.00; bilety: 3 EUR, ulg. 2 EUR; obiekt Kup książkę Poleć książkę 91 I I R A l g A C | I I N Y D R A S I E N A Z D E W Z I może być czasowo zamknięty, zaprojektowa- nej przez Giovanniego Capulę i wzniesionej przez Pizańczyków w 1307 r. (Capula jest też autorem dwa lata starszej, bliźniaczej wieży San Pancrazio stojącej kilkaset metrów na północ, przy Piazza dell’Indipendenza). Na wystającej z fasady półce umieszczony jest rzeźbiony słoń – symbol miasta. Kierując się na wschód, możemy dojść do ulicy Alberta Lamarmory – przy któ- rej działają warsztaty rzemieślnicze i sklepiki z antykami – oraz, przechodząc np. przez ka- Piazza Carlo Alberto, do pobliskiej tedry Cattedrale di Santa Maria, Piazza Palazzo, www.duomodicagliari.it; zwiedza- nie: dni robocze 8.00–13.00 i 16.00–20.00, święta 8.00–13.00 i 16.30–20.30. Zbudowana w XIII w. w stylu romanizmu pizańskiego, w ciągu wieków była wiele razy przebudo- wywana, dzięki czemu dzisiaj możemy po- dziwiać mieszankę stylów, m.in. gotyckiego, barokowego i neoromańskiego. Wnętrze o trzech nawach wzbogacają polichromiczne marmury, rzeźby lwów i dwa rzeźbione pul- pity autorstwa Guglielma da Pisa (XII w.). Na Piazza Palazzo po prawej stro- nie katedry znajduje się Palazzo di Città z XIV w., który był siedzibą rządu miasta od średniowiecza aż do pierwszych lat XX w. W XVIII w. został odrestaurowany w stylu baroku piemonckiego. Dzisiaj mieści się tu- taj muzeum miejskie www.museicivi- cicagliari.it, czynne: 1 IX–31 V wt.–nd. 10.00– 18.00, 1 VI–31 VIII 10.00–21.00; bilet: 4 EUR, ulg. 2,50 EUR, bilet łączony z Muzeum Sztuki Sy- jamskiej i Miejską Galerią Sztuki: 8 EUR i 4 EUR, organizujące wystawy sztuki współczesnej. Natomiast po lewej stronie katedry wznosi się Pałac Królewski (Palazzo Reale lub Pa- lazzo Regio/Viceregio), zbudowany już za czasów panowania na wyspie Aragończy- ków w XIV w., jednak to rząd Piemontu roz- budował go i nadał mu dzisiejszy wygląd. ▲▲ Porta San Pancrazio Dziś w budynku mieści się siedziba prowincji Cagliari i prefektury (wstęp wolny). Po zwiedzeniu tej części miasta warto skierować się wzdłuż Via Martini do naj- ważniejszego kompleksu muzeów w Ca- gliari – Cittadella dei Musei. Przed wejściem na Piazza Arsenale zobaczymy drugą śre- dniowieczną wieżę – Torre di San Pan- crazio z 1305 r. Cittadella dei Musei na Piazza Arsenale to jeden z najważniejszych zespołów muze- alnych na wyspie. W jego skład wchodzą: Na- rodowe Muzeum Archeologicze, Pinakoteka, Muzeum Sztuki Syjamskiej i Muzeum Etno- graficzne – kolekcja Luigiego Cocca. Sama budowla to wzniesiona przez Hiszpanów cytadela, która za czasów piemonckich słu- żyła jako arsenał. Museo Archeologico Nazionale  www.museoarcheocagliari.benicul- turali.it; czynne: wt.–nd. 9.00–20.00; pn. zamkn.; kasa czynna do 19.15; bilet 7 EUR, ulg. 3,50 EUR, bilet łączony z Pinacoteca Nazionale – 9 EUR, w 1. nd. miesiąca wstęp wolny, to najbogatsze muzeum na Sardy- nii, które gromadzi zbiory z całej wyspy Kup książkę Poleć książkę 92 I I R A l g A C Via Vittorio Venet o Via G orizia | I I N Y D R Viale Tre A S nto E N A Z D E ameli W Z d o I I M ff r e Via Carloforte V ia R o m a Viale La Plaia Via Riva di Ponent e z okresu od neolitu do wczesnego śre- dniowiecza. Warto zobaczyć posążki Bo- gini-Matki, przedmioty ceramiczne z epoki przednuragijskiej, broń i statuetki z brązu z okresu cywilizacji nuragijskiej przedsta- wiające pasterzy, wojowników, kapłanów Via Basilicata oraz miniaturowe łodzie. Z kolei Pinacoteca Nazionale  www. pinacoteca.cagliari.beniculturali.it; czynne: wt.–nd. 9.00–20.00, kasę zamyka się o 19.15, bilet 4 EUR, ulg. 2 EUR, bilet łączony z Mu- seo Archeologico Nazionale: 9 EUR, gro- madzi dzieła współczesnej sztuki i rzeźby, obrazy malarzy katalońskich, flamandzkich a s u i C o c s e c n a r F e l a V i Via Dalmazia Viale M erello Tuvixeddu o l l e r e Viale M V i a O sl a v i a Viale Fra Ignazio Via Toscana Viale San Vincenzo V i a T o s c Ristorante Vecchia Fattoria Viale B u o n C a min o a n a Miejska Miejska Galeria Sztuki Galeria Sztuki Ogrody miejskie Ogrody miejskie Cittadella dei Musei Cittadella dei Musei San Lorenzo San Lorenzo e Pancrazio e Pancrazio Ruiny Ruiny amfiteatru amfiteatru rzymskiego rzymskiego nfiteatro A V ia S an V e tra n o V i a O t t o n e B a c a r e d d a Via Sant Alenixedda e t n a D a V i Ogród botaniczny Ogród botaniczny a i V STAMPACE STAMPACE Vi a T i g e lli o V i a l e S a n t I g C z a o n i orso Vittorio Emanu Via Goffredo M ameli ele II B B Sa Domu B B Sa Domu Cheta Cheta San Michele San Michele o t i n fi n I a i r o t t a r T Sa Domu Sarda Sa Domu Sarda ale d e Via Osp Sant’Efisio Sant’Efisio Santa Anna Santa Anna a t i r e h g r a t n a a M Via S V i a S a n t a C r o c e Down Down Town Town Via Sassari Wieża Słonia Wieża Słonia Uniwersytet Uniwersytet V i a Porcell PIAZZA PIAZZA INDEPENDENZA INDEPENDENZA Purissima Purissima CASTELLO CASTELLO a d d e r a c a B e n o t t O a i V B B Vista B B Vista Sui Tetti Sui Tetti Wieża Wieża św. Pankracego św. Pankracego a n Ele a n i g e R e l a i V Pałac Królewski Pałac Królewski Via Tiziano i R s t . C o u n t r y C u b l i R s t . I l B i r r i fi c o d i i C a g l i a r i , Via Pasquale Paoli i s e v o n e G ei d a V o r o m r a m o L a V i i s a l l e n a C Via San San Giuseppe Giuseppe Katedra Katedra Świętej Marii Świętej Marii Palazzo Palazzo di Città di Città Caffe degli Spiriti Caffe degli Spiriti Palazzo Valdes Palazzo Valdes Via Giuseppe Garibaldi Via Luigi Enaudi PIAZZA GARIBALDI PIAZZA GARIBALDI San Domenico San Domenico Via Alghero PIAZZA PIAZZA REPUBBLICA REPUBBLICA V i a G r a z i a D e l e d d a Via Ro m a Palazzo Civico Palazzo Civico Eno – Ristorante Eno – Ristorante Vineria Vineria San Agostino San Agostino Pałac Boyl Pałac Boyl AIG Hostel AIG Hostel Marina Marina Bastion Bastion Sant Remy Sant Remy Su Cumbidu Su Cumbidu Sardinia Domus Sardinia Domus MARINA MARINA Via Sard B B Antica B B Antica Residenca Marina Residenca Marina di Castello di Castello B B Il Girasole B B Il Girasole Santa Santa Eulalia Eulalia Ci Pensa Ci Pensa Cannas Cannas e g n a Via Lepanto ina Margherita g Brama Lwów Brama Lwów PIAZZA PIAZZA COSTITUZIONE COSTITUZIONE Santa Rosalia Santa Rosalia Ristorante Luigi Ristorante Luigi Pomata Pomata Via Gia c o m o Puccini e t n a D a i V i e n z c fi a r G o d u t S – A K A D . c a r p o B a z y l i k a i s a n k t u a r i u m N o s t r a S g n o r a d i i B o n a r i a Cimitero Cimitero Monumentale Monumentale di Bonaria di Bonaria Nostra Signora Nostra Signora di Bonaria di Bonaria V ia A n c ona o nin n o y S e n Via Sid Via San Lucifero Via Logudoro San San Saturnino Saturnino o r e t i i m C e a V l i Viale Bonaria Viale Arm Viale Cristoforo C ando Diaz olo m b o PIAZZA DEL CIMITERO PIAZZA DEL CIMITERO B B I l l d e M a r e P r o f u m o e R Viale Trattoria Lillicu Trattoria Lillicu B B Old Caralis B B Old Caralis l i C a g a r i – N e a p o l 300 m C a Cagliari gliari – Civitavecchia 0 Kup książkę Poleć książkę 93 I I R A l g A C | I I N Y D R A S I E N A Z D E W Z I i sardyńskich, herby, przedmioty sakralne, w tym także XV- i XVI-wieczne retabula pochodzące z sardyńskich kościołów (które stanowią najbardziej interesującą część kolekcji). Muzeum Sztuki Syjamskiej Museo d’Arte Siamese Stefano Cardu; www.muse- icivicicagliari.it; czynne: 1 IX–31 V wt.–nd. 10.00–18.00, 1 VI–31 VIII wt.–nd. 10.00–13.00 i 17.00–20.00, kasa jest zamykana 30 min przed zamknięciem muzeum; bilet 2 EUR, ulg. 1 EUR, bilet łączony z Palazzo di Città i Miejską Galerią Sztuki: 8 EUR i 4 EUR pre- zentuje wyjątkową w Europie kolekcję dzieł sztuki Wschodu: malowideł na jedwabiu, srebrnych monet, broni i statuetek z kości słoniowej z krajów dalekiej Azji, a zwłasz- cza z Tajlandii. Muzeum powstało w 1914 r., kiedy Stefano Cardu podarował część swojej kolekcji miastu. Warto także zwiedzić Muzeum Etno- graficzne – Collezione Luigi Cocco www.cagliariturismo.it, czynne: wt.– nd. 9.00–20.00, wstęp wolny. Kolekcja Luigiego Cocca to zbiór ok. 2 tys. przed- miotów związanych z kulturą sardyńską pochodzących głównie z 2. poł. XIX w. i 1. poł. XX w.; obejmuje m.in. 731 wyro- bów z tkanin i 1266 sztuk biżuterii, a także narzędzia, meble i rzeźby. Z cytadeli wzdłuż Viale Buon Cammino można udać się na spacer do ogrodów miejskich, gdzie znajduje się Miejska Ga- leria Sztuki Galleria Comunale d’Arte, Viale San Vincenzo 2; www.museicivicica- gliari.it; czynne: 1 IX–31 V wt.–nd. 10.00– 18.00, 1 VI–31 VIII wt.–nd. 10.00–20.00, kasa zamykana 30 min przed zamknięciem ga- lerii; bilet: 6 EUR, ulg. 2,50 EUR, bilet łączony z Palazzo di Citta i Muzeum Sztuki Syjamskiej 8 EUR i 4 EUR. Zgromadzone są tutaj obrazy XX-wiecznych sardyńskich artystów oraz kolekcja Francesca Paola Ingrao – obrazy i rzeźby reprezentujące sztukę włoską od połowy XIX po koniec XX w. Stampace jest jedną z dzielnic okalają- cych Castello, od średniowiecza zamieszki- waną przez bogatsze rodziny. Warto zatrzy- mać się w barokowym kościele św. Michała z końca XVIII w. Obok wejścia do świątyni znajduje się antyczna brama miejska (zacho- wano ją podczas rozbiórki murów miasta), a tuż przy bramie stoi wieża św. Michała (Torre di San Michele) z 1293 r. W Stampace znajdują się także ruiny amfiteatru rzymskiego Anfiteatro Ro- mano, Viale Sant’Ignazio da Laconi; www. beniculturalicagliari.it; czynne: codz. 10.00– 14.00 i 15.00–19.00; bilet 3 EUR, ulg. 2 EUR. Amfiteatr w Cagliari jest jednym z najważ- niejszych obiektów rzymskiej Sardynii; leży w naturalnej dolinie na południowym stoku wzgórza Buon Cammino i częściowo wykuty jest w skale. Pochodzi z przełomu I i II w. n.e. Mieściło się w nim 10 tys. widzów. W okolicy amfiteatru znajduje się zało- żony w 1865 r. ogród botaniczny Orto Botanico di Cagliari, Viale S. Ignazio da Laconi 9–11, www.ortobotanicoitalia.it/sardegna/ cagliari; czynne: IV–X wt.–nd. 9.00–18.00, XI–III wt.–nd. 9.00–14.00; wstęp: 4 EUR, ulg. 2 EUR. Zajmuje 5 ha, zaprojektowany i za- rządzany jest przez Uniwersytet w Cagliari. Obecnie znajduje się tutaj ok. 2 tys. gatun- ków roślin, pochodzących głównie z rejonu Morza Śródziemnego, a także rośliny tropi- kalne i sukulenty. Najbardziej znanym kościołem w dziel- nicy Stampace jest Chiesa di Sant’Efisio. Obecna barokowa konstrukcja kościoła po- chodzi z XVIII w., jednak pierwsza świątynia powstała w tym miejscu prawdopodobnie już w V w. Wzniesiono ją ponad jaskinią, w której za panowania Dioklecjana miał być więziony św. Efizjusz, zanim w 303 r. zginął męczeńską śmiercią w miasteczku Nora. Kup książkę Poleć książkę 100 Carbonia-Iglesias I S A S E l g I - A N o B R A C I | I I N Y D R A S I E N A Z D E W Z I O tym, że Sardynia jest kopalnią skarbów, można przekonać się najdobitniej w pro- wincji Carbonia-Iglesias, gdzie od 1998 r. realizowany jest projekt Parku Geomineral- nego Sardynii. Region ten obfituje w atrak- cje przyrodniczo-krajoznawcze: stare ko- palnie, niezwykłe jaskinie, zabytki z okresu dominacji fenicko-punickiej (jak świątynia Antas i forteca Monte Sirai), pomniki przy- rody (jak skała Pan di Zucchero) oraz piękne piaszczyste plaże: Piscinas, Portixeddu, Bug- gerru, Cala Domestica, Spiaggia di Mezzo i in. Niedaleko stąd także na wyspy Sant’An- tioco i San Pietro. kopalnie w prowincji carbonia-iglesias W latach 80. XX w., po około 8 tys. lat eksplo- atacji (niektóre złoża i wyrobiska znane były już w najdawniejszych czasach, w epoce nu- ragijskiej), zaczęto zamykać, jedną po drugiej, stare kopalnie Sardynii. Silnie zasiarczony węgiel kamienny z Sulcis okazał się ma- teriałem mało opłacalnym w wydobyciu, poza tym niezgodnym z dyrektywami eu- ropejskimi i protokołem z Kioto. Natomiast złoża ołowiu, cynku i miedzi wyczerpały się. Zainteresowanie stopniowo przeniosło się na glinę, kaolin i skaleń – surowce wy- korzystywane w przemyśle ceramicznym i przy produkcji materiałów ogniotrwałych. Najwięcej opuszczonych osad górni- czych, studni, szybów – miejsc ważnych nie tylko dla przemysłu wydobywczego, ale także dla całej historii i kultury Sardynii – pozostało w regionie Carbonia-Iglesias. Na szczęście to dziedzictwo, swoista „archeolo- gia przemysłowa”, nie zostało pozostawione same sobie (choć nadal jego utrzymanie i ochrona wymaga ogromnych środków i wielkiego nakładu pracy) – objęto je projek- tem Parku Geomineralnego Sardynii (www. parcogeominerario.eu). Kopalnie, ale przede wszystkim pracujący niegdyś w nich ludzie, „czarni od drobnego pyłu węglowego, który Kup książkę Poleć książkę 101 I S A S E l g I - A N o B R A C I | I I N Y D R A S I E N A Z D E W Z I wdzierał się do porów ich skóry od wczesnej młodości”, jak pisał Giuseppe Dessi w Paese d’ombre (Kraina cieni, pol. wyd. 1975), mają szansę nie popaść w zapomnienie. park geomineralny sardynii Park Geomineralny Sardynii (Parco Geomi- nerario Storico e Ambientale della Sardegna; www.parcogeominerario.eu) został założony w 1998 r. (z oficjalną siedzibą w Iglesias od 2001 r.), jako pierwsza tego rodzaju jednostka w Europie, powołana w 1997 r. przez UNESCO dla ochrony historii i środowiska stref wydo- bycia surowców mineralnych. Park obejmuje osiem głównych obsza- rów i ok. 2 tys. mniejszych stanowisk rozsia- nych po całej Sardynii. Niektóre z nich można już odwiedzać. Ze 169 kopalni aż 113 znaj- duje się w regionie Sulcis-Iglesiente-Guspi- nese. W 2006 r. pojawiło się wiele budzących kontrowersje ogłoszeń o sprzedaży kopalni (będących dziedzictwem kulturowo-histo- rycznym wyspy) osobom prywatnym, jednak z powodu małego zainteresowania i wysokich kosztów restauracji i utrzymania plany spełzły na niczym. Prace nad rewitalizacją trwają, jak np. te w kopalni siarki (Miniera di Su Zurfuru) pod Fluminimaggiore, finansowane ze środ- ków Unii Europejskiej. grotta di san giovanni Grotta di San Giovanni (Jaskinia Świętego Jana) znajduje się niedaleko miasteczka Do- musnovas. Ma 850 m długości i jest jedyną grotą, przez którą przebiega droga asfaltowa (do niedawna można było przejechać przez nią samochodem; obecnie jest zamknięta dla ruchu drogowego, ale można ją zwie- dzać bezpłatnie na piechotę). A warto, bo występujące tu formy naciekowe (stalaktyty i stalagmity) są równie ciekawe jak te znaj- dujące się w bardziej znanych (i płatnych) jaskiniach na Sardynii. Grota jest oświetlona. Kup książkę Poleć książkę 102 I A N o B R A C | I I N Y D R A S I E N A Z D E W Z I Carbonia To największe (30 tys. mieszkańców) i zara- zem najmłodsze miasto w regionie Iglesias- -Sulcis, zaprojektowane od podstaw w latach 1937–38 przez rząd faszystowski obok rozwi- jającej się intensywnie wielkiej kopalni Ser- bariu. Nazwa miasta pochodzi oczywiście od słowa carbone, co po włosku oznacza węgiel. Wiele budowli w mieście reprezentuje faszystowskie spojrzenie na architekturę. Dla osób zainteresowanych planowaniem przestrzennym i historią architektury od- wiedzenie tego miasta na pewno nie bę- dzie stratą czasu. Szczególnie warto przejść się na Piazza Roma – główny plac Carbonii, Noże z Arbus Będąc w okolicy Iglesias, warto wybrać się do miasteczka Arbus, by odwiedzić miej- scowego nożownika (il coltellinaio) i prze- konać się, że określenie to ma wydźwięk jak najbardziej pozytywny. W miasteczku od końca lat 70. działa Coltelleria Arburesa, zakład rzemieślniczy, w którym wytwa- rza się noże – przedmioty codziennego użytku sardyńskich pasterzy i rolników, bardzo często będące także unikatowymi dziełami sztuki. Najbardziej poszukiwanym wzorem jest nóż typowy dla tej okolicy, nazywany coltello a pancia, czyli… „nóż w brzuch” – staromodny, z trzonkiem wy- konanym z rogu i ostrzem w kształcie liścia lauru. Gama wyrobów pracowni w Arbus jest bardzo różnorodna, od prostych noży kuchennych po ozdobne noże dla kolek- cjonerów, z rzeźbionymi rogowymi ręko- jeściami przedstawiającymi jelenia, dzika, muflona, orła czy flaminga. Mogą one być doskonałą (choć na pewno nie najtańszą) pamiątką z Sardynii. Rzemieślnik, kolekcjoner i wielki miłośnik noży Paolo Pusceddu stworzył w Arbus Muzeum Noża Sardyńskiego Museo del Coltello Sardo; Via Roma 15; www.mu- seodelcoltello.it. Muzeum mieści się w od- restaurowanym XVIII-wiecznym domu. Można tu obejrzeć rekonstrukcję dawnego warsztatu nożownika z oryginalnym XIX- -wiecznym wyposażeniem. W czterech sa- lach wystawowych prezentowane są noże: zarówno stare, XVI-wieczne, jak i współcze- sne – wyraz artystycznej ekspresji rzemieśl- ników sardyńskich. Niezwykłymi ekspona- tami są dwa noże stworzone przez samego Paola Pusceddu, które znalazły się w Księ- dze rekordów Guinnessa. Jeden z nich, wpi- sany do księgi w 1986 r. jako największy nóż na świecie, ma 3,35 m długości i waży 86 kg; drugi, doceniony w 2002 r. jako najcięż- szy, waży 295 kg. Ostrze tego ostatniego wykonane jest ze stali nierdzewnej, a ręko- jeść z paduku – twardego, czerwonawego drewna otrzymywanego z afrykańskich drzew sandalinu. Z rzemieślniczej produkcji noży na Sardy- nii słynie także Pattada leżąca pomiędzy Sassari a Olbią. Sardynia To wyspa, którą można zwiedzać tygodniami, a mimo to opuszczać ją z odczuciem niedosytu. Tajemnicze relikty prehistorycznych cywilizacji i niezliczone zabytki późniejszych epok odnajdziemy tu niemal na każdym kroku. A to dopiero początek atrakcji! Złote plaże, dzikie pasma górskie, barwnie obchodzone święta, znakomita śródziemnomorska kuchnia, zakrapiana wybornymi oliwą i winem – wszystko to może sprawić, że dla Sardynii kompletnie stracimy głowę... Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże Ci najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne umożliwią staranne zaplanowanie podróży. Wyspa pełna tajemnic Malownicze krajobrazy Średniowieczne miasta Niesamowite nuragi Urzekające parki narodowe Specjały zdrowej kuchni ISBN 978-83-283-4511-9 ISBN 978-83-283-4511-9 9 788328 345119 C e n a 2 6 9 0 z ł ,
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Sardynia. Travelbook. Wydanie 3
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: