Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00151 009792 11018006 na godz. na dobę w sumie
Sine ira et studio. Księga jubileuszowa dedykowana Sędziemu Jackowi Gudowskiemu - ebook/pdf
Sine ira et studio. Księga jubileuszowa dedykowana Sędziemu Jackowi Gudowskiemu - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 1448
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8107-213-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Jacek Gudowski całe zawodowe życie zasiadał za sędziowskim stołem; nigdy nie był prezesem ani nie piastował innego stanowiska, które odcinałoby sędziego od czynnej służby orzeczniczej, choć dawano Mu szansę objęcia bardzo wysokich urzędów.

W ciągu ponad 40 lat orzekania starał się przestrzegać wszystkich zasad i - zgodnie z przyrzeczeniem, które składał, wkładając togę i sędziowski łańcuch - wiernie służyć Rzeczypospolitej. Podejmował się tylko tych wyzwań, którym był w stanie podołać - merytorycznie i terminowo. Nigdy nie naruszył terminu procesowego, a zwłaszcza terminu sporządzenia uzasadnienia, stając się pod tym względem wzorem, często trudnym do naśladowania. Często szukał nietypowych i odważnych, ale sytuacyjnie najlepszych rozwiązań interpretacyjnych. Znając słabości i niedostatki porządku prawnego, postępował w myśl zasady: 'w sytuacjach niekonwencjonalnych działaj niekonwencjonalnie' i orzekał sine ira et studio.

Gratulując takiej postawy, setek rozważnych i odważnych rozstrzygnięć, wnikliwych i erudycyjnych publikacji oraz innych wspaniałych dokonań i osiągnięć, możemy życzyć Sędziemu Jackowi Gudowskiemu i nam samym, aby stale ich przybywało. Ta księga - dar przyjaciół oraz wielu prawników, doświadczonych i młodych wiekiem - jest wyrazem nie tylko podziwu dla prawniczego kunsztu sędziego Jacka Gudowskiego, lecz także przekonania, że cywilistyka należy do najtrudniejszych, ale i najpiękniejszych dziedzin prawa. Jacek Gudowski daje temu stale wyraz w praktyce i teorii prawniczej.

Fragment publikacji
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

SINE IRA ET STUDIO Księga jubileuszowa dedykowana Sędziemu JACKOWI GUDOWSKIEMU SINE IRA ET STUDIO Księga jubileuszowa dedykowana Sędziemu JACKOWI GUDOWSKIEMU redakcja naukowa Tadeusz Ereciński Paweł Grzegorczyk Karol Weitz WARSZAWA 2016 O SĘDZIM JACKU GUDOWSKIM Sędzia Jacek Gudowski urodził się 23 lipca 1949 r. w Żabnie, niewielkim, starym miasteczku na północ od Tarnowa. Jest jednak na wskroś krakowianinem, bo do Kra- kowa przybył już dwa miesiące po urodzeniu i mieszka tam do dzisiaj, choć w ostatnich latach coraz dłużej przebywa w Warszawie. Ukończył renomowane I  Liceum Ogólnokształcące im. Bartłomieja Nowodwor- skiego, najstarszą szkołę średnią w Polsce, założoną w 1588 r. w celu przygotowywania młodzieży do studiów w Akademii Krakowskiej. „Nowodworek” uformował Jego umysł jako harmonijne zjednoczenie pierwiastków humanistycznych i ścisłych. Bardziej inte- resowało Go jednak to, czego mógł się nauczyć poza szkołą. Fascynował się zwłaszcza teatrem – w tamtym czasie była jeszcze żywa legenda Teatru Rapsodycznego i zaczynał się złoty okres krakowskiego Starego Teatru. Nie opuszczał żadnej premiery. Pisał re- cenzje, zdobywał nimi nagrody w konkursach. Z biegiem lat pasja teatralna wygasała, dzisiaj odwiedza teatr rzadko. W latach 1967–1971 odbył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na prawie znalazł się ostatecznie przez przypadek, któremu, jak dziś podejrzewa, pomógł nieco ojciec, rozwiązując dylematy syna wahającego się między geologią a  et- nografią. Przez całe studia pozostawał pod urokiem prawa karnego; odbył specjalizację karną i napisał pracę magisterską z prawa karnego. Miał szansę poznać wielu wybitnych profesorów „przedwojennych”, słuchał ich wykładów, a  u  niektórych zdawał egzaminy –  u  Władysława Woltera, Jana Gwiazdomorskiego, Kazimierza Przybyłowskiego, Mi- chała Patkaniowskiego, Adama Vetulaniego, Stefana Grzybowskiego, Władysława Sied- leckiego. W latach 1971–1973 odbył aplikację sądową etatową w Sądzie Wojewódzkim w Kra- kowie. Już po pierwszych aplikacyjnych zajęciach z  zakresu prawa cywilnego zmienił swoje prawnicze zainteresowania. Stało się to pod wpływem sędziego Sądu Wojewódz- kiego Jana Niejadlika (w latach 1977–1990 sędziego Sądu Najwyższego) oraz sędziego Jerzego Serdy, także sędziego Sądu Wojewódzkiego (później sędziego Sądu Apelacyj- nego w Krakowie, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, znawcy prawa autorskiego). Sędziowie ci odsłonili przed nim piękno cywilistyki. Był pod szczególnym wpływem sędziego Jana Niejadlika, którego nie waha się nazywać swoim nauczycielem i mistrzem. Jak kiedyś napisał, to on zaraził go procesem cywilnym, pokazując jakimś magicznym sposobem piękno i  uroki tej na pozór nieatrakcyjnej i  dość hermetycznej dziedziny prawa. Ta „infekcja” pozostała w nim na zawsze. Za namową sędziego Niejadlika uczest- niczył w latach 70. w seminarium doktoranckim prowadzonym przez prof. Władysława Siedleckiego. Profesor nie umiał go jednak przekonać do kultywowania prawa sądowego 7 O Sędzim Jacku Gudowskim od strony naukowej. Z zapałem uprawiał więc proces cywilny wyłącznie na niwie są- dowej, choć gdyby zechciał, z łatwością mógłby uzyskać kolejne stopnie naukowe. Po zdaniu egzaminu sędziowskiego w dniu 11 października 1973 r. Jacek Gudowski został mianowany asesorem sądowym w  okręgu Sądu Wojewódzkiego w  Krakowie i  skierowany do Sądu Powiatowego w  Bochni, gdzie jako asesor orzekał do sierpnia 1975 r. Przez pierwsze miesiące rozpoznawał sprawy cywilne i karne, ale dość szybko zrezygnowano z  Jego udziału w  sprawach karnych, bo –  według instancji rewizyjnej – wymierzane przez niego kary były „nader symboliczne” oraz rozmijały się z modną wówczas ideą „rozwarstwiania przestępczości”. Już w dniu 1 sierpnia 1974 r. został kie- rownikiem sekcji cywilnej (sąd nie był wówczas podzielony na wydziały, lecz na sekcje) i orzekał w sprawach procesowych. Na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w  Bochni został powołany 9  sierpnia 1975 r., a od 1 września 1975 r. powierzono Mu funkcję przewodniczącego Wydziału I Cywilnego w tym Sądzie. Od tego czasu orzekał w sprawach zarówno procesowych, jak i nieprocesowych. Dokonywał także dorocznych lustracji komornika oraz zajmował się odpowiadaniem na skargi obywateli. W Sądzie Rejonowym w Bochni, wespół z Prezesem tego Sądu Ryszardem Kałwą (dzisiaj sędzią Sądu Apelacyjnego w Krakowie w stanie spoczynku), opracował historię sądownictwa bocheńskiego, ujętą w obszerny opis i ikonografię, obejmującą m.in. po- czet wszystkich sędziów orzekających w sądzie bocheńskim od czasów odzyskania nie- podległości. W 1976 r. ukończył Podyplomowe Studium Organizacji i Zarządzania Kadry Kie- rowniczej i  Rezerwowej Resortu Sprawiedliwości w  Warszawie, a  w  1980  r. Studium Podyplomowe Wymiaru Sprawiedliwości w Krakowie. Gdy 21 maja 1980 r. został sędzią Sądu Wojewódzkiego w Tarnowie, był najmłod- szym sędzią sądu wojewódzkiego w Polsce – miał 30 lat, co odpowiadało wiekowi li- mitującemu dostęp do tego stanowiska. Przez trzy lata jednak orzekał nadal – będąc na delegacji – w Sądzie Rejonowym w Bochni oraz w ograniczonym zakresie w Sądzie Wo- jewódzkim w Tarnowie, w instancji rewizyjnej. Kierowane przez niego prośby o powrót do Krakowa i przejście do Sądu Wojewódzkiego w Krakowie były oddalane „z powodu braku wolnych etatów”. W dniu 15  października 1981  r. Minister Sprawiedliwości wyznaczył Go rzeczni- kiem dyscyplinarnym w okręgu Sądu Wojewódzkiego w Tarnowie. Był nim do 1987 r. W 1983  r. przeszedł na stałe do orzekania w  Sądzie Wojewódzkim w  Tarnowie, a  w  1985  r. został Przewodniczącym Wydziału I  Cywilnego w  tym Sądzie. Spełniał także funkcje wizytacyjne; jako wizytator „wyświęcił” kilku wybitnych dzisiaj sędziów. Oto wyimek z „Karty przeglądu kadrowego” z tamtego okresu (1985): „posiada wysokie kwalifikacje zawodowe, które systematycznie podnosi (...) Znakomity prawnik-cywilista i  doskonały sędzia. Sprawy rozpoznaje w  sposób wnikliwy, dokładnie i  terminowo. Uzasadnienia jego orzeczeń stawiane są za wzór innym sędziom. Podnosi kwalifikacje zarówno asesorów, jak i  aplikantów sądowych, których systematycznie doszkala. Roz- poznaje sprawy trudne, sporządza pytania prawne do Sądu Najwyższego. Opracowania te przedstawiają niezwykle wysoki poziom. Jest człowiekiem skromnym, koleżeńskim i  wysoko ceniącym zawód sędziowski”. W  opinii napisano m.in.: „kwalifikuje się do rezerwy kadrowej na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego”. 8 O Sędzim Jacku Gudowskim Z dniem 1 września 1987 r. przeszedł do Sądu Wojewódzkiego w Krakowie, gdzie objął stanowisko wizytatora ds. cywilnych, orzekającego także w  sprawach cywilnych rewizyjnych. Lansował nowe i nietypowe metody wizytacyjne, kładąc nacisk na aspekty merytoryczne, a nie na – dominującą wówczas – statystykę. Mniej interesowały Go roz- maite „zjawiska sądowe” w ujęciu globalnym, starał się za to dbać, żeby każda konkretna sprawa była załatwiana sprawnie i trafnie. Mimo kuszącej propozycji, za radą sędziego Jana Niejadlika, nie zdecydował się w tym czasie zostać sędzią Naczelnego Sądu Admi- nistracyjnego. Nie skupił się również na prawie rodzinnym, a spotykały Go także po- ważne propozycje zawodowe idące w tym kierunku. Sędzia Jan Niejadlik uważał, że nie powinien „marnować” zamiłowań na tak „grząskich” obszarach prawa. Kto wie, może przeczuwał, że Jacek Gudowski trafi kiedyś do Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, choć on sam nie mógł wówczas jeszcze przewidywać, że kiedyś obaj zasiądą w tym Sądzie za jednym stołem. Jacek Gudowski był pomysłodawcą i  wydawcą biuletynu Sądu Wojewódzkiego w  Krakowie, który pod tytułem „Krakowski Przegląd Sądowy”, z  udziałem sędziów wizytatorów Józefa Iwulskiego i  Jana Kremera, wydawał w  latach 1987–1989. Był to w tamtym czasie jedyny taki biuletyn wydawany przez sąd powszechny. Obejmował naj- nowsze orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Wojewódzkiego w Krakowie w sprawach cywilnych i z zakresu prawa pracy, z komentarzami. Oprócz tego zawierał omówienie nowego ustawodawstwa oraz innych pojawiających się zagadnień jurysdykcyjnych. Kon- tynuację tego biuletynu stanowią wydawane od lat w krakowskim Sądzie Apelacyjnym „Krakowskie Zeszyty Sądowe”, dotyczą one jednak wyłącznie spraw karnych. Był także pomysłodawcą oraz inicjatorem szkoleń konsultacyjnych asesorów, które prowadził z sę- dzią wizytatorem Józefem Iwulskim. W 1989  r. został delegowany na trzy miesiące do Ministerstwa Sprawiedliwości w  celu przeprowadzenia wizytacji w  wyznaczonym sądzie wojewódzkim. Z  podzięko- wania Departamentu Sądowego Ministerstwa Sprawiedliwości (pismo z  20  listopada 1989 r., S/C I 5101/1/89): „Złożone przez Pana Sędziego sprawozdanie świadczy o wy- bitnej sumienności, z  jaką pracę tę wykonano, a  także o  wysokim poziomie meryto- rycznym. Departament pozostaje w przekonaniu, że również w przyszłości będzie mógł liczyć na pomoc Pana Sędziego”. Nic z  tej pomocy nie wyszło, bo nadszedł przełom ustrojowy lat 1989/90. W styczniu 1990 r. Jacek Gudowski został wybrany przez sędziów Sądu Wojewódz- kiego w Krakowie jednym z ich przedstawicieli w ogólnopolskim zebraniu przedstawi- cieli zgromadzeń ogólnych sędziów w sądach wojewódzkich, a jednocześnie kandydatem na członka Krajowej Rady Sądownictwa. To było bardzo duże wyróżnienie i wyraz naj- wyższego zaufania, zwłaszcza że te wybory były pierwszym w historii polskiego sądow- nictwa – uwzględniając także okres międzywojenny – przejawem pełnej samorządności i  demokracji w  środowisku sędziowskim. Następnie, dzięki wyborowi zgromadzenia przedstawicieli, też w  pełni wolnemu i  demokratycznemu, został członkiem Krajowej Rady Sądownictwa na kadencję 1990–1994. Mógł współtworzyć od samego początku nowy, konstytucyjny organ, będący najwyż- szym przedstawicielstwem sędziów. W  pracach Krajowej Rady Sądownictwa pierwszej kadencji odcisnął swoje mocne i trwałe piętno. Praca w Radzie pozwoliła Mu rozwinąć zainteresowanie problematyką ustroju sądów; był także bardzo blisko wielu ważnych de- 9 O Sędzim Jacku Gudowskim cyzji ustrojowych i kadrowych. Później, w latach 1998–2002, był ponownie członkiem Krajowej Rady Sądownictwa, tym razem jako przedstawiciel Sądu Najwyższego. Od połowy 1990 r. rozpoczął się nowy etap aktywności zawodowej sędziego Jacka Gudowskiego. W  dniu 1  lipca 1990  r. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w  Izbie Cywilnej; miał wtedy 40 lat. W  latach 1990–2001 orzekał jako sędzia „liniowy”, we wszystkich sprawach, ale już wtedy wyraźnie zaznaczyła się Jego predylekcja do prawa procesowego. W  tym okresie włączył się w nurt  piśmiennictwa prawniczego, choć pierwszy tekst dotyczący prawa procesowego napisał i  opublikował już w  drugiej połowie lat 80. Pewne osobiste zasługi ma w  tym współautor tych słów Tadeusz Ereciński, który – ledwo poznawszy Jacka – dostrzegł natychmiast Jego „talenty” procesowe i  namówił najpierw do udziału w  pisaniu komentarza do kodeksu postępo- wania cywilnego, a potem do innych, niekiedy bardzo poważnych przedsięwzięć. Sędzia Jacek Gudowski został członkiem redakcji „Przeglądu Sądowego”, a potem członkiem rad programowych kwartalników „Polski Proces Cywilny” i „Iustitia”. Sporządzał cykliczne przeglądy orzecznictwa Sądu Najwyższego z zakresu prawa procesowego cywilnego, które objęły lata 1991–1996. Były to pierwsze przeglądy publikowane po dłuższej przerwie spo- wodowanej odejściem profesorów Władysława Siedleckiego i Edmunda Wengerka. Na- rzucił im nową formułę, polegającą na publikowaniu tez orzeczeń, umieszczanych w „ko- deksowym porządku”, i  opatrywaniu ich komentarzem, będącym niekiedy mini-glosą. Dzisiaj prawie wszyscy autorzy przeglądów stosują tę formę. Pod koniec lat 90. Sąd Najwyższy wykorzystał ponadprzeciętne zainteresowania Jubilata informatyką. Wraz z  sędzią Józefem Iwulskim oraz Andrzejem Piaskowskim, kierującym Biurem Informatyki, stworzył On – przy współpracy programistów „Polska OnLine” oraz integratora „ATM” – koncepcję oraz szczegółowy projekt systemu „Su- premus©”, funkcjonującego do dzisiaj w Sądzie Najwyższym i wciąż udoskonalanego. To było w polskim sądownictwie przedsięwzięcie pionierskie. W 2001 r. Sąd Najwyższy otrzymał z  tego powodu –  w  kategorii instytucji państwowych –  prestiżową nagrodę „Lider Informatyki”. Jego główną zasługą jest to, że udało Mu się, może niezbyt szybko, ale za to sku- tecznie, przekonać do idei komputeryzacji – i w ogóle do komputerów – sędziów Izby, wśród których nie było wtedy nikogo, kto by ich używał. Jesienią 2000  r. został powołany na stanowisko Przewodniczącego Wydziału III Izby Cywilnej – wydziału zagadnień prawnych, w którym tradycyjnie koncentrują się najważniejsze prace koncepcyjne oraz zapadają najważniejsze orzeczenia. Od 2001  r. pracował i pracuje z wieloma utalentowanymi asystentami sędziów Sądu Najwyższego oraz członkami Biura Studiów i  Analiz skierowanymi do pracy w  Izbie. Współpraca z sędzią Jackiem Gudowskim stanowiła i stanowi dla wielu z nich ogromną wartość oraz ważny etap w rozwoju niekiedy pięknych karier zawodowych w sądownictwie i nauce. W styczniu 2002 r. ukazał się – z Jego inicjatywy i pod Jego redakcją – pierwszy numer „Izby Cywilnej”, biuletynu Sądu Najwyższego, ilustrującego pracę Izby oraz do- kumentującego najważniejsze izbowe wydarzenia. Biuletyn jest opracowywany i wyda- wany poza obowiązkami służbowymi; stanowi osobisty, „społeczny” wkład w dorobek Sądu Najwyższego oraz w budowę jego wizerunku. W okresie doniosłych zmian prawa procesowego i dostosowywania go do nowego otoczenia ustrojowego Jacek Gudowski brał udział w wielu szkoleniach sędziów sądów 10 O Sędzim Jacku Gudowskim powszechnych, krzewiąc nowe unormowania. W  ostatnich latach jeździ chętnie już tylko na szkolenia sędziów apelacji krakowskiej. W latach 2003–2007 oraz 2011–2015 był członkiem Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego, zajmując się głównie projektami z dziedziny prawa procesowego. Jego au- torstwa jest koncepcja skargi o  stwierdzenie niezgodności z  prawem prawomocnego orzeczenia; miał także spory wkład piśmienniczy w rozwój i funkcjonowanie tej insty- tucji, kładąc w swoich wypowiedziach nacisk na prawidłową wykładnię pojęcia „nie- zgodność orzeczenia z  prawem”. W bardzo dużym stopniu wpłynął na kształt skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia oraz na wprowadzenie instytucji tzw. przedsądu. Od lat 70., właściwie od początku pracy, sędzia Jacek Gudowski tworzy własne zasoby bibliograficzne i  orzecznicze, gromadząc je w  uporządkowany, zorganizowany sposób, z  systemem relacji (odniesień i  powiązań). W  czasach niedostatku informacji i  ogólnego rozproszenia było to nieocenione narzędzie wspierające pracę sędziego. Z  chwilą upowszechnienia się w  Polsce komputerów osobistych przeniósł całe swoje zbiory do zasobów elektronicznych. Obecnie Jego baza zawiera niemal 60 tysięcy jed- nostek (rekordów), obejmujących orzeczenia i  pozycje piśmiennictwa z  okresu około 120 lat, dotyczących szeroko rozumianego prawa cywilnego. Bazę tworzył i  tworzy samodzielnie, bez czyjejkolwiek pomocy. Prawdopodobnie jest jedyną osobą w  Polsce dysponującą pełną bibliografią do kodeksu zobowiązań i kodeksu cywilnego z 1964 r., uwzględniającą także wybrane pozycje dotyczące ustaw państw zaborczych, obowiązu- jących w Polsce niepodległej. Jego zbiory obejmują również bibliografię i orzecznictwo do kodeksów postępowania cywilnego z  1930 i  1964  r. oraz do kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i kodeksu spółek handlowych. Inicjatywę upowszechnienia części Jego zbiorów podjęło wydawnictwo LexisNexis; w latach 90. ukazał się – równolegle w formie książkowej i wymiennokartkowej – zbiór orzeczeń i piśmiennictwa do kodeksu postępowania cywilnego. W kręgach osób zain- teresowanych zbiór ten miał duże powodzenie i do dzisiaj jest chętnie wykorzystywany, choć od kilku lat nie jest już aktualizowany. W chwili obecnej toczą się rozmowy z wy- dawnictwem Wolters Kluwer dotyczące publikacji tej bazy w formie elektronicznej. Sędzia Gudowski od wielu lat gromadzi także książki prawnicze, najchętniej przed- wojenne i  starsze. Posiada wiele setek woluminów, w  tym wiele roczników czasopism prawniczych (oczywiście z „Nowym” i „Polskim Procesem Cywilnym” na czele), ale nie traktuje tej pasji jako kolekcjonerstwa, a zbioru jako kolekcji samej w sobie. Zbieranie książek ma dla Niego przede wszystkim charakter użytkowy; stara się je czytać i w miarę możności najpełniej wykorzystywać w działalności zawodowej i w piśmiennictwie. Za swoje zawodowe dokonania sędzia Jacek Gudowski odznaczony został Brązowym (1978), Srebrnym (1984) i Złotym Krzyżem Zasługi (1992) oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2002) za wybitne osiągnięcia dla wymiaru sprawiedliwości. Wiele orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych z Jego udziałem – w sprawach, w któ- rych był sprawozdawcą i autorem uzasadnienia – zostało opublikowanych w urzędowym zbiorze orzecznictwa. Począwszy od nr 1 z 1991 r. – do dziś – w tzw. zielonych zeszytach opublikowano łącznie prawie 300 Jego orzeczeń, w tym dziewięć uchwał w składach po- większonych (uchwałę pełnego składu Sądu Najwyższego, uchwałę pełnego składu Izby i siedem „siódemek”). Żaden sędzia nie może pochwalić się takim wynikiem. Większość 11 O Sędzim Jacku Gudowskim z  publikowanych orzeczeń dotyczy prawa procesowego cywilnego, ale jest także wiele innych z dziedziny szeroko rozumianego prawa cywilnego. Uzasadnienia sędziego Jacka Gudowskiego są skonstruowane perfekcyjnie. Często odnosi się w nich z wielką erudycją do historii konkretnej instytucji lub przepisu. Sięga do wielu metod wykładni i  ustaleń doktryny, rozważa różne poglądy i  siłą wszech- stronnej argumentacji stara się przekonać do swego punktu widzenia. Jego wywód jest zwarty, jasny i  zdyscyplinowany, pisany bogatym, ale pozbawionym zbędnych ozdob- ników językiem, tak że czytelnik często zapomina, iż ma do czynienia z trudnym rozu- mowaniem prawniczym. Jako główny redaktor orzeczeń Izby przeznaczonych do pub- likacji w  zbiorze urzędowym zadziwia mistrzowską znajomością zasad i  ducha języka polskiego, konsekwentnie tępi obce naleciałości i środowiskowy żargon. Te same cechy wykazują Jego publikacje – ważne, oryginalne i pokazujące znaczenie i rolę prawa procesowego. Są wśród nich liczne studia i artykuły poświęcone głównie prawu sądowemu, w  tym dopuszczalności drogi sądowej, zasadom procesowym, peł- nomocnictwu procesowemu i  środkom zaskarżenia, a  także ustrojowi sądów. Jest On współautorem i redaktorem komentarzy do kodeksu postępowania cywilnego, kodeksu cywilnego, prawa o ustroju sądów powszechnych i ustawy o Krajowej Radzie Sądow- nictwa. Podejmuje zagadnienia istotne, nowe, a Jego świeże spojrzenie pozwala zwrócić uwagę na niedostrzegane wcześniej aspekty znanych, zdawałoby się, instytucji. Żaden z  autorów piszących dziś o  środkach zaskarżenia lub innych podejmowanych przez Niego zagadnieniach nie może nie odnieść się do Jego ustaleń i propozycji. Dzięki Jego studiom i artykułom zaczęły być doceniane rola i funkcje prawa procesowego cywilnego jako nośnika wartości w demokratycznym państwie prawa. W swoim piśmiennictwie Sędzia Jacek Gudowski łączy wszechstronną wiedzę teo- retyczną z ogromnym doświadczeniem i wyczuciem praktyki. Zapewnia Mu to miejsce wśród najznamienitszych polskich procesualistów czasów współczesnych. Jego dorobek stanowi niezwykle oryginalny i  niepowtarzalny wkład w  rozwój rodzimej procesuali- styki, rzadko będący udziałem dzisiejszych „rasowych” naukowców. Gdyby trzeba określić jednym słowem Jego „profil prawniczy”, należałoby powie- dzieć, że jest utylitarystą. Prawo powinno być przede wszystkim „użyteczne”. Bardzo bliskie jest Mu stwierdzenie Jeremy’ego Benthama, że podstawowym celem prawa jest dostarczanie ludziom szczęścia. Między innymi dlatego – ale także z innych powodów – na obszarze prawa prywatnego jest liberałem; jako prawnik i sędzia stara się bardziej ludziom dawać i pozwalać, niż im odbierać lub zakazywać. Także proces cywilny poczytuje jako urządzenie, które ma być przede wszystkim użyteczne. Jego użyteczność –  którą rozumie multisubiektywnie –  jest jednak uzależ- niona od wielu koncesji, niekoniecznych lub niedopuszczalnych na innych obszarach prawa. Jedną z  takich koncesji jest zgoda na podwyższony formalizm oraz na odjęcie lub ograniczenie niektórych uprawnień, nienaruszalnych lub niepoddających się jakiej- kolwiek redukcji np. w prawie prywatnym. Uważa, że postulowane od lat przyspieszenie i  uproszczenie postępowania nie jest możliwe bez dalszych, radykalnych koncesji. Do tego potrzebne jest jednak przyzwolenie społeczne, zgoda w doktrynie i zmiany Kon- stytucji. Bliżej Mu na pewno do pozytywizmu prawniczego niż innych nurtów prawoznaw- stwa, choć uważa, że dobry sędzia cywilista powinien być otwarty na świat, na postęp, na 12 O Sędzim Jacku Gudowskim nowe zjawiska i prądy, a jednocześnie wykazywać podwyższoną wrażliwość na krzywdę. Sądy, w swej strukturze i organizacji, powinny być Jego zdaniem konserwatywne, sę- dziowie –  niekoniecznie. Nie aprobuje jednak postmodernizmu prawniczego, zwalcza go; jest zatwardziałym logocentrystą, racjonalistą, konstruktywistą i prosystemowcem. Wśród przyjaciół, kolegów i współpracowników jest znany z tego, że nie znosi nie- solidności, nieterminowości, bylejakości, jałowego gadania i pisania. Dużo wymaga od innych, ale przede wszystkim wymaga od siebie. Jest zawsze do dyspozycji, jeśli chodzi o  dyskusję nad trudnymi lub spornymi zagadnieniami. Chętnie przychodzą do niego koleżanki i koledzy sędziowie, członkowie Biura Studiów i Analiz oraz asystenci. Do- brze wiedzą, że niełatwo go przekonać, ale zawsze można liczyć na życzliwe wskazówki i radę. Ma kameralny styl pracy, nie znosi zebrań, bezowocnych konferencji i publicz- nych wystąpień. Jeżeli bierze w nich udział, odzywa się rzadko, tylko gdy ma coś istot- nego do powiedzenia i wtedy słuchany jest szczególnie uważnie. Znana jest Jego erudycja, skłonność do żartu i przyjazna złośliwość, zwłaszcza wobec ludzi, których lubi i szanuje; rzadziej – niestety – dostrzega się i diagnozuje Jego auto- ironię. Ma grono wypróbowanych przyjaciół, którzy czasem żałują, że ze względu na liczne obowiązki sędziowskie i publikacyjne ma zbyt mało czasu na prywatne spotkania przy dobrym winie i długie dyskusje nie tylko na prawnicze tematy. Prywatnie od z  górą 50 lat pasjonuje się fotografią. Najpierw czarno-białą, analo- gową; obecnie – od prawie 20 lat – cyfrową, śledząc zmiany i technologiczne nowinki, nie tylko zresztą w  tej dziedzinie. Jest wyznawcą Photoshopa, uważa tę aplikację za najlepszą, jaką kiedykolwiek stworzono, a  Jego zdjęcia –  niekiedy ubarwiane tym pro- gramem – stanowią piękną dokumentację ważniejszych zdarzeń w Izbie. Jako kibic od za- wsze sprzyjał „Garbarni”, klubowi dzisiaj zapomnianemu, kiedyś jednak mistrzowi Polski w piłce nożnej, grał nawet w „Garbarni” jako trampkarz. Trenował także lekkoatletykę w klubach „Olsza” i „AZS”, bo marzył, by zostać długodystansowcem na miarę Zatopka albo Krzyszkowiaka. Uprawiał wspinaczkę skałkową, grał w szkole w koszykówkę, a już jako student reprezentował w rozgrywkach uczelnianych Wydział Prawa. Będąc młodym sędzią, trenował karate kyokushin, a później grał już tylko w „emerycką” siatkówkę. W młodości zrodziło się Jego zamiłowanie do wędrówek i podróży. Schodził Gorce i Beskidy. Ukochał Beskid Sądecki, a zwłaszcza Muszynę, w której – sumując wakacyjne pobyty –  spędził ponad dwa lata życia. Dzisiaj jeździ tam bardzo rzadko, bo straciła – Jego zdaniem – całkiem swój dawny urok. Począwszy od lat 70., odbył z żoną wiele samochodowych podróży w najdalsze zakątki Europy. Zwiedził niemal wszystkie kraje kontynentu, poznał większość najważniejszych miast, zabytków i muzeów, wspinał się na najwyższe dostępne górskie przełęcze. Korzystał z każdej okazji, żeby wyrwać się na Zachód i nadrobić utracony czas oraz odzyskać odebraną wolność. Od lat interesuje się sztuką współczesną, w  dużej mierze za sprawą przyjaciół, najbliższego kolegi, malarza Adama Wsiołkowskiego, profesora i byłego rektora krakow- skiej Akademii Sztuk Pięknych, oraz Krzysztofa Kiwerskiego, także profesora Akademii, malarza i twórcy znakomitych filmów animowanych. Ich dzieła zdobią Jego mieszkanie oraz ściany sądowego gabinetu. Lubi również malarstwo Jerzego Nowosielskiego oraz Stanisława Fijałkowskiego, a ze starszych polskich twórców – Wacława Taranczewskiego i  Władysława Strzemińskiego. Oczywiście ceni także inne malarstwo; poszukując go, zwiedził niemal wszystkie europejskie galerie i muzea. 13 O Sędzim Jacku Gudowskim Swoistą słabością jest Jego skłonność do filmu polskiego z lat 1945–1989. Zna „na pamięć” wiele filmów z tego okresu, potrafi mówić ich dialogami i widzieć ich obrazami. Zawsze jednak szuka w  tych filmach jakiejś perwersji artystycznej, ukrytych smaków i niecodziennych przeżyć estetycznych. Stąd upodobanie do takich filmów, jak: „Kalosze szczęścia”, „Przyjęcie na dziesięć osób plus trzy”, „Party przy świecach”, oraz aktorów tak niszowych, jak Henryk Hunko, Stefan Bartik czy Władysław Wójcik. W polskim filmie naprawdę jednak ceni głównie muzykę oraz zdjęcia. Lubi i podziwia również prawdziwe kino światowe; włoski neorealizm, braci Marx, Felliniego, Woody Allena. Od 1974  r. jest żonaty z  Beatą Gudowską, od 1998  r. sędzią Sądu Najwyższego w  Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i  Spraw Publicznych. Siostra Anna jest dok- torem nauk medycznych, wieloletnim ordynatorem w jednym ze znanych krakowskich szpitali, brat Wacław fizykiem jądrowym, profesorem Politechniki Królewskiej w Sztok- holmie, brat Artur anglistą lingwistą, żyjącym od lat w Kanadzie, a siostra Maria che- mikiem. Jacek Gudowski całe zawodowe życie zasiadał za sędziowskim stołem; nigdy nie był prezesem ani nie piastował innego stanowiska, które odcinałoby sędziego od czynnej służby orzeczniczej, choć dawano Mu szansę objęcia bardzo wysokich urzędów. W ciągu ponad 40 lat orzekania starał się przestrzegać wszystkich zasad i – zgodnie z przyrzeczeniem, które składał, wkładając togę i sędziowski łańcuch – wiernie służyć Rzeczypospolitej. Podejmował się tylko tych wyzwań, którym był w  stanie podołać – merytorycznie i terminowo. Nigdy nie naruszył terminu procesowego, a zwłaszcza ter- minu sporządzenia uzasadnienia, stając się pod tym względem wzorem, często trudnym do naśladowania. Często szukał nietypowych i odważnych, ale sytuacyjnie najlepszych rozwiązań interpretacyjnych. Znając słabości i  niedostatki porządku prawnego, postę- pował w myśl zasady: „w sytuacjach niekonwencjonalnych działaj niekonwencjonalnie” i orzekał sine ira et studio. Gratulując takiej postawy, setek rozważnych i odważnych rozstrzygnięć, wnikliwych i erudycyjnych publikacji oraz innych wspaniałych dokonań i osiągnięć, możemy życzyć Sędziemu Jackowi Gudowskiemu i  nam samym, aby stale ich przybywało. Ta księga – dar przyjaciół oraz wielu prawników, doświadczonych i młodych wiekiem – jest wy- razem nie tylko podziwu dla prawniczego kunsztu sędziego Jacka Gudowskiego, lecz także przekonania, że cywilistyka należy do najtrudniejszych, ale i  najpiękniejszych dziedzin prawa. Jacek Gudowski daje temu stale wyraz w praktyce i teorii prawniczej. Tadeusz Ereciński, Paweł Grzegorczyk, Karol Weitz PUBLIKOWANE PRACE SĘDZIEGO JACKA GUDOWSKIEGO Niezawisłość a związanie sędziego oceną prawną sądu wyższej instancji, Polski Proces Cy- 2016 wilny, nr 3. Warszawa. Kodeks cywilny. Komentarz, t.  II, Własność i  inne prawa rzeczowe [redaktor naukowy], Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t.  I, cz.  1, Postępowanie rozpoznawcze, red. T. Ereciński, wyd. 5, Warszawa [autor komentarzy do art. 1, 2, 13, 15–17, 231, 232, 44, 45, 47, 471, 50, 51, 54, 86–110, 117–120, 122–124, 148, 1481, 1491–156, 158, 162, 163; aktualizacja komentarzy do art. 18–23, 24–43, 46, 48, 49, 52, 531, 149, 157, 160, 161]. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. II, Postępowanie rozpoznawcze, red. T. Ere- ciński, wyd. 5, Warszawa [autor komentarzy do art. 316–332; aktualizacja komen- tarzy do art. 333–338, 350–353]. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. III, Postępowanie rozpoznawcze, red. T. Ere- ciński, wyd.  5, Warszawa [autor komentarzy do art.  39822–39823, 4241–42412, 456–479, 5051–50514]. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t.  IV, Postępowanie rozpoznawcze. Postępo- wanie zabezpieczające, red.  T.  Ereciński, wyd.  5, Warszawa [autor komentarzy do art. 506–691, 692–6948]. 2015 Sąd Najwyższy. Pozycja ustrojowa, funkcje i zadania (spojrzenie sędziego cywilisty), Prze- gląd Sądowy, nr 11/12. Uzasadnienie orzeczeń Sądu Najwyższego w sprawach cywilnych (w:) Uzasadnienia decyzji stosowania prawa, red. I. Rzucidło-Grochowska, M. Grochowski, Warszawa. Rozmowy na 25-lecie. Rozmowa z sędzią Sądu Najwyższego Jackiem Gudowskim, człon- kiem Krajowej Rady Sądownictwa w latach 1990–1994 oraz 1998–2002, A. Seliga (prowadząca wywiad), Krajowa Rada Sądownictwa, Kwartalnik, nr 1. 2014 Protokół elektroniczny, czyli próba zamachu na Jana Gutenberga, Iustitia, nr 2; publiko- wany także (w:) Postępowanie rozpoznawcze w przyszłym Kodeksie postępowania cywil- nego. Materiały Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr i  Zakładów Postępowania Cywilnego w Katowicach–Kocierzu (26–29 września 2013 r.), red. K. Markiewicz, A. Torbus, 15 Publikowane prace Sędziego Jacka Gudowskiego Warszawa; oraz (w:) Elektroniczny protokół a wymiar sprawiedliwości. Materiały z kon- ferencji Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”, red. A. Łazarska, Warszawa 2015. Wspomnienie o Pierwszym Prezesie Sądu Najwyższego Stanisławie Dąbrowskim, Przegląd Sądowy, nr 2. Kodeks cywilny. Komentarz, t. I, Część ogólna [redaktor naukowy], Warszawa. Pogląd na kasację, Przegląd Sądowy, nr 4. Kodeks cywilny. Komentarz, t.  II, Własność i  inne prawa rzeczowe [redaktor naukowy], Warszawa. Kodeks cywilny. Komentarz, t. III, cz. 1, Zobowiązania art. 353–534, cz. 2, Zobowiązania art.  535–921, Warszawa [redaktor naukowy; autor komentarzy do art.  710–724, 835–852, 860–875, 919–921; aktualizacja komentarzy do art. 415–449]. Kodeks cywilny. Komentarz, t. IV, Spadki [redaktor naukowy], Warszawa. System Prawa Procesowego Cywilnego, t. III, cz. 1 i 2, Środki zaskarżenia, Warszawa [autor rozdziałów dotyczących skargi kasacyjnej (wraz z T. Erecińskim) i skargi o stwier- dzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz redaktor naukowy]. 2013 2012 Pogląd na kasację (w:) Proces cywilny. Nauka –  Kodyfikacja –  Praktyka. Księga jubileu- szowa dedykowana Profesorowi Feliksowi Zedlerowi, red. P. Grzegorczyk, K. Knoppek, M. Walasik, Warszawa. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Postępowanie rozpoznawcze, red. T. Ere- ciński, wyd. 4, Warszawa [autor komentarzy do art. 1, 2, 13, 15, 232, 45, 471, 54, 86–110, 117–120, 122–124, 148, 150–156, 162–163; aktualizacja komentarzy do art. 16–231, 24–44, 46–47, 48–52, 531, 149, 157–158, 160–161]. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. II, Postępowanie rozpoznawcze, red. T. Ere- ciński, wyd. 4, Warszawa [autor komentarzy do art. 328–329, 39822–39823, 4241–42412, 459–47922, 5051–50514; aktualizacja komentarzy do art. 316–327, 330–338, 350–353]. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t.  III, Postępowanie rozpoznawcze. Postępo- wanie zabezpieczające, red.  T.  Ereciński, wyd.  4, Warszawa [autor komentarzy do art. 506–691, 692–6948]. Jubileusz Profesora Tadeusza Erecińskiego [współautor z K. Weitzem], Polski Proces Cy- wilny, nr 1. Sylwetki sędziów Sądu Najwyższego. Rozmowa z sędzią Sądu Najwyższego Markiem Sycho- wiczem, Izba Cywilna. Biuletyn Sądu Najwyższego, nr 10. Pogląd na apelację (w:) Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1 [redaktor naukowy wraz z K. Weitzem], Warszawa. Profesor, sędzia, kodyfikator (w:) Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Pro- fesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1 [współautor i redaktor naukowy wraz z K. Weitzem], Warszawa. Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1 i 2 [redaktor naukowy wraz z K. Weitzem], Warszawa. 2011 16 Publikowane prace Sędziego Jacka Gudowskiego Pełnomocnictwo procesowe na tle podziału prawa na prywatne i publiczne, Polski Proces Cywilny, nr 1. G. Bieniek i in., Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. 1 i 2, wyd. 10, Warszawa [autor komentarzy do art. 710–724, 835–852, 860–875, 919–921]. Sylwetki sędziów Sądu Najwyższego. Rozmowa z sędzią Sądu Najwyższego Elżbietą Sko- wrońską-Bocian, Izba Cywilna. Biuletyn Sądu Najwyższego, nr 4. 2010 Głos w dyskusji na ogólnopolskim zjeździe katedr i zakładów postępowania cywilnego (w:) Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego a  Kodeks postępowania cywilnego. Mate- riały konferencyjne (Serock, 24–26.09.2009  r.), red.  T.  Ereciński, K.  Weitz, War- szawa 2010. Historia sądownictwa powszechnego w Polsce (w:) XX lat Sądu Apelacyjnego w Warszawie, Warszawa 2010. Sylwetki sędziów Sądu Najwyższego. Rozmowa z  sędzią Sądu Najwyższego Zbigniewem Strusem, Izba Cywilna. Biuletyn Sądu Najwyższego, nr 9. 2009 Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa. Komentarz [redaktor naukowy; współautor wraz z T. Erecińskim i J. Iwulskim], wyd. 2, War- szawa 2009. W systemie władzy sądowniczej nie ma i nie będzie chaosu. Polemika z artykułem M. Ko- cura, F.  Kijowskiego, Groźba chaosu w  systemie władzy sądowniczej (Rzeczpospolita 2009, nr 259), Rzeczpospolita 2009, nr 278. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Postępowanie rozpoznawcze t. 1 i 2, Postępo- wanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, t.  3, red.  T.  Ereciński, wyd.  3, Warszawa 2009 [autor komentarzy do art.  1, 2, 13, 232, 86–124, 39822–39823, 4241–42412, 459–47927, 5051–691, 692–6949]. G. Bieniek i in., Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. 1 i 2, wyd.  9, Warszawa 2009 [autor komentarzy do art.  710–724, 835–852, 860–875, 919–921]. Sylwetki sędziów Sądu Najwyższego. Rozmowa z sędzią Sądu Najwyższego Marią Grzelką, Izba Cywilna. Biuletyn Sądu Najwyższego, nr 11. Sylwetki sędziów Sądu Najwyższego. Rozmowa z sędzią Sądu Najwyższego Tadeuszem Ży- znowskim, Izba Cywilna. Biuletyn Sądu Najwyższego, nr 10. 2008 2007 Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. 1 i 2, red. G. Bieniek, wyd. 8, Warszawa [autor komentarzy do art. 710–724, 835–852, 860–875, 919–921]. Historia sądownictwa powszechnego na ziemiach polskich (w:) 90-lecie odrodzonego sądow- nictwa w Polsce. Materiały konferencyjne (Łódź, 18.06.2007 r.), Warszawa. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Postępowanie rozpoznawcze, t.  1 i  2, Postę- powanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, t. 3, red. T. Ereciński, wyd. 2, 17 Publikowane prace Sędziego Jacka Gudowskiego Warszawa [autor komentarzy do art. 1, 2, 13, 232, 86–124, 39822–39823, 4241–42412, 459–47927, 5051–691, 692–6949]. Sylwetki sędziów Sądu Najwyższego. Rozmowa z  sędzią Sądu Najwyższego Bronisławem Czechem, Izba Cywilna. Biuletyn Sądu Najwyższego, nr 4. Sylwetki sędziów Sądu Najwyższego. Rozmowa z sędzią Sądu Najwyższego Tadeuszem Do- mińczykiem, Izba Cywilna. Biuletyn Sądu Najwyższego, nr 2. Węzłowe problemy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, Przegląd Sądowy, nr 1. 2006 Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze. Część druga. Postępowanie zabezpieczające, t. 1–3, red. T. Ereciński, Warszawa [autor komentarzy do art.  1, 2, 13, 232, 86–124, 39822–39823, 4241–42412, 459–47927, 5051–691, 692–6948]. Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t.  1 i  2, red.  G.  Bie- niek, wyd.  7, Warszawa [autor komentarzy do art.  710–724, 835–852, 860–875, 919–921]. 2005 Cywilnoprawna odpowiedzialność sędziego (z  uwzględnieniem aspektów historycznych i  prawnoporównawczych) (w:) Rozprawy prawnicze. Księga pamiątkowa Profesora Maksymiliana Pazdana, red. L. Ogiegło, W. Popiołek, M. Szpunar, Kraków. O kilku naczelnych zasadach procesu cywilnego – wczoraj, dziś, jutro (w:) Prawo prywatne czasu przemian. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Stanisławowi Sołtysiń- skiemu, red. A. Nowicka, Poznań. Stanisław Rudnicki. Sędzia i uczony (w:) Ars et usus. Księga pamiątkowa ku czci Sędziego Stanisława Rudnickiego [redaktor naukowy wraz z T. Erecińskim], Warszawa. Toga i biret – historia i współczesność urzędowego stroju sędziego (w:) Ars et usus. Księga pa- miątkowa ku czci Sędziego Stanisława Rudnickiego [redaktor naukowy wraz z T. Ere- cińskim], Warszawa. Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. 1 i 2, red. G. Bieniek, wyd. 6, Warszawa [autor komentarzy do art. 710–724, 835–852, 860–875, 919–921]. 2004 Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, t. 1 i 2, Postępowanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, t. 3, red. T. Ere- ciński, wyd. 5, Warszawa [autor komentarzy do art. 1, 2, 13, 86–124, 459–47927, 5051–691, 692–6949]. 2003 Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, t. 1 i 2, Postępowanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, t. 3, red. T. Ere- ciński, wyd. 4, Warszawa [autor komentarzy do art. 1, 2, 13, 86–124, 459–47927, 5051–691, 692–6949]. Historia prawa o ustroju sądów powszechnych z 1928 r., Przegląd Sądowy, nr 1. 18 Publikowane prace Sędziego Jacka Gudowskiego Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t.  2, red.  G.  Bieniek, wyd. 5, Warszawa [autor komentarzy do art. 710–724, 835–852, 860–875, 919–921]. Komentarz do prawa o ustroju sądów powszechnych i ustawy o Krajowej Radzie Sądowni- ctwa [redaktor naukowy, współautor wraz z T. Erecińskim i J. Iwulskim], Warszawa. Postępowanie w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozosta- jącej pod opieką, Przegląd Sądowy, nr 1. Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. 1 i 2, red. G. Bieniek, wyd. 4, Warszawa [autor komentarzy do art. 710–724, 835–852, 860–875, 919–921]. Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, t. 1 i 2, Postępowanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, t. 3, red. T. Ere- ciński, wyd. 4, Warszawa [autor komentarzy do art. 1, 2, 13, 86–124, 459–47927, 5051–691, 692–694]. Kasacja w postępowaniu cywilnym po zmianach dokonanych ustawami z dnia 12 i 24 maja Przegląd orzecznictwa z  zakresu prawa cywilnego procesowego (za II półrocze 1996  r.), 2000 r., Przegląd Sądowy, nr 2. Przegląd Sądowy, nr 4. Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. 1 i 2, red. G. Bieniek, wyd. 3, Warszawa [autor komentarzy do art. 710–724, 835–852, 860–875, 919–921]. 2002 2001 2000 1999 Lex Polonica Maxima, Palestra, nr 5/6. Przegląd orzecznictwa z zakresu prawa cywilnego procesowego za II półrocze 1995 r., Prze- Przegląd orzecznictwa z zakresu prawa cywilnego procesowego za I półrocze 1996 r., Prze- gląd Sądowy, nr 4. gląd Sądowy, nr 6. Zła okazja i zły sposób. Postępowanie cywilne, Rzeczpospolita, nr 56. Kasacja w  świetle projektu Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego (z  uwzględnieniem aspektów historycznych i prawnoporównawczych), Przegląd Legislacyjny, nr 4. Kodeks postępowania cywilnego. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo, t. 1, 2 i 3, Warszawa (wydanie wymiennokartkowe, aktualizowane co miesiąc do 2012 r.). Trafne i  potrzebne rozwiązania. Projektowana nowelizacja kodeksu postępowania cywil- nego, Rzeczpospolita, nr 181. Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, t. 1 i 2, Postępowanie rozpoznawcze, Postę- powanie zabezpieczające, t. 3, red. T. Ereciński, wyd. 2, Warszawa [autor komentarzy do art. 1, 2, 13, 86–124, 459–47927]. Kodeks postępowania cywilnego. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo, t. 1–2, Warszawa. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Orzecznictwo, Kraków. 1998 19 Publikowane prace Sędziego Jacka Gudowskiego Przegląd orzecznictwa Sądu Najwyższego z zakresu prawa cywilnego procesowego (za I pół- Przegląd orzecznictwa Sądu Najwyższego z zakresu prawa cywilnego procesowego (za II pół- Przegląd orzecznictwa Sądu Najwyższego z zakresu prawa cywilnego procesowego (za I pół- rocze 1994 r.), Przegląd Sądowy, nr 2. rocze 1994 r.), Przegląd Sądowy, nr 4. rocze 1995), Przegląd Sądowy, nr 6. Przegląd orzecznictwa z zakresu prawa cywilnego procesowego (za II półrocze 1993 r.), Prze- gląd Sądowy, nr 2. G. Bieniek i  in., Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t.  2, Warszawa [autor komentarzy do art. 710–724, 835–852, 860–875, 919–921]. Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, t.  1, 2 i  3, Postępowanie rozpoznawcze, red. T. Ereciński, Warszawa [autor komentarzy do art. 1, 2, 13, 86–124, 459–47927, 506–691, 692–694]. Glosa do uchwały SN z 11.10.1995 r., III CZP 136/95, Orzecznictwo Sądów Polskich, Przegląd orzecznictwa z zakresu prawa cywilnego procesowego (za II półrocze 1992 r.), Prze- Przegląd orzecznictwa z zakresu prawa cywilnego procesowego (za I półrocze 1993 r.), Prze- nr 4, poz. 80. gląd Sądowy, nr 2. gląd Sądowy, nr 4. Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. 1, Warszawa 1996. Orzecznictwo sądów apelacyjnych. Prawo cywilne materialne, Przegląd Sądowy, nr 4, do- Orzecznictwo sądów apelacyjnych. Prawo cywilne materialne, Przegląd Sądowy, nr 2, do- Orzecznictwo sądów apelacyjnych. Prawo cywilne procesowe, Przegląd Sądowy, nr 10, do- 1997 1996 1995 1994 20 datek. datek datek. datek. datek. Droga sądowa w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości (na tle prawa geodezyjnego i kar- tograficznego), Przegląd Sądowy, nr 2. Orzecznictwo sądów apelacyjnych. Prawo cywilne materialne, Przegląd Sądowy, nr 4, do- Orzecznictwo sądów apelacyjnych. Prawo cywilne procesowe, Przegląd Sądowy, nr 5, do- Naprawienie szkody wodnej po nowelizacji art. 64 ust. 2 prawa górniczego, Przegląd Są- Orzecznictwo sądów apelacyjnych. Prawo cywilne, Przegląd Sądowy nr 1, dodatek. Orzecznictwo sądów apelacyjnych. Prawo cywilne materialne, Przegląd Sądowy, nr 9, do- dowy, nr 4. datek. Publikowane prace Sędziego Jacka Gudowskiego Orzecznictwo sądów apelacyjnych. Prawo cywilne procesowe, Przegląd Sądowy, nr 5, do- Orzecznictwo sądów apelacyjnych. Prawo cywilne procesowe, Przegląd Sądowy, nr 10, do- Przegląd orzecznictwa z zakresu prawa cywilnego procesowego (za I półrocze 1992 r.), Prze- Przegląd orzecznictwa z zakresu prawa procesowego cywilnego (II półrocze 1991 r.), Prze- datek. datek. gląd Sądowy, nr 9. gląd Sądowy, nr 3. Urząd sędziego w prawie o ustroju sądów powszechnych, Przegląd Sądowy, nr 11/12. Przegląd orzecznictwa z zakresu prawa cywilnego procesowego (za I półrocze 1991 r.), Prze- gląd Sądowy, nr 4. Orzecznictwo sądów apelacyjnych. Prawo cywilne, Przegląd Sądowy nr 11/12, dodatek. Przegląd orzeczeń z zakresu prawa cywilnego materialnego i procesowego, Przegląd Sądowy, Przegląd orzecznictwa Sądu Najwyższego z zakresu prawa cywilnego procesowego (za II pół- rocze 1990 r.), Przegląd Sądowy, nr 4. „Inny skład” sądu pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Palestra, 1993 1992 1989 1988 nr 7/8. nr 11/12. nr 10/12. Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 6.11.1985 r., III CRN 375/85, Nowe Prawo, CZĘŚĆ I PRAWO CYWILNE PROCESOWE SŁAWOMIR CIEŚLAK POSTĘPOWANIE UPADŁOŚCIOWE ORAZ POSTĘPOWANIA RESTRUKTURYZACYJNE W ŚWIETLE POWIĄZAŃ WEWNĄTRZSYSTEMOWYCH 1. WPROWADZENIE Uchwalenie ustawy z 15.05.2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne1 wpłynęło na skład systemu postępowań cywilnych, jak również na sposób unormowania relacji zachodzą- cych między postępowaniami, które mogą służyć załatwieniu tej samej sprawy cywilnej. Kwestia relacji postępowania upadłościowego z  innymi postępowaniami cywilnymi była już przedmiotem badania w nauce prawa procesowego cywilnego2, wprowadzenie jednak do systemu postępowania cywilnego czterech kolejnych rodzajów postępowań, określanych łącznie mianem postępowań restrukturyzacyjnych i  zbliżonych pod względem funkcjonalnym3, uzasadnia ponowne zajęcie się tym tematem. Stosownie do art. 2 pr. restr. restrukturyzację przeprowadza się w następujących postępowaniach re- strukturyzacyjnych: w postępowaniu o zatwierdzenie układu, w przyspieszonym postę- powaniu układowym, w postępowaniu układowym oraz w postępowaniu sanacyjnym. W pierwszej kolejności analizie zostanie poddana kwestia relacji zachodzących między właściwym postępowaniem upadłościowym oraz postępowaniami restruktury- zacyjnymi z procesem. Następnie przedstawione będą stosunki między poszczególnymi 1 Dz. U. poz. 978. 2 Zob.  np.  A.  Jakubecki, Ogłoszenie upadłości strony procesu cywilnego –  uwagi na tle noweli- zacji Kodeksu postępowania cywilnego, PS 2007, nr 7–8, s. 32; tenże, Wybrane problemy postępowania nieprocesowego toczącego się po ogłoszeniu upadłości uczestnika na przykładzie postępowań działowych (w:) Proces cywilny. Nauka – Kodyfikacja – Praktyka. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Fe- liksowi Zedlerowi, red. P. Grzegorczyk, K. Knoppek, M. Walasik, Warszawa 2012, s. 708; S. Cieślak, Wpływ postępowania upadłościowego na postępowania w sprawach gospodarczych, Pal. 2008, nr 9–10, s. 12; tenże, Powiązania wewnątrzsystemowe pomiędzy postępowaniem upadłościowym oraz innymi ro- dzajami postępowania cywilnego (w:) Proces cywilny. Nauka – Kodyfikacja – Praktyka, s. 571; tenże, Powiązania wewnątrzsystemowe w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2013, s. 195–201 oraz 229–233. 3 Oceniając tę zmianę w literaturze, uznano, że „prawo restrukturyzacyjne nie tyle wprowadza nowe możliwości prowadzenia postępowania, ile je systematyzuje i  porządkuje” –  tak P.  Filipiak, Prawo restrukturyzacyjne z  perspektywy przedsiębiorcy w  kryzysie finansowym, Pal. 2015, nr  11–12, s. 14. To usystematyzowanie i uporządkowanie następuje właśnie przez wprowadzenie czterech pro- cedur restrukturyzacyjnych. 39 Sławomir Cieślak postępowaniami restrukturyzacyjnymi oraz postępowaniem upadłościowym. Na zakoń- czenie poddane badaniu będą powiązania właściwego postępowania upadłościowego oraz postępowań restrukturyzacyjnych z postępowaniem egzekucyjnym. 2. BADANIE POSTĘPOWANIA CYWILNEGO POD KĄTEM POWIĄZAŃ WEWNĄTRZSYSTEMOWYCH ZACHODZĄCYCH MIĘDZY JEGO ELEMENTAMI Przed przystąpieniem do szczegółowej analizy zagadnień warto przypomnieć istotę konstrukcji powiązań wewnątrzsystemowych, która została zaproponowana jako jeden ze sposobów badania problemów procesowych w nauce prawa procesowego cywilnego4. Obok analizowania zagadnień dynamicznych i statycznych struktury postępowania pro- cedury można obserwować również pod kątem zbiegu różnych postępowań, jakie mogą być zastosowane w celu załatwienia tej samej sprawy cywilnej. Badanie powiązań we- wnątrzsystemowych występujących między różnymi postępowaniami cywilnymi różni się od badania dynamiki postępowania tym, że uwzględnia niejednolity charakter po- stępowania cywilnego i wynikające z tego charakteru możliwe zbiegi różnych procedur w  tej samej sprawie cywilnej. O  ile analiza postępowania cywilnego pod kątem jego dynamiki koncentruje się na samym wszczęciu, przebiegu i jego zakończeniu, a więc na analizie jednolitej struktury w ujęciu dynamicznym, o tyle spojrzenie na postępowanie z punktu widzenia powiązań wewnątrzsystemowych umożliwia określenie konsekwencji procesowych zbiegu wspomnianych „struktur”. Im bardziej skomplikowany jest system postępowania cywilnego, tym większe znaczenie praktyczne ma prawidłowe ustalenie konsekwencji procesowych zbiegu postępowań w tej samej sprawie. Uchwalenie prawa restrukturyzacyjnego doprowadziło do zwiększenia liczby pro- cedur cywilnych, a w konsekwencji do pogłębienia niejednolitego charakteru postępo- wania cywilnego i tym samym do skomplikowania tego systemu. 3. POWIĄZANIA WEWNĄTRZSYSTEMOWE WŁAŚCIWEGO POSTĘPOWANIA UPADŁOŚCIOWEGO I POSTĘPOWAŃ RESTRUKTURYZACYJNYCH Z PROCESEM 3.1. UWAGI WSTĘPNE Założeniem dotyczącym powiązań wewnątrzsystemowych jest ich istnienie jedynie w  wypadku możliwości załatwienia konkretnej sprawy cywilnej w  więcej niż jednym rodzaju postępowania cywilnego, przy uwzględnieniu jednocześnie tożsamości funkcjo- 4 S.  Cieślak, Powiązania wewnątrzsystemowe w  postępowaniu, s.  16–17. Na potrzebę ustano- wienia ogólnych norm kolizyjnych w razie kontynuowania tendencji do mnożenia postępowań od- rębnych w procesie zwracał też uwagę J. Gudowski (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, red. T. Ereciński, Warszawa 2012, uwaga 3 do art. 13. 40 Postępowanie upadłościowe oraz postępowania restrukturyzacyjne... nalnej zbiegających się postępowań5. Uwzględniając to założenie, można rozpatrywać zbiegi tych postępowań w  sprawie cywilnej o  roszczenia wynikające z  wierzytelności upadłościowych, podlegające zaspokojeniu z  masy upadłości, z  masy układowej oraz z  masy sanacyjnej. Roszczenia te mogą być dochodzone w  procesie cywilnym, a  po wszczęciu właściwego postępowania upadłościowego (następuje ono z  datą ogłoszenia upadłości) lub otwarciu postępowań restrukturyzacyjnych – podlegają ustaleniu odpo- wiednio w liście wierzytelności lub spisie wierzytelności. Funkcja ochronna realizowana jest w wymienionych postępowaniach przez ustalenie istnienia dochodzonych roszczeń, przy czym zarówno we właściwym postępowaniu upadłościowym, jak i w postępowa- niach restrukturyzacyjnych to ustalenie jest dokonywane zasadniczo na potrzeby tych postępowań, tj. w celu zapewnienia wierzycielowi prawa uczestniczenia w postępowaniu podziałowym w  ramach właściwego postępowania upadłościowego (art.  236 ust.  1 pr. up.) lub prawa uczestniczenia w postępowaniu restrukturyzacyjnym (art. 76 ust. 2 oraz art. 65 ust. 7 pr. restr.). Ustalenia te nie wykraczają co do zasady poza ramy po- stępowań, w  których ich dokonano, o  czym świadczy zwłaszcza treść art.  101 ust.  1 pr. restr. Według tego przepisu nieuwzględnienie wierzytelności w spisie wierzytelności nie stanowi przeszkody do jej dochodzenia we właściwym trybie. Takim trybem jest przede wszystkim tryb procesu cywilnego. Jedynie w  razie nieosiągnięcia celów właś- ciwego postępowania upadłościowego lub postępowań restrukturyzacyjnych uzyskują one status tytułu egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi. Według art. 264 ust. 1 pr. up., z zastrzeżeniem art. 296, po zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego wyciąg z zatwierdzonej przez sędziego-komisarza listy wierzytelności, zawierający ozna- czenie wierzytelności oraz sumy otrzymanej na jej poczet przez wierzyciela, jest tytułem egzekucyjnym przeciwko upadłemu6. Zgodnie zaś z  art.  102 ust.  1 pr. restr. po pra- womocnej odmowie zatwierdzenia układu lub prawomocnym umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego wyciąg z  zatwierdzonego spisu wierzytelności, zawierający ozna- czenie wierzyciela i przysługującej mu wierzytelności, stanowi tytuł egzekucyjny prze- ciwko dłużnikowi. Inaczej niż w  wypadku wyroków i  nakazów zapłaty wydawanych w procesie, prawomocne postanowienie zatwierdzające listę oraz spis wierzytelności nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 263 i art. 264 ust. 2 pr. up. oraz art. 102 ust. 3 i  4 pr. restr.)7. Ponadto na mocy prawa restrukturyzacyjnego nadano nowe brzmienie przepisowi art. 240 pkt 3 pr. up. Na podstawie jego zdania drugiego, jeżeli wierzytel- ność została uznana w spisie wierzytelności sporządzonym w postępowaniu restruktury- zacyjnym, w zgłoszeniu wierzytelności dokonywanym w postępowaniu upadłościowym wystarczające jest powołanie się na tę okoliczność, bez konieczności podania dowodów stwierdzających istnienie tej wierzytelności. Nowa regulacja upraszcza procedurę uznania 5 Na temat teoretycznej konstrukcji powiązań wewnątrzsystemowych zob. S.  Cieślak, tamże, s. 118–122. 6 Pozostawienie w art. 264 zastrzeżenia art. 296 stanowi przeoczenie ustawodawcy w toku no- welizacji dokonanej na mocy prawa restrukturyzacyjnego. W aktualnym stanie prawnym takie za- strzeżenie powinno dotyczyć art. 102 pr. restr. w zw. z art. 266f pr. up. 7 Z tego powodu w literaturze pod rządem prawa upadłościowego i naprawczego podkreślano, że możliwość rozpoznania tych samych spraw cywilnych w procesie i postępowaniu upadłościowym nie oznacza, iż postępowania te stanowią równorzędne sposoby załatwiania spraw cywilnych, jak ma to miejsce w  wypadku procesu i  postępowania nieprocesowego; tak S.  Cieślak, Powiązania wewnątrzsystemowe w postępowaniu, s. 196. 41 Sławomir Cieślak wierzytelności we właściwym postępowaniu upadłościowym, jeżeli była ona wcześniej objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym w ten sposób, że doszło do jej umieszczenia w spisie wierzytelności. 3.2. POWIĄZANIA WŁAŚCIWEGO POSTĘPOWANIA UPADŁOŚCIOWEGO Z PROCESEM DOTYCZĄCYM MASY UPADŁOŚCI Powiązania właściwego postępowania upadłościowego z  procesem w  sprawach o  wierzytelności podlegające zgłoszeniu w  postępowaniu upadłościowym nadal są ukształtowane według zasady wyłączności właściwego postępowania upadłościowego8. Mocą prawa restrukturyzacyjnego dokonano jednak kilku modyfikacji relacji wiążących te postępowania. Po pierwsze, uproszczono je przez wyeliminowanie rodzajów orzekanej upadłości i pozostawienie wyłącznie upadłości opierającej się na pozbawieniu upadłego prawa zarządu masy upadłości i zmierzającej do likwidacji tej masy. Podobnie jak pod rządem prawa upadłościowego i naprawczego, konsekwencje zbiegu postępowania upad- łościowego i procesu są zróżnicowane w zależności od tego, czy powództwo wytoczono po ogłoszeniu upadłości dłużnika czy też przed datą upadłości. Dominacja postępo- wania upadłościowego jest dalej idąca w pierwszej sytuacji. Wówczas mamy bowiem do czynienia z obraniem przez powoda niewłaściwej drogi dochodzenia roszczenia, wobec czego pozew powinien być przekazany sędziemu-komisarzowi w  celu rozpoznania go jako zgłoszenia wierzytelności (art. 236 pr. up. w zw. z art. 201 k.p.c. w zw. z art. 229 pr. up.). Wyłączność drogi zgłoszenia i ustalenia wierzytelności w ramach właściwego postępowania upadłościowego obowiązuje do prawomocnego zakończenia lub umo- rzenia postępowania upadłościowego stosownie do art. 263 pr. up. W drugiej sytuacji, tzn.  w  razie wszczęcia procesu przed ogłoszeniem upadłości pozwanego, o  wierzytel- ność podlegającą zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym, dominacja postępowania upadłościowego jest słabsza. Z dniem ogłoszenia upadłości proces podlega zawieszeniu z urzędu obligatoryjnie przez sąd (art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c.), przy czym postanowienie o  zawieszeniu procesu wywołuje skutki ex tunc, tj. od dnia ogłoszenia upadłości (art. 174 § 2 zd. 1 k.p.c.). Odmowa uznania w postępowaniu upadłościowym wierzy- telności, której dotyczy zawieszony proces, otwiera jednak przed powodem ponownie drogę procesu. Może on być podjęty przeciwko syndykowi jeszcze przed prawomocnym zakończeniem lub umorzeniem postępowania upadłościowego (art. 145 ust. 1 pr. up.). Złagodzenie dominacji zasady wyłączności postępowania upadłościowego w  tym wy- padku znajduje wyraz właśnie w  dopuszczeniu do podjęcia procesu jeszcze w  ramach czasowych postępowania upadłościowego. Druga modyfikacja relacji procesu i postępowania upadłościowego, dokonana mocą prawa restrukturyzacyjnego, polega na zmianie art.  174 §  3 k.p.c. Ustawodawca po- zbawił syndyka prawa do odmowy wstąpienia do postępowania dotyczącego masy upad- łości. Z tą zmianą wiąże się uchylenie art. 65 pr. up. napr., w którym unormowana była konsekwencja odmowy wstąpienia m.in. syndyka do postępowania dotyczącego masy upadłości. Skoro syndyk ma obowiązek wzięcia udziału w  postępowaniu dotyczącym 8 Pod rządem prawa upadłościowego i naprawczego zob. S. Cieślak, tamże, s. 199. 42 Postępowanie upadłościowe oraz postępowania restrukturyzacyjne... masy upadłości, bezprzedmiotowe jest regulowanie konsekwencji odmowy dokonania tej czynności. Trzeba jednak pamiętać o tym, że art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. ma szersze za- stosowanie, niż tylko w odniesieniu do procesów obejmujących wierzytelności podlega- jące zgłoszeniu i ustaleniu w postępowaniu upadłościowym. Procesem dotyczącym masy upadłości jest bowiem również np.  proces o  nakazanie usunięcia skutków naruszenia przez upadłego praw własności intelektualnej (np. o zaniechanie korzystania ze znaku towarowego na przedmiotach produkowanych w  przedsiębiorstwie upadłego)9. Taki proces dotyczy masy upadłości, a do wykonania wyroku uwzględniającego powództwo konieczne jest podjęcie działań przez podmiot zarządzający masą upadłości, jakim jest syndyk masy upadłości. Wówczas proces zostanie podjęty z  udziałem syndyka, przy czym nie znajduje zastosowania art. 145 pr. up. W tym wypadku w ogóle nie mamy do czynienia z powiązaniami wewnątrzsystemowymi między procesem i właściwym postę- powaniem upadłościowym. Wskazane roszczenie powoda nie podlega bowiem proce- durze zgłoszenia i ustalenia, a wyłączną drogą jego dochodzenia jest proces. 3.3. POWIĄZANIA POSTĘPOWAŃ RESTRUKTURYZACYJNYCH Z PROCESEM DOTYCZĄCYM MASY UKŁADOWEJ LUB MASY SANACYJNEJ Jak już wspomniano, do znacznego skomplikowania systemu postępowania cywil- nego doszło wskutek wprowadzenia mocą prawa restrukturyzacyjnego czterech postę- powań restrukturyzacyjnych. Postępowania restrukturyzacyjne są co do zasady wszczy- nane na wniosek restrukturyzacyjny złożony przez dłużnika (art.  7 ust.  1 pr. restr.). Mogłoby się więc wydawać, że bezprzedmiotowe jest analizowanie powiązań wewnątrz- systemowych procesu z  tymi postępowaniami. Taka teza nie jest jednak uzasadniona z tego względu, że do ustalenia wierzytelności na potrzeby postępowań restrukturyza- cyjnych dochodzi w nich w drodze sporządzenia przez nadzorcę lub zarządcę spisu wie- rzytelności na podstawie ksiąg rachunkowych, innych dokumentów dłużnika, wpisów w  księgach wieczystych oraz wpisów w  rejestrach (art.  84 ust.  1 pr. restr.). W  postę- powaniu układowym i  sanacyjnym wierzyciele mogą bronić swoich praw za pomocą sprzeciwu wnoszonego na podstawie art.  91 pr. restr. Etap postępowania, w  którym dochodzi do ustalenia ostatecznego kształtu spisu wierzytelności, stanowi odpowiednik procesu dotyczącego tych wierzytelności. Z  tego powodu należy uznać, że zachodzą powiązania wewnątrzsystemowe między tym etapem postępowania restrukturyzacyj- nego (tj. etapem obejmującym sporządzenie spisu wierzytelności), w  części dotyczącej określonej wierzytelności, oraz procesem cywilnym dotyczącym tej wierzytelności10. 9 Taki przykład podaje M. Allerhand, Prawo upadłościowe. Prawo o postępowaniu układowym. Komentarz, t. I, Warszawa 1937, uwaga 8 do art. 59 pr. up. z 1934 r., s. 312. Stanowisko to zostało poparte pod rządem prawa upadłościowego i naprawczego przez A. Jakubeckiego (w:) A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Warszawa 2010, s. 338. 10 Przy ustalaniu występowania powiązań wewnątrzsystemowych należy także uwzględnić prze- pisy dopuszczające przeprowadzenie określonych postępowań restrukturyzacyjny
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Sine ira et studio. Księga jubileuszowa dedykowana Sędziemu Jackowi Gudowskiemu
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: