Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00350 008432 11206149 na godz. na dobę w sumie
Skarga kasacyjna. Zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394(1) § 1(1) k.p.c. - ebook/pdf
Skarga kasacyjna. Zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394(1) § 1(1) k.p.c. - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-288-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Dariusz E. Kotłowski - doktor nauk prawnych; adwokat; wykładowca akademicki; autor i współautor ponad stu publikacji z zakresu prawa cywilnego, postępowania cywilnego i organizacji wymiaru sprawiedliwości; członek Polskiego Towarzystwa Legislacji.
Adam Ablewicz radca prawny; starszy radca i wicedyrektor Departamentu Zastępstwa Procesowego Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa; autor wielu publikacji z zakresu prawa cywilnego oraz administracyjnego.
Olga M. Piaskowska doktor nauk prawnych; adiunkt na Wydziale Prawa SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego w Warszawie; asystent sędziego w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego; laureatka konkursu Raising Stars Prawnicy liderzy jutra 2015; autorka i współautorka publikacji z zakresu prawa i postępowania cywilnego, karnego oraz organizacji wymiaru sprawiedliwości.
Krzysztof Sadowski doktor nauk prawnych; referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Katowice-Zachód w Katowicach delegowany do wykonywania obowiązków w Ministerstwie Sprawiedliwości; wykładowca akademicki; autor i współautor ponad stu publikacji z zakresu prawa cywilnego, postępowania cywilnego i organizacji wymiaru sprawiedliwości; członek Polskiego Towarzystwa Legislacji.

W publikacji przedstawiono praktyczne rozwiązania dotyczące problematyki regulacji i procedur odnoszących się do skargi kasacyjnej i zażalenia na orzeczenie uchylające sprawę do ponownego rozpoznania. Wykorzystano w niej bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, jak również zaprezentowano stanowisko doktryny.
Wartość merytoryczną książki wyznacza nie tylko wnikliwa analiza konkretnych przepisów, lecz także kompleksowe przedstawienie zagadnień dotyczących skargi kasacyjnej i zażalenia poprzez ich charakterystykę, dopuszczalność, wymagania konstrukcyjne i formalne, postępowanie przed sądem drugiej instancji oraz przed Sądem Najwyższym.
Książka jest przeznaczona przede wszystkim dla praktyków, zarówno sędziów, jak i profesjonalnych pełnomocników - adwokatów, radców prawnych. Może również stanowić cenne źródło wiedzy dla aplikantów, a także asystentów sędziów.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Skarga kasacyjna Zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 11 kpc redakcja naukowa Dariusz E. Kotłowski Adam Ablewicz, Dariusz E. Kotłowski Olga M. Piaskowska, Krzysztof Sadowski BIBLIOTEKA SĄDOWA WARSZAWA 2016 Stan prawny na 10 stycznia 2016 r. Wydawca Magdalena Stojek-Siwińska Redaktor prowadzący Katarzyna Gierłowska Opracowanie redakcyjne Małgorzata Nowak Łamanie Wolters Kluwer Poszczególne części opracowali: Dariusz E. Kotłowski – Wprowadzenie, część I, rozdz. I, pkt 2.5; rozdz. III Adam Ablewicz − część I, rozdz. II, pkt 3.2; rozdz. IV Olga M. Piaskowska – część II Krzysztof Sadowski – część I, rozdz. I, pkt 1−2.4; rozdz. II, pkt 1−3.1 oraz pkt 3.3–5 © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 ISBN: 978-83-264-9856-5 Wydane przez: Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl SPIS TREŚCI Wykaz skrótów ............................................................................................ 11 Wprowadzenie ............................................................................................. 15 Część I Skarga kasacyjna Rozdział I Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym ............... 19 1. Charakterystyka skargi kasacyjnej .......................................................... 19 2. Problematyka dopuszczalności skargi kasacyjnej ................................... 23 2.1. Istnienie zaskarżalnego prawomocnego orzeczenia ....................... 24 2.2. Pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) ....................................... 29 2.3. Legitymacja do wniesienia skargi kasacyjnej ................................. 34 2.4. Zaskarżalność orzeczenia skargą kasacyjną ................................... 37 2.4.1. Zaskarżalność orzeczenia skargą kasacyjną ze względu na rodzaj orzeczenia ............................................................ 37 2.4.1.1. Skarga kasacyjna od wyroku ................................ 37 2.4.1.2. Skarga kasacyjna od postanowienia ...................... 39 2.4.2. Skarga kasacyjna od postanowienia w sprawach o prawa majątkowe (ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia) ......................................................................... 42 2.4.3. Skarga kasacyjna od postanowienia w sprawach o prawa niemajątkowe ...................................................................... 48 2.4.4. Skarga kasacyjna od postanowienia bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia ..................................... 52 2.4.5. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w poszczególnych sprawach .............................................................................. 55 2.4.5.1. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym .......................... 55 2.4.5.2. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu egzekucyjnym ............................ 61 6 SPIS TREŚCI 2.4.5.3. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o uznanie lub stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody zawartej przed takim sądem .......................................................... 63 2.4.5.4. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w prawie upadłościowym ..................................................... 64 2.5. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej ......................................... 65 2.5.1. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla strony (uczestnika postępowania) .................................................. 65 2.5.2. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla podmiotów działających w interesie publicznym (Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka) ..................................................................... 69 2.5.3. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej .. 70 2.5.4. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika ustanowionego przez stronę do wniesienia skargi kasacyjnej ............................................................................ 73 3. Sąd właściwy do wniesienia skargi kasacyjnej ....................................... 74 4. Możliwość ponownego wniesienia skargi kasacyjnej ............................. 75 Rozdział II Wymagania konstrukcyjne i formalne skargi kasacyjnej ....................... 76 1. Formalizm postępowania kasacyjnego .................................................... 76 2. Wymagania konstrukcyjne skargi ........................................................... 77 2.1. Oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ............................................. 79 2.2. Wskazanie granic zaskarżenia ........................................................ 79 2.3. Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie ................... 81 2.4. Wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany .................... 84 2.5. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jego uzasadnienie oraz sposób sformułowania ............................... 85 2.5.1. Istotne zagadnienie prawne ................................................. 86 2.5.2. Wykładnia przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów ........................................................ 90 2.5.3. Nieważność postępowania .................................................. 91 2.5.4. Oczywista zasadność skargi ................................................ 93 SPIS TREŚCI 7 3. Wymagania skargi jako pisma procesowego .......................................... 94 3.1. Przymus adwokacko-radcowski ...................................................... 94 3.1.1. Ratio legis art. 871 k.p.c. oraz zakres jego stosowania ........ 94 3.1.2. Sposób sformułowania pełnomocnictwa ............................. 100 3.1.3. Obowiązek wykazania umocowania ................................... 102 3.1.4. Podmioty wyłączone spod przymusu adwokacko- radcowskiego ....................................................................... 103 3.2. Reprezentacja wykonywana przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa ........................................................................................... 105 3.3. Wymagania pisma procesowego ..................................................... 110 3.3.1. Określenie wartości przedmiotu zaskarżenia ...................... 112 4. Opłacanie skargi kasacyjnej .................................................................... 114 4.1. Wysokość opłaty ............................................................................. 114 4.2. Udzielenie prawa pomocy i jego zakres ......................................... 115 5. Podstawy skargi kasacyjnej i sposób ich formułowania ......................... 116 5.1. Przytoczenie podstaw kasacyjnych ................................................. 116 5.1.1. Zarzut naruszenia prawa materialnego ................................ 116 5.1.2. Zarzut naruszenia prawa procesowego ............................... 119 5.1.3. Podstawy skargi kasacyjnej w przypadku jej wniesienia przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka .......................... 122 5.1.4. Niemożność oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów ............ 123 Rozdział III Postępowanie przed sądem drugiej instancji ........................................... 126 1. Badanie dopuszczalności skargi kasacyjnej przez sąd drugiej instancji . 126 1.1. Dopuszczalność skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka ... 126 1.2. Badanie zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ...... 129 2. Badanie formalne skargi kasacyjnej ........................................................ 130 2.1. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej ..... 131 2.2. Odrzucenie skargi kasacyjnej ......................................................... 135 2.3. Odrzucenie skargi kasacyjnej a limine ........................................... 140 3. Doręczenie odpisu skargi kasacyjnej ...................................................... 145 4. Odpowiedź na skargę kasacyjną ............................................................. 145 4.1. Podmiot uprawniony do złożenia odpowiedzi na skargę ................ 147 4.2. Termin do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną ..................... 148 4.3. Wymogi formalne odpowiedzi na skargę kasacyjną ...................... 149 5. Przedstawienie skargi kasacyjnej Sądowi Najwyższemu ....................... 152 8 SPIS TREŚCI Rozdział IV Postępowanie przed Sądem Najwyższym ................................................. 153 1. Wstępne badanie skargi kasacyjnej ......................................................... 153 2. Zwrócenie się do Prokuratora Generalnego o zajęcie stanowiska .......... 155 3. Wyznaczenie posiedzenia niejawnego (przedsąd) .................................. 155 3.1. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jej przesłanki ........... 156 3.1.1. Uwagi ogólne ...................................................................... 156 3.1.2. Istotne zagadnienie prawne ................................................. 159 3.1.3. Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów ........................................................ 161 3.1.4. Nieważność postępowania .................................................. 164 3.1.5. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej .............................. 165 3.2. Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i jej uzasadnienie ............................................................................. 166 3.3. Niezaskarżalność postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania ................................................................................ 166 4. Rozpoznanie skargi kasacyjnej ............................................................... 167 4.1. Skład sądu ....................................................................................... 167 4.2. Wyznaczenie posiedzenia oraz jego przebieg ................................. 167 4.3. Zakres kognicji Sądu Najwyższego ................................................ 169 4.3.1. Granice rozpoznania skargi ................................................. 169 4.3.2. Związanie ustaleniami faktycznymi .................................... 170 4.3.3. Przytoczenie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych .. 170 4.4. Wyłonienie się zagadnienia prawnego ............................................ 171 4.4.1. Przekazanie sprawy składowi powiększonemu; podjęcie uchwały ............................................................................... 171 4.4.2. Związanie stanowiskiem wyrażonym w uchwale ............... 172 5. Rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej .......................................................... 172 5.1. Oddalenie skargi kasacyjnej ........................................................... 172 5.2. Uwzględnienie skargi kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ............................................................ 173 5.3. Uwzględnienie skargi i wydanie orzeczenia reformatoryjnego ...... 174 5.4. Uchylenie wyroków oraz odrzucenie pozwu lub umorzenie postępowania .................................................................................. 174 6. Koszty postępowania kasacyjnego .......................................................... 175 7. Związanie sądu meriti wykładnią dokonaną przez Sąd Najwyższy ........ 175 SPIS TREŚCI 9 Część II Zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. Rozdział I Zażalenie jako środek zaskarżenia ............................................................ 181 1. Charakterystyka środków zaskarżenia oraz zasady systemu zaskarżenia .............................................................................................. 181 2. Dopuszczalność zażalenia w postępowaniu cywilnym ........................... 188 3. Miejsce zażalenia na orzeczenie kasatoryjne w systemie środków zaskarżenia (sensu largo) w postępowaniu cywilnym ............................ 198 Rozdział II Zażalenie na orzeczenie kasatoryjne w modelu apelacji pełnej .............. 203 1. Zakres kognicji Sądu Najwyższego przy rozpoznaniu zażalenia na orzeczenie kasatoryjne ............................................................................ 203 2. Przedmiot zażalenia z art. 3941 § 11 k.p.c. .............................................. 206 3. Podstawy uchylenia orzeczenia z art. 386 § 4 k.p.c. ............................... 208 3.1. Pojęcie nierozpoznania istoty sprawy ............................................. 208 3.1.1. Stanowisko doktryny ........................................................... 208 3.1.2. Stanowisko judykatury (do czasu uchwalenia nowelizacji z dnia 3 maja 2012 r.) .......................................................... 213 3.1.3. Stanowisko Sądu Najwyższego w sprawach zażalenia na orzeczenie kasatoryjne .................................................... 217 3.2. Konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości ......................................................................................... 221 3.2.1. Stanowisko Sądu Najwyższego w sprawach zażalenia na uchylenie (case study) .................................................... 222 3.3. Nieważność postępowania jako podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ....... 223 Rozdział III Postępowanie w sądzie pierwszej instancji ............................................... 226 1. Badanie dopuszczalności zażalenia na orzeczenie kasatoryjne .............. 226 2. Badanie formalne zażalenia .................................................................... 230 2.1. Wymagania stawiane zażaleniu ...................................................... 230 2.1.1. Zażalenie jako pismo procesowe (art. 126 k.p.c.) ............... 230 2.1.2. Wymagania konstrukcyjne zażalenia jako środka odwoławczego ..................................................................... 233 2.2. Zażalenie kierowane do Sądu Najwyższego ................................... 234 2.2.1. Określenie zarzutów i sposób ich sformułowania oraz uzasadnienie ................................................................ 234 10 SPIS TREŚCI 2.2.2. Przymus adwokacko-radcowski .......................................... 236 3. Wniosek o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego ............... 238 4. Autokontrola wydanego rozstrzygnięcia (art. 395 § 2 k.p.c.) ................. 238 5. Doręczenie odpisu zażalenia i wniesienie odpowiedzi na zażalenie ....... 239 5.1. Termin i podmiot uprawniony do wniesienia odpowiedzi na zażalenie ..................................................................................... 240 5.2. Wymagania formalne ...................................................................... 240 6. Przedstawienie zażalenia Sądowi Najwyższemu .................................... 241 Rozdział IV Postępowanie przed Sądem Najwyższym ................................................. 242 1. Weryfikacja postępowania sprawdzającego ............................................ 242 2. Rozpoznanie i rozstrzygnięcie zażalenia ................................................. 242 2.1. Wyznaczenie posiedzenia i skład sądu ........................................... 242 2.2. Rozstrzygnięcie zażalenia ............................................................... 243 2.2.1. Oddalenie zażalenia ............................................................. 243 2.2.2. Uwzględnienie zażalenia ..................................................... 244 2.3. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego ..................... 245 Bibliografia .................................................................................................. 247 WYKAZ SKRÓTÓW – – – – – – – – – – – – – – – – – – Biuletyn Sądu Najwyższego ustawa z 29 listopada 1930 r. – Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. Nr 83, poz. 651 z późn. zm.; nieob- owiązująca Europejski Trybunał Praw Człowieka Głos Prawa Głos Sądowy ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm. ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm. ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępo- wania cywilnego, tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm. ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm. System Informacji Prawnej Monitor Prawa Bankowego Monitor Prawniczy Nowe Prawo Nowy Proces Cywilny Orzecznictwo Sądu Najwyższego (wybór z lat mię- dzywojennych) Orzeczenia Sądu Najwyższego (Izba Cywilna) Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyj- na, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna Biul. SN d.k.p.c. ETPCz Gł. Pr. GS k.c. k.p. k.p.c. k.s.h. LEX M. Pr. Bank. M. Praw. NP NPC OSN OSN(C) OSNAPiUS OSNC 12 OSNC-ZD OSNP OSNP-wkł. OSN-ZD OSP OSPiKA OTK-A p.u. Pal. PES PGSP PiP PPC PPiA pr. not. PS R. Pr. Rej. RPEiS SA SC SN TK u.k.s.c. u.k.w.h. – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – WYKAZ SKRÓTÓW Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna. Zbiór Dodatkowy Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubez- pieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy – wkład- ka Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Zbiór Dodatkowy Orzecznictwo Sądów Polskich Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażo- wych Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; Zbiór Urzędowy, Seria A ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe, tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 233 z późn. zm. Palestra Problemy Egzekucji Sądowej Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa Państwo i Prawo Polski Proces Cywilny Przegląd Prawa i Administracji ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie, tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 164 z późn. zm. Przegląd Sądowy Radca Prawny Rejent Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny sąd apelacyjny Studia Cywilistyczne Sąd Najwyższy Trybunał Konstytucyjny ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1025 z późn. zm. ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 707 z późn. zm. u.w.l. UOKiK ustawa o PGSP ustawa o SN Zb. Orz. ZNIBPS ZNUJ WYKAZ SKRÓTÓW 13 ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1892 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1150 z późn. zm. ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyż- szym, tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 499 z późn. zm. Zbiór Orzeczeń Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego – – – – – – – WPROWADZENIE Skarga kasacyjna w obecnej formie i kształcie została wprowadzona do pol- skiego systemu prawnego ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów po- wszechnych1. Do chwili powyższej nowelizacji w postępowaniu cywilnym od orzeczeń sądu drugiej instancji przysługiwała kasacja. Jak wskazywano w uzasadnieniu dołączonym do projektu ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r., w związku z nieodzownymi zmianami dotyczącymi kasacji, która miała stać się środkiem odwoławczym od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, zaproponowano uchylenie dotychczasowego, ulokowanego w dziale V „Środki odwoławcze”, rozdziału 11 i przeniesienie przepisów o ka- sacji (skardze kasacyjnej) do nowego działu Va. Zdecydowana większość prze- pisów, pominąwszy ulokowanie, pozostała bez zmian, a najważniejsza z nich polegała na tym, że kasacja – obecnie skarga kasacyjna – stanie się środkiem odwoławczym od orzeczeń prawomocnych, a legitymację do jej wniesienia uzyskają także Prokurator Generalny i Rzecznik Praw Obywatelskich. Natomiast termin do wniesienia tego środka został przedłużony do dwu i sześciu miesięcy, w zależności od tego, kto jest skarżącym – strona czy Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Wprowadzone roz- wiązanie, do którego zresztą instytucja kasacji cywilnej – od chwili jej przywró- cenia w 1996 r. – sukcesywnie zmierzała, nie tylko zbliżyła ten nadzwyczajny środek odwoławczy do kasacji w sprawach karnych oraz upodobniła go do unor- mowań europejskich, ale przede wszystkim pozwoliła na wyeliminowanie skargi o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem wtedy, gdy strona wniosła lub mogła wnieść skargę kasacyjną. Oddalenie skargi kasacyjnej oznacza stwier- dzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem, a uchylenie powoduje po- nowne rozpoznanie sprawy i ewentualne usunięcie przyczyny szkody. Tym sa- mym liczba skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orze- 1 Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98. WPROWADZENIE 16 czenia, która, zważywszy na dotychczasowe doświadczenia dotyczące wpływu kasacji, mogła stanowić poważne zagrożenie dla sprawności działania Sądu Naj- wyższego, została w sposób istotny ograniczona. Skarga kasacyjna i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia są środkami komplementarnymi, uzupełniającymi się i niekolidującymi ze sobą, co także z punktu widzenia spójności systemu prawnego oraz pożytku dla stron i państwa jest bardzo istotne. Niniejsza monografia podzielona jest na dwie części i zawiera pełne omó- wienie problematyki skargi kasacyjnej, jak i zażalenia na orzeczenie uchylające orzeczenie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania. Jej wartość me- rytoryczną wyznacza nie tylko pełne omówienie konkretnych przepisów przez praktyków prawa, ale również kompleksowe przedstawienie skargi kasacyjnej przez jej charakterystykę i dopuszczalność, wymagania konstrukcyjne i formal- ne, postępowanie przed sądem drugiej instancji oraz przed Sądem Najwyższym. Monografia zawiera również kompleksowe i wnikliwe omówienie zażalenia na orzeczenie uchylające orzeczenie i przekazujące sprawę do ponownego rozpo- znania na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. Monografia, która stanowi kompleksowe, a także bardzo wnikliwe omówie- nie przedmiotowych zagadnień, uwzględnia stan prawny na dzień 10 stycznia 2016 r. Jest ona adresowana do praktyków – zarówno sędziów, jak i pełnomoc- ników profesjonalnych (adwokatów i radców prawnych), może także stanowić cenne źródło wiedzy dla aplikantów powyższych zawodów, a także asystentów sędziów. Warszawa, dnia 10 stycznia 2016 r. dr Dariusz Kotłowski redaktor naukowy CZĘŚĆ I SKARGA KASACYJNA Rozdział I DOPUSZCZALNOŚĆ SKARGI KASACYJNEJ W POSTĘPOWANIU CYWILNYM 1. Charakterystyka skargi kasacyjnej Ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej – Prawo upadłościowe i Prawo o po- stępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw2 został przywrócony w Rzeczypospolitej Polskiej model trójinstancyjnego po- stępowania cywilnego. Przedmiotowa ustawa weszła w życie z dniem 1 lipca 1996 r.3 Wprowadzona kasacja4 została zaliczona do zwyczajnych środków za- skarżenia (odwoławczych) obok zażalenia i apelacji5. Kasacja została ulokowana w dziale V „Środki odwoławcze” w rozdziale 11 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego i określały ją art. 392–39320 k.p.c.6 Skarga kasacyjna w obecnej formie i kształcie została wprowadzona do pol- skiego systemu prawnego ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów po- wszechnych7. Wraz z wprowadzeniem skargi kasacyjnej w nowym kształcie uregulowano także nowy środek w postaci skargi o stwierdzenie niezgodności 2 Dz. U. Nr 43, poz. 189. 3 Zob. M. Kania, Zwyczajne środki zaskarżenia w postępowaniu przed sądami admini- stracyjnymi, Warszawa 2009, s. 102 i n. 4 Instytucja ze względu na nieobowiązujące już nazewnictwo jest w książce przywoły- wana kursywą. 5 Zob. A. Zieliński, Zwyczajne środki zaskarżenia (odwoławcze) w postępowaniu nie- procesowym, M. Praw. 2002, nr 2, s. 57. Por. także J. Gudowski, Kasacja w postępowaniu cywilnym po zmianach dokonanych ustawami z 12 i 24 maja 2004 r., PS 2001, nr 2, s. 4 i n. 6 Przepisy już nieobowiązujące są w książce przywoływane kursywą. 7 Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98. ROZDZIAŁ I 20 z prawem prawomocnego orzeczenia. Zgodnie z uzasadnieniem dołączonym do projektu ustawy8 skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomoc- nego orzeczenia nie może zastępować, wyprzedzać ani uzupełniać skargi kasa- cyjnej. Aby obydwa te środki stanowiły spójny, zharmonizowany mechanizm zaskarżania orzeczeń, konieczne jest dokonanie zmian także w zakresie skargi kasacyjnej. Bez nich wprowadzenie prostego, efektywnego i komplementarnego systemu stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest możliwe. Tym samym przedmiotowa nowelizacja miała na celu m.in. prze- kształcenie dotychczas istniejącego środka – kasacji w nadzwyczajny środek odwoławczy, przysługujący od orzeczeń prawomocnych. Tym samym obydwa środki odwoławcze – zgodnie z zamierzeniem projektodawcy – miały stanowić dopełniający się system kontroli legalności orzeczeń9. Ponadto, jak wskazano w uzasadnieniu ustawy, w efekcie dojdzie także do ścisłego zbliżenia zasad konstrukcyjnych kasacji w postępowaniu karnym i postępowaniu cywilnym (art. 519 i n. ustawy – Kodeks postępowania karnego), gdyż utrzymywanie dotychczasowych istotnych różnic między tymi, tożsamymi środkami odwoławczymi nie znajduje uzasadnienia10. W związku z nieodzownymi zmianami dotyczącymi kasacji, która miała stać się środkiem odwoławczym od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, projektodawca zaproponował uchylenie dotychczasowego, ulokowanego w dziale V „Środki odwoławcze”, rozdziału 11 i przeniesienie przepisów o ka- sacji (skardze kasacyjnej) do nowego działu Va. Zdecydowana większość prze- pisów, pominąwszy ulokowanie, pozostanie bez zmian, a najważniejsze z nich polegają na tym, że kasacja – obecnie „skarga kasacyjna”– stała się środkiem odwoławczym od orzeczeń prawomocnych, a legitymację do jej wniesienia uzyskali także Prokurator Generalny i Rzecznik Praw Obywatelskich. Ponadto termin do wniesienia tego środka został przedłużony do dwóch i sześciu mie- sięcy, w zależności od tego, kto jest skarżącym – strona, czy Prokurator Gene- ralny lub Rzecznik Praw Obywatelskich11. Ponadto – jak wskazywał projektodawca – proponowane rozwiązanie, do którego zresztą instytucja kasacji cywilnej – od chwili jej przywrócenia w 1996 r. – sukcesywnie zmierzała, nie tylko miało zbliżyć ten nadzwyczajny 8 Sejm RP IV kadencji. Druk nr 2696. Źródło: http:// orka. sejm. gov. pl/ Druki4ka. nsf/ wgdruku/ 2696 – dostęp: 4 sierpnia 2015 r. 9 Tamże. 10 Tamże. 11 Tamże. DOPUSZCZALNOŚĆ SKARGI KASACYJNEJ W POSTĘPOWANIU... 21 środek odwoławczy do kasacji w sprawach karnych oraz upodobnić go do unor- mowań europejskich, ale przede wszystkim pozwolić na wyeliminowanie skargi o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem wtedy, gdy strona wniosła lub mogła wnieść skargę kasacyjną. Oddalenie skargi kasacyjnej będzie bowiem oznaczać stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem, a uchyle- nie spowoduje ponowne rozpoznanie sprawy i ewentualne usunięcie przyczyny szkody. Tym samym liczba skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem pra- womocnego orzeczenia, które, zważywszy na dotychczasowe doświadczenia dotyczące wpływu kasacji, mogą stanowić poważne zagrożenie dla sprawności działania Sądu Najwyższego, zostanie w sposób istotny ograniczona. Skarga ka- sacyjna i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orze- czenia zostały zatem przewidziane jako środki komplementarne, uzupełniające się i niekonkurujące ze sobą, co także z punktu widzenia spójności systemu prawnego oraz pożytku dla stron i państwa jest bardzo istotne12. Tym samym ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych13, która weszła w życie w dniu 6 lutego 2005 r., zniesiony został system trójin- stancyjny postępowania cywilnego, gdyż postępowanie to zostało ograniczone do dwóch instancji. Skutkowało to tym, że skarga kasacyjna stała się nadzwy- czajnym środkiem odwoławczym. Warto w tym miejscu wskazać na fundamen- talną zasadę wymiaru sprawiedliwości zawartą w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP14, zgodnie z którym postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne. Przywołana zasada stanowi gwarancję umożliwiającą usuwanie wszelkich błę- dów, omyłek i innych uchybień, które zostały popełnione w sądach pierwszej instancji. Zauważyć należy, że przepis ten jest konsekwencją zasady wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo do zaskar- żenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji15. Obecnie skarga kasacyjna uregulowana jest w dziale Va w art. 3981–39821 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. Efektem tak gruntownej zmiany systemu środków odwoławczych jest opar- cie postępowania cywilnego na zasadzie dwuinstancyjności. W doktrynie prze- waża zapatrywanie odnoszące pojęcie „instancji” do poszczególnych stadiów 12 Tamże. 13 Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98. 14 Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm. 15 Zob. W. Skrzydło, Komentarz do art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, LEX nr 428435. ROZDZIAŁ I 22 postępowania przeprowadzanych kolejno przed sądami hierarchicznie wyższymi na skutek rozpatrywania zwyczajnych środków odwoławczych. Podział postę- powania na poszczególne instancje dotyczy tym samym postępowania do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. Przyjmując takie stanowisko, nie można na tle obecnej regulacji traktować postępowania wywołanego wniesieniem skargi ka- sacyjnej jako postępowania przed sądem trzeciej instancji. Jak się wydaje, było to intencją ustawodawcy. Należy jednak podkreślić, iż przyjęte kryteria, a w ich efekcie taki, a nie inny podział na poszczególne instancje, należy traktować do pewnego stopnia umownie (tym bardziej że regulacja postępowania kasacyjne- go, uprawnienia stron i kompetencje Sądu Najwyższego nie ulegają w zasadzie zmianie; istotne różnice dotyczą jednak przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyj- ną). Można spotkać poglądy dopuszczające model kontroli kasacyjnej w toku instancji w stosunku do orzeczeń prawomocnych i traktowanie w takiej sytuacji postępowania przed sądem rozpatrującym skargę kasacyjną jako postępowania przed sądem trzeciej instancji16. Omawiając skargę kasacyjną w postępowaniu cywilnym, nie sposób pominąć podstawowego celu, jaki za jej pośrednictwem jest realizowany. Otóż w obec- nym kształcie jest nim ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jedno- litości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i juryspruden- cji17. W doktrynie wiodący jest pogląd, że interes publiczny przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej ma zasadnicze znaczenie, aczkolwiek pojawiają się także głosy odmienne18. Pojęcie interesu publicznego zostało w doktrynie szeroko skomen- 16 M.P. Wójcik, Komentarz aktualizowany do art. 3981 Kodeksu postępowania cywil- nego, LEX nr 457720. 17 Zob. postanowienie SN z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, LEX nr 457720. W li- teraturze zob. m.in.: W. Sanetra, O roli Sądu Najwyższego w zapewnianiu zgodności z pra- wem oraz jednolitości orzecznictwa sądowego, PS 2006, nr 9, s. 14; B. Szmulik, Pozycja ustrojowa Sądu Najwyższego w Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2008, s. 289; T. Wiś- niewski, Przebieg procesu cywilnego, Warszawa 2013, s. 352, LEX nr 173319; T. Zem- brzuski, Skarga kasacyjna. Dostępność w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2011, s. 42 oraz wskazana tam literatura. 18 Przeciwny takiemu poglądowi jest m.in. P. Sarnecki (zob. P. Sarnecki, Recenzja książki B. Szmulika, Pozycja ustrojowa Sądu Najwyższego w Rzeczypospolitej Polskiej, Prze- gląd Sejmowy 2010, nr 2, s. 194). Niektórzy także poszukują równowagi między interesem publicznym a prywatnym – zob. A. Górski, Uwagi o sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości przez Sąd Najwyższy (w:) Aurea Praxis. Aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. II, red. J. Gudowski, K. Weitz, Warszawa 2011, s. 2807 i n. DOPUSZCZALNOŚĆ SKARGI KASACYJNEJ W POSTĘPOWANIU... 23 towane19, warto jednak w tym miejscu przywołać stanowisko J. Gudowskiego, który wskazał, że „strzeżenie interesu publicznego przy rozpoznawaniu skarg kasacyjnych polega nie na korygowaniu przez Sąd Najwyższy każdego wadli- wego orzeczenia, gdyż funkcję tę spełniają inne odpowiednie środki procesowe (zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania), lecz na tworzeniu przez ten Sąd takich warunków jurysdykcyjnych, aby wszystkie inne sprawy, wytoczone i wytaczane przez obywateli i inne podmioty, były przez inne sądy poddane nadzorowi Sądu Najwyższego, trafnie rozstrzygane, ergo20 aby orzecznictwo było jednolite i oparte na prawidłowej wykładni prawa”. 2. Problematyka dopuszczalności skargi kasacyjnej Dopuszczalność w prawie procesowym rozumiana jest jako cecha czynności procesowej, bez której owa czynność nie może wywołać zamierzonych skutków prawnych21. Jak wskazuje T. Ereciński, w przypadku skargi kasacyjnej dopusz- czalność odnosi się do wstępnych wymagań uzasadniających jej wniesienie, a ponadto do wymagań formalnych i konstrukcyjnych stawianych skardze jako czynności procesowej22. W doktrynie problematyka dopuszczalności skargi ka- sacyjnej nie jest rozumiana jednolicie23. Mając na uwadze dotychczas zaprezen- towane w doktrynie stanowisko, należy stwierdzić, że do warunków dopusz- czalności skargi kasacyjnej zalicza się: 1) istnienie zaskarżonego orzeczenia; 2) pokrzywdzenie zaskarżonym orzeczeniem; 3) legitymację do wniesienia skargi; 19 Zob. M. Wyrzykowski, Pojęcie interesu społecznego w prawie administracyjnym, Warszawa 1986, s. 36 i n.; J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2000, s. 24; W. Jakimowicz, Publiczne prawo podmiotowe, Kraków 2002, s. 120 i n. oraz wskazana tam literatura. 20 J. Gudowski (w:) System prawa procesowego cywilnego. Środki zaskarżenia, t. III, cz. 2, red. J. Gudowski, Warszawa 2013, s. 906. 21 Zob. T. Ereciński (w:) System prawa procesowego cywilnego..., s. 908. 22 Zob. tamże. 23 Na tle obecnego stanu prawnego zob: T. Wiśniewski, Przebieg..., s. 356; A. Zieliń- ski, Sporządzanie środków zaskarżenia w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2009, s. 98; H. Pietrzkowski, Czynności procesowe zawodowego pełnomocnika w sprawach cywilnych, Warszawa 2013, s. 448 oraz T. Zembrzuski, Skarga kasacyjna..., s. 123 i n. ROZDZIAŁ I 24 4) zaskarżalność orzeczenia skargą kasacyjną (mając na uwadze ograniczenia dotyczące zarówno przedmiotu sprawy, jak i wartości przedmiotu zaskarże- nia); 5) wymagania konstrukcyjne i formalne skargi kasacyjnej (zob. część I rozdział II); 6) termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Te ostatnie cztery warunki T. Ereciński określa mianem warunków dopusz- czalności sensu stricto skargi kasacyjnej, z uwagi na swoje źródło w ustawie procesowej, w odróżnieniu od dwóch pierwszych, które zostały wypracowane w doktrynie i orzecznictwie24. Wszystkie te warunki należy kolejno omówić. Należy także podkreślić, że do przeprowadzenia badania dopuszczalności skargi kasacyjnej uprawniony jest zarówno sąd drugiej instancji, za pośrednictwem którego wnoszona jest skarga, jak i Sąd Najwyższy. 2.1. Istnienie zaskarżalnego prawomocnego orzeczenia Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji pra- womocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie strona, Prokura- tor Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na użyty w art. 3981 § 1 zwrot „sprawa”. Na gruncie kodeksu postępowania cywilnego przedstawia się on jako wieloznaczny. W rozważanej sytuacji zwrot ten występuje niewątpliwie w sensie technicznoprocesowym. Tym samym oznacza on zespół czynności procesowych stron i sądu rozpoczętych złożeniem pozwu, podejmowanych celem doprowa- dzenia do merytorycznego rozstrzygnięcia o zasadności żądania objętego treścią pozwu, a zatem zasadniczo kończących się – jeżeli tylko nie ma przeszkód natury formalnej – prawomocnym wyrokiem. Wskazane postępowanie w sprawie, bę- dąc postępowaniem rozpoznawczym (wchodzi w rachubę proces lub postępo- wanie nieprocesowe), zmierza więc wprost do ochrony praw podmiotowych. Oznacza to, że „sprawą” jest sprawa główna, zwana niekiedy sprawą właściwą, nie zaś sprawa związana z postępowaniem ubocznym25. 24 Zob. T. Ereciński (w:) System prawa procesowego cywilnego..., s. 912. 25 T. Wiśniewski, Przebieg... DOPUSZCZALNOŚĆ SKARGI KASACYJNEJ W POSTĘPOWANIU... 25 Zgodnie z przywołanym przepisem zaskarżalne skargą kasacyjną są tylko wydane, a więc istniejące, wyroki lub postanowienia sądu drugiej instancji koń- czące postępowanie w sprawie, a do tego również prawomocne. W myśl poglądów wyrażanych w doktrynie i popartych orzecznictwem Sądu Najwyższego skarga kasacyjna nie przysługuje w stosunku do orzeczenia nie- istniejącego, tzw. sententia non existens. Założeniem postępowania kasacyjnego jest wszak zwalczanie konkretnego, niekorzystnego rozstrzygnięcia, z którego podmiot wnoszący skargę jest niezadowolony, a które, jako istniejące, wywiera lub może wywierać negatywne skutki prawne. Orzeczenie nieistniejące, jako niewywołujące żadnych skutków prawnych, nie może podlegać zaskarżeniu26. Zauważyć trzeba, że zarówno w doktrynie, jak i judykaturze rozróżnia się nieistnienie orzeczenia w znaczeniu faktycznym i prawnym. Nieistnienie orzeczenia w znaczeniu faktycznym oznacza brak orzeczenia, tzn. gdy orzeczenie wydane zostało przez osoby, które nie reprezentują władzy państwowej (bądź nie mogą być uznane za organy wymiaru sprawiedliwości) lub zapadło w fikcyjnym procesie albo z racji nieposiadania jakiejkolwiek ze- wnętrznej postaci wyroku lub postanowienia, nie stwarza nawet pozoru orze- czenia sądowego. Natomiast orzeczenie uważa się za nieistniejące w znaczeniu prawnym, jeżeli pozbawione jest któregoś z konstytutywnych elementów27. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego – wydanego pod rządami po- przednio obowiązującego prawa, jednakże nadal zachowującego swoją aktual- ność – jeżeli sąd II instancji, zmieniając zaskarżony wyrok, nie orzekł o wszyst- kich żądaniach rewizji [apelacji], a żadna ze stron w przewidzianym terminie nie złożyła wniosku o uzupełnienie, to kasacja [skarga kasacyjna] skierowana prze- ciwko orzeczeniu nieistniejącemu podlega – jako niedopuszczalna – odrzuce- 26 Zob. postanowienie SN z dnia 25 września 2008 r., II UK 4/08, LEX nr 784940. Zob. także T. Zembrzuski, Dostępność skargi kasacyjnej w procesie cywilnym, Warszawa 2008, s. 92 i n. 27 Zob. postanowienie SN z dnia 25 września 2008 r., II UK 4/08, LEX nr 784940 oraz A. Miączyński, Faktyczne i prawne istnienie orzeczenia w sądowym postępowaniu cywil- nym, ZNUJ, Prace Prawnicze 1972, z. 55; J. Sikora, Orzeczenia nieistniejące, SC 1978, t. XXIX, s. 188; B. Bladowski, Orzeczenia nieistniejące w cywilnym postępowaniu odwo- ławczym, NP 1991, nr 1–3, s. 79, a także postanowienie SN z dnia 25 lutego 1997 r., II CKN 15/97, OSNC 1997, nr 6–7, poz. 89; postanowienie SN z dnia 25 stycznia 2001 r., III CKN 1382/00, OSNC 2001, nr 9, poz. 132 i postanowienie SN z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZP 84/02, OSNC 2003, nr 10, poz. 140 oraz uchwała SN z dnia 26 września 2000 r., III CZP 29/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 25 i uchwała SN z dnia 13 marca 2002 r., III CZP 12/02, OSNC 2003, nr 2, poz. 17. ROZDZIAŁ I 26 niu28. Ponadto brak w pisemnej sentencji wyroku rozstrzygnięcia o całości żą- dania powoduje, że w tej części wyrok nie istnieje, także wtedy gdy ogłoszono o całości żądania29. Zauważyć trzeba, że postanowienie o charakterze formal- nym, podlegające zaskarżeniu, wydane na posiedzeniu niejawnym – skonstruo- wane w ten sposób, że jego sentencja wraz z uzasadnieniem stanowi jeden do- kument – nie istnieje w znaczeniu procesowym w sytuacji, w której skład sądu podpisał tylko uzasadnienie, natomiast nie podpisał sentencji30. Również wyrok, którego sentencji skład sądu nie podpisał, nie istnieje w znaczeniu prawnopro- cesowym, także wówczas gdy został ogłoszony31. Rozważając problem orzeczeń istniejących oraz orzeczeń nieistniejących, należy podkreślić, że orzeczenie sądu wywołuje co do zasady dwojakiego ro- dzaju skutki prawne, tj. skutek formalnoprawny oraz skutek materialnoprawny. Skutkiem formalnym orzeczenia jest to, że strona (uczestnik postępowania) uzyskuje na podstawie takiego orzeczenia prawo do złożenia środka zaskarżenia. Dla formalnego skorzystania ze środka zaskarżenia istotnymi okolicznościami są: typ orzeczenia, rodzaj związanego z nim środka prawnego i termin do jego wniesienia oraz legitymacja do skorzystania z określonego środka ochrony praw- nej. W tej sferze zupełnie drugorzędną rolę odgrywa sama treść rozstrzygnięcia. Można zatem powiedzieć, że na etapie postępowania międzyinstancyjnego orze- czenie, które nie zawiera rozstrzygnięcia, lecz zostało ogłoszone i doręczone stronom postępowania, jest orzeczeniem istniejącym, gdyż spełnia powyższe przesłanki formalnoprawne. Skutek materialnoprawny orzeczenia to natomiast zdolność tego orzeczenia do ukształtowania pozycji prawnej strony postępowa- nia w stosunkach zewnętrznych. W tym zakresie treść rozstrzygnięcia ma już decydujące znaczenie dla bytu prawnego orzeczenia. W takiej sytuacji orzecze- nie, które nie zawiera rozstrzygnięcia o całości lub części roszczeń, nie będzie istniało przynajmniej w zakresie dotyczącym tego właśnie elementu32. Wskazać trzeba, że za kryterium odgraniczające orzeczenia nieistniejące od orzeczeń wadliwych trzeba przyjąć niemożność usunięcia uchybień orzeczeń w żadnej 28 Zob. postanowienie SN z dnia 25 lutego 1997 r., II CKN 15/97, OSNC 1997, nr 6–7, 29 Zob. postanowienie SN z dnia 25 stycznia 2001 r., III CKN 1382/00, OSNC 2001, poz. 89. nr 9, poz. 132. 30 Zob. uchwała SN z dnia 13 marca 2002 r., III CZP 12/02, OSNC 2003, nr 2, poz. 17 oraz postanowienie SN z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZP 84/02, OSNC 2003, nr 10, poz. 140. 31 Zob. uchwała SN z dnia 26 września 2000 r., III CZP 29/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 25. 32 Zob. postanowienie SN z dnia 25 września 2008 r., II UK 4/08, LEX nr 784940.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Skarga kasacyjna. Zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 394(1) § 1(1) k.p.c.
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: