Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00867 011759 7450251 na godz. na dobę w sumie
Serbska ruletka. Dramat serbski po 1995 roku. Wybór tekstów. T. 1–2 - ebook/pdf
Serbska ruletka. Dramat serbski po 1995 roku. Wybór tekstów. T. 1–2 - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 455
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2478-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> dramat
Porównaj ceny (książka, ebook (-21%), audiobook).
Serbska ruletka to wybór współczesnych dramatów serbskich. Znalazło się w nim 9 tekstów 9 autorów w następującej kolejności: w tomie pierwszym: Svetislav Basara Dolce vita; Miroljub Nedović Kraina ciemności; Mirjana Ojdanić Ślad ludzkich zębów; Nebojša Romčević Karolina Neuber; w tomie drugim: Goran Marković Willa Sachino; Milena Marković Statek dla lalek; Milena Minja Bogavac Czerwona. Seks i konsekwencje; Marija Karaklajić Twarz ze szkła; Maja Pelević Może jesteśmy Myszką Miki.
Wszystkie utwory powstały po 1995 roku i żaden z nich nie był wcześniej ani w Polsce wydany, ani na język polski przetłumaczony. W wyborze uwzględniono zarówno teksty autorów średniego pokolenia, tych o ugruntowanej już pozycji, jak i młodych twórców, czasem zaledwie przed kilkoma laty debiutujących, ale już zauważonych i docenianych, teksty zróżnicowane tematycznie i gatunkowo. Ich autorzy nie są bynajmniej dla polskiego odbiorcy zupełnie anonimowi, trudno bowiem nie rozpoznać chociażby w osobach Gorana Markovicia, Svetislava Basary czy Mileny Marković artystów o międzynarodowej sławie. Wybrane dramaty to sztuki znane w Serbii, ale często też już poza jej granicami, nagradzane, zarówno za tekst, jak i za jego realizację sceniczną, na licznych festiwalach i konkursach teatralnych.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

SERBSKA RULETKA DRAMAT SERBSKI PO 1995 ROKU Wybór tekstów Tom 1 BIBLIOTHECA: ALIA UNIVERSA TOM XV SERBSKA RULETKA DRAMAT SERBSKI PO 1995 ROKU Wybór tekstów Tom 1 Agnieszka Cielesta i Dominika Zwierzchowska Autorki wyboru Agnieszki Cielesty, Leszka Małczaka i Dominiki Zwierzchowskiej Pod redakcją wyDAwniCtwo uniwersytetu ŚLąskiego KATOWICE 2011 Redaktor serii: Bibliotheca: Alia Universa Marek Pytasz książka została wydana dzięki pomocy finansowej Ministerstwa kultury, informacji i społeczeństwa informacyjnego republiki serbii Ministarstva kulture, infromisanja i informacionog društva republike srbije ova knjiga je štampana uz pomoć Projekt został zrealizowany w instytucie Filologii słowiańskiej uniwersytetu Śląskiego kao nada kao govor sPis treŚCi Dramat serbski po 1995 roku Teatr w Serbii w latach 1990–2010 SVETISLAV BASARA Dolce vita MiroLJuB neDoViĆ kraina ciemności MirJAnA oJDAniĆ Ślad ludzkich zębów neBoJŠA roMČeViĆ Karolina Neuber 9 43 51 97 135 177 DRAMAT SERBSKI PO 1995 ROKU Na każdej książce, która jest dobrym dziełem sztuki, można by było napi- sać „wydarte życiu mojemu i waszemu1. ivo Andrić Prolog oddajemy w Państwa ręce książkę, będącą efektem wielomiesięcznej pracy przekładowej i redakcyjnej wielu osób, a zarazem wynikiem wie- loletniej naukowej oraz osobistej fascynacji dramatem i teatrem serb- skim. Od czasu wydania Antologii współczesnego dramatu jugosłowiańskiego w wyborze ognjena Lakićevicia, w której znalazło się między innymi pięć dramatów serbskich autorów, upłynęło już ponad dwadzieścia lat. w tym czasie ukazały się, na łamach czasopism literackich, przekłady kilku sztuk; niektóre z nich doczekały się premier teatralnych, a trzy – premiery telewizyjnej (Profesjonalista Dušana kovačevicia, Ameryka, część druga Biljany srbljanović oraz Komu wierzycie Jeleny Djordjević). niemniej w Polsce jak dotąd w formie książki nie wydano żadnego zbioru drama- tów serbskich. niniejsza pozycja powstała zatem przede wszystkim z my- ślą o uzupełnieniu istniejącej luki. sądzimy, że wcześniejsze przekłady, jak i niniejsza publikacja pozwolą polskiemu odbiorcy zapoznać się z ten- dencjami w nowym serbskim dramacie. 1 i. A nd r ić: Przydrożne znaki. tłum. A. D u ka nov ić. warszawa 1986, s. 119. Redaktor Małgorzata Pogłódek Redaktor techniczny Barbara Arenhővel Korektor Barbara Jagoda Projektant okładki i szaty graficznej Anna Czubilińska Copyright © 2011 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ISSN 0208 -6336 ISBN 978 -83 -226 -2037-3 (wersja drukowana) ISBN 978-83-8012-478-3 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40 ­007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e -mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 14,25. Ark. wyd. 11,5. Papier Cena tomu 1. i 2. – 28 zł (+ VAT) objętościowy Łamanie: Pracownia Składu Komputerowego Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego Druk i oprawa: PPHU TOTEM s.c. ul. Jacewska 89, 88-100 Inowrocław SERBSKA RULETKA DRAMAT SERBSKI PO 1995 ROKU Wybór tekstów Tom 2 BIBLIOTHECA: ALIA UNIVERSA TOM XV SERBSKA RULETKA DRAMAT SERBSKI PO 1995 ROKU Wybór tekstów Tom 2 Agnieszka Cielesta i Dominika Zwierzchowska Autorki wyboru Agnieszki Cielesty, Leszka Małczaka i Dominiki Zwierzchowskiej Pod redakcją wyDAwniCtwo uniwersytetu ŚLąskiego KATOWICE 2011 Redaktor serii: Bibliotheca: Alia Universa Marek Pytasz książka została wydana dzięki pomocy finansowej Ministerstwa kultury, informacji i społeczeństwa informacyjnego republiki serbii Ministarstva kulture, infromisanja i informacionog društva republike srbije ova knjiga je štampana uz pomoć Projekt został zrealizowany w instytucie Filologii słowiańskiej uniwersytetu Śląskiego sPis treŚCi gorAn MArkoViĆ Willa Sachino MiLenA MArkoViĆ Statek dla lalek MiLenA BogAVAC Czerwona. Seks i konsekwencje MAriJA kArAkLAJiĆ twarz ze szkła MAJA PeLeViĆ Może jesteśmy Myszką Miki Noty o Autorach 7 71 121 153 175 209 noty o AutorACH* SVETISLAV BASARA. Powieściopisarz, dramatopisarz, eseista, dyplo- mata. urodzony w 1953 roku w miejscowości Bajina Bašta. ukończył stu- dia w zakresie literatury na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Bel- gradzie (Filološki fakultet u Beogradu). Był między innymi redaktorem naczelnym czasopisma literackiego „Međaj” i współredaktorem czasopis- ma „književna reč”. w latach 2001–2005 sprawował funkcję ambasadora serbii i Czarnogóry na Cyprze. Jeden z najbardziej znanych współczesnych pisarzy serbskich, jego książki zostały przetłumaczone na wiele języków. Powieść Fama o biciklistima z 1998 roku uznano za najlepszą serbską po- wieść dekady, a za książkę Uspon i pad Parkinsonove bolesti otrzymał presti- żową nagrodę czasopisma „NIN” za najlepszą książkę 2006 roku. Powieści: Kinesko pismo (1985), Napuklo ogledalo (1986), Fama o biciklisti- ma (1988), Na Gralovom tragu (1990), Mongolski bedeker (1992), Debello ci- vili (1993), Ukleta zemlja (1995), Looney Tunes – manično-paranoična istorija srpske književnosti 1979–1990 (1997), Sveta mast (1998), Tamna strana mese- ca (1998), Kratkodnevica (2000), Džon B. Malkovič (2001), Srce zemlje (2004), Uspon i pad Parkinsonove bolesti (2006), Dnevnik Marte Koen (2008), Početak bune protiv dahija (2010). Zbiory esejów: Fenomeni (1990), Virtuelna kabala (1996), Ideologija helio- centrizma (1997), Mašine iluzija (2000), Na ivici (2006). Zbiory opowiadań: Priče u nestajanju (1982), Peking by night (1985), Izgub- ljen u samoposluzi (2008). * noty biograficzne o następujących autorach: goran Marković, Marija karaklajić, Milena Marković, Maja Pelević, zostały sporządzone na podstawie materiałów i zdjęć udostępnionych nam przez Autorów, za co serdecznie dziękujemy. Biogramy Miroljuba nedovicia i Mirjany ojdanić są natomiast przekładem tekstów autorstwa samych twórców. 210 Noty o Autorach Zbiory esejów i felietonów: Fundamentalizam debiliteta (2009), Eros, giros i tanatos (2010). Dramaty: w 1998 roku ukazał się zbiór dramatów Basary zatytułowa- ny Sabrane pozorišne drame. w książce znalazły się teksty Oksimoron, Hamlet Remake, Budibogsnama i Dolce vita. Dramat Dolce vita opublikowano również w antologii ISTORIJA ILUZIJA. Antologija najnovije srpske drame (1995–2005). red. V. Jezerkić i s. Jovanov. novi sad: sterijino pozorje, 2007. Dramaty Basary wystawiane są na scenach serbskich i europejskich. w 2009 roku w teatrze narodowym w serbii odbyła się premiera sztuki, będącej adapta- cją głośnej książki Basary Nova Stradija, a 10 kwietnia 2010 roku – premiera sztuki Hipertenzija (kulturni centar inđije, obecnie w repertuarze UK Vuk), którą autor sam wyreżyserował, debiutując zarazem w tej nowej roli. nagrody: nagroda Željezare sisak za powieść Fama o biciklistima (1988); nagroda specjalna na 26. Festiwalu scenariuszy za scenariusz do filmu Bumerang (Vrnjačka Banja, 2002); nagroda czasopisma „NIN” za powieść roku 2006 dla Uspon i pad Parkinsonove bolesti; nagroda imienia Lazy Kosti- cia za książkę Uspon i pad Parkinsonove bolesti w 2007 roku. opracowano na podstawie: ISTORIJA ILUZIJA. Antologija najnovije srpske drame (1995–2005). II deo. red. V. Jezerkić i s. Jo vanov. novi sad: sterijino pozorje, 2006, s. 232. Strona internetowa KC Indjija oraz UK Vuk http//kcindjija.com/code/navigate.php?id =61, a także http//www.ukvuk.org.rs/index.php?option=com_content id=160. Data dostępu: 5.04.2011. MiroLJuB (riki) neDoViĆ. urodzony w 1961 roku (pod znakiem Barana) w nišu (mieście-bohaterze na skrzyżowaniu dróg). Ma uregu- lowany stosunek do służby wojskowej. nigdy nie był karany (sądownie, natomiast przez Boga i ludzi niewątpliwie potępiany). nie był i nie jest członkiem żadnej partii politycznej. Posiada legitymacje członkowskie ru- chu skautowego (saveza izviđača), Związku Artystów teatralnych (saveza dramskih umetnika), Związku Dramatopisarzy serbii (saveza dramskih pisaca srbije) i klubu wędkarskiego. Pozostałe pakty zawiera tylko z sa- mym sobą i rodziną. stan majątkowy – więcej niż skromny. współwłaś- ciciel używanego samochodu, dwójka dzieci płci żeńskiej i małżonka ak- torka. Aktor z urodzenia, dramatopisarz z wyboru, reżyser z przekonania. Noty o Autorach 211 od 1983 roku aktor teatru narodowego w nišu. odtwórca ponad siedem- dziesięciu ról teatralnych. Laureat wielu nagród aktorskich i wyróżnień, na polu artystycznym, nie bitewnym. napisał ponad dwadzieścia sztuk, z któ- rych większość była nagradzana na festiwa- lach i konkursach. nigdy nikogo nie wydał, chyba że mowa o wydawaniu książek, a tych do tej pory wydał sporo. Jako reżyser, reżyserował głównie to, co sam napisał. kierownik artystyczny teatru offowego „treća polovina” („trzecia Poło- wa”) w nišu. nagrody aktorskie: nagroda dla młode- go aktora za sztukę Hotel Slobodan promet georges’a Feydeau na festiwalu Dni komedii w Jagodinie (1985); nagroda stowarzyszenia Artystów sztuk Dramatycz- nych Serbii (UDU, udruženje dramskih umetnika srbije) za sztukę slobo- dana Selenicia Ruženje naroda na Festivalu Joakima Vujicia w nišu (1989); nagroda dla młodego aktora za sztukę Dama z Maxima georges’a Feydeau na festiwalu Dni komedii w Jagodinie (1990). nagrody za teksty dramatów: nagroda za najlepszy tekst dramatycz- ny w konkursie BEN AKIBA Związku Dramatopisarzy serbii (udruženje dramskih pisaca srbije) za tekst Seme; nagroda za najlepszy tekst drama- tyczny na festiwalu imienia Joakima Vujicia, tekst Seme w wykonaniu teatru Zoran radmilović – Zaječar; nagroda za najlepszy tekst drama- tyczny na Festiwalu sztuk ekologicznych Bačka Palanka za tekst Kral- jević Marko i Musa Kesedžija w wykonaniu teatru offowego „treća polovi- na” („trzecia Połowa”) z nišu; nagroda za najlepszy tekst dramatyczny na festiwalu w kninie, tekst Seme w wykonaniu Teatru Narodowego Banja Luka; nagroda za najlepszy tekst dramatyczny na Festiwalu te- atrów Dziecięcych FestiĆ w Belgradzie za tekst Kraljević Marko i Musa Kesedžija w wykonaniu teatru Zoran radmilović – Zaječar; nagroda za najlepszy tekst dramatyczny w konkursie portalu internetowego „Pro- jekat rastko”. nagrody za reżyserię: nagroda za reżyserię na Festiwalu teatrów Dzie- cięcych FestiĆ w Belgradzie za przedstawienie Sama u kući w wykonaniu teatru offowego „treća polovina” („trzecia Połowa”) – niš. 212 Noty o Autorach sztuki nedovicia wystawiane były między innymi w: nišu, Belgradzie, Banja Luce, Zaječarze, Paracinie, nowym sadzie, Zrenjaninie, kragujevcu, neuenhofie (szwajcaria), toronto (kanada), srebrenicy, Zenicy. MirJAnA oJDAniĆ. Dramatopisarka – autorka komedii, reżyser, sa- tyryk, krytyk, córka i matka, dziennikarka… urodzona w osijeku (Chor- wacja) w czasie, gdy jeszcze nie znajdował się za granicą, gdzie ukończyła liceum męskie, gdy nie było ono już męskie, lecz klasyczne. w Zagrzebiu studiowała jed- nocześnie nauki polityczne i filozofię, przez trzy semestry. Zdała dwadzieścia dwa egza- miny, po czym porzuciła studia z powodu alergii na polityków. w Belgradzie studiowa- ła język polski i rosyjski, paralelnie z historią sztuki. tych studiów również nie ukończyła, w związku z czym powinna była zostać wy- soko postawionym urzędnikiem państwo- wym lub szefem którejś z partii, ale nie zo- stała… Ponieważ później, w nowym Belgradzie, w czasie gdy naprawdę był nowy, ukończyła wydział sztuk Dramatycznych (Fakultet dramskih umetnosti) jeszcze w czasie, gdy nie był to wstyd, lecz sukces. ukończy- ła reżyserię teatralną pod kierunkiem Miroslava Belovicia i Vidy ognje- nović oraz reżyserię telewizyjną pod kierunkiem savy Mrmka, drama- turgię u selenicia i Hristicia, scenografię u Žaka kukicia, dykcję u Brany Đorđevicia i szermierkę sceniczną u Živanovicia… Mieszka w Belgradzie. Pracuje tam, dokąd ją zaproszą. Dłuższą, obszerniejszą i ciekawszą (do wyboru do koloru) biografię artystyczną znaleźć można na stronie www. mirjanaojdanic.com. w latach 1975–1989 pracuje jako niezależna artystka dramaturgiczna, zajmując się przede wszystkim reżyserią teatralną, dra- maturgią i adaptacją w… wielu miastach byłej Jugosławii, a najczęściej w Belgradzie, gdzie powstały spektakle Zielona Gęś w zaczarowanej dorożce k.i. gałczyńskiego, Kaligula A. Camusa, Sen nocy letniej i Dwaj panowie z We- rony szekspira, Cmentarzysko samochodów Arrabala, Kako zabraniti muškarce grupy rodzimych autorów, Disko tesno doba M. Vitezovicia, Kandyd, czyli op- tymizm Voltaire’a, Jak zdobyć, zatrzymać i pozbyć się mężczyzny Z. gabor, Pseu- Noty o Autorach 213 do e. Ajara, i wiele innych autorskich projektów. w pozostałych miastach powstały między innymi: w osijeku – Svet Nušicia, Łabędzi śpiew Czecho- wa, Slike žalosnih doživljaja D. Leskovara; w Leskovacu – Ljubinko i Desanka A. Popovicia; w Viroviticy – Vlast i Analfabeta nušicia; w Beloj crkvi – Re- quiem dla poety s. Jesienina; w Požedze – Biały słoń M. Twaina. Wymienio- no jedynie część projektów. w latach 1989–1996 pełni funckję dyrektora operacyjnego teatru Boško Buha w Belgradzie, w którym, na co wskazuje sama nazwa stanowiska, zajmuje się skomplikowaną działalnością ope- racyjną teatru. Z braku czasu na reżyserię pisze o teatrze, filmie i telewi- zji dla czasopism satyrycznych („Jež”, „krmača”, „trn” itd.) i od czasu do czasu dla poważniejszych („Bulevar”, „Beogradske novine”, „Politika”, „Danas”, „Ludus” itd.). od 1996 roku, kiedy zostaje osobą odpowiedzialną za mobilne formy teatralne w tym samym teatrze, powraca do reżyserii i intensywnie pisze też różne formy dramatyczne, przede wszystkim ostre komedie na potrzeby teatru, filmu, radia i telewizji. Dla poważnych dzie- ci i niepoważnych dorosłych. w 2010 roku, z trzydziestopięcioletnim sta- żem pracy artystycznej i w pięćdziesiątym dziewiątym roku życia, korzysta z szansy przejścia na emeryturę, która, według nowych przepisów, mogła- by się nie trafić jeszcze przez następne miesiące czy lata. teraz robi to, co chce, jeśli jej za to płacą. Z emerytury oczywiście żyć nie można. obecnie pisze krótkie opowiadania i krytyki literackie, gdyż zamiast honorarium za jeden z dramatów otrzymała nowy laptop, który nie potrafi pisać dra- matów, a stary komputer zdążyła już wysłać na wieś do swojej młodszej krewnej. Zdobyła kilkanaście nagród na konkursach w serbii za komedie (Doba baraba i Slaba tačka później wydana pod tytułem Imigranti), dramat telewizyjny (Život je sve što te snađe), bajki sceniczne (Despot Trpistrah, Devoj- ka cara nadmudrila i Tajna, kći carice Mrvice), dramat radiowy (Rent a trans- parent), oraz za granicą za sztukę Adrenalin ili navikavanje na pakao. Niektó- re sztuki nie zostały jeszcze wystawione przez organizatorów konkursów, w których zwyciężyły, lub wystawiły je grupy amatorskie. Było jeszcze wiele innych nagród na konkursach teatralnych, ale o tych zapomniała, gdyż nie niosły za sobą żadnych pieniędzy i nie mogła ich również roz- sądnie wykorzystać, jak to było w przypadku konkursów anonimowych. wydała pięć książek: Na ivici trača – krytyki o charakterze satyrycznym; Trag ljudskih zuba – dramaty; Pobedničke bajke – bajki sceniczne; Dok rode spavaju – powieść; Sami sa publikom – monosatyry. Publikowała również 214 Noty o Autorach w wielu czasopismach kulturalnych, które mało kto czyta, oraz w innych, które współredagowała, więc czytała je trochę większa liczba osób… Jej twórczości dramaturgicznej poświęcony został w lipcu 2008 roku cały podwójny numer (41–42) czasopisma „tmačaArt”, w którym oprócz ob- szernego wywiadu Barikade protiv dosade opublikowano teksty dramatów Na prazan stomak – lekka komedia terrorystyczna, Perun i perunika – bajka mitologiczna, oraz Imigranti – komedia nostalgii i paranoi. Do tej pory wystawiono następujące komedie, dramaty i bajki scenicz- ne: Skidanje za fini svet – w kilku wersjach reżyserskich w Belgradzie, osi- jeku i sofii; Dete ili neslana šala w Osijeku (po przegranej wojnie, razem z Heroiną); Kako postati žena kojoj se sve prašta w osijeku; Ivica i Marica i opa- ka starica w różnych reżyseriach w Zemunie i Pirocie; Život je sve što te snađe – kraljevo, kragujevac, Požarevac (3 reżyserów); Neželjeni efekti. (Alo, ovde ja) – Belgrad, Zemun (2 przedstawienia); Trag ljudskih zuba (Ślad ludz- kich zębów) – Belgrad, nowy sad, wydział sztuk Dramatycznych (FDU) w Prisztinie, Požarevac, niš, Veles (Macedonia), toronto (kanada) – 7 re- żyserów, i w kikindzie (bez zgody autorki); Devojka cara nadmudrila – Bel- grad (profesionalny teatr lalki), teatr ub (teatr amatorski); Mamina maza ili Princ od Livingruma w kragujevacu; Despot Trpistrah w Serbskim Cen- trum kultury w Zagrzebiu (bez zgody autorki); Ili-il. (Beznadežni optimista) w Belgradzie; Doba baraba – w novoj Varoši, irigu i w więzieniu dla kobiet (amatorsko); Privatizacija w Belgradzie (teatr profesionalny) i w zakładzie poprawczym dla kobiet (amatorsko); Ako može ljudski. (Mrkvica i šargarepa) w Belgradzie w 2006 roku i w radiu Belgrad w 2011 roku; Princezin os- meh w Belgradzie; Srećni sat w Belgradzie; Dvoboj za troje w Telewizji Serb- skiej (televizija srbije); Adrenalin ili navikavanje na pakao w Mostarze (Boś- nia i Hercegowina); Rent a transparent – program poświęcony dramaturgii w radiu Beograd; Gospodar situacije i halucinacije – program poświęcony dramaturgii w radiu Beograd. Dramaty i komedie zostały przetłumaczo- ne na język angielski, bułgarski, macedoński, polski i chorwacki (!) oraz opublikowane w antologiach: Ko je ko u srpskoj satiri (Kto jest kim w serbskiej satyrze), w Antologiji monodrame (Antologii monodramatu). Jest również au- torką rysunków zamieszczonych w Antologiji balkanske karikature (Antologii karykatury bałkańskiej). Noty o Autorach 215 neBoJŠA roMČeViĆ. Dramatopisarz, scenarzysta filmowy i telewi- zyjny, profesor, wykładowca akademicki. urodził się w 1962 roku w Bel- gradzie, gdzie teraz mieszka. w 1989 roku ukończył dramaturgię na wy- dziale Sztuk Dramatycznych Uniwersytetu Sztuki (Fakultet dramskih umetnosti Uni- verziteta umetnosti) w Belgradzie. tytuł ma- gistra teatrologii otrzymał w 1994 roku na podstawie pracy o dramatopisarstwie kosty trifkovicia. w 2001 roku nadano mu stopień doktora na podstawie dysertacji na temat wczesnych komedii Jovana steriji Popovicia. od 1989 roku pracuje na wydziale sztuk Dramatycznych Uniwersytetu w Belgradzie, gdzie wykłada między innymi historię teatru i dramatu południowosłowiańskiego, historię teatru i dramatu serbskiego oraz prowadzi zajęcia z zakresu techniki analizy dramatu i sztuk przed- stawiających. wykładał również gościnnie historię teatru na świecie na wydziale sztuk stosowanych (Fakultet primenjenih umetnosti) uniwer- sytetu Artystycznego w Belgradzie, a na Akademii Teatralnej w Cetynii (Czarnogóra) – technikę dramatu. od 2006 roku profesor nadzwyczajny. Brał udział w licznych konferencjach z dziedziny teatrologii w kraju i za granicą (między innymi we Francji, w Hiszpanii, na ukrainie, w szwajca- rii), a w serbskich i zagranicznych czasopismach opublikował wiele teks- tów z dziedziny historii i teorii dramatu. na początku 2010 roku wydał swą pierwszą powieść Letni dani do podne. Mieszka w Belgradzie. Dramaty: Sile u vazduhu (1989), Zimski dvorac (1992), Grobljanska (1992), Laki komad (1994), Terra incognito. (Njujork, priča sa istočne strane) (1998), Pro- kleti Kovalski (1998), Princ, arkadna avantura (1998), Karolina Neuber (Karolina Nojber – 1998; tekst dramatu opublikowano w antologii ISTORIJA ILUZI- JA. Antologija najnovije srpske drame (1995–2005 . red. V. Jezerkić i s. Jova- nov. novi sad: sterijino pozorje, 2007), Krivica, Paradoks, Brod ljubavi, Ogo- varanje, Ne znam šta je pitanje, ali seks je odgovor (2009). wybrane publikacje naukowe: Slučaj Sare Kejn. „scena” 2002, br. 37; Kralj je mrtav. Živeo kralj. „scena” 2002, br. 37; Nivoi poznaje u drami. Zbornik FDU. Beograd 2002; Rane komedije Jovana Sterije Popovića. Novi Sad: Muzej pozorišne umetnosti Vojvodine, 2002; Smrt Uroša Petago Stefana Stefanovića. 216 Noty o Autorach „teatron” 2005, br. 2; Nastanak pozorišta u Beogradu. „Beogradski književ- ni časopis” 2007, br. 2. scenariusze: filmy telewizyjne Život u Grobljanskoj ulici (1987), Poput li- sta (1988), Sile u vazduhu (1989); seriale telewizyjne Kazneni prostor (2002– 2003), Cimerke (2004), Paradoks (2004), Ljubav, navika, panika (2005–2007), Operacja KAJMAN (2007); współscenarzysta Dobre namjere (2007–2008). Filmy kinowe: Kordon (2002, reż. goran Marković), Na lepom plavom Dunavu (2008, reż. Darko Bajić). inne: dramatyzacja powieści gordany kuić Miris kiše na Balkanu (1986) w 2009 roku. nagrody: nagroda za film telewizyjny Życie na ulicy Cmentarnej na Mię- dzynarodowym Festiwalu Filmów telewizyjnych w Płowdiw (Bułgaria); nagroda sterijino pozorje za tekst komedii Sile u vazduhu w 1989 roku (Dramski teatar, skoplje); nagroda sterijino pozorje za najlepszy współ- czesny utwór dramatyczny w 1999 roku za dramat Karolina Neuber. spek- takl w reż. nikity Milvojevicia (grad teatar, Budva). Zdobył też nagrody w kategoriach: najlepsze przedstawienie, reżyseria, cztery nagrody za role aktorskie, za kostiumy i scenografię oraz nagrodę okrągłego stołu kry- tyki za najlepsze przedstawienie; gran Prix za film Kordon na Festiwa- lu Filmowym w Herceg novi (Czarnogóra); gran Prix za film Kordon na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Montrealu; nagroda krytyków za film Kordon na Festiwalu Filmowym w Montpellier; nagroda steriji- no pozorje i czasopisma „scena” w kategorii teatrologia za książkę Wczes- ne komedie Jovana Sterije Popovicia (Rane komedie Jovana Sterije Popovića Laža i paralaža, Pokondirena tikva, Kir Janja. Novi Sad: Pozorišni muzej Vojvod- ine, 2003), której fragmenty zostały przetłumaczone na język angielski, francuski, hiszpański, niemiecki, rosyjski, bułgarski, polski, słowacki, sło- weński i kataloński. O dramacie Karolina Neuber: data powstania 1998, opublikowano w: ne- bojša romčević: Karolina Nojber i druge drame. Budva: institut za pozorište, film, radio i televiziju Fakulteta dramskih umetnosti, grad teatar in Beo- grad, 1998; ISTORIJA ILUZIJA. Antologija najnovije srpske drame (1995– 2005). II deo. red. V. Jezerkić i s. Jovanov. novi sad: sterijino pozorje, 2007. inscenizacje: 1999 – grad teatar Budva, reż. nikita Milivojević; 2008 – teatr Prijedor (Pozorište Prijedor), reż. Darko Cvijetić i radenko Bilbija; 2009 – teatr narodowy kikinda (narodno pozorište kikinda), reż. nenad Noty o Autorach 217 gvozdenović; 2010 – Pozorište timočke krajine „Zoran radmilović” iz Za- ječara, reż. Miloš Jagodić. nagrody: 1999 – sterijina nagrada za najlepszy spektakl (reż. Milivo- jević). opracowano na podstawie: A. Jovićević: Univerzitetski umovi. U: Karolina Nojber i druge drame. Beograd: Institut za pozorište, film, radio i TV FDU grad teatar Budva, 1998. Za: ISTORIJA ILUZIJA. Antologija najnovije srpske drame (1995–2005). II deo. Red. V. Jezerkić i S. Jo- vanov. novi sad: sterijino pozorje, 2007. K. Radulovć: Karolina Nojber, jedna sudbina. „reč“ 1998, br. 49. Za: ISTORIJA ILUZIJA… http//pozoristeprijedor.com/predstave/karolina.php. Data dostępu: 20.02.2011. http//www.fdu.edu.rs/index.php?option=com_content view=article id=175dr-neboja- romevi catid=62vanredni-profesori itemid=199. Data dostępu: 20.02.2011. http//www.gradprijedor.com/kultura/premijera-karoline-nojber. Data dostępu: 20.02.2011. http//www.zoranradmilovic.org.rs/index.php?option=com_content task=view id=137 itemid=27. Data dostępu: 20.02.2011. http//www.dj-media.net/clanak/4295/uskoro_premijera_karolina_nojber.html. Data dostępu: 20.02.2011. gorAn MArkoViĆ. urodzony w 1946 roku w Belgradzie, serbski reżyser, dramaturg i prozaik. ukończył reżyserię filmową na Akademii Sztuk Scenicznych (FAMU) w Pradze. Po ukończeniu studiów, w latach 1970–1976, zajmował się realizacją filmów dokumentalnych na potrzeby telewizji. Łącznie powstało około piętnastu filmów. od roku 1976 zajmował się wyłącznie pisa- niem i reżyserią filmów pełnometrażowych, których do tej pory powstało jedenaście, w głównej mierze na podstawie własnych scenariuszy, w tym jeden serial telewizyjny. od roku 1978 pracuje jako wykładowca na Wydziale Sztuk Dramatycznych Uniwersyte- tu Artystycznego w Belgradzie, najpierw jako docent, wykładając przedmiot praca z aktorami, a następnie jako profesor zwyczajny – reżyserię filmową. Film: filmy Specijalno vaspitanje (1977), Nacionalna klasa (1979), Variola vera (1981), Tajvanska kanasta (1985), Već viđeno (1987), Sabirni centar (1989), 218 Noty o Autorach Tito i ja (1992), Urnebesna tragedija (1994), Srbija nulte godine (2001), Kor- don (2003) i Turneja (2008), prezentowane były na festiwalach w wene- cji, Berlinie, San Sebastian, Londynie, Walencji, Montrealu, Mannheim oraz zostały uhonorowane licznymi nagrodami, między innymi na Mię- dzynarodowym Festiwalu Filmowym w Montrealu, Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w san sebastian, Festiwalu kina Śródziemno- morskiego w walencji czy na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Mannheim. Do tej pory we Francji odbyły się trzy retrospektywne po- kazy filmów gorana Markovicia w La rochelle, Montpellier i strasburgu. na retrospektywie Filmu Jugosłowiańskiego zorganizowanej w Centrum Pompidou w Paryżu w 1987 roku przedstawiono aż trzy filmy gorana Markovicia. Pokazy retrospektywne wszystkich filmów reżysera, które odbyły się w 2002 roku, zorganizowano podczas Międzynarodowego Fe- stiwalu Filmowego w rotterdamie, następnie kinoteka w Ljubljanie i ki- noteka w Zagrzebiu. teatr: goran Marković znany jest również jako reżyser teatralny oraz autor dramatów Turneja (dramat został zamieszczony w antologii ISTORI- JA ILUZIJA. Antologija najnovije srpske drame (1995–2005). Red. V. Jezer- kić, s. Jovanov. novi sad: sterijino Pozorije, 2007), Govorna mana, Osma sednica ili život je san, Pandorina kutija, Parovi, Willa Sachino (Vila Sašino), De- lirijum tremens i Falsifikator. utwory zostały wydane w zbiorze Osma sednica i druge drame w roku 2002. ostatnim opublikowanym dramatem jest Fal- sifikator z roku 2009, który w konkursie ogłoszonym przez instytut goe- thego z okazji 20. rocznicy upadku muru berlińskiego znalazł się pośród sześciu najlepszych przedstawień w europie i został zaprezentowany na przeglądzie w Dreźnie w 2009 roku. Dramat Turneja wyróżniono nato- miast nagrodą sterijino pozorje za tekst dramatu współczesnego w 1997 roku. spektakl w reżyserii Milana karadžicia (Atelje 212, Belgrad) zdobył też nagrody w kategoriach: scenografia, muzyka, ruch sceniczny, nagro- dę za rolę męską (Mladen Andrejević). Poza dramatem Turneja realizacji scenicznej doczekały się jeszcze cztery sztuki autora (Pandorina kutija, De- lirijum tremens, Osma sednica ili život je san, Falsifikator), a oprócz nich Mar- ković wyreżyserował również sztuki Pazarni dan A. Popovicia; Belgradzka trylogia (Beogradska trilogija) B. srbljanović; Skórka pomarańczowa (Pomoran- džina kora) M. Pelević, za którą na Festiwalu teatrów Jugosłowiańskich w 2007 roku został uhonorowany nagrodą w kategorii najlepsza reżyseria; Noty o Autorach 219 Terapija J. Cvetanovića i Złote cielec (Zlatno tele) – samodzielna dramatyzacja powieści ilfa i Pietrowa o tym samym tytule. książki: goran Marković jest też autorem książek Češka škola ne postoji (1990), Tito i ja (powieść, 1993), Godina dana (dziennik, 2000), Male tajne (powieść, 2008) oraz wspomnianego zbioru dramatów Osma sednica i dru- ge drame (2002). MiLenA MArkoViĆ. Autorka dramatów, scenarzystka, poetka. uro- dzona 9 kwietnia 1974 roku w Zemunie. Absolwentka dramaturgii (czer- wiec 1998) na wydziale sztuk Dramatycznych (Fakultet dramskih umet- nosti) Uniwersytetu Sztuki w Belgradzie. Premiera jej sztuki dyplomowej Paviljoni, ili kuda idem, odakle dolazim i šta ima za veče- ru (1998) w reżyserii Alisy stojanović odby- ła się w Jugosłowiańskim teatrze Drama- tycznym (Jugoslovensko dramsko pozorište) w Belgradzie w kwietniu 2001 roku, a dwa miesiące później – również w teatrze na- rodowym w skopje, w reżyserii srdjana Ja- nićijevicia. we wrześniu 2002 roku ta sama sztuka została wystawiona w reżyserii Zija- ha sokolovicia w wiedeńskim teatrze m.b.h., w którym wcześniej, w 2001 roku, zdobyła nagrodę specjalną za tekst dramatu, a następnie w Ljublja- nie w reżyserii Jaki ivanc (jako sztuka dyplomowa na kierunku reżyseria teatralna). Autorka uczestniczyła między innymi w royal Court summer residency for emerging Playwrights w Londynie w 2002 roku z dramatem Bog nas pogledao – Šine oraz w projekcie SWITCH – czytanie poezji w sztok- holmie i göteborgu w ramach wymiany krajów nordyckich i bałkańskich w 2004 roku. we wrześniu 2006 roku ukazał się francuski przekład trzech dramatów: Šine, Beli beli svet i Brod za lutke (wydawnictwo Dominique Dol- mieu), w serbii natomiast, we wrześniu 2009 roku, opublikowano tom dramatów pod tytułem Šuma blista (Narodna Biblioteka, Zrenjanin). Dramaty i premiery sztuk: Paviljoni, ili kuda idem, odakle dolazim i šta ima za večeru (1998; tekst dramatu został zamieszczony w antologii PREDSMRTNA MLADOST. Antologija najnovije srpske drame (1995–2005). 220 Noty o Autorach red. V. Jezerkić, s. Jovanov. novi sad: sterijino Pozorije, 2006) – Jugo- słowiański teatr Dramatyczny (Jugoslovensko dramsko pozorište), Bel- grad 2001, reż. Alisa stojanović; teatr narodowy, skopje 2001, reż. srdjan Janićijević, oraz maj 2010 – tokio, Japonia; Tory (Šine, 2002, dra- mat opublikowany w czasopiśmie teatralnym „theater Heute”) – Ju- gosłowiański teatr Dramatyczny, Belgrad 2002, reż. slobodan unko- vski (udział w Festiwalu nowe sztuki z europy w wiesbaden, lipiec 2004); teatr Polski, Poznań 2003, reż. rafał sabara (w przekładzie Do- roty Jovanki Ćirlić); theater Aachen, Akwizgran 2005, reż. t.o. nie - haus; TUTA theatre, Chicago 2007, reż. Ž. Djukić; Statek dla lalek (Brod za lutke, 2004, opublikowany w czasopiśmie „teatron”) – Jugosłowiański te- atr Dramatyczny, Belgrad 2006, reż. slobodan unkovski; serbski teatr na- rodowy (srpsko narodno pozorište), nowy sad wrzesień 2008, reż. Ana tomović (nagroda w kategorii najlepszy utwór dramatyczny oraz najlep- sze przedstawienie w ramach festiwalu sterijino pozorje 2009); słoweń- ski teatr narodowy, Ljubljana 2010, reż. Aleksandar Popovski (nagroda w kategorii: najlepsze przedstawienie w ramach Festiwalu sterijino pozorje 2010); spektakl Statek dla lalek (w wykonaniu aktorów Serbskiego Teatru narodowego) realizowany był gościnnie w wielu miastach w ramach Fe- stiwalu kvartet; Nahod Simeon (dramat na motywach sztuki Jovana Sterije Popovicia, napisany w 2006), reż. tomi Janežič – serbski teatr narodo- wy (współprodukcja ze sterijino pozorje), nowy sad 2006; przedstawienie zdobyło niemalże wszystkie nagrody w ramach festiwalu sterijino pozorje w 2007 roku; Šuma blista – we fragmentach wystawiona w teatrze schau- spielhaus w Zurychu 11 lutego 2005; teatr Atelje 212, Beograd wrzesień 2008, reż. tomi Janežić. w najbliższym czasie planowane są premiery sztuk Žica w Jugosłowiań- skim Teatrze Dramatycznym w Belgradzie oraz Brod za lutke (Statek dla la- lek) w Nantes (Francja). Poezja: w kwietniu 2001 roku opublikowała tomik poezji Pas koji je pojeo sunce (nakładem Flavio Rigonat, Belgrad), z którym w 2002 roku uczest- niczyła w głośnym czytaniu w kungliga Dramatiska teatern w sztokhol- mie. tomik miał do tej pory trzy wydania. wkrótce ukaże się przekład tomiku na język szwedzki. we wrześniu 2003 roku wydała drugi tomik poezji – Istina ima teranje (nakładem LOM Flavio Rigonat), w 2007 roku kolejny, zatytułowany Crna Kašika (Lom, Belgrad), a we wrześniu 2009 Noty o Autorach 221 roku czwarty – Ptičje oko na tarabi (Lom, Belgrad). W roku 2010 organizo- wano kilka spotkań autorskich połączonych z głośnym czytaniem poezji Mileny Marković (między innymi w Centrum kultury „grad” w Belgra- dzie i Bibliotece Miejskiej w Podgoricy). w 2011 roku ukaże się francuskie wydanie poezji Mileny Marković w przekładzie kolja Mićevicia. Film: jest autorką scenariusza do filmu Jutro rano (Sutra ujutro) z 2006 roku, w reż. olega novkovicia (produkcja Zillion Film, Beograd), za który otrzymała nagrody za najlepszy scenariusz na festiwalach w Aleksandrii, Mińsku i we Vrnjačkoj Banji, oraz do filmu dokumentalnego Rudarska opera z 2005 roku, również w reż. olega novkovicia, w którego realizacji uczestniczyła (Bor, grudzień 2004–styczeń 2005). w roku 2010 oleg nov- ković na podstawie scenariusza Mileny Marković wyreżyserował film Beli beli svet, którego premiera odbyła się w sierpniu 2010 roku na Międzyna- rodowym Festiwalu Filmowym w Locarno (Szwajcaria). Film nagrodzony został w kategorii film artystyczny, a nagrodą za najlepszą rolę kobiecą uhonorowano Jasnę Djuričić. Film zdobył też nagrodę główną na Festi- walu Filmowym w Cottbus w 2010 roku. Nagrody: nagroda specjalna na Festiwalu sterijino pozorje w 2004 roku za współczesny utwór dramatyczny – Tory w reż. r. sabary, teatr Pol- ski Poznań; nagroda imienia Borislava Mihajlovicia Mihiza za twórczość w dziedzinie dramaturgii za rok 2005 – dramat Brod za lutke (Statek dla lalek); nagroda sterijino pozorje w 2007 za najlepszy współczesny utwór dramatyczny – Nahod Simeon w reż. t. Janežič, serbski teatr narodowy Nowy Sad. Nahod Simeon otrzymał również nagrody w kategoriach: naj- lepsze przedstawienie, reżyseria, rola męska (Boris isaković), rola kobieca (Jasna Djuričić), scenografia (tomi Janežič), kostiumy (Marina sremac), muzyka (Boris kovač); nagroda na Festiwalu sterijino pozorje w 2009 roku w kategorii współczesny utwór dramatyczny za Brod za lutke (Statek dla la- lek). Statek dla lalek w reż. A. tomović (serbski teatr narodowy nowy sad) otrzymał również nagrody w kategoriach: najlepsze przedstawienie i mu- zyka (Darko rundek), oraz nagrodę okrągłego stołu krytyki za najlep- sze przedstawienie. rok później Stateczek dla lalek (Barčica za punčke) w reż. A. Popovskiego (słoweński teatr narodowy Ljubljana) zdobył nagrody w kategoriach: najlepsze przedstawienie, główna rola kobieca (Barbara Cerar) i muzyka (Foltin), oraz nagrodę okrągłego stołu krytyki za najlep- sze przedstawienie; nagroda imienia Miloša Crnjanskiego za książkę Tri 222 Noty o Autorach Drame – listopad 2007 roku; nagroda imienia todora Manojlovicia – luty 2009 roku; nagroda poetycka imienia Biljany Jovanović za tomik poezji Ptičje oko na tarabi – marzec 2010; nagroda poetycka imienia Djury Jakši- cia za tomik poezji Ptičje oko na tarabi – maj 2010. MiLenA (MinJA) BogAVAC. Pisarka, poetka, dramaturg, ale prze- de wszystkim artystka teatralna. oprócz pisania tekstów dramatycznych próbuje swych sił jako performerka, reżyserka, organizatorka i modera- torka spotkań teatralnych, selektorka festi- wali teatralnych oraz redaktorka publikacji teatralnych. urodziła się w 1982 roku, miesz- ka w Belgradzie. Jest absolwentką belgradz- kiego wydziału sztuk Dramatycznych (Fa- kultet dramskih umetnosti). od 9 września 1999 roku, wraz ze swoją siostrą Jeleną Bo- gavac oraz igorem Markoviciem, prowadzi nieformalną, alternatywną trupę teatralną Drama Mental studio. we współpracy z róż- nymi artystami zorganizowali ponad 50 wy- darzeń teatralnych, w tym spektakle teatralne, wydarzenia multimedial- ne, performance’y, parateatralne akcje, „poetyckie ekscesy” czy festiwale. Do najbardziej znaczących wydarzeń teatralnych grupy Drama Mental studio należą: spektakl Porozmawiajmy o życiu i śmierci krzysztofa Bizia w reż. nenada Prokicia. JMBg – najczęściej grany slam-performance na Bałkanach; Yes to art – uliczna manifestacja z okazji otwarcia 36. Festiwalu teatralnego BITEF; 422 – dokumentalny, multimedialny projekt o młodych artystach z Za- grzebia i Belgradu. Dramaty: North Force – dramat wystawiony w teatrze Bitef w reż. Jeleny Bogavac. tekst dramatu został zamieszczony w antologii PRED- SMRTNA MLADOST. Antologija najnovije srpske drame (1995–2005). Red. V. Jezerkić, s. Jovanov. novi sad: sterijino Pozorije, 2006; Dragi tata (2003) – dramat w reż. Borisa Liješevicia wystawiony na deskach Ju- gosłowiańskiego teatru Dramatycznego. Przełożony na język angielski Noty o Autorach 223 i czytany na festiwalu northern exposure writers Festival w Leeds oraz na festiwalu Hot ink w nowym Jorku; 3, 4… Sad – tekst ukazał się w czasopiśmie „scena”. wystawiony został w reż. Jeleny Bogavac w te- atrze omladinsko pozorište DADOV; Bajka o elektricitetu – tekst prze- znaczony dla dzieci, inspirowany życiem nikoli tesli. napisany z oka- zji 150. rocznicy urodzin genialnego wynalazcy. Wystawiony w teatrze „Pinokio” w reż. Jeleny Bogavac. Svi drugi – jednoaktówka wystawiona na deskach national teatre w oslo jako część programu pt. 11 września. w projekcie uczestniczyło sześciu studentów dramaturgii z serbii i nor- wegii. Svi drugi nagrano w Radio Beograd II (2003) jako słuchowisko radiowe i zaprezentowano w ramach Festiwalu słuchowisk radiowych w Berlinie; Tdž ili prva trojka został opublikowany w magazynie „tea- tron”, wyreżyserowany przez Jelenę Bogavac i wystawiony na scenie „Mata Milošević”; The Overperformance – jednoaktówkę napisaną w języ- ku angielskim, przedstawiono w ramach projektu „europa Am Park” na Biennale w wiesbaden (niemcy); Balerina/Gamma Cas – spektakl w reż. Jeleny Bogavac, swoją premierę miał w belgradzkim planetarium „ruđer Bošković”; Fake porno – zbiór tekstów dramatycznych, napisanych wraz z J. Bogavac, M. Pelević i F. Vujoševiciem, został wystawiony na scenie teatru Bitef w reż. Jeleny Bogavac. kontynuacją projektu jest stand-up komiczny zbiór Fake Book, nad którym – oprócz Mileny Bogavac – pra- cowali Maja Pelević, Filip Vujošević i Milan Marković. Poezja: w roku 2005 ukazał się zbiór tekstów poetyckich Ekonomsko pro- pagandna poezija, wydany przez SKC (Studentski kulturni centar) w No- wym Sadzie. nagrody: nagroda imienia Borislava Mihajlovicia Mihiza (2008) za twórczość dramaturgiczną; nagroda imienia Josipa kulundžicia (2003) za wyjątkowy sukces w dziedzinie sztuki teatralnej; nagroda teatru Duško radović (2008); dramat Dragi tata zdobył nagrodę za najlepszy współczes- ny utwór dramatyczny na konkursie Jugosłowiańskiego teatru Drama- tycznego w 2004 roku. O dramacie: dramat Czerwona. Seks i konsekwencje (Crvena seks i posledice) przetłumaczony został na język angielski i opublikowany w czasopiśmie „scena”. wielokrotnie był wystawiany na scenie, między innymi w 2005 roku w reż. Jeleny Bogavac na deskach teatru Bitef w ramach Drama 224 Noty o Autorach Mental studio (w spektaklu tym wystąpili Jelena ilić, Vladislava Đorđe- vić, Hristina Popović, Danijela Vranješ); w 2008 roku w reż. Darjana Mi- nova, teatar kabare, tuzla; w 2010 roku w reż. Any ilić, SKCNS Fabrica, Nowy Sad. opracowano na podstawie: http//www.dramamentalstudio.org. Data dostępu: 20.02.2011. MAriJA kArAkLAJiĆ. urodziła się w 1978 roku w kragujevcu w serbii. w 2002 roku ukończyła dramaturgię na wydziale sztuk Dra- matycznych w Belgradzie. w 2007 roku, jako stypendystka niemieckiej Centrali Wymiany Akademickiej (DAAAD), ukończyła podyplomowe studia na kierun- ku dramaturgia w klasie Hansa-Thiesa Leh- manna na uniwersytecie Johanna wolfgan- ga goethego we Frankfurcie nad Menem. od 2001 roku pracuje jako niezależny dramaturg w ramach projektów teatralnych w serbii, słowenii, niemczech i Holandii. współpra- cuje z Teatrem Narodowym w Belgradzie, ze słoweńskim teatrem narodowym w Maribo- rze, z teatrem Bitef, Małym teatrem „Duško radović”, Centrum kulturowej Dekontaminacji oraz Atelje 212. w latach 2003–2004 koordynowała Program rozwoju tekstów Dramatycznych w ra- mach projektu novA DramA (NADA) w Teatrze Narodowym w Belgradzie. Jest współautorką libretta do opery kameralnej Mozart… luster… lustig Ireny Popović (Centrum sava, 2006). od 2009 roku pracuje w charakterze nie- zależnego współpracownika Fundacji s. Fischer stiftung w Berlinie. Jej dramaty zostały opublikowane w antologiach Neue Dramen. Osteuropäisches Theater, wien 2006, i w ISTORIJA ILUZIJA. Antologija najnovije srpske drame (1995–2005). red. V. Jezerkić, s. Jovanov. novi sad: sterijino pozorje, 2007. Dramaty: Fausse-attaque, mal parer 2000, premiera – teatr narodowy w Suboticy (Narodno pozorište u subotici) w 2003 roku; Mlečni zub zemlje 2002/2003; Twarz ze szkła (Lice od stakla, 2005), premiera – Bitef teatar 2008; Kuća 2010. Noty o Autorach 225 nagrody: nagroda imienia Borislava Mihajlovića Mihiza za rok 2007 za tekst Twarz ze szkła (Lice od stakla). MAJA PeLeViĆ. Dramatopisarka i dramaturg. urodzona w 1981 roku w Belgradzie. w 2005 roku ukończyła dramaturgię na wydziale sztuk Dramatycznych na Uniwersytecie Belgradzkim. W latach 2007–2010 pracowała jako dramaturg w teatrze na- rodowym w Belgradzie. Od 2005 roku w redakcji czasopisma teatralnego „sce- na”. studentka studiów doktoranckich o specjalności teoria sztuki i mediów na uni- wersytecie Sztuki w Belgradzie. W latach 2000–2001 uczestniczyła w kursach „Per- formance i rytuał” richarda schechnera oraz „teoria awangardy” i „współczesny te- atr amerykański” w tisch school of Arts na Uniwersytecie Nowojorskim (USA). W 2005 roku z dramatem Skórka pomarańczowa była uczestniczką royal Court in- ternational residency w royal Court theatre w Londynie. we wrześniu 2003 roku ze swym dramatem Hermetičko jutro brała udział w projekcie poświęconym współpracy młodych norweskich i serbskich dramatopisa- rzy w teatrze narodowym w oslo. efektem tej pracy był omnibus 11 Sep- tembar (11 września), wystawiony na scenie Teatru Narodowego w Oslo. Jako współpracownik projektu tkH – teorija koja Hoda, oraz tkH-cen- trum organizowała performance’y, w których brała udział: Izvođenje roda – performance o charakterze teoretycznym, spotkania kwietniowe (Arpilski susreti), SKC (studentski kulturni centar), Belgrad 2002; Uživanje u dekon- strukcji – multimedialny spektakl teoretyczny, rektorat uniwerytetu sztuki w Belgradzie, 2002; Uživanje u dekonstrukciji postsocijalističkih mitologia – cyrk teoretyczny, Festiwal Urban Fest, Ad hoc 2, Zagrzeb 2003, Psihoza i smrt autora – Algoritam YU03/04.13, przedstawienie cyfrowe, Plato plus, Festi- wal Bitef 38, Belgrad 2004. w ramach tkH-centrum zrealizowała również dwie eksperymentalne sztuki Ekonomimezis 2003 – Maska, Belgrad 2003, oraz Psihoza i smrt autora (dramat dla teatru cyfrowego), którego premiera odbyła się na festiwalu Bitef 38, we wrześniu 2003 roku. 226 Noty o Autorach Pelević jest koordynatorką projektu NADA (novA DramA). Była związa- na między innymi z teatrem omen, teatrem Vergl (grupa teatralna stu- dentów belgradzkiego uniwersytetu sztuki). organizatorka, współautorka i współpracownik licznych performance’ów i przedstawień organizowanych zarówno na terenie serbii, jak i w europie (Chorwacja, wielka Brytania, norwegia). Jest również autorką scenariuszy do filmów: Bad trip, Neki afro- dyzjak, Lady Madonna, oraz kilku filmów krótkometrażowych. wraz z Mi- leną Bogavac, Filipem Vujoševiciem i uglješom Šajtinacem założyła stronę poświęconą współczesnemu dramatowi serbskiemu: www.nova-drama.org. Jej dramaty były tłumaczone na język angielski, francuski, niemiecki, wę- gierski, słowacki, polski, słoweński, rosyjski, rumuński i norweski. Dramaty: ESCape, reż. Jelena Bogavac, teatr Bitef, 2004; Psihoza near- tikulisanih fragmenata ili dramski kolaž o jednoj verbalnoj iluzji, dramat teo- retyczny, tkh, Belgrad 2002; Cyber chick vs. real life, dramat internetowy, tkH, Belgrad 2004; Ler, reż. slađan kilibard, teatr narodowy w suboti- cy, 2005, oraz w reż. Miloša Lazina, MTM Mostar (przedstawienie dyplo- mowe 2006); Fake Porno (zbiór tekstów dramatycznych napisanych razem z Mileną Bogavac, Jeleną Bogavac i Filipem Vujoševiciem), reż. J. Boga- vac, BITEF 39, 2005; kontynuację projektu stanowi zbiór tekstów Fake Book, nad którym – oprócz Maji Pelević – pracowali Milena Bogavac, Fi- lip Vujošević i Milan Marković, premiera – luty 2011; Beograd–Berlin, reż. Predrag kalaba, teatr Volksbuhne (Parazit project), Berlin 2005; Skórka pomarańczowa (Pomorandžna kora), reż. goran Marković, Atelier 212, 2006 (tekst dramatu został zamieszczony w antologii PREDSMRTNA MLADOST. Antologija najnovije srpske drame (1995–2005). red. V. Jezerkić, s. Jovanov. novi sad: sterijino Pozorije, 2006); Skočiđevojka, reż. kokan Mladenović, teatr Budva (grad teatar Budva) i serbski teatr narodowy, 2007; Hamlet Hamlet Eurotrash – tekst, reż. razem z Filipem Vujoševićem, teatr na te- razijach, 2008; Ja ili neko drugi, reż. kokan Mladenović, serbski teatr na- rodowy w nowym sadzie, 2007; Może jesteśmy Myszką Miki (Možda mi smo Miki Maus), reż. Matjaž Pograjc, teatr narodowy w Belgradzie, 2009. Pelević jest autorką dramatu radiowego Operacija emocjonalna verbaliza- cija, premiera odbyła się w radio Beograd w marcu 2004 roku w reż. ivy Milošević; adaptacja teatralna w reż. svetlany Dimčović miała miejsce na festiwalu summer shorts w west yorkshire Playhouse (Leeds, Anglia) w marcu 2004 roku. Noty o Autorach 227 nagrody: nagroda imienia Borislava Mihajlovicia Mihiza za twórczość w dziedzinie dramaturgii za rok 2007; nagroda imienia slobodana seleni- cia za najlepszą sztukę dyplomową; nagroda sterijino pozorje w kategorii oryginalny utwór dramatyczny za tekst Może jesteśmy Myszką Miki (Možda mi smo Miki Maus), przyznana w 2007 roku, oraz nagroda sterijino pozo- rje za najlepszy współczesny utwór dramatyczny w 2010 roku za dramat Skórka pomarańczowa (Pomorandžna kora). opracowano na podstawie: http//www.pozorje.org.rs/. Data dostępu: 10.03.2011. http//www.narodnopozoriste.co.rs/index.php?id=128 searched=maja+pelevi C4 87 ad vsearch=oneword highlight=ajaxsearch_highlight+ajaxsearch_highlight1+ajaxsearch_ highlight2. Data dostępu: 10.03.2011. Redaktor Małgorzata Pogłódek Redaktor techniczny Barbara Arenhővel Korektor Barbara Jagoda Projektant okładki i szaty graficznej Anna Czubilińska Copyright © 2011 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ISSN 0208 -6336 ISBN 978 -83 -226 -2037-3 (wersja drukowana) ISBN 978-83-8012-478-3 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40 ­007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e -mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 14,25. Ark. wyd. 11,5. Papier Cena tomu 1. i 2. – 28 zł (+ VAT) objętościowy Łamanie: Pracownia Składu Komputerowego Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego Druk i oprawa: PPHU TOTEM s.c. ul. Jacewska 89, 88-100 Inowrocław
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Serbska ruletka. Dramat serbski po 1995 roku. Wybór tekstów. T. 1–2
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: