Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00095 006853 20942353 na godz. na dobę w sumie
Skarga do WSA. Praktyczne wskazówki przykłady kazusy orzecznictwo. Wydanie 4 - ebook/pdf
Skarga do WSA. Praktyczne wskazówki przykłady kazusy orzecznictwo. Wydanie 4 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 262
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8235-148-4 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> konstytucyjne
Porównaj ceny (książka, ebook (-15%), audiobook).

Boisz się prawa administracyjnego? Nie wiesz jak pisać skargi do sądu administracyjnego? Jakie zarzuty podnosić, jak je formułować?

Masz obawy przed kolokwium z prawa administracyjnego lub egzaminem końcowym z części administracyjnej?

Publikacja sędziego Tomasza Grossmanna jest zatem idealną pomocą. Dzięki niej nauczysz się jak pisać skargę, jakie są jej konieczne elementy, które zarzuty i w jakiej kolejności czy formie należy podnosić w treści skargi.

Prezentowana publikacja ma w założeniu służyć pomocą w zyskaniu lub wydoskonaleniu umiejętności sporządzania skarg wnoszonych do WSA, i to nie tylko tych najczęściej spotykanych w praktyce - których przedmiotem są decyzje (w tym decyzje tzw. kasacyjne, które są od 1.6.2017 r. zaskarżane 'sprzeciwem') lub postanowienia administracyjne - ale także skarg sporządzanych może nieco rzadziej, lecz o nie mniejszej doniosłości praktycznej, na: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, a także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.

W tym celu publikacja została podzielona na dwie części.

Pierwsza obejmuje przedstawienie przykładowej skargi wraz ze szczegółowym omówieniem jej istotnych elementów, zasad sporządzania oraz wnoszenia - zostało to ujęte w przystępnej formie 'przypisów' do poszczególnych części skargi, co ułatwi Czytelnikowi szybki dostęp do interesujących zagadnień szczegółowych, a zarazem nie wyklucza możliwości lektury ciągłej ('od A do Z'). Jednocześnie w tej części zwrócono uwagę na odrębności, jakie wiążą się ze sporządzaniem i wnoszeniem nowego, 'skargopodobnego' (zob. art. 64b § 1 PrPostSądAdm) środka zaskarżenia, jakim jest sprzeciw od decyzji 'kasacyjnych' (wydawanych na podstawie art. 138 § 2 KPA).

Z kolei na drugą część publikacji składają się opracowania dziewięciu kazusów, poświęcone różnym rodzajom skarg do WSA (na decyzje lub postanowienia administracyjne, na akt prawa miejscowego, na inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, na bezczynność lub przewlekłość organu administracji) oraz różnorodnym zagadnieniom materialnego prawa administracyjnego (z zakresu gospodarki nieruchomościami i zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska i ochrony zwierząt, prawa budowlanego, informacji publicznej, ustawy o broni i amunicji, ustawy o samorządzie gminnym). Na opracowanie każdego z kazusów składają się:

  1. Treść kazusu wraz z wyciągiem odnośnych aktów normatywnych - przedstawione w sposób podobny do stosowanego w trakcie egzaminów prawniczych.
  2. Autorska propozycja rozwiązania kazusu - obejmująca, w zależności od jego treści, opracowanie petitum skargi albo sprzeciwu, względnie (w jednym przypadku) opracowanie opinii o niecelowości wnoszenia skargi - wraz z podaniem tzw. kontekstu orzeczniczego (tj. orzeczenia lub orzeczeń sądów administracyjnych, które stanowiły kanwę, względnie inspirację dla opracowania danego kazusu), umożliwiającego Czytelnikowi dalszą, pogłębioną analizę problematyki poruszanej w kazusie.
  3. Przedstawienie - wiążących się z problematyką danego kazusu - istotnych zagadnień o charakterze proceduralnym oraz prawnomaterialnym. Przy wyborze tych zagadnień autor kierował się, z jednej strony, ich praktyczną doniosłością, a z drugiej: pewną 'nieoczywistością', rozumianą jako konieczność sięgnięcia, dla ich zgłębienia, nie tylko do przepisów prawa (bo to zwykle już nie wystarcza), ale przede wszystkim do orzecznictwa sądowego (obficie w tej części cytowanego).

Z tych względów niniejsza publikacja jest adresowana przede wszystkim do aplikantów adwokackich i radcowskich oraz innych osób przygotowujących się do egzaminu zawodowego - odpowiednio: adwokackiego lub radcowskiego - albo osób już zainteresowanych praktycznym wykorzystywaniem (law in action) wiedzy prawniczej (law in books), przyswajanej na wcześniejszych etapach edukacji, zwłaszcza w trakcie studiów prawniczych. Mam jednak nadzieję, że publikacja ta może okazać się interesująca i przydatna także dla szerszego kręgu Czytelników - zainteresowanych, czy to ze względów zawodowych, czy prywatnych, umiejętnością sporządzenia skutecznej skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

PRZYKŁADOWA SKARGA1 (a sprzeciw od decyzji)2 Poznań, dnia 13 lutego 2020 r.3 Wojewódzki Sąd Administracyjny4 w Poznaniu5 Wydział II6 ul. Ratajczaka 10/12 61-815 Poznań za pośrednictwem7 Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego al. Niepodległości 16/18 61-713 Poznań Skarżący: Jan Jankowski8 nr PESEL (…)9 ul. Chabrowa 11/12, 00-750 Warszawa10 reprezentowany przez pełnomocnika11: r.pr. Zygmunta Zygadłę Kancelaria „Dura-Lex” ul. Fiołkowa 13/14, 00-751 Warszawa12 (zz@duralexlegal.pl)13 Organ: Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego al. Niepodległości 16/18, 61-713 Poznań Uczestnik/-cy: (…)14 ul. (…), 00-001 (…)15 [Wartość przedmiotu zaskarżenia: (…) zł]16 na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego SKARGA17 z dnia 8 stycznia 2020 r. nr WWINB/231/45/202018 w przedmiocie nakazu rozbiórki19 W imieniu mojego Mandanta (pełnomocnictwo w załączeniu20), na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 121 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.22; w skrócie PrPostSądAdm) zaskarżam w całości23 wydaną przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (da- lej: WWINB) decyzję z dnia 8 stycznia 2020 r., nr WWINB/231/45/2020 – doręczoną stronie skarżącej w dniu 14 stycznia 2020 r.24 – utrzymującą w mocy, wydaną przez Powiatowe- go Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania (dalej: PINB), decyzję z dnia 3 kwietnia 2019 r., nr PINB.231.167.2018-2019, w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego. 1 Z powołaniem się – stosownie do art. 57 § 1 pkt 3 PrPostSądAdm25 – na zarzuty26 narusze- nia27: 1) przepisów postępowania28, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: KPA) – przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich is- totnych okoliczności sprawy – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budow- lanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę oraz nie odpowiada wy- mogom określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12.4.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065; dalej: WarTechBudR); a także 2) prawa materialnego29, tj. art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.; dalej: PrBud) w stopniu ra- żącym – przez wydanie zaskarżonej decyzji po upływie dwumiesięcznego terminu od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych – które to uchy- bienie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem decyzji rozbiórko- wej pomimo braku podstaw prawnych do jej wydania, wnoszę o30: a) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji WWINB – jako wydanej z rażącym na- ruszeniem prawa, bo utrzymującej w mocy decyzję PINB obarczoną wadą nieważno- ści niżej opisaną (lit. b) – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PrPostSądAdm w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine KPA; ewentualnie, z ostrożności procesowej – na wypadek nieuznania przez Sąd, że powyż- sze naruszenie prawa miało charakter rażący – o: uchylenie zaskarżonej decyzji WWINB w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c PrPostSądAdm oraz – w każdym przypadku – o: b) stwierdzenie nieważności, poprzedzającej zaskarżoną decyzję WWINB, decy- zji PINB – jako wydanej bez podstawy prawnej, bo po wygaśnięciu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ab initio KPA oraz w zw. z art. 135 PrPostSądAdm31, a także o: c) umorzenie postępowania administracyjnego (I instancji)32 – na mocy art. 145 § 3 Pr PostSądAdm; d) zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych33. Ponadto wnoszę o34: e) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji WWINB35: – przez organ – na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 PrPostSądAdm36, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku przez organ i przekazania skargi Sądowi: – przez Sąd – na podstawie art. 61 § 3 PrPostSądAdm – z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków37, 2 Przykładowa skarga z omówieniem f) przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 PrPostSądAdm38, dowodu uzupełniają- cego z dokumentu – ekspertyzy39 opracowanej przez biegłego z dziedziny budownic- twa, inż. Stefana Szypę, na okoliczność wzniesienia przedmiotowego budynku bez istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu i warunków udzielonego pozwole- nia na budowę; oraz o: g) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 1 lub 2 PrPostSądAdm40; a także h) doręczanie pism Sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej41. I. Dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie42 UZASADNIENIE Dnia 17 września 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Po- znania przeprowadził kontrolę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wzniesionego przez mojego Mandanta (zwanego dalej Inwestorem) na działce nr ewid. 78/2, położo- nej w Poznaniu, przy ul. Na Przełaj 7, na podstawie pozwolenia na budowę nr 123/2015 udzielonego przez Prezydenta Miasta Poznania w dniu 25 czerwca 2015 r. Dnia 22 listopada 2018 r. Inwestor otrzymał postanowienie PINB z dnia 19 listopada 2018 r., nr PINB.231.167.2018.wstrz., wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 PrBud, którym organ wstrzymał roboty budowlane i nałożył wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń. Według uzasadnienia tego postanowienia wzniesiony przez Inwestora obiekt – w świetle dokonanych oględzin – został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od za- twierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę oraz nie odpowiada wymogom określonym w WarTechBudR. Ustosunkowując się do powyższego w piśmie z dnia 3 grudnia 2018 r., Inwestor wy- jaśnił, że, po pierwsze, roboty budowlane dotyczące przedmiotowego budynku zostały już zakończone, a więc wydanie przedmiotowego postanowienia było niecelowe, a po drugie, że odpowiadały one wszelkim wymogom wskazanym w zatwierdzonym projek- cie budowlanym i ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a także w WarTechBudR. Dnia 22 lutego 2019 r. PINB ponownie dokonał oględzin obiektu, a w dniu 15 kwietnia 2019 r. Inwestor otrzymał decyzję tego organu z dnia 3 kwietnia 2019 r. nakazującą roz- biórkę przedmiotowego budynku. W odwołaniu od tej decyzji Inwestor podniósł zarzut niewyjaśnienia sprawy przez PINB i zakwestionował prawidłowość merytorycznych ustaleń poczynionych przez or- gan w toku postępowania. Mimo to opisane rozstrzygnięcie PINB zostało utrzymane w mocy przez Wielkopolskie- go Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 8 stycznia 2020 r., nr WWINB/231/45/2020, doręczoną mojemu Mandantowi w dniu 14 stycznia 2020 r. II. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania Zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie, na wstępie podnoszę zarzuty naruszenia prze- pisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych, a także, w dalszej kolejności, nakaz rozbiórki obiektu mogą bowiem nastąpić wyłącznie wówczas, gdy przesłanki zastosowania tych instytucji zostaną ustalone w sposób niewątpliwy, tj. co najmniej na podstawie dokładnych pomiarów, a nie jedynie sza- cunków dokonanych w trakcie wizji lokalnej (zob. wyr. NSA z 10.6.1998 r., IV SA 1273/96, Le- 3 Przykładowa skarga z omówieniem galis). W związku z powyższym organy nadzoru budowlanego miały obowiązek dokładnie zbadać istnienie tych przesłanek, korzystając z dostępnych środków dowodowych, zwłasz- cza że w trakcie postępowania Inwestor zwracał uwagę na poważne mankamenty materiału dowodowego w rozpatrywanym zakresie, przedstawiając merytoryczne argumenty. Nie podejmując we własnym zakresie wszechstronnych czynności wyjaśniających, a ponadto nie zajmując stanowiska wobec spostrzeżeń Inwestora ani nie podejmując ini- cjatywy dowodowej, organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 KPA (organ odwoławczy – w zw. z art. 140 KPA). Wskazane naruszenia nie tylko mogły mieć, ale z całą pewnością miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w ich wyniku organy błędnie przyjęły, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę, a także niezgodnie z przepisami War- TechBudR. Dowód: ekspertyza inż. Stefana Szypy Podniesione uchybienia są tym bardziej doniosłe, że wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 1 PrBud nakaz rozbiórki nie ma charakteru bezwzględnego i może być orzekany jedynie wyjątko- wo, tj. w sytuacji, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (zob. wyr. NSA z 13.9.2005 r., OSK 782/04, CBOSA). III. Zarzut naruszenia prawa materialnego Zdaniem strony skarżącej, w sprawie nie ziściły się także materialnoprawne przesłanki zarówno wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, jak i nakazania rozbiórki bu- dynku. Przede wszystkim wypada podkreślić, że z treści art. 50 ust. 1 PrBud wynika wprost, iż wspomniane wstrzymanie może odnosić się wyłącznie do robót wykonywanych, a nie – tak jak w niniejszym przypadku – robót już zakończonych (zob. wyr. WSA w Warsza- wie z 30.3.2005 r., IV SA 5140/03, CBOSA). Postanowienie PINB z dnia 19 listopada 2018 r. było zatem niezgodne z prawem, co niejako samo przez się sprawia, iż decyzja tego or- ganu z dnia 3 kwietnia 2019 r. – a co za tym idzie: również zaskarżona decyzja WWINB – także naruszają prawo. Decyzje te wydano bowiem na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 PrBud, który stanowi kontynuację art. 50 PrBud (tak E. Radziszewski, Prawo budow- lane. Przepisy i komentarz, Warszawa 2006, s. 174), a w konsekwencji zastosowanie tego przepisu uzależnione jest od tego, czy postanowienie o wstrzymaniu podjęto prawidło- wo, a nadto czy zachowało ono swą ważność. W tym kontekście odnotować trzeba, że stosownie do art. 50 ust. 4 PrBud postanowie- nie takie – jeśli pominąć wyjątki, które w niniejszej sprawie nie zachodziły – traci ważność po upływie dwóch miesięcy od dnia doręczenia. Termin ten w niniejszej sprawie upłynął z dniem 22 stycznia 2019 r. Niewątpliwie zatem decyzja PINB z dnia 3 kwietnia 2019 r. zo- stała wydana już po wygaśnięciu postanowienia z dnia 19 listopada 2018 r. (bo doręczono je 22 listopada 2018 r.), a zatem bez wymaganej podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ab initio KPA. Co więcej, organ I instancji naruszył zarazem termin określony w art. 51 ust. 1 PrBud, w świetle którego decyzję m.in. nakazującą rozbiórkę obiektu można wydać przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania wspomnianego postanowienia. Wypada w tym miejscu zaznaczyć, że zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa, przy wykładni art. 51 ust. 1 zdanie wstępne PrBud nie można pominąć art. 50 ust. 4 PrBud, co prowadzi do przy- jęcia, że organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wydać jedną z decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 PrBud, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, o któ- rym mowa w art. 50 ust. 1 PrBud (zob. wyr. NSA z 20.6.2018 r., II OSK 1814/16, Legalis). 4 Przykładowa skarga z omówieniem Wszystko to przemawia za przyjęciem, że inkryminowana decyzja PINB obarczona jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PrPostSądAdm w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ab initio KPA. To samo dotyczy zaskarżonej decyzji WWINB, która utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną obciążoną wadą nieważności sama jest taką wadą dotknięta, jako rażąco naruszająca prawo w rozumie- niu art. 156 § 1 pkt 2 in fine KPA (zob. wyr. NSA: z 28.6.1999 r., IV SA 1051/97, Legalis; z 12.4.2000 r., II SA/Gd 1089/98, CBOSA; z 18.4.2000 r., II SA/Gd 954/98, Legalis). Z ostrożności procesowej – na wypadek niedopatrzenia się przez Sąd w zaskarżonej decyzji ww. kwalifikowanej wady prawnej – wnoszę o uchylenie tej decyzji ze względu na naruszenie art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 PrBud w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (zob. np. wyr. NSA: z 8.10.1998 r., IV SA 1754/96, Legalis; z 29.6.1999 r., IV SA 1031/97, Legalis; z 16.3.2000 r., IV SA 228/98, Legalis). IV. Wniosek o umorzenie postępowania administracyjnego (I instancji) W świetle dotychczasowych uwag kontynuowanie prowadzonego postępowania naprawczego stało się, zdaniem strony skarżącej, w całości bezprzedmiotowe w ro- zumieniu art. 105 § 1 KPA, gdyż – wbrew stanowisku organów nadzoru budowlane- go – przedmiotowy budynek został zrealizowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę oraz odpowiada wymogom okre- ślonym w WarTechBudR. A zatem, zgodnie z przywołanym przepisem, postępowanie administracyjne powinno zostać umorzone – co na aktualnym etapie postępowania może uczynić Sąd, na podstawie art. 145 § 3 PrPostSądAdm. V. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji W myśl art. 61 § 3 PrPostSądAdm, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacz- nej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzyma- nie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nakaz rozbiórki, stąd nie ulega wątpliwości, że ewentualne wykonanie tej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że roz- biórka obiektu budowlanego z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki, wobec czego może powstać kwestia przywró- cenia stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesie- nia znacznych kosztów. Ponadto rozbiórka każdego obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, może spowodować trudne do odwrócenia skutki (wyr. NSA z 20.3.2013 r., II OSK 779/12; zob. też post. NSA: z 23.1.2013 r., II OSK 29/13; z 14.6.2013 r., II OSK 856/13, CBOSA). W związku z powyższym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jawi się jako w pełni uzasadniony. 5 Przykładowa skarga z omówieniem VI. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym Zgodnie z art. 119 PrPostSądAdm sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, je- żeli m.in.: decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 KPA lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podsta- wę do wznowienia postępowania (pkt 1); lub strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy (pkt 2). Rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym znajduje oparcie w ww. przesłan- kach określonych w art. 119 pkt 1 i 2 PrPostSądAdm. Po pierwsze, obie wydane w spra- wie decyzje obarczone są, zdaniem Skarżącego, wadą nieważności, co w świetle art. 119 pkt 1 PrPostSądAdm samo w sobie uzasadnia już skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Ponadto strona skarżąca – mając na uwadze zwłaszcza względy ekonomii procesowej oraz szybkości postępowania (art. 7 PrPostSądAdm) – zgłosiła w ni- niejszej skardze wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, wskazany w art. 119 pkt 2 PrPostSądAdm. ................ podpis43 Załączniki44: – pełnomocnictwo45 wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej; – dowód uiszczenia wpisu od skargi46; – – ekspertyza inż. S. Szypy; – [...] odpisów skargi47; inne48. __________________ 1 Skarga do WSA powinna czynić zadość „standardowym” wymaganiom stawianym pismu strony w postępowaniu sądowym przed tym sądem, a ponadto zawierać elementy określone w art. 57 § 1 pkt 1–3 PrPostSądAdm. Zgodnie z art. 46 § 1 PrPostSądAdm każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedsta- wicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Ponieważ skarga pkt 1 PrPostSądAdm, powinna także zawierać elementy wskazane w tym przepisie, tj.: a) oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń, lub siedziby jest „pierwszym pismem w sprawie” w rozumieniu art. 46 § 2 i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, b) numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przed- stawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku, lub c) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer identyfikacyj- ny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfika- cji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania, d) oznaczenie przedmiotu sprawy. 6 Przykładowa skarga z omówieniem Ponadto skarga powinna zawierać specyficzne dla tego rodzaju pisma elementy, które zostały określone w art. 57 § 1 pkt 1–3 PrPostSądAdm, tj.: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postę- powania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. UWAGA! W przypadku skarg na akty lub czynności, o których była mowa w art. 52 § 3 i 4 PrPostSądAdm w brzmieniu obowiązującym przed 1.6.2017 r. – a które zostały wydane lub dokonane jeszcze przed tym dniem – do skargi należy dołączyć także dowód, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (zob. art. 57 § 1 pkt 4 PrPostSądAdm, w brzmieniu sprzed ww. daty). Jeżeli skarga jest wnoszona przez pełnomocnika, do pisma tego należy dołączyć pełnomocnic- two lub jego wierzytelny odpis (zob. art. 46 § 3 PrPostSądAdm). I to nawet w sytuacji, gdy ten sam pełnomocnik reprezentował stronę już w postępowaniu administracyjnym i do akt tego postępowania złożył pełnomocnictwo obejmujące umocowanie do reprezentowania strony również przed sądem administracyjnym. Ponadto do skargi, jak do każdego pisma strony, należy dołączyć – zgodnie z art. 47 § 1 PrPo stSądAdm – jej odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 PrPostSądAdm). Zgodnie z art. 49b PrPostSądAdm Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego może okre- ślić wzory dokumentów elektronicznych, które mogą być wykorzystywane w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych, podlegające udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Lege non distinguen- te, cytowana regulacja dotyczy w szczególności możliwości określenie i udostępnienia wzoru skargi. Potwierdza to także komentator cytowanego przepisu, który jednocześnie podkreśla, że: „Celem tego przepisu nie jest jednak, jak podniesiono w uzasadnieniu do projektu no- weli z kwietnia 2019 r., zobligowanie strony do wnoszenia pism zgodnych z tymi wzorami, ale jedynie wprowadzenie dla nich pewnych ułatwień” (B. Dauter, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el. 2019). Jak dotychczas Prezes NSA nie skorzystał z powyższej kompetencji. 2 W sensie konstrukcyjnym szczególnym rodzajem skargi, rozumianej jako środek zaskarże- nia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego, jest „sprzeciw od decyzji” (art. 64a i nast. PrPostSądAdm) – nowy środek zaskarżenia, wprowadzony do PrPostSądAdm 1.6.2017 r. przez ZmKPA2017. Przysługuje on tylko od decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 KPA, czyli tzw. decyzji kasacyjnych (zwanych też niekiedy „kasatoryjnymi”). W odniesieniu do takich decyzji możliwość wniesienia „tradycyjnej” skargi została od 1.6.2017 r. wyłączona. W konsekwencji „skarga” i „sprzeciw” przewidziane w PrPostSądAdm funkcjonują jako dwa różne, niekonkurencyjne środki zaskarżenia. „Jeśli na dany akt administracyjny przysługuje skarga to nie przysługuje od niego równocześnie sprzeciw i na odwrót. Sąd I instancji nie może dowolnie zmieniać kwalifikacji środka zaskarżenia, nadanej wyraźnie i świadomie przez stro- nę, w dodatku reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie doradcy podat- kowego” (wyr. NSA z 13.12.2018 r., II FSK 2408/18, CBOSA). W orzecznictwie sądów wojewódzkich wyrażono pogląd, że sprzeciw przysługuje także od „kasacyjnych” postanowień – wydawanych na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 KPA (zob. wyr. WSA w Gliwicach z 6.9.2017 r., II SA/Gl 705/17, CBOSA; zob. też wyr. WSA w Poznaniu 7 Przykładowa skarga z omówieniem z 7.2.2018 r., III SA/Po 10/18, CBOSA). Nie znalazł on jednak akceptacji w orzecznictwie Naczel- nego Sądu Administracyjnego (zob. post. NSA z 16.2.2018 r., I OZ 130/18, CBOSA, z krytyczną glosą W. Piątka, OSP 2018, Nr 12, poz. 130; post. NSA z 30.5.2018 r. I GSK 2146/18, CBOSA; wyr. NSA z 13.12.2018 r., II FSK 2408/18, CBOSA; wyr. NSA z 13.03.2019 r., II OSK 3583/18, CBOSA). W efekcie wniesienie sprzeciwu od postanowienia kasacyjnego – zamiast skargi – skutkować bę- dzie, co do zasady, odrzuceniem takiego sprzeciwu (por. wyr. NSA z 13.12.2018 r., II FSK 2408/18, CBOSA). Zgodnie z art. 64b § 2 PrPostSądAdm sprzeciw od decyzji powinien czynić zadość wymaga- niom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, żądanie jej uchylenia oraz oznaczenie organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Poza tym do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 PrPostSądAdm). 3 W świetle art. 53 PrPostSądAdm terminy (ogólne) do wniesienia skargi wynoszą: 1) na rozstrzygnięcia w sprawie (przede wszystkim decyzje albo postanowienia administracyj- ne), a także akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a PrPostSądAdm (tj. indywidualne inter- pretacje przepisów prawa podatkowego, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających) – 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu (art. 53 § 1 PrPostSądAdm); 2) na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 PrPostSądAdm – jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi – 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. (Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę – zob. art. 53 § 4 PrPostSądAdm); 3) w przypadku innych aktów – jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej – brak ograniczenia terminem (verba legis: skargę można wnieść „w każdym czasie” – zob. art. 53 § 2a PrPostSądAdm); 4) na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – w każdym czasie po wniesie- niu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b PrPostSądAdm). O praktycznych proble- mach, jakie nastręcza prawidłowa wykładnia tego przepisu, w kontekście regulacji ponaglenia (art. 37 KPA) – zob. postanowienie WSA w Poznaniu z 7.12.2017 r., IV SAB/Po 70/17, CBOSA. Przepisy ustaw szczególnych mogą określać inne terminy wniesienia skargi (zwykle krótsze) – zob. np. art. 30c ust. 2 ustawy z 6.12.2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1295), w którym termin ten skrócono do 14 dni. Przepisem określającym szczególny termin na wniesienie skargi jest art. 53 § 3 PrPostSą dAdm, zgodnie z którym: „W sprawach wskazanych w art. 53 § 1 i 2 prokurator, Rzecznik Praw Oby- watelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie 6 miesięcy od dnia do- ręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w ter- minie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania w sprawach, o których mowa w § 2a”. Wskazane podmioty nie korzystają z dobrodziejstwa art. 53 § 4 PrPostSądAdm (co jest skądinąd zrozumiałe, jeśli się zważy ich wysoce profesjonalny charakter), gdyż przepis ten odsyła jedynie do art. 53 § 1 i 2, a już nie § 3 PrPostSądAdm. Zgodnie z ogólną regułą z art. 83 § 1 PrPostSądAdm terminy na wniesienie skargi oblicza się według przepisów prawa cywilnego. Chodzi tu przede wszystkim o art. 111–115 KC. Początkowo pewne odstępstwo od tych reguł wprowadzał art. 83 § 2 PrPostSądAdm, który sta- nowi, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Obecnie, po nowelizacji art. 115 KC, która weszła w życie 1.1.2017 r. oba te przepisy praktycznie pokrywają się. 8 Przykładowa skarga z omówieniem Ponieważ zasadą jest, że skargę wnosi się do sądu administracyjnego nie bezpośrednio, lecz za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie po- stępowania jest przedmiotem skargi (zob. art. 54 § 1 PrPostSądAdm; w kwestii wyjątków od tej zasady – zob. przyp. 12), to o dochowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje w takich przypadkach zasadniczo data doręczenia skargi właściwemu organowi (tj. zwykle: data wpły- wu skargi do siedziby tego organu albo osobistego jej złożenia w biurze podawczym organu). Wyjątkowo – na mocy przepisów, odpowiednio, art. 83 § 3 oraz 4 PrPostSądAdm – decydujące znaczenie ma wcześniejsza data: 1) oddania pisma (skargi) w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozu- mieniu ustawy z 23.11.2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świad- czącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wol- nym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo pol- skim urzędzie konsularnym; oraz 2) złożenia pisma przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozba- wioną wolności w administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego oraz przez członka załogi polskiego statku morskiego u kapitana statku. Należy podkreślić, że z dobrodziejstwa art. 83 § 3 PrPostSądAdm korzysta się – jak wynika z li- teralnego brzmienia tego przepisu – jedynie w przypadku nadania skargi w polskiej placówce pocztowej wzmiankowanego w tym przepisie „operatora wyznaczonego”, a nie jakiegokol- wiek operatora pocztowego. Wcześniejsze wątpliwości orzecznicze dotyczące stosowania tego przepisu rozstrzygnął ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 19.10.2015 r. (I OPS 1/15, ONSAiWSA 2016, Nr 2, poz. 15), uznając (nie jednogłośnie, przy jednym zdaniu odrębnym), że: „Oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sąda- mi administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w związku z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r. poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie”. Obecnie operatorem wyznaczonym jest – co najmniej do 31.12.2025 r. – Poczta Polska S.A. (zob.: https://www.archiwum.uke.gov.pl/files/?id_plik=20066). Wypada jednak zauważyć, że aktualność powyższego (formalnie nadal wiążącego) stanowiska NSA staje obecnie pod znakiem zapytania w świetle wyroku TSUE z 27.3.2019 r. w sprawie C-545/17 Mariusz Pawlak przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – zapadłego na kanwie art. 165 § 2 KPC, podobnie brzmiącego do art. 83 § 3 PrPostSądAdm w analizowanym zakresie – w myśl którego: „Artykuł 7 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 8 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w spra- wie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz popra- wy jakości usług, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r., należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego”. Odnośnie do skutków tego wyroku, zob. też: 1) post. SN(7) z 29.8.2019 r. (III UZP 3/17, Legalis), w którym stwierdzono, że: „Po odstąpieniu od wykładni językowej art. 165 § 2 KPC przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że rów- noznaczne z wniesieniem pisma procesowego do sądu jest także nadanie pisma procesowe- go za pośrednictwem operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym”; 2) wyr. WSA w Warszawie z 11.6.2019 r. (V SA/Wa 319/19, CBOSA); 9 Przykładowa skarga z omówieniem 3) wyr. WSA w Rzeszowie z 16.4.2020 r. (I SA/Rz 112/20, CBOSA), w którym wyjaśniono, że: „Sąd nie kwestionuje, że w dniu 19 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę w sprawie o sygn. akt I OPS 1/15 […]. Nie ne- gując wiążącej mocy uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekający obecnie Sąd dostrzega, że stanowisko wyrażone w powołanej uchwale jest nie do pogodzenia z później- szym orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 27 mar- ca 2019 r. w sprawie C-545/17 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że: […]. Jednocześnie z orzeczenia tego wynikają wskazania nie dające się pogodzić ze stano- wiskiem wyrażonym w uchwale NSA o sygn. akt I OPS 1/15. W takiej sytuacji, co do zasady sąd orzekający powinien zwrócić się do poszerzonego składu NSA o podjęcie nowej uchwa- ły w trybie określonym w art. 269 § 1 PrPostSądAdm. Jednakże orzekający obecnie Sąd po- dziela pogląd wyrażony w orzecznictwie […], że należy odstąpić od wszczęcia procedury przewidzianej przez art. 269 § 1 PrPostSądAdm, uznając za niecelowe kierowanie do po- szerzonego składu NSA, występującego w sprawie niniejszej, jak i w wyroku TSUE, zagad- nienia prawnego dotyczącego interpretacji dyrektywy unijnej. Zgodnie bowiem z art. 267 TFUE tylko Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest uprawniony do dokonywania interpretacji prawa unijnego, w tym dyrektyw, zaś ewentualny poszerzony skład dokonując wykładni art. 83 § 3 PrPostSądAdm byłby zobowiązany również do uwzględnienia inter- pretacji przepisów dyrektywy pocztowej, zawartej w wydanym wyroku TSUE. W świetle powyższego Sąd uznał za niezasadne twierdzenie, że złożenie pisma w placówce pocztowej operatora publicznego, jakim jest InPost S.A., nie jest równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu”. Termin na wniesienie skargi, o którym mowa w art. 53 § 1 i 2 PrPostSądAdm, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona – uchybiając wymogowi wniesienia skargi za pośrednictwem organu (zob. art. 54 § 1 PrPostSądAdm) – wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego (art. 53 § 4 zd. 1 PrPostSądAdm). UWAGA! Powyższej zasady nie można rozszerzać na przypadki, gdy strona wniesie omyłko- wo skargę do innego organu niż ten, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowa- dzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W takim przypadku nie znajduje zastosowania art. 65 § 2 KPA (zgodnie z którym: „Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upły- wem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu”), gdyż zagad- nień związanych z wnoszeniem skargi, nawet w części dotyczącej „pośrednictwa” organu, nie normują już przepisy KPA, lecz PrPostSądAdm, a w tej ostatniej ustawie brak odpowiednika art. 65 § 2 KPA. W konsekwencji dla ustalenia, czy został dochowany termin do wniesienia skargi, decydujące znaczenie mieć będzie data przekazania skargi przez organ niewłaści- wy – niejako „w zastępstwie” strony – organowi właściwemu (por. post. WSA z 2.11.2018 r., II SA/ Kr 908/18, CBOSA). Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 PrPostSądAdm). Termin ten uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona – uchybiając wymogowi wniesienia sprzeciwu za pośrednictwem organu (art. 64c § 2 PrPostSądAdm) – wniosła sprzeciw wprost do sądu administracyjnego (art. 64c § 2 zd. 1 PrPo stSądAdm). W odniesieniu do sprzeciwu brak odpowiednika art. 53 § 3 PrPostSądAdm. Ta okoliczność oraz niezmienione brzmienie art. 8 § 1 i 2 PrPostSądAdm skłaniają do wniosku, że prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich ani Rzecznikowi Praw Dziecka nie przysługuje prawo wnie- sienia „za stronę” sprzeciwu od decyzji. 4 Zgodnie z art. 13 § 1 PrPostSądAdm wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszyst- kie sprawy sądowoadministracyjne – czyli zgodnie z definicją legalną z art. 1 PrPostSądAdm: sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do któ- 10 Przykładowa skarga z omówieniem rych stosuje się przepisy PrPostSądAdm – z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Właściwość NSA została unormowana w art. 15 PrPostSądAdm. 5 Jest zasadą, że do rozpoznania sprawy właściwy (miejscowo) jest wojewódzki sąd admini- stracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona (art. 13 § 2 PrPostSądAdm). Jednakże, zgodnie z art. 13 § 3 PrPostSądAdm Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu admini- stracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Zwykle chodzi tu o „zbliżenie” sądu do obywatela-strony – wówczas właściwość miejscową sądu ustala się według miejsca zamiesz- kania strony skarżącej. Dotyczy to następujących rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: 1) z 25.4.2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom admini- stracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatan- tów i Osób Represjonowanych (Dz.U. Nr 72, poz. 653); 2) z 18.4.2011 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom admini- stracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogo- wego (Dz.U. Nr 89, poz. 506 ze zm.); 3) z 22.2.2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom admini- stracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1773). 6 Oznaczenie w skardze właściwego wydziału sądu, do którego adresowana jest skarga, nie jest wymagane. Można zalecić jego oznaczanie jedynie wówczas, jeśli skarżący zna wewnętrz- ną organizację danego sądu i jest pewien, że sprawy tego rodzaju, której dotyczy skarga, są roz- poznawane w danym wydziale sądu. 7 Zgodnie z art. 54 § 1 PrPostSądAdm skargę do sądu administracyjnego wnosi się „za pośred- nictwem” organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Jest to zasada, od której przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki, na rzecz wnoszenia skargi do sądu bezpośrednio – tak np. art. 30c ust. 2 ustawy z 6.12.2006 r. o zasadach prowadze- nia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1295). Od 1.6.2017 r. niedochowanie tego wymogu przez stronę zostało pozbawione swoistej, acz dość istotnej „sankcji”, w postaci ryzyka niedochowania terminu do wniesienia skargi (odnośnie do źródeł takiego ryzyka – zob. np. post. NSA z 14.5.2014 r., II FSK 783/14, CBOSA). Zgodnie bo- wiem z dodanym do ww. dnia art. 53 § 4 zd. 1 PrPostSądAdm, termin, o którym mowa w art. 53 § 1 i 2 PrPostSądAdm, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W nowym stanie prawnym jedyna więc „niedogodność” dla strony, która wniosła skargę bez zachowania wymaganego „pośrednic- twa” organu, może wiązać się tylko z ewentualnym wydłużeniem czasu rozpatrywania skargi, gdyż zgodnie z art. 53 § 4 zd. 1 PrPostSądAdm w takim przypadku sąd najpierw niezwłocznie prześle skargę do właściwego organu, by ten sporządził odpowiedź na skargę i wraz z kom- pletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz samą skargą przekazał je zwrotnie do sądu, zgodnie z art. 54 § 2 PrPostSądAdm. Także sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przed- miotem tego sprzeciwu (zob. art. 64c § 2 PrPostSądAdm). I również w przypadku tego środ- ka zaskarżenia termin na jego wniesienie uważa się za zachowany, gdy przed upływem owego terminu strona wniesie sprzeciw wprost do sądu administracyjnego (zob. art. 64c § 2 11 Przykładowa skarga z omówieniem zd. 1 PrPo stSądAdm). W takim jednak przypadku – inaczej niż przy skardze – sąd nie prze- syła sprzeciwu organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, a jedynie niezwłocznie wzywa ten organ do przekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy (zob. art. 64c § 2 zd. 2 PrPostSądAdm). Ta odmienność proceduralna wynika zapewne stąd, że organ nie ma obowiązku sporządzania odpowiedzi na sprzeciw (zob. art. 64c § 4 PrPostSądAdm). Skargę (odpowiednio: sprzeciw) składaną w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowa- dzenie postępowania jest przedmiotem tego środka zaskarżenia (zob. art. 54 § 1a PrPostSądAdm). 8 Skarga (odpowiednio: sprzeciw od decyzji) może być wniesiona przez jedną lub więcej osób. Zgodnie z art. 51 PrPostSądAdm kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postano- wienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Należy wszakże pamiętać, że nawet w przypadku wniesienia skargi jednym pismem (w praktyce: podpisania takiego pisma) przez dwóch lub więcej uprawnionych, o któ- rych mowa w cytowanym przepisie – co wyraźnie dopuszcza art. 57 § 2 PrPostSądAdm – bę- dzie to zwykle tylko formalne połączenie pism (skarg) kilku podmiotów posiadających własne prawa i obowiązki, którzy mogli też wszcząć postępowania odrębnymi skargami. W orzecz- nictwie podkreśla się, że skorzystanie z formy współuczestnictwa w sytuacji wskazanej art. 51 PrPostSądAdm jest tylko uprawnieniem strony, z którego nie musi ona skorzystać. Wiąże się z tym też obowiązek odrębnego uiszczenia wpisu sądowego przez każdego ze skarżących. W sprawie istnieje bowiem w rzeczywistości kilka skarg, formalnie tylko połączonych jednym pismem. W tej sytuacji uiszczenie wpisu w stałej wysokości przez niektórych tylko ze skarżą- cych, gdy inni tej opłaty nie wnieśli, jest skuteczne w stosunku do części pisma opłaconego (zob. wyr. NSA z 16.4.2008 r., II OSK 415/0, CBOSA). Opisaną powyżej sytuację wniesienia jednej skargi przez dwóch lub więcej skarżących, posiada- jących własne uprawnienia lub obowiązki, w warunkach określonych w art. 51 PrPostSądAdm (np. przez kilku właścicieli różnych nieruchomości, którzy zaskarżają tę samą decyzję o warun- kach zabudowy wydaną dla przedsięwzięcia zaplanowanego w sąsiedztwie ich nieruchomości) – a więc w istocie sytuację wniesienia kilku odrębnych skarg objętych wszakże jednym pismem – należy odróżnić od przypadku wnoszenia skargi przez dwóch lub więcej skarżących, których uprawnienia lub obowiązki, związane z przedmiotem zaskarżenia, są „wspólne” w znaczeniu użytym w art. 202 § 2 i art. 214 § 2 zd. 1 PrPostSądAdm, co uznawane jest w doktrynie i litera- turze za odpowiednik współuczestnictwa materialnego, o którym mowa w art. 72 § 1 pkt 1 KPC (zob.: M. Niezgódka-Medek, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 4 do art. 202; zob. też wyr. NSA z 8.9.2006 r., II FSK 530/05, CBOSA). W takim przypadku skarżący wnoszą jedną „wspólną” skar- gę (odpowiednio: jeden sprzeciw od decyzji). W konsekwencji są zobowiązani – solidarnie – do uiszczenia jednego wpisu od skargi (odpowiednio: od sprzeciwu od decyzji), co expressis verbis wynika z art. 214 § 2 zd. 1 PrPostSądAdm. W praktyce taka sytuacja najczęściej dotyczy skarżą- cych łącznie: małżonków pozostających we wspólności majątkowej (zob. post. NSA z 25.4.2008 r., II OZ 370/08, CBOSA) lub współwłaścicieli nieruchomości (zob. post. NSA: z 20.9.2011 r., I OZ 677/11; z 20.10.2011 r., II OZ 980/11; z 8.12.2011 r., II OZ 1145/11, CBOSA) – wówczas, gdy ich uprawnienia lub obowiązki (szerzej: interes prawny) mają związek z przedmiotem objętym, od- powiednio, ww. wspólnością albo współwłasnością. UWAGA! „Skarżącym” nazywa ustawodawca nie tylko wnoszącego skargę, ale także wnoszą- cego sprzeciw od decyzji kasacyjnej (zob. np. art. 64c § 6 PrPostSądAdm). 9 Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 w zw. z art. 57 zd. wstępne PrPostSądAdm skarga powinna za- wierać m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie 12 Przykładowa skarga z omówieniem mając takiego obowiązku (lit. b), lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fi- zyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania (lit. c). Numer PESEL jest elementem formalnym skargi, a więc jego brak – nieuzupełniony przez skar- żącego w terminie pomimo otrzymania wezwania sądu – skutkować będzie, co do zasady, od- rzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 PrPostSądAdm. W tym kontekście trzeba jednak zwrócić uwagę na stanowisko wyrażone w postanowieniu z 27.11.2019 r. (I GZ 366/19, Legalis), w którym NSA – potwierdziwszy, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bezwzględnie obowiązujący charakter wymogu podania numeru PESEL i przyjmuje się, że nieuzupełnienie tego braku formalnego w terminie stanowi niebudzącą wątpliwości podstawę odrzucenia skargi – zarazem od tak uj- mowanej zasady przewidział wyjątek, zgodnie z którym: „w okolicznościach konkretnej spra- wy, gdy w aktach administracyjnych znajduje się numer PESEL strony wnoszącej skargę, nie można uznać, że niepodanie tego numeru w skardze, będące naruszeniem art. 46 § 2 pkt 1 lit. b PrPostSądAdm, stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu. W takiej sytuacji, stosownie do art. 49 § 1 PrPostSądAdm, niezasadne jest wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w omawianym zakresie pod rygorem jej odrzucenia” (podobnie m.in.: post. NSA z 19.12.2019 r., II OZ 1154/19, CBOSA; post. NSA z 19.5.2020 r., II GZ 135/20, CBOSA; post. NSA z 8.7.2020 r., II FZ 270/20, CBOSA; post. z 29.7.2020 r., II OZ 467/20, CBOSA). Odmiennie – post. NSA z 9.9.2020 r., I OZ 503/20, CBOSA. Podmiot niedysponujący żadnym z wymaganych numerów identyfikacyjnych nie podlega obowiązkowi z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b/lit. c PrPostSądAdm. Potwierdza to aktualne orzecznictwo, w którym wskazano m.in., że: „skoro Prezydent m.st. Warszawy nie jest obowiązany do posia- dania numeru KRS, REGON, NIP czy numeru w innym rejestrze lub ewidencji, to jako strona wnosząca po raz pierwszy pismo w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie podlega obo- wiązkowi wynikającemu z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c PrPostSądAdm” (post. NSA z 28.1.2020 r., II OZ 38/20, ONSAiWSA 2020 Nr 5, poz. 78; por. też post. NSA z 14.10.2020 r., II OZ 792/20, CBOSA, dot. prokuratur rejonowych, które też nie mają obowiązku posiadania – i faktycznie nie są im przydzielane – nr REGON ani NIP). 10 W świetle art. 46 § 2 pkt 1 w zw. z art. 57 zd. 1 PrPostSądAdm skarga powinna zawierać m.in. oznaczenie „miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników” (lit. a). „Miejsca zamieszkania” w powyższym rozumieniu nie należy utożsamiać z miejscem zamiesz- kania w znaczeniu cywilistycznym, obejmującym jedynie miejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu (zob. art. 25 KC), ale – zwłaszcza w kontekście art. 70 § 1 i 2 PrPostSądAdm – z adresem zamieszkania. Wbrew nieco mylącemu, literalnemu brzmieniu art. 46 § 2 PrPostSądAdm, wskazanie w skardze adresu do doręczeń jest możliwe także w przypadku, gdy stronie nie brak miejsca zamieszkania. Wskazanie adresu pełnomocnika nie zwalnia z obowiązku oznaczenia także miejsca zamiesz- kania strony. Jest to szczególnie istotne zwłaszcza w sprawach, w których od tego miejsca zale- ży właściwość miejscowa wojewódzkiego sądu administracyjnego (zob. wyżej uwagi do art. 13 § 3 PrPostSądAdm). UWAGA! Należy pamiętać o treści art. 70 PrPostSądAdm, w myśl którego strony i ich przedsta- wiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby (§ 1). W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w ak- tach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym 13 Przykładowa skarga z omówieniem obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym dorę- czeniu (§ 2). Paragrafu 2 nie stosuje się do doręczenia skargi o wznowienie postępowania (§ 3). 11 Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników (art. 34 PrPostSądAdm). Pełnomocnictwo procesowe może być (zob. art. 36 PrPostSądAdm): 1) ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi (takie sformułowanie peł- nomocnictwa obejmuje także umocowanie do działania przed NSA); 2) do prowadzenia poszczególnych spraw (w tym także, oczywiście, do prowadzenia jednej, konkretnej sprawy); 3) do niektórych tylko czynności w postępowaniu. Zakres, czas trwania i skutki umocowania szerszego niż pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 36, ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego (art. 40 PrPostSądAdm). „Standardowy” zakres pełnomocnictwa ogólnego lub do prowadzenia poszczególnych spraw został określony w art. 39 PrPostSądAdm, zgodnie z którym zakres ów obejmuje z samego prawa umocowanie do: 1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem; 2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach; 3) cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie; 4) odbioru kosztów postępowania. Artykuł 35 PrPostSądAdm szczegółowo reguluje, kto może być pełnomocnikiem strony – a w związku z art. 12 PrPostSądAdm: także uczestnika postępowania – w tym pełnomocnikiem organu (który to organ też jest „stroną” postępowania sądowego w powyższym rozumieniu – zob. art. 32 PrPostSądAdm). I tak, w odniesieniu do pełnomocnika strony (odpowiednio: uczestnika postępowania), usta- wodawca przesądził, że: 1) pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne (art. 35 § 1 PrPostSądAdm); 2) pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej (art. 35 § 2 PrPostSądAdm); 3) osoba prawna lub zarząd spółki partnerskiej świadczący na podstawie odrębnych przepi- sów pomoc prawną przedsiębiorcy, osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej, mogą udzielić pełnomocnictwa procesowego – w imieniu podmiotu, któremu świadczą pomoc prawną – adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli zostały do tego upoważnione przez ten podmiot (art. 35 § 3 PrPostSądAdm). Z kolei, jeśli chodzi o szczególny (tj. dodatkowy, poza ww. „zwykłym”) krąg pełnomocników organu, to: 1) pełnomocnikiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie po- stępowania są przedmiotem skargi, może być także funkcjonariusz lub pracownik kierowa- nej przez ten organ jednostki organizacyjnej (art. 35 § 4 PrPostSądAdm); a) w których sąd przedstawił zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości do roz- strzygnięcia składowi siedmiu sędziów, 2) w sprawach: 14 Przykładowa skarga z omówieniem b) w których sąd przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europej- c) skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidu- skiej, alnych sprawach – pełnomocnikiem organu może być także funkcjonariusz lub pracownik jednostki organiza- cyjnej kierowanej przez organ nadrzędny (art. 35 § 5 PrPostSądAdm); 3) pełnomocnikiem Szefa Krajowej Administracji Skarbowej lub Dyrektora Krajowej Informa- cji Skarbowej może być także funkcjonariusz lub pracownik urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 35 § 6 PrPostSądAdm). UWAGA! PrPostSądAdm znacznie węziej niż KPA zakreśla krąg podmiotów mogących być pełnomocnikiem strony, gdyż w postępowaniu administracyjnym może nim być każda osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (zob. art. 33 KPA). W przypadku gdy skargę wnosi pełnomocnik skarżącego, to – jak wynika z art. 37 PrPostSądAdm – ma on obowiązek dołączyć do skargi pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W praktyce pojawił się problem, w jaki sposób adwokat lub radca prawny ma prawidłowo „uwierzytelnić” załączany odpis (kopię) pełnomocnictwa: czy w sposób przewidziany od 1.1.2010 r. w ustawach „korporacyjnych” dla poświadczania odpisów dokumentów za zgod- ność z okazanym oryginałem – czyli za pomocą klauzuli uwierzytelniającej zawierającej, oprócz formuły „Poświadczam za zgodność z oryginałem” (lub równoważnej) opatrzonej podpisem pełnomocnika, także oznaczenie daty i miejsca sporządzenia poświadczenia (zob. art. 4 ust. 1b PrAdw, art. 6 ust. 3 RadcowPrU) – czy w sposób „tradycyjny”, powszechnie stosowany do dnia wejścia w życie ww. przepisów, tj. bez konieczności podawania daty i miejsca sporządzenia poświadczenia. W orzecznictwie NSA utrwalił się pogląd, że dopuszczalne jest nadal stosowanie owej tra- dycyjnej, uproszczonej klauzuli uwierzytelniającej pełnomocnictwo (zob. np. post. NSA: z 27.10.2010 r., II OSK 1389/10, CBOSA; z 26.1.2012 r., I FSK 2059/ 11, CBOSA). UWAGA! W orzecznictwie SN przyjęto regułę przeciwną – że mianowicie do uwierzytelnia- nia pełnomocnictw stosuje się ogólne wymogi określone w ww. przepisach „korporacyjnych” (zob. np.: uchw. SN z 30.11.2011 r., III CZP 70/11, OSNC 2012, Nr 6, poz. 73; post. SN z 20.4.2012 r., III CZP 13/12, Legalis). 12 W przypadku gdy skarżący działa przez pełnomocnika, to świetle art. 46 § 2 w zw. z art. 57 zd. wstępne PrPostSądAdm, skarga powinna zawierać także oznaczenie miejsca zamieszkania lub adresu do doręczeń pełnomocnika. Jak to już powyżej wskazano: 1) „miejsca zamieszkania” w rozumieniu art. 46 § 2 PrPostSądAdm nie należy utożsamiać z miejscem zamieszkania w znaczeniu cywilistycznym, obejmującym jedynie „miejsco- wość”, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu (zob. art. 25 KC), ale – zwłaszcza w kontekście art. 70 § 1 i 2 PrPostSądAdm – z „adresem” zamieszkania; 2) wbrew nieco mylącemu, literalnemu brzmieniu art. 46 § 2 PrPostSądAdm, wskazanie w skardze adresu do doręczeń jest możliwe także w przypadku, gdy stronie nie brak miejsca zamieszkania; 3) wskazanie adresu pełnomocnika nie zwalnia z obowiązku oznaczenia także miejsca za- mieszkania strony, zwłaszcza w sprawach, w których od tego miejsca zależy właściwość miejscowa wojewódzkiego sądu administracyjnego. 15 Przykładowa skarga z omówieniem
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Skarga do WSA. Praktyczne wskazówki przykłady kazusy orzecznictwo. Wydanie 4
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: