Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00098 003430 18772931 na godz. na dobę w sumie
Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha. Poradnik dla każdego - ebook/pdf
Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha. Poradnik dla każdego - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 377
Wydawca: Studio Astropsychologii Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8171-239-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> ogólne
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).

 

Głębokie stany medytacji (jhany) są niezwykle rzadko opisywane i nauczane, w związku z czym ta książka doskonale uzupełnia wszystkie pozostałe informacje, jakie można znaleźć w publikacjach poświęconych medytacjom. Oferuje jednocześnie coś, czego nie zaproponował nikt przed nią. Autor pisze o różnych stanach psychicznych i wizualizacjach z precyzją i wnikliwością, czerpiąc z własnych bogatych doświadczeń. Jest systematyczny i krok po kroku obala mity związane z medytacją oraz wyjaśnia, co tak naprawdę podczas niej zachodzi. Przekonasz się również, jak przydatne są jego spostrzeżenia dotyczące problemów, z jakimi spotykają się medytujący i co należy zrobić, aby je rozwiązać. Czas na skuteczną medytację!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Ajahn Brahm Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Poradnik dla każdego Przedmowa Jack Kornfield Redakcja: Mariusz Warda Skład: Anetta Piechowska Projekt okładki: Anetta Piechowska Tłumaczenie: Anna Jurga Wydanie I Białystok 2019 ISBN 978-83-8171-241-5 Tytuł oryginału: Mindfulness, bliss beyond: a meditator’s handbook Copyright © 2006 Ajahm Brahm © Copyright for this edition by Studio Astropsychologii, Białystok 2018 All rights reserved, including the right of reproduction in whole or in part in any form. Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych bez pisemnej zgody posiadaczy praw autorskich. Autor niniejszej pracy oświadcza, że nie należy jej traktować jako zbioru porad medycznych. Zaproponowane techniki nie są formą diagnozy ani leczenia dolegliwości fizycznych, emocjonalnych czy medycznych. Autor pragnie jedynie podzielić się z czytelnikiem informacjami o charakterze ogólnym, niekiedy niepotwierdzonymi, które mogą być częścią poszukiwania równowagi emocjonalnej i duchowej. Autor i wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za ewentualne konsekwencje stosowania przez czytelnika technik opisanych w książce. Czytelnik powinien skonsultować swój stan zdrowia z lekarzem lub innym profesjonalistą przed podjęciem jakichkolwiek działań na podstawie sugestii zawartych w tej książce, rysunku lub płynących z nich wniosków. Bądź na bieżąco i śledź nasze wydawnictwo na Facebooku. www.facebook.com/Wydawnictwo.Studio.Astropsychologii 15-762 Białystok ul. Antoniuk Fabr. 55/24 85 662 92 67 – redakcja 85 654 78 06 – sekretariat 85 653 13 03 – dział handlowy – hurt 85 654 78 35 – www.talizman.pl – detal strona wydawnictwa: www.studioastro.pl Więcej informacji znajdziesz na portalu www.psychotronika.pl PRINTED IN POLAND O książce Beztroska i sarkazm nie są cechami charakterystycznymi więk- szości pisarzy buddyjskich. Urodzony w Wielkiej Brytanii Ajahn Brahm stanowi fenomenalny wyjątek. Pomimo że medytacja uczy, aby niczego nie oczekiwać, gdyż to rodzi przywiązanie, Brahm głosi, że powinna ona nieść radość i błogość. Błogie stany medytacji (jhāny) nie są popularnym elementem nauki, zatem po- niższa książka stanowi cenne dopełnienie zatłoczonej już niszy. Brahm pobierał nauki tajskiej tradycji leśnej u mistrza buddyj- skiego Ajahna Chaha. Dzięki tym lekcjom dziś przekazuje nam to, co niewypowiedziane. Potrafi zrozumiale opisać różnorodne stany i wizualizacje mentalne z precyzją i przenikliwością, czer- piąc natchnienie z własnego doświadczenia. Działa systematycz- nie, krok po kroku, co pomaga zrozumieć zjawisko medytacji. Równie pomocny jest jego specyficzny sposób opisu ewentual- nych problemów, jakie mogą pojawić się w trakcie sesji, oraz ich rozwiązania. Trudno jest nauczać medytacji poprzez książki, lecz Brahm, były student Uniwersytetu Cambridge, spełnia swoje po- wołanie w roli nauczyciela. Książka ukazuje zarówno jego ener- giczne poświęcenie, jak i spokojne opanowanie. (...) To wspania- ły poradnik. − Publishers Weekly O książce Opowieści buddyjskie dla małych i dużych. Jedna z najlepszych książek o duchowości, jaka się pojawiła w 2005 roku. − Spirituality and Health Ajahn Brahm przędzie dobrą nić – w sumie sto osiem – opierając się na zasłyszanych historiach o naukach Ajahna Chaha, jednego z największych mistrzów tajskiej tradycji leśnej, oraz na własnych anegdotach. Klasyczne opowieści buddyjskie i tradycyjne porady pozwalają nam dobrze poznać nauczyciela. Dowiadujemy się też, dlaczego jego opowieści o buddyjskiej therawadzie przyciągają tak wielu ludzi. − Shambhala Sun Wierzymy anegdotom i opowieściom bardziej niż statystykom i teoriom. Nasz mózg i świadomość są tak zaprogramowane, aby czerpać głęboką i łatwą naukę z opowiadań, czego dowodem jest wspaniały zbiór stu ośmiu opowieści buddyjskich, zawierających subtelne, solidne i przenikliwe wskazówki. (...) Mają szczególny wydźwięk, kiedy delektujemy się nimi powoli. Ta wyborna kolek- cja trafi do szerokiej publiczności. − Publishers Weekly Mistrzowskie opowiadanie, pięknie i skutecznie powiązane z na- ukami dharmy. Opowieści są niekiedy prześmieszne, czasem przygnębiające, a często łączą w sobie obie te cechy. − Larry Rosenberg, autor Breath by Breath Tej książce pisane są pozaginane rogi, uwielbienie oraz czytanie na głos rodzinie i znajomym. Jesteśmy przekonani, że rozpadnie się ona pod presją twojej uwagi! − Mandala Ajahn Brahm jest niczym Seinfeld buddyzmu. − Sumi Loundon, wydawca Blue Jean Buddha: Voices of Young Buddhists Spis treści Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Skróty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Podziękowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Część I. Przyjemność medytacji Podstawowa metoda medytacji I . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Solidne podstawy z wykorzystaniem pierwszych czterech etapów medytacji Podstawowa metoda medytacji II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Trzy zaawansowane etapy medytacji, gdzie oddech staje się piękny Przeszkody medytacji I . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 Pierwsze dwie z pięciu przeszkód między tobą a głębszymi stanami medytacji – pożądanie zmysłowe i zła wola Przeszkody medytacji II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 Pozostałe trzy przeszkody – lenistwo i ociężałość, zniecierpliwienie i wyrzuty sumienia oraz zwątpienie Jakość uważności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 Uważność, strażnik bram oraz jak odnieść sukces w medytacji Jak różnorodność pomaga odświeżyć medytację . . . . . . . . . . . . 99 Medytacja, która bawi umysł, przegania nudę i rodzi radość Piękny oddech . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 Wstąpienie w głębokie stany medytacji – jhāny – oraz wgląd w oświecenie Cztery skupienia uważności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 Jak skupienie uważności pomaga dotrzeć do klejnotu w sercu lotosu Część 2. Poza błogość Jhāny I. Błogość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 „Piękny oddech”, od którego zaczyna się podróż Jhāny II. Błogość po dwakroć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 Nimitty, wrota do jhān Jhāny III. Błogość po trzykroć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 Jak wkroczyć w jhānę i jak to jest w środku Natura głębokiego wglądu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 Co powstrzymuje przed ujrzeniem prawdziwej natury rzeczy Jak umysł wspomagany głęboką medytacją odkrywa prawdę Głęboki wgląd, który wyzwala . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 Głęboki wgląd, który wszystko zmienia i prowadzi do oświecenia Oświecenie. Wstąpienie w strumień . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 Czym jest nibbāna (oświecenie) oraz jej pierwsze doświadczenie – wstąpienie w strumień Dalej, do pełnego oświecenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 Cztery etapy oświecenia i jak rozpoznać oświeconego człowieka Zakończenie. Ostateczne odrzucenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . 343 Znaczenie odpuszczania, potencjalne przywiązanie lub przeszkody oraz jak osiągnąć spokój i radość w pędzie życia Przypisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 367 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 Przedmowa Trzymasz w dłoniach użyteczny i wyrafinowany poradnik me- dytacji spisany przez mnicha z ogromnym doświadczeniem. Ajahn Brahm należy do mieszkańców Zachodu nowej gene- racji. Studiował, ćwiczył i opanował do perfekcji ważny zbiór nauk buddyjskich, które dziś oferuje oddanym uczniom z całego współczesnego świata. W książce znajdziesz kompletny zestaw nauk przydatnych w odkrywaniu i zgłębianiu techniki medytacji, celujących głównie w osiągnięcie tak zwanego wchłonięcia, czyli jhāny samādhi, oraz w przyjęcie wglądów, jakie mogą się z tym wiązać. Ajahn Brahm dokładnie i finezyjnie tłumaczy, jak przekształcać początkowe trudności i pokierować umysł ku ekscytacji, przy- jemności, światłu i głębokiej stabilności jhāny. Zwraca również uwagę na rozświetlenie pustki ego, co niesie ze sobą wyzwalające zrozumienie. To piękne nauki. Z przyjemnością uznaję owoc bogatego doświadczenia Ajahna Brahma za przewodnik dla uczniów medytacji. Autor przedstawia sposób rozwoju jhāny i wglądu jako metodę nauczania stosowaną przez samego Buddę. Z tego względu jest to najlepsza, wspania- ła metoda. Budda nauczał wielu innych, równie dobrych technik medytacji i angażował w tę naukę liczne wprawne środki, które pomagały jego uczniom w przebudzeniu. Thich Nhat Hanh, Da- lajlama, Ajahn Buddhadasa i Sunlun Sayadaw należą do obszer- nej grupy mistrzów, którzy oferują rozmaite i równie wyzwalające 9 poglądy. Wspólnie tworzą bogatą mandalę żywej dharmy, a Ajahn Brahm odkrywa jeden z jej ważnych aspektów. Zatem, do wszystkich, którzy są zainteresowani ćwiczeniami jhāny i zgłębianiem swojej buddyjskiej drogi: przeczytajcie książ- kę uważnie. Wypróbujcie przedstawione tu ćwiczenia. Dzięki tym bogatym i mądrym słowom można wiele zyskać, a dzięki do- świadczeniu, do którego wiodą – jeszcze więcej. Jak doradzają nam Budda i Ajahn Brahm: wypróbuj, zastosuj, czerp naukę, lecz nie trzymaj się tego kurczowo. Pozwól słowom poprowadzić się do wyzwolenia poza wszelkie przywiązanie, do definitywnego uwolnienia serca. Niech te nauki przyniosą zrozumienie, korzyści i błogosławieństwo wszystkim ludziom. Z wyrazami metty, Jack Kornfield Spirit Rock Center Woodacre, Kalifornia 2006 Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Skróty Skrót AN Dhp Tekst w języku palijskim Numeracja Aṅguttara Nikāya Dział i numer sutty Dhammapada Numer wiersza Dhp-a Dhammapada -aṭṭhakathā Tom i strona w wydaniu PTS (Pali Text Society) DN Dīgha Nikāya Ja Jātaka Miln Milindapañha MN Majjhima Nikāya Numer sutty, działu i wiersza w The long discourses of the Buddha Tom i strona w wydaniu PTS Rozdział i numer rozprawy w wydaniu PTS Numer sutty i działu w The middle length discourses of the Buddha 11 SN Sn Th-a Saṃyutta Nikāya Rozdział i numer sutty Sutta Nipāta Numer wiersza Paramatthadīpanī (Theragāthā -aṭṭhakathā) Tom i strona w wydaniu PTS Thag Theragāthā Thig Thengāthā Yd Vin Udāna Vinaya Vsm Visuddhimagga Numer wiersza Numer wiersza Rozdział i numer sutty Tom, rozdział i numer działu oraz podrozdziału w wydaniu PTS Rozdział i numer sutty w The path of purification Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Podziękowania Przede wszystkim dziękuję Cūlace Bhikkhu (dr. Jacobowi Meddinowi), który przekształcił swoją maleńką chatkę mnicha w coś na kształt pracowni z Trzeciego Świata. Mimo słabego zdrowia przez wiele miesięcy, długimi godzinami pracował, aby stworzyć pierwsze wersje zawartych tu instrukcji do czasopi- sma o dhammie wydawanego przez Buddyjskie Stowarzyszenie Zachodniej Australii. Moje podziękowania kieruję również do Rona Storeya, który przepisał ten manuskrypt tyle razy, że już pewnie zna go na pamięć, oraz do Nissarano Bhikkhu, który opracował indeks. Znacznie opóźnione podziękowania składam mojemu pierwszemu nauczycielowi medytacji, Nai Boonmanowi ze stowarzyszenia Samantha Society w Wielkiej Brytanii. Odkrył on przede mną piękno i znaczenie jhāny, kiedy jeszcze byłem długowłosym studentem Uniwersytetu Cambridge w 1970 roku. Wyrazy mojej nieskończonej wdzięczności chciałbym przede wszystkim skierować do nauczyciela, z którego instrukcjami szczęśliwie żyłem przez dziewięć lat w północno-wschodniej Tajlandii, Czcigodnego Ajahna Chaha. Nie tylko objaśnił mi ścieżkę wiodącą do wyzwolenia, lecz również sam zagłębił się w nią całym życiem, do ostatnich chwil. Dziękuję wszystkim pracownikom wydawnictwa Wisdom Publications, w tym Davidowi, Rodowi i mojemu wydawcy, Joh- nowi LeRoyowi, za ogromną pracę, jaką włożyli w ukończenie tej książki. Niech dobra karma da im dobre zdrowie, aby mogli jeszcze ciężej pracować przy mojej kolejnej książce. 13 Wstęp Pełny obraz Medytacja jest właśnie tym sposobem na odrzucenie. W medyta- cji skomplikowany świat zewnętrzny zostaje odrzucony, aby się- gnąć potężnego spokoju wewnętrznego. We wszystkich formach mistycyzmu i w wielu tradycjach duchowych medytacja jest drogą prowadzącą do czystego i silnego umysłu. Doświadczenie takiego niezmąconego i uwolnionego od świata umysłu jest nad- zwyczajną błogością, lepszą niż seks. Ćwiczenie medytacji wiąże się z ciężką pracą, przynajmniej na początku, lecz wytrwałość pomaga osiągnąć piękne i wymowne stany. Prawo natury mówi, że bez wysiłku nie można osiągnąć postępu. Osoba świecka, mnich czy mniszka – nikt do niczego nie dojdzie bez ciężkiej pracy. Sam wysiłek jednak nie wystarczy. Musi być on umiejętny, co oznacza skierowanie energii w odpowiednie miejsca i utrzymanie jej tam do zakończenia zadania. Umiejętny wysiłek nie spowalnia ani nie zawadza. W zamian wytwarza piękny spokój głębokiej medytacji. Cel medytacji Aby dowiedzieć się, gdzie skierować swój wysiłek podczas me- dytacji, należy dokładnie zrozumieć jej cel. Przeznaczeniem 15 medytacji jest piękna cisza, bezruch i jasność umysłu. Jeżeli po- trafisz to zrozumieć, wówczas przestrzeń, w którą powinieneś skierować swój wysiłek, oraz środki do osiągnięcia tego celu, staną się o wiele bardziej przejrzyste. Cała twoja praca powinna skupić się na osiągnięciu takiego stanu umysłu, który skłania się ku odrzuceniu. Jedno z wielu bardzo prostych, lecz jednocześnie głębokich stwierdzeń Buddy brzmi: „Medytujący, który czyni od- rzucenie swoim głównym celem, łatwo osiąga samādhę”, czyli uważne skupienie, cel medytacji (SN 48,9)1. Taka osoba osiąga stany wewnętrznej błogości niemal automatycznie. Budda mówił, że głównym czynnikiem pomagającym utrzymać głęboką medy- tację i wkroczyć w te potężne stany jest umiejętność odrzucania, odpuszczania i rezygnacji. Odrzucanie brzemienia W trakcie medytacji umysł nie powinien niczego gromadzić ani niczego się trzymać. W zamian należy dążyć do takiego stanu, w którym umysł będzie gotowy do odrzucenia i rezygnacji z ca- łego brzemienia. Codzienność każe nam dźwigać wiele obowiąz- ków jak ciężkie walizy, lecz w medytacji taki bagaż jest zbędny. W medytacji trzeba pozbyć się tyle balastu, ile się da. Potraktuj obowiązki i osiągnięcia jak przygniatające cię ciężary. Porzuć je dobrowolnie i nie oglądaj się za siebie. Podejście, które sprawia, że umysł jest skłonny do rezygnacji, doprowadzi do głębokiej medytacji. Już na początkowych eta- pach pracy sprawdź, czy potrafisz wytworzyć energię zrzeczenia się – chęci oddania przedmiotów. Kiedy oddasz coś w myślach, 16 Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Wstęp poczujesz lekkość i wolność. W medytacji odrzucanie objawia się etapowo, krok po kroku. Medytujący są niczym ptaki szybujące po niebie i sięgające wy- żyn. Ptaki nigdy nie fruwają z walizkami! Zręczny uczeń medytacji unosi się wolny od wszelkich ciężarów i wzlatuje na piękne szczyty swojego umysłu. Właśnie na takich wyżynach percepcji pojmie, na podstawie własnego bezpośredniego doświadczenia, znaczenie tego, co nazywamy „umysłem”. Jednocześnie zrozumie naturę tego, co nazywamy „jaźnią”, „Bogiem”, „światem”, „wszechświa- tem”, oraz wielu innych zjawisk. Tam następuje oświecenie – nie na płaszczyźnie myśli, lecz wśród strzelistych szczytów ciszy we- wnątrz własnego umysłu. Układ książki Pierwsza część książki, Przyjemność medytacji, jest przezna- czona dla tych, którzy potrzebują medytacji w celu złagodzenia konkretnych trosk życiowych, lecz ze względu na przeszkody czy niechęć nie zamierzają zagłębiać się w dalsze etapy i dążyć do stanów błogości i oświecenia. W pierwszej części pokazu- ję, że prawidłowo ćwiczona medytacja niesie ogromne pokłady przyjemności, nawet początkującym uczniom. Pierwszy i drugi rozdział przejrzyście i dokładnie opisują pierwsze kroki w me- dytacji. Są to zmodyfikowane wersje mojej skromnej broszury Podstawowa metoda medytacji2. Rozdziały trzeci i czwarty przed- stawiają przykłady problemów, jakie mogą pojawić się w trakcie medytacji, i pokazują, jak łatwo je rozwiązać, kiedy już zosta- ną zidentyfikowane. W rozdziałach piątym i szóstym w bardzo 17 szczególny sposób wyjaśniam pojęcie uważności, a następnie poszerzam repertuar medytującego o trzy kolejne techniki medy- tacji wspomagające drogę do wewnętrznego spokoju. Następnie, w rozdziałach siódmym i ósmym, przytaczam wybrane nauki Buddy, mianowicie rozważania na temat ānāpānasati (uważności oddechu) oraz satipaṭṭhāny (skupienia uważności), aby zweryfi- kować instrukcje z poprzednich rozdziałów i wzbogacić je o wni- kliwe słowa samego Buddy. Druga część, Poza błogość, oprowadza po świecie ponadcza- sowego buddyjskiego zachwytu. Znajdziesz tam opis medytacji, która dosłownie imploduje w najwyższą błogość jhāny, oraz ob- jaśnienie, jak stany odrzucenia unoszą zasłonę z naszych pięciu zmysłów, aby odkryć wspaniały świat umysłu, magicznego we- wnętrznego ogrodu, gdzie docieramy do oświecenia. Pierwsze trzy rozdziały tej części otwierają przed tobą świat niezmąconego umysłu. Szczegółowo opisują doświadczenie jhāny i przedsta- wiają precyzyjne instrukcje, jak osiągnąć te nadzwyczajne stany. Rozdziały dwunasty i trzynasty wzniosą cię jeszcze wyżej, na szczyty duchowych doświadczeń, dzięki objaśnieniu, jak wgląd oparty na jhānie otwiera bramy do sadu mądrości. W dwóch ostat- nich rozdziałach prezentuję, jak zadanie życia dociera do wielkie- go finału i przedstawiam precyzyjne i autentyczne dane na temat oświecenia oraz tego, jak je osiągnąć. Podsumowanie książki, Ostateczne odrzucenie, jest „wehiku- łem ponownego wejścia”, który przenosi czytelnika z pozaziem- skich światów jhāny i nibbāny na powrót do zwyczajnego życia. Nie obędzie się jednak bez ostatecznego skoku ku bezwarunkowo- ści, który będzie upamiętnieniem całej naszej wspólnej podróży. 18 Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Wstęp Jak korzystać z książki Książka służy trzem celom. Po pierwsze, jest kursem buddyjskiej medytacji. Ci, którzy przeczytają ją dokładnie i sumiennie zasto- sują się do zawartych tu instrukcji, otrzymają płynny i komplet- ny kurs medytacji w całości oparty na tradycji, a niekiedy nawet na słowach samego Buddy. Te wnikliwe tradycyjne nauki są tu przedstawione w sposób zgodny z myślą zachodnią. Po drugie, książka posłuży za poradnik rozwiązywania pro- blemów. Jej treść jest ułożona tak, aby pomóc pokonać konkretne problemy w praktyce. Jeżeli przeszkodę stanowi na przykład zła wola, wówczas czytelnik może przejść do rozdziału trzeciego, Przeszkody medytacji I, gdzie znajdzie porady, jak ćwiczyć me- dytację miłującej dobroci (mettā), aby ową złą wolę przezwycię- żyć. Inne porady dotyczące rozwiązywania problemów nie są tak popularne. Rozdział piąty, Jakość uważności, jest tego dobrym przykładem. Wskazówki, jak aktywować „strażnika bram”, który będzie monitorował i chronił twoją medytację, okażą się bezcenne. Trzecia funkcja książki polega na umożliwieniu czytelniko- wi zbadania tych aspektów medytacji buddyjskiej, o których wie najmniej. Rozdziały od dziewiątego do jedenastego, poruszające kwestię głębokich stanów błogości w medytacji (jhāna), prze- kazują informacje, które niełatwo znaleźć w innych źródłach. Chociaż jhāny są głównym fundamentem instrukcji buddyjskiej medytacji, nie są dziś dobrze rozumiane. Wysyłałem tę książkę wydawcy z lekką obawą. Kiedy pod ko- niec lat sześćdziesiątych zacząłem ćwiczyć medytację w Londy- nie, pewien przyjezdny japoński mnich zen powiedział do mnie: 19 „Zgodnie z prawem karmy każdy, kto pisze książkę na temat buddyzmu, spędzi swoje kolejne siedem żyć pod postacią osła”. Trochę mnie to zmartwiło. Bez względu na to, czy to prawda czy nie, jestem przekonany, że każdy, kto zastosuje się do przedsta- wionych tu instrukcji, uniknie wszelkich ponownych narodzin, nie tylko tych wśród długouchych osobników. W Mahāsaccaka Sutta (MN 36) Budda mówi: „Zastanawiałem się: czy mogłoby to [jhāna] być drogą do oświecenia? Następnie, zaraz po tym wspomnieniu, uświadomiłem sobie: to jest droga do oświecenia”3. Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Część 1 PRZYJEMNOŚĆ MEDYTACJI Podstawowa metoda medytacji I W tym rozdziale omówię cztery początkowe etapy medytacji. Być może będziesz chciał szybko przez nie przejść, lecz wówczas uwa- żaj. Jeżeli zbyt prędko postawisz pierwsze kroki, może się zdarzyć, że przygotowania nie zostaną zakończone. Taka praca przypomina konstrukcję domu na prowizorycznych fundamentach – budowla po- wstanie błyskawicznie, lecz równie szybko może runąć! Podejmiesz mądrą decyzję, jeżeli poświęcisz więcej czasu na zbudowanie so- lidnych podstaw. Potem, kiedy udasz się na wyższe piętra – błogie stany medytacji – fundamenty okażą się stabilne. Etap pierwszy. Świadomość chwili obecnej Lubię zaczynać nauczanie medytacji od porzucania bagażu prze- szłości i przyszłości. Być może pomyślisz, że to łatwe, lecz ta- kie nie jest. Porzucenie przeszłości oznacza zatrzymanie myśli o pracy, rodzinie, poświęceniach, obowiązkach, dobrych i złych chwilach z dzieciństwa i tak dalej. Porzucasz wszystkie prze- szłe doświadczenia, pokazując, że już się nimi nie interesujesz. W trakcie medytacji stajesz się kimś bez przeszłości. Nie myślisz o tym, gdzie mieszkasz, gdzie się urodziłeś, kim byli twoi rodzice ani o tym, jak wyglądało twoje wychowanie. Zrzekasz się całej tej historii. Jeśli medytujesz w grupie, wszyscy stają się jedno- ścią – tylko medytującymi, niczym więcej. Twoje doświadczenie w medytacji lub jego brak nie jest ważne. 23 Jeżeli porzucamy całą tę historię, stajemy się równi i wolni. Uwalniamy się od części zmartwień, percepcji i myśli, które nas ograniczają i powstrzymują przed osiągnięciem spokoju narodzo- nego z odrzucania. Każdy fragment naszej historii nareszcie się uwalnia, nawet wspomnienie tego, co się wydarzyło przed sekun- dą. Nic z tego, co się zdarzyło, nas nie obchodzi – odrzucamy to wszystko. To już nie rozbrzmiewa w naszej głowie. W takim stanie umysł jest jak pokój ze ścianami obitymi mięk- kim materiałem. Kiedy doświadczenie, percepcja lub myśl uderzą w taką ścianę, nie odbijają się. Zapadają się w nią i zatrzymują. Przeszłość nie rozbrzmiewa echem w naszej świadomości. Nie- którzy sądzą, że jeśli będą rozmyślać nad przeszłością, mogą się z niej w jakiś sposób uczyć i rozwiązać swoje problemy. Kiedy jednak spoglądamy w przeszłość, niezmiennie patrzymy przez zniekształconą soczewkę. Myślimy o konkretnym zdarzeniu, ja- kie ono było, a w rzeczywistości wszystko wyglądało zupełnie inaczej! Dlatego właśnie rodzą się kłótnie o to, co wydarzyło się zaledwie kilka chwil temu. Policja doskonale zna sytuacje, kiedy po wypadku drogowym, podczas przesłuchiwania dwóch naocznych świadków, każdy z nich, całkowicie szczerze, składa sprzeczne zeznania na temat tego samego zdarzenia. Kiedy uzmysłowimy sobie, jak zawodna jest nasza pamięć, przestaniemy przeceniać przeszłość. Możemy ją pogrzebać tak jak zmarłych. Zakopujemy trumnę lub kremuje- my ciało i już, gotowe. Nie należy trwać w przeszłości. Nie dźwigaj trumien pełnych martwych chwil. Jeżeli tak postępujesz, przygniatasz się cięż- kim brzemieniem, które tak naprawdę wcale do ciebie nie nale- ży. Kiedy porzucisz przeszłość, uwolnisz się w chwili obecnej. Przyszłość – lęki, obawy, plany, oczekiwania – ją również odrzuć. 24 Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Podstawowa metoda medytacji I Budda powiedział: „Wszystko, o czym myślisz, że takie będzie, zawsze będzie inne” (MN 113,21). Mędrcy nazywają taką przy- szłość niepewną, nieznaną i nieprzewidywalną. Zwykle nie warto przewidywać przyszłości, a w medytacji takie przewidywanie jest zawsze ogromną stratą czasu. Umysł jest wspaniały i dziwny Kiedy pracujesz z własnym umysłem, odkrywasz, że jest zgoła dziwny. Umysł jest zdolny do wspaniałych i nieoczekiwanych rzeczy. Medytujący, którym trudno osiągnąć stan wyciszenia umysłu, myślą niekiedy: „No znowu, kolejna godzina frustracji”. Niemniej jednak często dzieje się coś dziwnego: pomimo przewi- dywanej porażki osiągają bardzo spokojny stan medytacji. Nie tak dawno usłyszałem o pewnym mężczyźnie, który udał się na swój pierwszy dziesięciodniowy pobyt w ośrodku medyta- cyjnym. Po pierwszym dniu odosobnienia tak bardzo cierpiał, że poprosił o zgodę na powrót do domu. Nauczyciel odparł: „Zostań jeszcze jeden dzień, a ból zniknie, obiecuję”. Został zatem kolejny dzień, lecz ból tylko się pogorszył. Ponownie zażądał powrotu do domu. Nauczyciel powtórzył instrukcję: „Jeszcze tylko jeden dzień i ból odejdzie”. Mężczyzna został na trzeci dzień, lecz czuł coraz silniejszy ból. Jeszcze dziewięć razy, każdego wieczo- ru, chodził do nauczyciela i prosił, aby pozwolił mu wrócić do domu. Nauczyciel za każdym razem powtarzał: „Jeszcze tylko jeden dzień, a ból zniknie”. Ku ogromnemu zdziwieniu mężczy- zny, na pierwszej porannej sesji ostatniego dnia ból zniknął i nie powrócił. Mógł siedzieć długo, nie odczuwając żadnych boleści. Zadziwiła go cudowność własnego umysłu oraz umiejętność osiągnięcia takich niespodziewanych rezultatów. Zatem poznanie 25 przyszłości nie jest możliwe. Może ona okazać się bardzo dziw- na, niesamowita, całkowicie przekraczająca twoje oczekiwania. Podobne doświadczenia dają mądrość i odwagę, aby porzucić wszystkie myśli i nadzieje w kwestii przyszłości. Kiedy podczas medytacji myślisz: „Ile jeszcze minut zostało? Jak długo jeszcze muszę to znosić”, to oznaka błądzenia w przy- szłość. Ból może zniknąć w mgnieniu oka. Nie potrafisz tylko przewidzieć, kiedy to nastąpi. Podczas pobytu w odosobnieniu medytacyjnym być może po- myślisz, że żadna z twoich dotychczasowych medytacji nie miała sensu. Jednak kiedy usiądziesz do następnej sesji, wszystko stanie się nagle spokojne i proste: „Wow!” – pomyślisz. „Teraz mogę medytować!”. A następna medytacja będzie jeszcze gorsza niż poprzednie. O co tu chodzi? Mój pierwszy nauczyciel medytacji powiedział mi coś, co wówczas wydawało się bardzo dziwne. Powiedział, że nie ma czegoś takiego, jak zła medytacja. Miał rację. Wszystkie sesje, które nazywasz złymi czy frustrującymi, są twoją ciężką pracą na „zapłatę”. Zupełnie jak człowiek, który pracuje cały poniedziałek i nie dostaje za to pieniędzy. „Po co ja to robię?” – myśli. Następ- nie pracuje cały wtorek i wciąż nic nie otrzymuje. Kolejny zły dzień. Pracuje całą środę, cały czwartek – znów nic. Cztery z dni z rzędu. Wtedy nadchodzi piątek. Człowiek pracuje jak zwykle i pod koniec dnia szef wręcza mu wypłatę. Wow! Dlaczego każdy dzień nie może być dniem wypłaty? Dlaczego każda medytacja nie może być dniem wypłaty? Ro- zumiesz to porównanie? Podczas trudnej medytacji gromadzisz swoje zasługi, które przyczyniają się do twojego sukcesu. Bu- dujesz też siłę, która napędza spokój. Wówczas, z wystarczają- cą kolekcją zasług, umysł przechodzi w stan dobrej medytacji 26 Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Podstawowa metoda medytacji I i następuje dzień wypłaty. Musisz jednak pamiętać, że większość pracy została wykonana w trakcie tak zwanych złych medytacji. Przeszłość i przyszłość są ciężarem Podczas jednego ze spotkań w samotni medytacyjnej, które sam zorganizowałem, pewna kobieta powiedziała mi, że przez cały dzień była na mnie wściekła z dwóch różnych powodów. Początkowe sesje medytacji sprawiały jej trudność, więc była zła, że nie obwieszczałem dzwonkiem końca sesji odpowiednio wcześnie. W późniejszych medytacjach osiągnęła piękne, spo- kojne stany, więc była na mnie zła, że dzwoniłem za wcześnie. Wszystkie sesje były takie same – trwały dokładnie jedną godzinę. Jeżeli przewidujesz przyszłość, myśląc: „Ile jeszcze minut do dzwonka” – narażasz się na tortury. Zatem uważaj, aby nie pod- nosić tego ciężkiego brzemienia „długo jeszcze?” lub „co mam dalej robić!”. Jeżeli tak właśnie myślisz, nie skupiasz się na tym, co się dzieje w chwili bieżącej. Prosisz o kłopoty. Nie medytujesz. Na tym etapie medytacji musisz się skupić na chwili obecnej do tego stopnia, że nie będziesz wiedział, jaki jest dzień ani która godzina. Rano? Wieczór? – nie wiem! Wiesz tylko, że jest teraz. W ten sposób zbliżasz się do pięknego „klasztoru czasu”, gdzie medytujesz w chwili. Nie wiesz, ile minut upłynęło ani ile pozo- stało. Nie pamiętasz nawet, jaki jest dzień. Pewnego razu w Tajlandii, kiedy byłem młodym mnichem, zapomniałem, który był rok! Wspaniale jest żyć w ponadczaso- wej sferze, która jest czymś znacznie większym niż współczesny świat sterowany czasem. Tam doświadczasz tej chwili, tak jak wszystkie rozumne istoty doświadczają tej chwili od tysięcy lat. Dotarłeś do rzeczywistości teraźniejszości. 27 Rzeczywistość teraźniejszości jest wspaniała i imponująca. Kiedy już porzucisz całą przeszłość i przyszłość, czujesz się tak, jakbyś ożył. Jesteś tutaj. Jesteś świadomy. Jest to pierwszy etap medytacji – świadomość utrzymana w teraźniejszości. Osiągnię- cie tego etapu oznacza, że całkiem sporo pracy już masz za sobą. Odrzuciłeś pierwsze brzemię, które powstrzymywało głęboką medytację. Ważne jest zatem, aby dołożyć wszelkich starań, by ten pierwszy etap stał się silny i stabilny. Etap drugi. Cicha świadomość chwili obecnej We wstępie nakreśliłem cel naszej medytacji: piękna cisza, bezruch i jasność umysłu pełnego najgłębszych wglądów. Odrzuciłeś pierw- sze brzemię, które powstrzymuje głęboką medytację. Teraz powinie- neś przejść do jeszcze piękniejszej i prawdziwszej ciszy umysłu. Cisza to brak komentarza Przy omawianiu drugiego etapu warto wyjaśnić różnicę między doświadczeniem cichej świadomości chwili obecnej a myśleniem o niej. Pomoże nam tu porównanie tej sytuacji do oglądania gry w tenisa w telewizji. Zauważamy, że jednocześnie rozgrywają się dwa mecze: ten, który oglądamy na ekranie, i ten, który opi- suje komentator. Relacja jest często stronnicza. Jeżeli na przykład Australijczyk gra przeciwko Amerykaninowi, wówczas australijski komentator opisze grę zupełnie inaczej niż amerykański. W tym porównaniu oglądanie meczu bez komentarza oznacza cichą świa- domość w medytacji, a skupienie uwagi na komentarzu oznacza 28 Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Podstawowa metoda medytacji I myślenie o niej. Powinieneś zrozumieć, że jesteś znacznie bliżej prawdy, kiedy obserwujesz bez komentarza i doświadczasz wy- łącznie cichej świadomości chwili bieżącej. Czasem zakładamy, że poznajemy świat właśnie dzięki we- wnętrznemu komentarzowi. W rzeczywistości ta wewnętrzna mowa wcale nie zna świata. Nakręca ona iluzję, która wywołuje cierpienie. Wewnętrzna mowa powoduje, że jesteśmy źli na wro- gów i tworzymy niebezpieczne związki z bliskimi. Wewnętrzny komentarz przyczynia się do wszystkich problemów życia. Kon- struuje strach, winę, niepokój i depresję. Buduje te złudzenia tak zręcznie, jak zdolny aktor, który manipuluje widownią, by wywołać przerażenie lub łzy. Zatem jeżeli szukasz prawdy, powinieneś do- cenić cichą świadomość i w trakcie medytacji uznać ją za sprawę ważniejszą niż jakakolwiek inna myśl. Wysoka wartość, jaką obdarzamy własne myśli, jest główną przeszkodą cichej świadomości. Rozsądne usunięcie wagi, jaką nadajemy myśleniu, oraz uświadomienie sobie większej precyzji cichej świadomości otwierają wrota do wewnętrznej ciszy. Osiągnięcie wyrafinowanej świadomości chwili obecnej jest skuteczną metodą wyciszenia wewnętrznego komentarza. Przyglą- dasz się każdej chwili tak uważnie, że nie masz czasu na skomento- wanie tego, co się wydarzyło przed chwilą. Często myśl jest opinią na temat tego, co właśnie nastąpiło: „To było dobre”, „To było okropne”, „Co to miało znaczyć?”. Wszystkie podobne komentarze dotyczą przeszłych doświadczeń. Kiedy notujesz lub wygłaszasz opinię o wydarzeniu, które minęło jakiś czas temu, nie skupiasz się na tym, jakie się pojawiło przed chwilą. Zajmujesz się starymi gośćmi i zaniedbujesz nowo przybyłych. Pozwól, że rozwinę tę metaforę. Wyobraź sobie, że twój umysł jest gospodarzem przyjęcia i przy wejściu wita zaproszonych. Je- 29 żeli pojawi się jeden gość i umysł zacznie z nim plotkować, wów- czas zaniedbuje swoje obowiązki i nie zwraca uwagi na kolejnych przybyłych. Ponieważ nowi goście zjawiają się bez przerwy, umysł musi ciągle, błyskawicznie witać każdego, jednego po drugim. Nie może pozwolić sobie nawet na najkrótszą pogawędkę z żadnym z nich, gdyż w ten sposób umknie nam kolejny gość. W medyta- cji doświadczenia nadchodzą jedno za drugim, przechodzą przez drzwi naszych zmysłów i wkraczają do umysłu. Jeżeli świadomie powitasz jedno doświadczenie i zaczniesz z nim rozmowę, przega- pisz kolejne, które podąża tuż za nim. Jeżeli z każdym doświadczeniem – gościem – jakie pojawi się w umyśle, perfekcyjnie wczujesz się w chwilę bieżącą, nie znajdziesz przestrzeni na wewnętrzną mowę. Nie będziesz mógł ze sobą pogadać, ponieważ całkowicie pochłonie cię świadome i uważne witanie wszystkiego, co się pojawia. Tak wygląda do- skonalenie świadomości chwili obecnej do poziomu, na którym staje się ona cichą świadomością każdej teraźniejszej chwili. Rozwijając wewnętrzną ciszę, rezygnujesz z jeszcze jednego wielkiego ciężaru. Zupełnie jakbyś dźwigał ciężki plecak, nieprze- rwanie przez trzydzieści czy pięćdziesiąt lat, i przez cały ten czas, znużony, przez wiele mil powłóczysz nogami. Teraz znalazłeś mą- drość i odwagę, aby zdjąć plecak i postawić go na chwilę na ziemi. Bez ciężaru czujesz przeogromną ulgę, lekkość i wolność. Kolejna korzystna metoda osiągnięcia wewnętrznej ciszy to rozpoznanie przestrzeni między myślami lub między okresami wewnętrznej pogawędki. Skup się mocno na chwili, kiedy jedna myśl się kończy, a druga jeszcze nie rozpoczyna – o tutaj! Właśnie to jest cicha świadomość. Na początku może ona trwać tylko ułamek sekundy, lecz kiedy zaczniesz rozpoznawać tę ulotną ciszę, przyzwyczaisz się do niej. A wraz z przyzwyczajeniem, 30 Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Podstawowa metoda medytacji I będzie ona trwać coraz dłużej. Kiedy ją w końcu odnajdziesz, zaczynasz się nią cieszyć. Dzięki temu cisza rośnie. Pamiętaj jednak: cisza jest nieśmiała. Jeżeli usłyszy, że o niej mówisz, błyskawicznie zniknie! Rozkosz ciszy Byłoby cudownie, gdyby tak każdy mógł porzucić całą wewnętrz- ną mowę i trwać w cichej świadomości chwili obecnej tak długo, aż zda sobie sprawę z tego, jak jest rozkoszna. Cisza niesie ze sobą o wiele więcej mądrości i wyrazistości niż myślenie. Kiedy to poj- miesz, atrakcyjność i znaczenie ciszy wzrosną. Umysł się ku niej skłania i wciąż jej poszukuje do momentu, kiedy zaczyna angażo- wać proces myślenia jedynie w konieczności, tylko jeśli to ma sens. Kiedy zrozumiesz, że większość twojego myślenia jest tak napraw- dę bezcelowa, że donikąd cię nie prowadzi i daje tylko ból głowy, z radością spędzisz więcej czasu w wewnętrznej ciszy. Drugi etap medytacji to cicha świadomość chwili obecnej. Być może zechcesz zająć się tylko pierwszymi dwoma etapami. Jeżeli uda ci się osią- gnąć ten konkretny punkt, oznacza to, że przeszedłeś już długą drogę w medytacji. W cichej świadomości chwili „właśnie teraz” doświadczasz spokoju, radości i związanej z tym mądrości. Cicha świadomość oddechu w chwili obecnej Etap trzeci. Jeżeli postanowisz brnąć dalej, w takim razie zamiast cichej świa- domości wszystkiego, co pojawia się w umyśle, musisz skupić się na tylko jednej rzeczy. Może to być doświadczenie oddechu, 31 koncept miłującej dobroci (mettā), wyobrażony kolorowy okrąg (kasiṇa) lub inne, mniej popularne punkty skupienia świadomo- ści. Poniżej omówię cichą świadomość oddechu w chwili obecnej. Jedność kontra różnorodność Skupienie uwagi na jednej rzeczy jest porzuceniem różnorodno- ści i przejściem do jej przeciwieństwa – jedności. Kiedy umysł zaczyna się scalać w jedność i utrzymywać skupienie na tylko jednej rzeczy, błogość i siła znacznie wzrastają. Odkrywamy, że różnorodność świadomości jest kolejnym ciężkim brzemieniem. Jest jak sześć telefonów na biurku dzwoniących jednocześnie. Ulga po odrzuceniu tej różnorodności oraz zezwolenie na tylko jeden telefon (linię prywatną) jest tak ogromna, że tworzy bło- gość. Zrozumienie, że różnorodność jest ciężarem, jest niezbędne do rozwinięcia umiejętności skupienia się na oddechu. Uważna cierpliwość to najszybszy sposób Jeżeli udało ci się osiągnąć stan cichej świadomości chwili bieżą- cej i potrafisz go utrzymać przez dłuższy czas, najprawdopodob- niej nie będziesz miał większych problemów ze skierowaniem tej świadomości na oddech i podążaniem za tym oddechem w każ- dym momencie, bez żadnych zakłóceń. Teraz jest to możliwe, ponieważ dwie główne przeszkody medytacji z oddechem zostały usunięte. Pierwsza to skłonność umysłu do odbiegania w prze- szłość lub przyszłość, a druga to wewnętrzna mowa. Z tego wzglę- du dwóch początkowych etapów – świadomości chwili obecnej oraz cichej świadomości chwili obecnej – nauczam w formie so- lidnego przygotowania do głębszej medytacji z oddechem. 32 Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Podstawowa metoda medytacji I Często się zdarza, że uczniowie zaczynają medytację z odde- chem, kiedy ich umysł wciąż skacze między przeszłością a przy- szłością oraz kiedy ich świadomość wciąż tonie w wewnętrznym komentarzu. Bez odpowiedniego przygotowania medytacja z od- dechem jest dla takich osób trudna, a nawet niemożliwa. Wów- czas poddają się, pełni frustracji. Rezygnują, gdyż nie rozpoczęli we właściwym miejscu. Nie dokonali pracy przygotowawczej, za- nim zabrali się za skupienie uwagi na oddechu. Niemniej jednak jeśli twój umysł został dobrze przygotowany dzięki ukończeniu pierwszych dwóch etapów, wówczas, kiedy przejdziesz do medy- tacji z oddechem, będziesz w stanie z łatwością utrzymać na nim uwagę. Jeżeli jednak sprawia ci to trudność, oznacza to, że zbyt szybko zakończyłeś dwa pierwsze etapy. Wróć do początkowych ćwiczeń. Uważna cierpliwość jest najszybszym sposobem! Miejsce obserwacji oddechu nie jest ważne Skupienie się na oddechu oznacza koncentrację na doświadczaniu go dokładnie w tej chwili. Odczuwasz to, co robi oddech: przycho- dzi, odchodzi, znajduje się gdzieś w przestrzeni pomiędzy wde- chem a wydechem. Niektórzy nauczyciele radzą, aby obserwować oddech na czubku nosa, inni zalecają obserwację oddechu na brzu- chu, a są też tacy, którzy instruują, by najpierw skupić się na nim na nosie, a potem przesunąć uwagę na brzuch. Na podstawie własnego doświadczenia odkryłem, że nie jest ważne, w którym miejscu bę- dziesz obserwował swój oddech. W gruncie rzeczy najlepiej jest nigdzie go nie umieszczać. Jeżeli będziesz próbował zlokalizować oddech na czubku nosa, wówczas stanie się „świadomością nosa”, a nie świadomością oddechu. Jeżeli skupisz się na brzuchu, od- dech stanie się „świadomością brzucha”. Zwyczajnie zadaj sobie 33 pytanie: „Wdycham czy wydycham? Skąd to wiem?”. Właśnie tak! Wrażenie, które mówi ci, co robi oddech, jest tym, na którym po- winieneś się skupić. Nie przejmuj się tym, gdzie ono się znajduje. Skup się na samym wrażeniu. Skłonność do kontroli oddechu Na tym etapie często pojawia się jeden konkretny problem, miano- wicie skłonność do kontrolowania oddechu, co znacznie go utrudnia. W celu przezwyciężenia tej komplikacji wyobraź sobie, że jesteś pa- sażerem w aucie i spoglądasz na oddech przez szybę. Nie jesteś kie- rowcą ani jego nieustannie doradzającym „pomocnikiem”. Przestań więc dawać rozkazy, odpuść i ciesz się podróżą. Pozwól, aby oddech zajął się oddychaniem. Ty tylko patrz. Kiedy będziesz świadomy tego, że oddech przychodzi lub od- pływa, przez sto oddechów z rzędu i nie umknie ci przy tym ani jeden, oznacza to, że osiągnąłeś coś, co nazywam trzecim etapem medytacji, który zawiera trwałe skupienie na oddechu. Jest to spo- kojniejszy i bardziej radosny etap od poprzedniego. Jeżeli chcesz zejść głębiej, twoim następnym celem musi być pełne i trwałe skupienie na oddechu. Etap czwarty. Pełne i trwałe skupienie na oddechu Czwarty etap pojawia się, kiedy twoja uwaga się poszerza i obejmuje każdy najkrótszy moment oddechu. Poznajesz wdech od razu, kiedy pojawia się uczucie nabierania powietrza. 34 Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Podstawowa metoda medytacji I Następnie obserwujesz, jak te wrażenia stopniowo przepływają przez całą długość wdechu i nie umyka ci ani jeden moment. Kiedy wdech się zakończy, jesteś świadomy również tej chwili. Widzisz w umyśle ten ostatni fragment wdechu. Następną chwi- lę dostrzegasz jako pauzę, aż rozpocznie się wydech. Widzisz pierwszą fazę wydechu oraz każde kolejne wrażenie, jakie poja- wia się wraz z jego rozwojem do czasu, aż zniknie w momencie zakończenia swojej funkcji. Wszystko się dzieje w ciszy i chwi- li obecnej. Ustąpienie z drogi Doświadczasz każdej części wdechu i wydechu, nieprzerwanie przez sto oddechów z rzędu. Dlatego ten etap nazywa się pełnym i trwałym skupieniem na oddechu. Nie możesz osiągnąć tego sta- nu na siłę, poprzez przetrzymanie oddechu. Możesz dojść do tego poziomu bezruchu i ciszy tylko dzięki odrzuceniu wszystkiego, co istnieje w całym wszechświecie, poza tym cichym, chwilo- wym doświadczeniem oddechu. Tak naprawdę nie „ty” docierasz do tego etapu, a twój umysł. Umysł radzi sobie sam. Uznaje ten stan za bardzo spokojne i przyjemne miejsce: tylko on i oddech. Tam zaczyna zanikać wykonawca, główna część ego. Odkrywasz, że na tym etapie medytacji postęp rozwija się bez wysiłku. Musisz tylko zejść z drogi, odpuścić i przyglądać się zdarzeniu. Umysł, jeśli tylko mu na to pozwolisz, automatycznie się dopasuje do tej prostej, spokojnej i wybornej jedności, jaką jest przebywanie sam na sam z tylko jedną rzeczą, współistnienie z oddechem w każdej jednej chwili. To jest jedność umysłu, jed- ność chwili, jedność w bezruchu. 35 Początek pięknego oddechu Czwarty etap medytacji nazywam „trampoliną”, ponieważ z tego miejsca można się odbić i zanurkować w stany błogości. Kiedy bez żadnych zakłóceń utrzymamy tę jedność świadomości, od- dech zacznie zanikać. Można odnieść wrażenie, że oddech się rozpływa, kiedy umysł skupia się na tym, co się znajduje w cen- trum doświadczenia oddechu, czyli na wspaniałym spokoju, wol- ności i błogości. Na tym etapie wprowadzam termin „piękny oddech”. Umysł widzi, że ten spokojny oddech jest nadzwyczajnie piękny. Jeste- śmy nieprzerwanie świadomi tego pięknego oddechu, chwila za chwilą, bez rozrywania łańcucha doświadczanych wrażeń. Jeste- śmy świadomi wyłącznie pięknego oddechu, bez wysiłku i przez bardzo długi czas. Teraz, kiedy oddech zanika, pozostaje samo „piękno”. (Tę kwestię wyjaśnię szczegółowo w następnym rozdziale). Oddzie- lone piękno staje się osobnym obiektem umysłu. W tym momen- cie umysł traktuje siebie jako własny obiekt. Już nie jesteśmy świadomi oddechu, ciała, myśli, dźwięku ani świata zewnętrz- nego. Wszystko, czego jesteśmy świadomi, to piękno, spokój, błogość, światło lub inne zjawiska, w zależności od tego, jak póź- niej nazwie to nasza percepcja. Odczuwamy wyłącznie piękno, nieprzerwanie i bez wysiłku. Wtedy nawet nic jest piękne! Dawno temu porzuciliśmy paplaninę, odrzuciliśmy określenia i osądy. Tu umysł jest tak spokojny, że nie jest w stanie nic powiedzieć. Za- czynamy doświadczać pierwszego rozkwitu błogości w umyśle. Ta błogość rozwinie się, urośnie i stanie się bardzo mocna i sil- na. Wówczas być może wkroczymy w stany medytacji zwane jhānami. 36 Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha Podstawowa metoda medytacji I Powyżej opisałem pierwsze cztery etapy medytacji. Każdy jeden musi zostać dokładnie opracowany, zanim przejdziesz do kolejnego. Poświęć na te cztery początkowe etapy dużo czasu. Ukształtuj je i ustabilizuj przed każdym następnym krokiem. Powinieneś ćwiczyć tak długo, aż nie będziesz miał problemów z utrzymaniem czwartego etapu, pełnego i trwałego skupienia na oddechu, w każdym momencie, bez przerw i przeszkód, przez dwieście lub trzysta kolejnych oddechów. Nie twierdzę, że musisz je liczyć. Określam tylko średni czas, przez jaki powinieneś być w stanie utrzymać czwarty etap, zanim przejdziesz dalej. W me- dytacji, jak już wcześniej wspomniałem, uważna cierpliwość jest najszybszą metodą! 37
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Sekretne techniki medytacyjne buddyjskiego mnicha. Poradnik dla każdego
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: