Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00049 004640 12780748 na godz. na dobę w sumie
Skarby kultury UNESCO - ebook/pdf
Skarby kultury UNESCO - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: SBM Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8059-098-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> podróże
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Chociaż wydaje się nam, że poznajemy kraje i regiony, zwiedzając ich najsłynniejsze zabytki, to droga do zrozumienia wiedzie przede wszystkim przez poznanie różnorakich tradycji. Te właśnie zostały opisane w albumie Skarby kultury UNESCO.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

KORYNA DYLEWSKA (cid:66)(cid:58)(cid:48)(cid:65)(cid:49)(cid:72)(cid:15)(cid:58)(cid:68)(cid:59)(cid:67)(cid:68)(cid:65)(cid:72) UNESCO (cid:66)(cid:58)(cid:48)(cid:65)(cid:49)(cid:72)(cid:15)(cid:58)(cid:68)(cid:59)(cid:67)(cid:68)(cid:65)(cid:72) UNESCO L I S T A D Z I E D Z I C T W A N I E M A T E R I A L N E G O SPIS TREŚCI SKARBY KULTURY UNESCO 9 AFRYKA 15 ALGIERIA Widowisko muzyczno-poetyckie ahellil z regionu Gouara. . . . . . . . . . . . . . . . . . .16 ALGIERIA Tradycje weselne z regionu Tilimsan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .17 ALGIERIA Doroczna pielgrzymka sufich do mauzoleum Abd al-Kadira w El-Abiod . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .17 ALGIERIA Obrzędy i ceremonie sebeïba w oazie Dżanat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .18 ALGIERIA/MALI/NIGER Tradycja muzyczna imzad Tuaregów z Algierii, Mali i Nigru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .19 BENIN/NIGERIA/TOGO Uroczystość gelede . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 BOTSWANA Garncarstwo w regionie Kgatleng w Botswanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 BURKINA FASO/MALI/WYBRZEŻE KOŚCI SŁONIOWEJ Balafon – tradycyjny instrument z Afryki Zachodniej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21 BURUNDI Obrzędowy taniec z bębnem królewskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21 ETIOPIA Święto Meskel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 GAMBIA/SENEGAL Taniec kankurang plemion Mandinka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 GWINEA Święty instrument sosso-bala z Niagassoli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 KENIA Święte gaje kaya ludu Mijikenda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 KENIA Taniec isukuti społeczności Isukha i Idakho z zachodniej Kenii . . . . . . . . . . . . . . . 24 MADAGASKAR Rękodzieło w drewnie społeczności Zafimaniry. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 MALAWI Uzdrawiający taniec vimbuza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 MALAWI Tchopa – ofiarny taniec ludu Lomwe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 MALAWI/MOZAMBIK/ZAMBIA Taniec gule wamkulu stowarzyszenia Njau. . . . . . . . . 27 MALI Obrzędowość plemion Yaaral i Degal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 MALI Sanké mon – rytuał wspólnego połowu ryb . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 MALI Ceremonia kamablon w Kangabie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 MALI Rytuał mądrości tajnego stowarzyszenia Kôrêdugaw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 MALI Tańce z maskami i kukłami w Markali . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 MAURETANIA Epos mauretański T heydinn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 MAURITIUS Tradycyjna sega maurytyjska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31 MOZAMBIK Ksylofony timbila społeczności Chopi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31 NIGER Żarty o pokrewieństwie w Nigrze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 NIGERIA System przepowiadania przyszłości ifá . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 NIGER Parada masek Ijele. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 REPUBLIKA ŚRODKOWOAFRYKAŃSKA Śpiew polifoniczny Pigmejów Aka z Afryki Środkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 SENEGAL Xooy – obrzędy Sererów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 UGANDA Ugandyjska tkanina z kory drzewa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 UGANDA Bigwala – muzyka i taniec królestwa Busoga . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 UGANDA Tradycja empaako w zachodniej Ugandzie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 UGANDA Obrzęd oczyszczający chłopców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 z plemienia Lango w środkowo-północnej Ugandzie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 WYBRZEŻE KOŚCI SŁONIOWEJ Gbofe z Afounkaha – muzyka trąbek poprzecznych społeczności Tagbana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 ZAMBIA Maskarada makiszi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 ZIMBABWE Taniec mbende jerusarema. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 AMERYKA ŁACIŃSKA 41 ARGENTYNA/URUGWAJ Tango . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 BELIZE/GWATEMALA/HONDURAS/NIKARAGUA Język, taniec i muzyka grupy etnicznej Garifuna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 BOLIWIA Karnawał w Oruro . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 BOLIWIA Kultura społeczności Kallawaja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 BOLIWIA Ichapekene Piesta, największe święto w San Ignacio de Moxos . . . . . . . . . . 45 BOLIWIA Widowiska Pujillay i ayarichi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 BRAZYLIA Ustne i graficzne środki wyrazu ludu Wajampi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 BRAZYLIA Samba de roda z Recôncavo w Bahii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 BRAZYLIA Yaokwa, obrzęd służący zachowaniu porządku społecznego i kosmologicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 BRAZYLIA Frevo, sztuka widowiskowa związana z karnawałem w Recife . . . . . . . . . . . 48 BRAZYLIA Círio de Nazaré . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 BRAZYLIA Krąg capoeira . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 CHILE Baile chino . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .50 DOMINIKANA Przestrzeń kulturowa Bractwa Ducha Świętego z Villa Mella . . . .51 DOMINIKANA Tradycja widowisk tanecznych cocolo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .51 EKWADOR Wyplatanie kapeluszy słomkowych w Ekwadorze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 EKWADOR/PERU Dziedzictwo przekazu ustnego i kulturowych środków wyrazu ludu Zápara . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 GWATEMALA Tradycja widowisk tanecznych Rabinal Achí . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 GWATEMALA Ceremonia Paach z okazji zbiorów kukurydzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 4 JAMAJKA Dziedzictwo Maroon w mieście Moore . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 KOLUMBIA Karnawał w mieście Barranquilla . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 KOLUMBIA Przestrzeń kulturowa Palenque de San Basilio . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .56 KOLUMBIA Karnawał Negros y Blancos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .56 KOLUMBIA Wielkanocne procesje w mieście Popayán . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 KOLUMBIA Muzyka na marimbę i tradycyjne śpiewy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 z regionu Południowego Pacyfiku w Kolumbii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 KOLUMBIA System prawny społeczności Wayúu, praktykowany przez pütchipü üi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 KOLUMBIA Tradycje szamanów jaguarów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .60 KOLUMBIA Święto ku czci św. Franciszka z Asyżu w Quibdó . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .60 KUBA Tumba francesa, muzyka z Oriente . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .61 MEKSYK Obchody La Día de los Muertos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .61 MEKSYK Miejsca pamięci i żywe tradycje Indian Otomí Cziczimeka z regionu Tolimán . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 MEKSYK Rytuał Voladores . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 MEKSYK Los parachicos w tradycyjnym styczniowym święcie w Chiapa de Corzo. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 MEKSYK Pirekua, tradycyjna pieśń społeczności Purepecha . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 MEKSYK Tradycyjna kuchnia meksykańska jako pradawna, . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .65 żywa kultura wspólnotowa, według wzoru z Michoacán . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .65 MEKSYK Mariachi, śpiew i muzyka na instrumenty strunowe i trąbkę . . . . . . . . . . . . . . .66 SPIS TREŚCI PERU Święto Matki Bożej z Candelarii w Puno . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 URUGWAJ Muzyka candombe i jej przestrzeń społeczno-kulturowa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 WENEZUELA Tańczące diabły w obchodach Bożego Ciała w Wenezueli. . . . . . . . . . . . . . 74 WENEZUELA Obchody święta ku czci św. Piotra Apostoła w Guarenas i Guatire . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 WENEZUELA Tradycje ustne ludu Mapoyo i związane z nimi symboliczne miejsca na ziemiach przodków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 NIKARAGUA El Güegüense . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 PERU Sztuka wyrobu tkanin z wyspy Taquile . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 PERU Huaconada, taniec rytualny z regionu Mito . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 PERU Taniec z nożycami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 PERU Eshuva: śpiewane modlitwy plemienia Huachipaeri w języku harákmbut . . 70 PERU Pielgrzymka do sanktuarium w Qoyllu Rit i . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 PERU Wiedza, umiejętności i zwyczaje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .71 związane z doroczną budową wiszącego mostu Q eswachaka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .71 AZJA I OCEANIA 77 AZERBEJDŻAN Tradycja muzyczna aszyków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 AZERBEJDŻAN Tar – instrument Kaukazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 AZERBEJDŻAN Czowkan – tradycyjny sport konny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 AZERBEJDŻAN Tradycyjna sztuka wytwarzania i symbolika chust kelaghayi. . . . .80 AZERBEJDŻAN Święto Nowruz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .80 BANGLADESZ Pieśni baulów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .81 BANGLADESZ Tradycyjna sztuka tkacka dźamdani . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 BHUTAN Drametse ngachan – taniec masek z bębnami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 CHINY Opera kunqu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 CHINY Sztuka muzyki guqin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 CHINY Sztuka Ujgur Muqam w regionie Sinkiang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 CHINY Projektowanie i budowa chińskich mostów łukowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 CHINY Noworoczny festiwal Qiang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 CHINY Tradycyjne techniki włókiennicze grupy etnicznej Li . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 CHINY Sztuka chińskich pieczęci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 CHINY Technika druku chińskich drzeworytów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 CHINY Chińska kaligrafia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .90 CHINY Chińskie wycinanki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .91 CHINY Tradycyjne chińskie mistrzostwo architektury drewnianej . . . . . . . . . . . . . . . . . .91 CHINY Sztuka produkcji tkaniny nankin yunjin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 CHINY Święto Smoczych Łodzi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 CHINY Taniec koreańskich rolników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 CHINY Epopeja o królu Gesarze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 CHINY Wielka Pieśń Dongów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 CHINY Tradycja muzyczna hua er . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 CHINY Epos o Manasie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 CHINY Wierzenia i zwyczaje związane z boginią Mazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 CHINY Khoomei – mongolski śpiew gardłowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 CHINY Tradycja muzyczna nanyin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 CHINY Sztuka regong . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 CHINY Hodowla jedwabników i produkcja jedwabiu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 CHINY Opera tybetańska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 CHINY Technologia wypalania ceramiki z Longquanu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 CHINY Tradycja produkcji papieru ryżowego xuan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .101 CHINY Tradycja muzyczna z miasta Xi an . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 CHINY Opera Yueju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 CHINY Meshrep . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 CHINY Technologia budowania wodoszczelnych przedziałów w chińskich dżonkach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 CHINY Chińska technika druku z zastosowaniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 drewnianych ruchomych czcionek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 CHINY Akupunktura i moksoterapia w tradycyjnej chińskiej medycynie . . . . . . . . . 107 CHINY Opera pekińska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 CHINY Tradycja Yimakan plemienia Hezhe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 CHINY Chiński teatr cieni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 CHINY Strategia kształcenia następnych pokoleń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .110 wykonawców sztuki lalkarskiej Fujian . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .110 CHINY Tradycja zhusuan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .110 FILIPINY Śpiewy Hudhud z Ifugao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111 FILIPINY Epos Darangen ludu Maranao w regionie jeziora Lanao . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111 INDIE Kudijattam: teatr sanskrytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 INDIE Tradycja recytacji wedyjskiej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 INDIE Widowisko ramlila . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 INDIE Ramman, festiwal religijny i rytualny teatr z Uttarakhandu . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 INDIE Widowisko rytualne mudijettu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 INDIE Śpiew i tańce ludowe społeczności Kalbelia w Radźastanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .115 INDIE Taniec chhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .116 INDIE Recytacja świętych tekstów buddyjskich w Ladakhu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 INDIE Sankirtan, rytualny śpiew, muzyka i taniec z Manipuru. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 INDIE Tradycja wyrobu mosiężnych i miedzianych naczyń w Jandiala Guru w Pendżabie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 INDONEZJA Teatr lalek wajang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 INDONEZJA Indonezyjski keris . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 INDONEZJA Indonezyjski batik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 INDONEZJA Angklung – instrument muzyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 INDONEZJA Taniec saman z Aceh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 INDONEZJA Noken – tradycyjne torby z Papui . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 IRAN Tradycja muzyczna radif . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 IRAN Tradycyjna muzyka z regionu Chorasan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 IRAN Rytualna sztuka dramatyczna ta ziya . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 IRAN Rytuały pahlevani i zoorkhanei . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 IRAN Tradycja tkania dywanów z regionu Fars . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 IRAN Tradycyjna sztuka tkania dywanów z Kaszanu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 IRAN Naqqali – irańska sztuka opowiadania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 IRAN Lenj – tradycyjne irańskie statki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 IRAN Rytuały ghaliszujan w Maszhad-e Ardehal w mieście Kaszan . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 JAPONIA Teatr no . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 JAPONIA Teatr lalek bunraku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 JAPONIA teatr kabuki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 JAPONIA Taniec akiuno taue odori . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 JAPONIA Taniec chakkirako . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 JAPONIA Rytuał daimokutate . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 JAPONIA Widowisko dainichido bugaku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 JAPONIA Muzyka dworska gagaku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 JAPONIA Widowisko hayachine kagura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 JAPONIA Parada Furyumono w mieście Hitachi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 55 SPIS TREŚCI JAPONIA Obrzęd koshikijima no toshidon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 JAPONIA Tradycyjne tkaniny ramia z regionu Uonuma . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 JAPONIA Sekishu-banshi – tradycja czerpania papieru z regionu Iwami . . . . . . . . . . 134 JAPONIA Rytuał oku-noto no aenokoto . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 JAPONIA Tradycyjne tańce Ajnów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 JAPONIA Procesja yamahoko na festiwalu Gion w Kioto . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 JAPONIA Kumi-odori – teatr muzyczny z wyspy Okinawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 JAPONIA Technika tkania jedwabnych tkanin yuki-tsumugi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 JAPONIA Mibu no hana taue – rytuał rolniczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 JAPONIA Sada shin noh – święty taniec w świątyni Sada w Matsue . . . . . . . . . . . . . . . . 137 JAPONIA Nachi no dengaku – widowisko rytualne w świątyni Kumano Nachi . . 138 JAPONIA Washoku – noworoczne tradycje żywieniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 JAPONIA Washi – tradycyjna technika wyrobu papieru. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 KAMBODŻA Balet królewski Kambodży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 KAMBODŻA Sbek thom – teatr cieni Khmerów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 KAZACHSTAN Tradycyja muzyczna dombra kūj . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 KAZACHSTAN/KIRGISTAN Tradycja budowania jurt kirgiskich i kazachskich . . . . 141 KIRGISTAN Akynowie – kirgiscy opowiadacze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 KIRGISTAN Ala-kiyiz i shyrdak – kirgiskie filcowe dywany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 KOREA PÓŁNOCNA Ludowa pieśń Arirang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 KRÓLESTWO TONGA Tradycja taneczno-muzyczna lakalaka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 MALEZJA Teatr mak yong . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 MONGOLIA Tradycja muzyczna morin chuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 MONGOLIA Taniec ludowy biyelgee . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 MONGOLIA Tradycja epicka tuuli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 MONGOLIA Tradycja muzyczna tsuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 MONGOLIA Sokolnictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 MONGOLIA Mongolski śpiew gardłowy khoomei . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 MONGOLIA Tradycyjny festiwal naadam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 MONGOLIA Technika wykonywania pieśni urtyn duu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 MONGOLIA Kaligrafia mongolska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 MONGOLIA Tradycyjne rzemiosło i zwyczaje związane z namiotem mongolskim ger . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 MONGOLIA Szagaj charwaa – mongolska gra w kości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Królewski rodowy obrzęd i muzyka rytualna w świątyni Jongmyo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Epickie pieśni pansori . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Festiwal Gangneung Danoje . . . . . . . . . . . .151 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Taniec cheoyongmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Rytualny taniec ganggangsullae . . . . . 152 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Rytuał yeongdeunggut . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Teatr namsadang nori . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Rytuał yeongsanjae . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Daemokjang – tradycyjna architektura drewniana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Gagok – tradycyjne pieśni liryczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Jultagi – sztuka linoskoczków . . . . . . 155 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Taekkyeon – koreańska sztuka walki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Tradycyjne tkactwo w regionie Hansan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Tradycja kimjang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 REPUBLIKA KOREI (KOREA POŁUDNIOWA) Ludowe widowisko muzyczno-taneczne nongak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 UZBEKISTAN Tradycje Boysun . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 UZBEKISTAN Tradycja muzyczna katta ashula. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 UZBEKISTAN Askya – sztuka dowcipnych dialogów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 VANUATU Rysunki na piasku w Vanuatu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 WIETNAM Nha nhac – wietnamska muzyka dworska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 WIETNAM Tradycja gry na gongach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 WIETNAM Tradycja śpiewu ca trù . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 WIETNAM Pieśni ludowe quan hỌ bẮc ninh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .161 WIETNAM Uroczystości gióng w świątyniach Phù ĐỔng i Sóc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .161 WIETNAM Pieśni xoan z Phú ThỌ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 WIETNAM Święto królów Hùng w Phú ThỌ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 WIETNAM Tradycja muzyczna đỜn ca tài tỬ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 WIETNAM Ví i giẶm – pieśni ludowe z NghỆ Tint . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 EUROPA 165 ALBANIA Albański śpiew izopolifoniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 ARMENIA Muzyka grana na duduku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 ARMENIA Symbolizm i kunszt ormiańskich chaczkarów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 ARMENIA Recytacja ormiańskiego eposu Dawid z Sasunu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 ARMENIA Lawasz - kulturowe znaczenie ormiańskiego chleba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 AUSTRIA Karnawałowy pochód Schemenlaufen w Imst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 BELGIA Karnawał w Binche . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170 BELGIA Procesja Przenajświętszej Krwi w Brugii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 BELGIA Houtem Jaarmarkt, doroczny jarmark zimowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 i targ bydła w Sint-Lievens-Houtem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 BELGIA Karnawał w Aalst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 BELGIA Krakelingen i Tonnekensbrand, święto ognia i chleba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 pod koniec zimy w Geraardsbergen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 BELGIA Obrzęd przejścia w Leuven . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 BELGIA Marsze w Entre-Sambre-et-Meuse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 BELGIA Konne połowy krewetek w Oostduinkerke . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 BELGIA/FRANCJA Pochód olbrzymów i smoków w Belgii i Francji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176 BIAŁORUŚ Rytuał kalyady, Bożonarodzeniowych Carów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .177 BOŚNIA I HERCEGOWINA Sztuka haftu ze Zmijanje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .177 BUŁGARIA Bistritsa Babi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .177 BUŁGARIA Nestinarstwo w bułgarskich wioskach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 BUŁGARIA Kilimy z Cziprowci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 CHORWACJA Karnawałowa Parada Dzwonników z Kostavu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 CHORWACJA Obchody dnia św. Błażeja w Dubrowniku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 CHORWACJA Sztuka koronczarstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 CHORWACJA Procesja Za Krzyżem na wyspie Hvar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 CHORWACJA Wiosenna Procesja Królów i Królowych w Gorjani. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 CHORWACJA Tradycja wyrobu drewnianych zabawek dla dzieci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 z regionu Hrvatsko zagorje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 CHORWACJA Dwugłosowy śpiew i muzyka w skali istryjskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 CHORWACJA Śpiew ojkanje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 CHORWACJA Sinjska Alka – turniej rycerski w Sinj . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 CHORWACJA Sztuka wyrobu pierników z północnej Chorwacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 CHORWACJA Muzyka bećarac ze wschodniej Chorwacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 6 CHORWACJA Nijemo kolo – tradycyjny taniec z Dalmacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 CHORWACJA Klapa – tradycja wielogłosowego śpiewu z Dalmacji . . . . . . . . . . . . . . . . 184 CHORWACJA/CYPR/HISZPANIA/GRECJA/MAROKO/PORTUGALIA/WŁOCHY Dieta śródziemnomorska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185 CYPR Tradycje koronczarskie z Lefkary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 CYPR Zawody poetyckie tsiattista . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 CZECHY Taniec Slovácko verbuňk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 CZECHY Obrzędy końca karnawału we wsiach regionu Hlinecko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 CZECHY Pochód Królów w południowo-wschodnich Czechach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 ESTONIA Przestrzeń kulturowa Kihnu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 ESTONIA Leelo – polifoniczny śpiew z regionu Setomaa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 ESTONIA Tradycje związane z sauną dymną regionie Võru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 ESTONIA/LITWA/ŁOTWA Festiwale pieśni i tańca w krajach bałtyckich . . . . . . . . . . . 190 FRANCJA Paghjella, świecka i liturgiczna tradycja śpiewu wielogłosowego na Korsyce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 FRANCJA Sztuka tkania gobelinów z Aubusson . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191 FRANCJA Tradycja muzyczna maloya . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 FRANCJA Tradycja znakowania i dopasowywaniaw konstruowaniu drewnianych budowli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 FRANCJA Compagnonnage – czeladnictwo we Francji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 FRANCJA Francuska tradycja biesiadna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 FRANCJA Koronki z Alençon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 FRANCJA Francuska tradycja jeździecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 FRANCJA Fest Noz – bretoński zwyczaj wspólnego świętowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 FRANCJA Procesje z relikwiarzami w regionie Limousin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 FRANCJA Gwoka – muzyka, śpiew, taniec i zwyczaje z Gwadelupy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 GRECJA Umiejętności związane z uprawą mastyksu na wyspie Chios . . . . . . . . . . . . . . . . 196 GRUZJA Gruziński śpiew polifoniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 GRUZJA Tradycyjna gruzińska metoda wyrobu wina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 HISZPANIA Misterium w Elche . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 HISZPANIA Festiwal Patum w mieście Berga . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 HISZPANIA Trybunały irygacyjne śródziemnomorskiego wybrzeża Hiszpanii: Rada Mędrców z Murcji, Trybunał Wodny z Walencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 HISZPANIA Język gwizdów z wyspy La Gomera . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 HISZPANIA Andaluzyjskie flamenco . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 HISZPANIA Ludzkie wieże w Hiszpanii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 HISZPANIA Pieśń Sybilli na Majorce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 HISZPANIA Święto Matki Bożej Dobrego Zdrowia w Algemesí . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 HISZPANIA La Fiesta de los Patios w Kordowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .202 SPIS TREŚCI LITWA Litewskie pieśni polifoniczne sutartinės . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .202 LITWA Sztuka rzeźbienia krzyży i ich symbolika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .203 LUKSEMBURG Taneczny pochód w Echternach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .203 ŁOTWA Tradycje społeczności Sujtów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .204 MACEDONIA Obchody święta czterdziestu męczenników w Sztipie . . . . . . . . . . . . . . . . . .204 MACEDONIA Kopačka – ludowy taniec ze wsi Dramče . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 PORTUGALIA Portugalskie pieśni fado. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 PORTUGALIA Śpiew wielogłosowy cante alentejano . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206 ROSJA Przestrzeń kulturowa i kulturowy przekaz ustny Semejskije . . . . . . . . . . . . 206 ROSJA Olonkho – jakucki epos heroiczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .207 RUMUNIA Tradycja căluş . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .207 RUMUNIA Tradycyjne pieśni doina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208 RUMUNIA Wyrób ceramiki w Horezu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208 RUMUNIA, MOŁDAWIA Zwyczaj chodzenia po kolędzie w wigilię Bożego Narodzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 SERBIA Slava, uroczystość ku czci patrona rodziny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 SŁOWACJA Fujara słowacka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 SŁOWACJA Muzyka z Terchovej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 TADŻYKISTAN/UZBEKISTAN Muzyka szaszmakam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211 TURCJA Meddah, publiczni opowiadacze historii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211 TURCJA Ceremonia mewlewi sema . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 TURCJA Tradycja bardowska aszyków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 TURCJA Teatr cieni karagöz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213 TURCJA Kırkpınar - festiwal zapasów w oliwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214 TURCJA Tradycyjne spotkania sohbet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214 TURCJA Semah - rytuał wyznawców alewizmu-bektaszyzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 TURCJA Świąteczna potrawa keşkek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 TURCJA Święto Mesir Macunu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 TURCJA Tradycja przyrządzania i picia kawy po turecku. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 TURCJA Ebru - sztuka malowania na wodzie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217 UKRAINA Malarstwo dekoracyjne z Petrykiwki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217 WĘGRY Busójárás w Mohaczu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 WĘGRY Sztuka haftu matyó . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 WŁOCHY Opera dei pupi - sycylijski teatr lalek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 WŁOCHY Cantu a tenore - śpiew polifoniczny z Sardynii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .220 WŁOCHY Tradycyjne lutnictwo w Cremonie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221 WŁOCHY Procesje religijne z platformami i figurami. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .222 WŁOCHY Tradycja uprawiania winorośli na wyspie Pantelleria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .223 KRAJE ARABSKIE 225 EGIPT Epos Al-Sira al-Hilalijja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .226 IRAK Irackie makam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .227 JEMEN Pieśni jemeńskie z Sany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .227 JORDANIA Kultura plemion beduińskich z okolic Petry i Wadi Rum . . . . . . . . . . . . . . . . .228 LIBAN Poezja ludowa al-zajal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .229 MAROKO Przestrzeń kulturowa placu Dżamaa al-Fna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .229 MAROKO Moussem w Tantanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .232 MAROKO Święto wiśni w Safru. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .233 MAROKO Praktyki i umiejętności związane z drzewem arganowym . . . . . . . . . . . . . . . . . .233 OMAN Muzyka i taniec al-bar ah z omańskich dolin Dhofari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .234 OMAN, ZJEDNOCZONE EMIRATY ARABSKIE Al-taghrooda, tradycyjna beduińska poezja śpiewana. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .235 OMAN, ZJEDNOCZONE EMIRATY ARABSKIE Ay-ayyala - tradycyjna sztuka widowiskowa w Omanie i w Zjednoczonych Emiratach Arabskich . . . . . . . . . . . . .235 PALESTYNA Palestyńska sztuka opowiadania hikaye . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .235 ZJEDNOCZONE EMIRATY ARABSKIE Al sadu - tradycyjna sztuka tkacka . . . . . . . . . . .236 7 WSTĘP SKARBY KULTURY UNESCO Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury, znana pod angielskim skrótem UNESCO, została powo- łana w 1945 r. w celu inicjowania i wspierania międzynarodowej współpracy edukacyjnej, naukowej i kulturalnej. Jednym z jej strate- gicznych zadań stało się zachowanie różno- rodności kulturowej na świecie, co realizuje poprzez ochronę światowego dziedzictwa kulturowego. Odbywa się to także poprzez tworzenie list światowego dziedzictwa, wy- mieniających obiekty i zjawiska uznane za unikatowe ze względu na ich wartość kultu- rową lub przyrodniczą. Według UNESCO dziedzictwo kulturowe dzieli się na materialne (zabytki ruchome i nieruchome) oraz niematerialne (tradycje przekazywane z pokolenia na pokolenie). O ile świadomość potrzeby ochrony materialnych pamiątek przeszłości można uznać za po- wszechną, o tyle ochrona dziedzictwa niema- terialnego jest zjawiskiem dość marginalnym, realizowanym dotąd tylko przez specjalistów: najpierw ludoznawców, później folklorystów, a wreszcie etnografów i antropologów. Tworząc Listę Niematerialnego Dziedzic- twa, UNESCO pragnie nobilitować tę część dziedzictwa ludzkości i zwrócić uwagę, że wartość niematerialnych przejawów kultury, stanowiących dorobek społeczeństw, wspól- not, a czasami zaledwie kilkunastu osób, jest ogromna, a ich ochrona – jako bardzo ulotnych i wyjątkowo podatnych na zmiany cywilizacyjne – kluczowa dla zachowania róż- norodności kulturowej na świecie. Konwencja w sprawie ochrony niema- terialnego dziedzictwa kulturowego została uchwalona 17 października 2003 r., a weszła w życie 20 kwietnia 2006 r. Dokument ten dał początek tworzeniu spisu niematerialnego dziedzictwa kulturowego, zdefi niował również znaczenie tego pojęcia. Zgodnie z dokumen- tem niematerialne dziedzictwo kulturowe oznacza „praktyki, wyobrażenia, przekazy, wiedzę i umiejętności – jak również związane z nimi instrumenty, przedmioty, artefakty i przestrzeń kulturową – które wspólnoty, grupy i, w niektórych przypadkach, jednostki uznają za część własnego dziedzictwa kulturo- wego. To niematerialne dziedzictwo kulturo- we, przekazywane z pokolenia na pokolenie, jest stale odtwarzane przez wspólnoty i grupy w relacji z ich otoczeniem, oddziaływaniem przyrody i ich historią oraz zapewnia im poczucie tożsamości i ciągłości, przyczyniając się w ten sposób do wzrostu poszanowania dla różnorodności kulturowej oraz ludzkiej kreatywności”. Przejawy niematerialnego dziedzictwa kulturowego zostały podzielone na następujące grupy: tradycje i przekazy ustne, sztuki widowiskowe, zwyczaje, rytuały i obrzędy świąteczne, wiedza i praktyka do- tyczące przyrody i wszechświata oraz umie- jętności związane z rzemiosłem tradycyjnym. Lista Niematerialnego Dziedzictwa UNESCO obejmuje dwa spisy. Lista Repre- zentatywna Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości to najszersza kategoria, obejmująca praktyki związane z budowaniem poczucia Tancerki baletu królewskiego z Kambodży Procesja Przenajświętszej Krwi w Brugii, Belgia 9 WSTĘP tożsamości poszczególnych społeczności, uka- zująca ich różnorodność i przypominająca o ich wartości. Z kolei Lista Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Wymagającego Pil- nej Ochrony grupuje zjawiska wymagające na- tychmiastowych działań, których przetrwanie jest zagrożone. Dodatkowo jest prowadzony rejestr dobrych praktyk – spis projektów, pro- gramów i działań podejmowanych w celu ochrony dziedzictwa niematerialnego, od- zwierciedlających założenia konwencji. Na stan z lipca 2015 r. Lista Reprezentatywna Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości obej- muje obiekty pogrupowane według nastę- pujących obszarów: Afryka Subsaharyjska, Ameryka Łacińska, Azja i Oceania, Europa i Ameryka Północna, Kraje arabskie. Wpis na poszczególne listy jest dokony- wany na wniosek grup, wspólnot, organiza- cji pozarządowych oraz jednostek. Obiekty powinny spełniać następujące kryteria: zgło- szony element musi odpowiadać defi nicji nie- materialnego dziedzictwa; umieszczenie go Argentyńskie tango na liście prawdopodobnie wpłynie na popra- wę świadomości znaczenia niematerialnego dziedzictwa, zachęci do dialogu międzykultu- rowego, a także będzie odzwierciedlało różno- rodność kulturową. Aplikowany element musi być zgłoszony przez szeroką wspólnotę lub grupę, a także znajdować się na krajowej liście dziedzictwa niematerialnego. Kandydatury na listę pilnej ochrony są dodatkowo oce- niane pod kątem zagrożenia ich żywotności spowodowanego naturalnym zanikiem danej praktyki wynikającym ze zmian zachodzących wewnątrz wspólnot kultywujących tradycję lub też z powodu zagrożeń zewnętrznych – zmian cywilizacyjnych i klimatycznych, zjawisk demografi cznych i społecznych. Za największe zagrożenie uważa się zjawisko globalizacji prowadzące do homogenizacji kultury. Polska ratyfi kowała konwencję UNESCO 16 sierpnia 2011 r., a zadania wynikające z realizacji jej zapisów wypełnia Narodowy Instytut Dziedzictwa. Obecnie żadna z list niematerialnego dziedzictwa nie zawiera pol- skich zabytków. NID prowadzi inwentaryzację zasobów polskiego dziedzictwa i sam tworzy Tradycje ceramiczne Horezu w Rumunii krajową listę. W tej chwili widnieją na niej: rusznikarstwo artystyczne i historyczne – wy- roby według tradycyjnej szkoły cieszyńskiej; szopkarstwo krakowskie, pochód Lajkonika; fl isackie tradycje w Ulanowie, procesja Bożego Ciała w Łowiczu, język esperanto, umiejętność wytwarzania instrumentu i praktyka gry na kozie (dudy podhalańskie). Warto poszerzyć swoją wiedzę o tradycje i zwyczaje wpisane na listę UNESCO. Chociaż wydaje się nam, że poznajemy kraje i regio- ny, zwiedzając ich najsłynniejsze zabytki, to droga do zrozumienia ludzi wiedzie przede wszystkim przez ich tradycje odzwierciedlają- ce najważniejsze wątki lokalnej kultury, a tak- że wyznawane wartości duchowe, etyczne, estetyczne i moralne. To zadanie tym ważniej- sze, że wbrew optymistycznemu przekonaniu Mickiewicza, iż „Pieśń ujdzie cało”, to właśnie w dobie globalizacji, uniformizacji i medio- kracji lokalne obyczaje, tradycje i przekona- nia wydają się najbardziej zagrożoną częścią spuścizny człowieka. 11 1211111111111111111111111111111222222222222222 131111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111113333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333333 Maska makiszi 1411111111111111444444444444444444444 A f r y k a 1511111155555555 AFRYKA ALGIERIA Widowisko muzyczno-poetyckie ahellil z regionu Gouara Tradycyjne widowisko muzyczno-poetyckie ahellil powstało w kręgu kultury berberyj- skiej, a dziś jest wystawiane przez plemiona zamieszkujące region Gouara w południowo- -zachodniej Algierii, na który składa się ok. 100 oaz. Najbardziej popularną i zarazem najwierniejszą tradycji formą są występy członków plemienia Zenete. Przedstawienie organizuje się zarówno przy okazji świąt religijnych, jak i świec- kich. Występy zespołów złożonych z mu- zyków (wiodącym instrumentem jest fl et) oraz śpiewaków (chór może liczyć nawet 100 osób) uświetniają ważne dla lokalnych społeczności obrzędy i ceremonie. Słowa pieśni wychwalają boskie dary, opiewają piękno świata i harmonijny związek człowie- ka z naturą. Śpiewana poezja ludu Zenete to również skarbnica wiedzy na temat tradycji i historii plemienia. Ahellil trwa przez całą noc i składa się zwy- kle z trzech części. W pierwszej, trwającej do północy, mogą brać udział wszyscy, włączając się do wykonań powszechnie znanych utwo- rów. Druga część jest odgrywana wyłącznie przez profesjonalnych muzyków, a ostatnia, trwająca do świtu, to popis najznamienitszych muzyków i śpiewaków. Wpis na Listę Reprezentatywną Niema- terialnego Dziedzictwa Ludzkości w 2008 r. Muzycy odgrywający widowisko ahellil Krajobraz regionu Gouara 16 AFRYKA ALGIERIA Tradycje weselne z regionu Tilimsan Północno-zachodni region Algierii – Tilimsan (nazwa francuska: Tlemcen) – słynie z bogatej muzułmańskiej kultury tradycyjnej i bardzo cennych średniowiecznych meczetów. Stolica prowincji, także nosząca nazwę Tilimsan, leży u podnóża Atlasu Tellskiego i została założona przez Rzymian jako Pomaria. Już od starożyt- ności pełni funkcję jednego z najważniejszych centrów kultury środkowego Maghrebu i jed- nocześnie ważnego ośrodka handlowego na szlaku transsaharyjskim. Mieszkańcy regionu słyną z obrzędów we- selnych, tworzących niezwykle rozbudowane widowisko o scenariuszu ściśle określonym przez tradycję. Jej ważny składnik to ślubne rękodzieło włókiennicze i jubilerskie. Od setek lat młode panny z Tilimsanu w dniu zamąż- pójścia przywdziewają uroczysty strój, uszyty zgodnie z wymogami sztuki przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Składa się on z bo- gato zdobionej jedwabnej sukni oraz hafto- wanego kaftanu z aksamitu. Wśród biżuterii przyciągają wzrok pełne przepychu precjo- za z pereł, zwłaszcza olbrzymi naszyjnik. Na głowę panny młodej nakłada się nakrycie w formie stożka, a jej twarz zakrywa jedwab- nym szalem. Tradycyjny strój ślubny ma za zadanie nie tylko zdobić, ale także chronić pannę młodą przed złymi duchami. Magiczne znaczenie ma również makijaż (malowane na twarzy czerwone i srebrne koła) oraz henna pokrywająca dłonie kobiety. Badacze dostrze- gają w strojach z Tilimsanu wpływy wielu kul- tur składających się na bogate dziedzictwo Maghrebu – od rzymskiej poprzez arabską i otomańską aż po andaluzyjską. Wpis na Listę Reprezentatywną Niema- terialnego Dziedzictwa Ludzkości w 2012 r. Meczet w Tilimsan ALGIERIA Doroczna pielgrzymka sufich do mauzoleum Abd al-Kadira w El-Abiod Grób Abd al-Kadira, walczącego z Francją al- gierskiego bohatera narodowego z XIX w., jest otoczony wielką czcią. W sposób szczególny oddają mu hołd wyznawcy sufi zmu, widząc Transport ciała emira Abd al-Kadira z Syrii do Algierii w nim także wybitnego muzułmańskiego mi- styka. Sidi Szejk, jak bywał nazywany, został pochowany w El-Abiod Sidi Szejk w prowincji Al-Bajad w północnej części kraju. Dla wiernych coroczna pielgrzymka do mauzoleum, której szczytowy punkt przypada na ostatni czwartek czerwca, ma znaczenie nie tylko religijne, ale również społeczne, pod- kreśla bowiem jedność i wspólnotę członków bractwa sufi ch. Odtwarzaniu ich pierwotnej communitas służą wspólnie odprawiane obrzędy i odmawiane modlitwy, a przede wszystkim udział w szczególnej uroczysto- ści odnawiającej przynal
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Skarby kultury UNESCO
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: