Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00709 013237 16919004 na godz. na dobę w sumie
Słowacja. 1001 pomysłów na weekend. Wydanie 1 - książka
Słowacja. 1001 pomysłów na weekend. Wydanie 1 - książka
Autor: Liczba stron: 264
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-60506-47-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> fotografia
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Północna Słowacja to dla Polaków kraina położona tuż za przysłowiową miedzą. Znajdziemy tam wyniosłe widokowe szczyty górskie, cieniste wapienne wąwozy, jaskinie, kąpieliska termalne, malownicze ruiny zamków, skanseny i nieprzeliczone inne zabytki, którymi szczyci się niemal każda miejscowość.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Liptów Rużomberk ckiego. Przy kościele wznosi się neorenesansowy budynek ratusza z 1897 r. Po przeciwnej stronie placu umieszczony jest kompleks dawnych zabudo- wań klasztornych zakonu pijarów z lat 1727–30 (w których mieściło się także gimnazjum), z kościołem św. Krzyża wybudowanym w 1806 r. Obec- nie w budynkach poklasztornych znajduje się siedziba uniwersytetu katoli- ckiego. Wzgórze połączone jest z położonym u jego stóp miastem kilkoma ciągami schodów i wąskimi, stromymi uliczkami, tworzącymi malownicze zaułki. Najciekawszym zabytkiem dolnej części jest położony w widłach Revúcy i Wagu kasztel św. Zofi i. W pierwotnie XIV-wiecznej budowli (kilku- krotnie przebudowanej), strzegącej biegnącego doliną Wagu szlaku han- Oprac. A. Drapich, A Styrska RUŻOMBERK (Ružomberok) Główne miasto zachodniego Liptowa, ważny węzeł drogowy (krzyżują się tu trasy z Chyżnego do Bańskiej Bystrzycy i dalej na Węgry z drogą z Preszowa i Popradu do Żyliny). Wspaniale położone, może być dosko- nałym punktem wyjścia do zwiedzania tej części regionu – choć nie- stety jego urok przyćmiewają trochę wysokie kominy tutejszych zakła- dów przemysłowych. Migawki z historii O powstaniu miasta i pochodzeniu jego nazwy (z niemieckiego: Rosenberg – różana góra) opowiada ciekawa legenda. Według niej w okolicznych lasach polował pewien młodzieniec wysokiego rodu. Słysząc szelest pośród drzew wymierzył tam z łuku, lecz zamiast dzikiego zwierza trafi ł przepiękną, młodą dziewczynę; strzała, nim sięgnęła ofi ary, przebiła po drodze kwiat krwisto- czerwonej róży i dopiero tak przyozdobiona trafi ła w serce dziewczęcia. W rzeczywistości miasto założyli koloniści niemieccy na miejscu wcześniej- szej słowiańskiej osady przy ujściu Revúcy do Wagu. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z listu biskupa ostrzyhomskiego Tomasza z 1318 r., w którym mowa jest o przywilejach miasta. Przywileje owe potwierdził następnie Karol Robert w 1340 r.; obok swobodnego wyboru burmistrza i proboszcza miesz- czanie rużomberscy mieli także prawo poszukiwania i wydobywania rud złota, srebra i miedzi. W latach 90. XIV w. Zygmunt Luksemburczyk nadał miasto żupanowi Bubekowi i odtąd wchodziło ono w skład majątków zamku likawskiego. Nie respektowanie przez właścicieli miasta jego praw i przy- wilejów było przyczyną licznych sporów, które defi nitywnie zakończyły się dopiero w 1848 r. uniezależnieniem się Rużomberka od władzy zamkowej. Wokół miasta szybko wyrosły należące do niego osady poddańcze: Biały Potok (Biely potok), Ludrová, Černová i Vlkolínec. Okresem rozkwitu był XIX w. (zwłaszcza po 1848 r.). Przez Rużomberk została poprowadzona linia kolei bogumińsko-koszyckiej i powstały liczne zakłady przemysłowe (na czele z funkcjonującą do dziś papiernią). Zwiedzanie Rużomberka Centrum miasta stanowi znajdujący się na niewielkim wzniesieniu plac – Nám. A. Hlinku, na którego środku urządzony został przyjemny skwer. Po północno-wschodniej stronie placu znajduje się najstarszy zabytek Rużom- berka, kościół św. Andrzeja, wzniesiony w 1585 r. na miejscu wcześniej- szej, XIV-wiecznej świątyni i przebudowany w XVIII i na początku XX w. We wnętrzu warto zwrócić uwagę na polichromie J. Hanuli z lat 1902–03 oraz witraże projektu L’udovita Fulli. Do świątyni z dolnej części miasta prowa- dzą monumentalne Wielkie Schody, w których umieszczone zostało mau- zoleum Andreja Hlinki – miejscowego proboszcza, działacza Słowackiego Ruchu Narodowego, zwolennika istnienia autonomicznego państwa słowa- 122 123 Liptów Informacja turystyczna  Kultúrne a informačné centrum, ul. A. Berno- láka 1, tel.: +421 44 4321096, 4313611, e-ma- il: kic@murk.sk, info@ruzomberok.sk, http:// www.ruzomberok.sk, czynne: 15.VI–17.IX pn.– pt. 8.00–18.00, sb. 8.00–12.00, nd. 13.00–17.00; 18.IX–15.XII i 1.IV–14.VI pn.–pt. 9.00–17.00, sb. 9.00–13.00; 16.XII–31.III pn.–pt. 9.00–18.00, sb.9.00–13.00. Noclegi  Hotele: Kultura***, ul. A. Bernoláka 1, tel.: +421 44 4313111, e-mail: recepcia@hotelkultu- ra.sk, http://www.hotelkultura.sk, 84 miejsca: jedynki (1500 Sk), dwójki (2000 Sk) i aparta- menty (3000–3500 Sk); restauracja, kawiarnia, sauna, fi tness. Áčko***, Hrabovská cesta 34, tel.: +421 44 4332485–6, e-mail: hotelacko@ nextra.sk, http://www.hotelacko.sk. Hrabo- vo**, Hrabovská cesta 1679/31, tel.: +421 44 4328744, e-mail: recepcia@hotelhrabovo.sk, http://www.hotelhrabovo.sk, 73 miejsca: je- dynki (700–900 Sk), dwójki (800–1000 Sk), apartamenty (1200–1400 Sk) i apartamenty LUX (1500–1800 Sk); restauracja, bar. Mali- na** (na zboczu góry Malinné), tel.: +421 44 4325070, e-mail: hotelmalina@orangemail. sk, http://www.hotelmalina.sk, 55 miejsc. Ikar, Bystrická cesta 21, tel.: +421 44 4321710, 4321711, 70 miejsc: 260 Sk (za 3 noclegi z rzę- du: 690 Sk/os). Pensjonaty: Panský Dom, Nám. A.Hlinku 43, tel.: +421 44 4328206, e-ma- il: panskydom@panskydom.sk, http://www. panskydom.sk, 350–1000 Sk od osoby; restau- racja, winiarnia. Anna, ul. Obvodová 22, tel.: +421 44 4325796, 4320847, e-mail: turgas@ stonline.sk, 4 pokoje: (dwójka/trójka/czwór- ka/apartament). Pod Vlkolíncom, Do uhliska 7550/3, Biely Potok (dzielnica Rużomberka na południe od centrum, przy drodze do Bań- skiej Bystrzycy), tel.: +421 44 4320940, http:// www.penzionpodvlkolincom.sk, 5 dwójek (1100–1200 Sk), 2 apartamenty (1400–1600 Sk); restauracja. Gastronomia  Wiele punktów gastronomicznych znajduje się przy głównym deptaku miasta – ul. Mo- stovej. Tradycyjne potrawy (wyprażany syr czy bryndzowe haluszki) – oraz pizzę – zje- my tanio w restauracji i pizzerii Koruna (ul. Mostová 13). Restauracje, bary i pizzerie znajdziemy także na ul. Podhora. Informator  Szpital znajduje się na ul. Považskiej 2 obok mostu na Wagu (przy skrzyżowaniu szosy do Kral’ovan z drogą do Dolnego Kubina). Poczta mieści się na ul. Bernoláka (boczna Mostovej). Parkingi znajdziemy przy położonych obok siebie dworcach: kolejowym i autobusowym po północnej stronie Wagu, na tyłach hotelu Kultura oraz przy skwerze na Nám. A. Hlin- ku, w pobliżu uniwersytetu katolickiego. dlowego, zatrzymywali się wielokrotnie władcy węgierscy. Znajdowały się tu także: siedziba administracyjna majątków likavskich, sąd i więzienie. Nie- stety, kasztel jest obecnie zeszpecony dobudowanym do niego hipermar- ketem – nieudolnie próbującym swoimi elementami architektonicznymi (wzorowanymi chyba na Disneylandzie) nawiązywać do przeszłości tego miejsca. W centralnej części miasta, pod zabudowaniami popijarskimi, warto zwiedzić położone obok siebie dwa ciekawe muzea: Muzeum Liptowskie (Liptovské Múzeum v Ružomberku, Nám. Š. N. Hýroša 10, tel.: +421 44 4322468, 4303533, e-mail: liptmuzeum@stonline.sk, lipt.muzeum@post.sk, czynne: od 1.XI–31.I pn.–pt. 8.00–16.00, 1.II–30.VI i 1.IX–30.IX pn.–pt. 8.00–16.00 sb.–nd. 13.00–16.00, 1.VII–31.VIII i 1.X–31.X pn.–pt. 8.00–17.00 sb.–nd. 10.00–16.00, 40/20 Sk, łączny bilet do wszystkich oddziałów muzeum: 200/100 Sk) – z ekspozy- cjami poświęconymi przyrodzie, historii i kulturze regionu, prezentującymi m.in. cenne dzieła sztuki gotyckiej, a także ciekawe formy do wypieku pier- ników; oraz umieszczoną w nowoczesnym budynku Galerię L’udovita Fulli (czynna wt.–nd. 10.00–16.00), prezentującą – przypominające nieco klimat dzieł Marca Chagalla – dzieła tego wybitnego, mieszkającego w Rużom- berku słowackiego artysty, swoją twórczością czerpiącego mocno z miej- scowej tradycji, legend i surrealistycznie zestawianych wyobrażeń. Nad cen- trum Rużomberka, na stokach wzgórza Hrabovo po południowo-zachodniej stronie miasta, usytuowana jest niewielka Kalwaria z kapliczkami powsta- łymi w latach 1858–59 i z kościołem Siedmiu Boleści NMP z 1873 r. Rużomberk Wydarzenia Do Rużomberka warto przyjechać na któryś z organizowanych tutaj tradycyjnych jarmarków: w czerwcu – z okazji dni miasta, w listopadzie – andrzejkowy. W sierp- niu odbywa tu się natomiast festiwal zespołów folklorystycznych. Okolice Rużomberka Na południowy zachód od Rużomberka, na stokach Wielkiej Fatry umiejsco- wione jest duże centrum narciarsko-turystyczne Hrabovo-Malinné, tzw. SKI- PARK Ružomberok (tel.: +421 44 4322606, e-mail: info@skipark.sk, http://www. skipark.sk). W położonym w dolinie Hrabovie (z Rużomberku dostaniemy się tam skręcając z Žilinskej cesty za stacją benzynową, naprzeciw mostu przez Wag w lewo w ul. Hrabovską) mieści się dolna stacja oddanej w 1967 r. kolejki gondolowej, którą można się dostać do ośrodka u stóp góry Malinné. Działa tutaj kilka wyciągów narciarskich oraz wyciąg krzesełkowy na szczyt Malinné (1209 m n.p.m.; czynny również latem). Trasa zjazdowa z ośrodka Malinné do Hrabova, długości prawie 4 km, jest najdłuższą na Słowacji. Z grzbietu Malin- négo można natomiast latem zjechać na hulajnodze. Z Rużomberka do ośrodka Malinné dojedziemy samochodem szosą śród- leśną, będącą przedłużeniem ul. Zelenej (biegnącej obok Kalwarii). Do ośrodka Hrabovo-Malinné możemy dojść spacerową trasą pieszą (szlak niebieski, 1 godz. 30 min, w stronę przeciwną 1 godz. 10 min). Idąc z Nám. A. Hlinku, minąwszy zabudowania klasztoru Pijarów, należy skręcić w prawo w ul. Kalvárską i następnie w pierwszą w lewo ul. Zeleną. Prowadzi ona między domkami jednorodzinnymi i dalej, obok kapliczek drogi krzyżowej (niestety, dość oszpeconych meta- lowymi kratami), do kaplicy Siedmiu Boleści NMP (dotąd 20 min). Za kaplicą odbija w lewo szlak czerwony prowadzący na szczyt Sido- rova (1 godz. 45 min), my zaś podążamy wchodzącą w las ścieżką, biegnącą ponad drogą dojazdową do ośrodka; od tego momentu towarzyszą nam znaki żółte. Po godzinie wychodzimy na widokowe łąki (tzw. Vlkolínske lúki) na Przełęcz pod Sidorovem (Sedlo pod Sidorovom), gdzie do niebieskich dochodzą ponownie znaki czer- wone i za oboma szlakami podchodzimy do ośrodka. Z ośrodka blisko jest do położonego po drugiej stronie Przełę- czy pod Sidorovem Vlkolínca (zob. niżej); trzeba podejść najpierw biegnącymi razem szlakami niebieskim i czerwonym na przełęcz (15 min), następnie przejść łąkami szlakiem żółtym (10 min) i skrę- cić w lewo tymże szlakiem w polną drogi w stronę widocznych już zabudowań (kolejne 15 min). W granicach administracyjnych Rużomberku położona jest osada vLKoLÍnec, niesłychanie malowniczo usytuowana na południowych zboczach góry Sidorovo. I choć dojazd tutaj krętą, górską drogą nie jest łatwy (trzeba skrę- cić w prawo w miejscowości Jazierce, umiejscowionej przy drodze z Rużom- berka do Bańskiej Bystrzycy), nie można jej pominąć. Znajduje się tu bowiem jeden z najlepiej zachowanych i zarazem najpiękniejszych zespołów ludo- wej architektury drewnianej na Słowacji, w 1993 r. wpisany na Listę Świato- wego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Dodatkową atrak- cją osady są niesamowite widoki na pasmo Niżnych Tatr i bliższe grzbiety 124 125 Liptów Rużomberk Wielkiej Fatry. We wsi znajduje się 45 zabytkowych obiektów, głównie tra- dycyjnych gospodarstw (z których część jest wciąż zamieszkała, a ich miesz- kańcy otrzymują dotacje państwowe na utrzymanie chat). Są to zrębowe domy ustawione szczytami do drogi, niektóre bielone bądź malowane, nakryte przyczółkowymi dachami z kozubkami krytymi gontem i zdobio- nymi pazdurami. W centrum osady zwraca uwagę drewniana dzwonnica – wdzięczny obiekt pamiątkowych zdjęć. W jednym z gospodarstw została urządzona, udostępniona w 1991 r., izba etnograficzna (tzw. Rol’nicky dom, tel.: +421 907656633, czynny: 16.VI–15.IX codz. 8.00–20.00; można w nim kupić pamiątki i napić się kawy), w której zrekonstruowano tradycyjną izbę i kuch- nię oraz zgromadzono miejscowe sprzęty gospodarskie. W amfiteatrze umieszczonym poniżej wsi odbywają się często imprezy – wśród nich festi- wal folklorystyczny w drugą niedzielę sierpnia. W sezonie za zwiedzanie Vlkolínca pobierane są opłaty: 30/20 Sk (ze wstępem do Rol’nickego domu; bilety kupuje się w budce przy wjeździe do wsi (obok niej mieści się parking – wjazd do wsi mają tylko mieszkańcy); grupy należy zgłaszać pod nr: +421 44 4321023), wynajęcie przewodnika 150 Sk. W centrum wsi, obok dzwonnicy znajduje się punkt informacyjny (tel.: +421 44 4321023, czynny: 15.VI–15.IX codz. 9.00–17.00; 15.IX–15.X i 15.IV–15.VI wt.–pt. 9.00–14.30, sb.–nd. 9.00–16.00; 15.X–15.IV wt.–pt. 10.00–14.30, sb.–nd. 10.00–16.00). Na północ od Rużomberka, u stóp Wielkiego Chocza, wznoszą się maje- statyczne ruiny Zamku Likava. Wzniósł go na początku XIV w. żupan liptow- 126 127 Liptów Rużomberk ski i zwoleński magister Donč w celu ochrony szlaku handlowego bieg- nącego do Polski. W latach 1431–34 zamek opanowali husyci, następnie znalazł się on w rękach rodu Huny- adych (Jana i króla węgierskiego Macieja Korwina) – którzy rozbu- dowali zamek górny i dodawszy poniżej nowe zabudowania, utwo- rzyli obszerny zamek dolny. Po zburzeniu Starego Zamku Królew- skiego w 1474 r. administrowano stąd liptowskimi majątkami królew- skimi. W późniejszych latach zamek Likava był siedzibą rozległych mająt- ków szlacheckich. W XVII w. częściowo przebudowano go w stylu renesan- sowym i rozbudowano jego fortyfi- kacje. Podczas powstań antyhabs- burskich na przełomie XVII i XVIII w. został on znacznie zniszczony i od tego czasu pozostaje w ruinie. Obecnie zamkiem administruje Muzeum Liptow- skie w Rużomberku (obiekt czynny 9.VI–15.IX codz. 9.00–17.00, poza sezonem na zwiedzanie zamku trzeba się umówić pod nr. tel.: +421 44 4322468). Vlkolínec – chaty przy głównej ulicy k s . m s i r u o t a i k a v o l s . w w w . t o f U stóp zamku znajduje się amfiteatr, w którym od 1971 r. co roku w czerwcu organizowany jest festiwal folklorystycznych zespołów dziecięcych. Przyjeż- dżają tu ekipy nie tylko ze Słowacji, ale również z Polski, Czech i Węgier. Będąc w Rużomberku warto wspiąć się również na niewysokie, ale dość strome wzgórze Mnich (Mních, 695 m n.p.m.), na którym widoczne są ślady wałów kilku grodzisk kultur łużyckiej i puchowskiej. Trud wejścia wynagro- dzą nam ponadto wspaniałe widoki na okoliczne pasma górskie, zaś scho- dząc do wsi Martinček miniemy po drodze niewielki kościół św. Marcina, powstały ok. 1260 r., z cennym zespołem gotyckich malowideł z ok. 1300 r. – ich odsłonięcie spod XVII-wiecznych tynków w latach 1999–2001 było praw- Liptovská Štiavnica – kasztel 128 k e m i l K ł e w a P . t o f k s . m s i r u o t a i k a v o l s . w w w . t o f Kąpielisko w Beszeniowej dziwą sensacją konserwatorską. U stóp wzgórza, nad Wagiem, znajduje się natomiast kilka ciekawych skałek, z których jedna, szczególnie efektowna, przypomina zaciśniętą pięść – i zwana jest Janosikową Pięścią. W odległości 1,5 km na południowy wschód od Rużomberka stoi w szcze- rym polu niewielki, owiany legendami, gotycki kościółek Wszystkich Świętych w Ludrovej-Kutach z 3. ćwierci XIII w., rozbudowany w końcu XV w. Obecnie administruje nim Muzeum Liptowskie w Rużomberku (otwarty dla zwiedzających 24.VI–15.IX pn.–pt. 14.00–17.00, sb.–nd. 14.00–18.00; 16.IX– 31.XII pn.–pt. 10.30–13.30), a główną atrakcją są w nim wspaniałe średnio- wieczne malowidła ścienne, pochodzące one z kilku faz (od XIII do 1. poł. XV w.) i układające się w kilka cykli. Najcenniejsze umieszczone są na ścia- nach prezbiterium, gdzie 34 sceny ułożone w trzech pasach przedstawiają życie i mękę Chrystusa. W sąsiedniej LiptovsKej Štiavnicy znajduje się kasz- tel z poł. XVII w. (przebudowany w poł. XVIII w. i ok. 1880 r.), o malowniczej bryle z wysokim, gontowym dachem łamanym i cebulastymi hełmami nad narożnymi wieżami. Niestety, nie jest on udostępniony dla zwiedzających. Jadąc z Rużomberka na wschód, w stronę Liptowskiego Mikułasza, warto po 4 km skręcić na południe, do wsi Liptovské sLiače, gdzie zobaczymy gotycki kościół św.św. Szymona i Judy z lat 1326–34, z gotyckimi malowi- dłami ściennymi i tryptykami oraz, powyżej osady, rezerwat przyrody Slia- čske travertíny. Największą atrakcją tej części Liptowa jest jednak położona w odległości 10 km od Rużomberka miejscowość Beszeniowa (Bešeňová). Słynie ona – także wśród polskich turystów – z kompleksu kąpielisk termalnych, powsta- łych po wykonaniu tu w latach 80. XX w. odwiertu głębokości 1987 m, z któ- rego pozyskano zmineralizowaną wodę o temperaturze 60,5°C (Thermal park Bešeňová, tel./faks: +421 44 4307701, e-mail: info@besenovanet.sk, http://www. besenovanet.sk, otwarte codz. 10.00–22.00, najtańszy karnet 220/140 Sk za 2 godz., każde kolejne 30 min 40 Sk, karnet całodniowy 350/250 Sk). Właś- ciwości tutejszych wód docenione były już jednak w czasach prehistorycz- nych – właśnie na trawertynowym wzgórzu nad Beszeniową odkryto naj- 129 Liptów Informacja turystyczna  Turisticko informačná agentúra Bešeňová, kon- takt: p. Monika Vyšná, tel.: +421 905462028, e- mail: monikavysna@stonline.sk, http://www. besenovainfo.sk. Noclegi  Hotele: Summit***, Beszeniowa 155, tel.: +421 44 4303311, 4313322, e-mail: hotelsum- mit@hotelsummit.sk, http://www.hotelsum- mit.sk, 49 miejsc: dwójki (1540–1980 Sk, 1 oso- ba 1200–1530 Sk), trójki (2070–2550 Sk), aparta- menty (2480–2800 Sk), pies 200 Sk, restauracja, sauna, wypożyczalnia rowerów. Flóra**, tel.: +421 44 4303134, e-mail: fl ora@besenovafl o- ra.sk, http://www.besenova.fl ora.sk, dwójki (1300–1400 Sk), apartamenty (1600–1800 Sk); restauracja; opłata za psa 100 Sk. Pensjona- ty: Fontana, Beszeniowa 135, tel.: +421 44 4392858, e-mail: fontana@penzionfontana.sk, http://www.penzionfontana.sk, oferuje 25 dwó- jek (650–720 Sk) i 2 apartamenty (850–950 Sk); restauracja, pizzeria. Agrotherma**, tel.: +421 44 439302, e-mail: michalkovacic@pobox.sk, http://www.penzion-agrothermal.sk, oferuje 14 dwójek i 3 trójki, 390–650 Sk od osoby. starsze ślady obecności człowieka w Liptowie, pochodzące z epoki paleolitu. Obecnie kąpielisko przyciąga kilkoma basenami o zróżnicowanej wielko- ści, z dodatkowymi atrakcjami typu zjeżdżalnie. Woda w nich jest schładzana do temperatury ok. 36–40°C; specyfi czne, brunatne zabarwienie nadaje jej obecność różnych związków mineralnych (m.in. żelaza), dzięki którym kąpiel pomaga w schorzeniach układu ruchowego, oddechowego i moczowego. Specyfi czną atrakcją jest pobyt w zimie, kiedy dokoła zalega śnieg, a baseny wieczorami są sztucznie oświetlane. Wokół basenów można znaleźć kilka punktów gastronomicznych, solarium, place zabaw i boiska sportowe. Cen- nym zabytkiem jest kasztel w Beszeniowej, zbudowany w stylu renesanso- wym w 1. poł. XVII w. i zbarokizowany w poł. XVIII w. Warto podejść także do znajdującego się na północ od miejscowości, za linią kolejową, zespołu kop trawertynowych, którym źródła silnie zmineralizowanej wody, boga- tej w związki żelaza nadają specyfi czną, rdzawo-pomarańczową barwę. Na północny zachód od Beszeniowej znajduje się kolejne uzdrowi- sko, urokliwie położone pod choczańskimi masywami Smrekova (1024 m n.p.m.) i Plieški (977 m n.p.m.) LúčkY. Część uzdrowiskowa, z przyjemnym parkiem zdrojowym i bardzo ładnie wkomponowanymi w krajobraz zabu- dowaniami sanatoryjnymi, znajduje się powyżej wsi. Wykorzystując źródła siarkowo-węglanowe o temperaturze 32°C leczy się tutaj głównie choroby kobiece. Pomiędzy uzdrowiskiem a wsią zwracają uwagę położone obok szosy, objęte ochroną skały trawertynowe, tworzące zjawiskowe formy o kre- mowych i brunatnych odcieniach. Za tutejszym późnobarokowym kościo- łem z lat 1820–24 znajduje się jeszcze jeden efektowny pomnik przyrody: mierzący 12 m wodospad (Lúčanský vodopád), którego wody spływają kaskadami do niewielkiego jeziorka. Lúčky są dobrym punktem wyjścia na Wielki Chocz (Veľký Choč, 1611; szlak czerwony, ok. 3 godz.). Turystom mniej przyzwyczajonym do forsownych podejść warto polecić trasę prowadzącą z sąsied- niej wsi KaLaMeny do ruin Starego Liptowskiego Zamku (Líptov- sky hrad; szlak żółty, od centrum wsi do ruin 1 godz. 15 min). Z centrum Kalamenów podążamy za znakami żółtymi na północny skraj wsi, do rozwidlenia szlaku przy niewielkim jeziorku z mine- ralną wodą o temperaturze ok. 33°C (przez okolicznych miesz- kańców używanym jako naturalny basen cieplicowy). Tutaj skrę- camy w prawo i podchodzimy na połogi grzbiet, z którego możemy podziwiać rozległe widoki na zalew Liptovská Mara i pasmo Tatr Niż- Rużomberk nych. Na grzbiecie dołączają czerwone znaki szlaku czerwonego prowadzącego z Bobrovníka i razem z nimi wchodzimy wygodną, choć dość stromą ścieżką w las. Po ok. 25 min dochodzimy do efek- townych skałek wapiennych. Mijając je, a następnie – w końcowym etapie – wspinając się na nie po drewnianej drabince, wychodzimy na wypłaszczenie grzbietu, na którym rozlokowane są ruiny jed- nego z najwyżej położonych (ok. 993 m n.p.m.) zamków na Słowa- cji – tzw. starego Zamku Liptowskiego. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1264 r. Początkowo był on siedzibą zastępcy żupana zwo- leńskiego, a od pierwszych lat XIV w. samodzielnego żupana Lip- towa. W XV w. kilkakrotnie przechodził z rąk do rąk, a w 1474 r. został zniszczony podczas ekspedycji karnej Macieja Korwina przeciwko Piotrowi Komorowskiemu. Miejsce nań wybrano idealnie: ze wzgó- rza widoczna jest bowiem cała dziedzina liptowska – od Tatr Zachod- nich, poprzez górujące nad doliną Wagu Tatry Niżne, aż po wzgó- rza Wielkiej Fatry ponad zabudowaniami Rużomberku. Wspaniale prezentuje się z niego masyw Wielkiego Chocza i otaczające go niż- sze grzbiety. Od ruin możemy powrócić do rozstajów nad Kalame- nami albo tą samą drogą (zejście trwa ok. 45 min), albo idąc dalej szlakiem żółtym tworzącym pętlę (1 godz.). Jadąc z Beszeniowej na północny wschód, w stronę Liptovskej Sielnicy warto po 5 km, w miejscowości Bobrovník, skręcić na północ, do wsi BuKo- vina. W tradycyjnym drewnianym gospodarstwie z poł. XIX w. urządzono ekspozycję etnografi czną ukazującą życie miejscowej ludności (stanowi ona oddział Muzeum Liptowskiego w Rużomberku). Natomiast skręcając w Bobro- vníku na południe, dotrzemy do jednego z ciekawszych muzeów na wolnym powietrzu na Słowacji. Na wzgórzu Havránok (684 m n.p.m.), nad zalewem Liptovská Mara – na miejscu cennych znalezisk archeologicznych – zrekon- struowano wioskę celtycką z okresu ok. III–I w. p.n.e., tworząc skansen archeologiczny (Archeologické múzeum v prírode Liptovská Mara – Havránok – będące oddziałem Muzeum Liptow- skiego w Rużomberku; tel.: +421 44 4322468, 4303533; otwarte w sezonie letnim codz. 9.00–18.00, a poza sezo- nem po wcześniejszym umówieniu; 40/20 Sk). Zobaczyć w nim można drewniany celtycki dom, fragmenty kamiennych obwałowań i druidzką świątynię. W niektóre niedziele orga- nizowane są imprezy, mające przy- bliżyć sposób życia ludności celty- ckiej i odbywające się tu pokazy walk rycerskich. W pobliżu skansenu, nad wodami zalewu, wznosi się wieża kościoła NMP, leżącego niegdyś na terenie miejscowości Liptovská Mara (pozostała część kościoła została prze- niesiona do skansenu w Pribylinie, zob. s. 109). Urządzono w niej eks- Sasanka na łące pod szczytem Wielkiego Chocza l e t j o m e Ż j e i c a M . t o f 130 131 Liptów Rużomberk pozycję prezentującą zatopione wsie oraz historię budowy zbiornika. Przy wieży znajduje się przystań statku wypływającego z Liptovskego Trnovca (zob. s. 120) i kursującego po wodach zalewu. Kierując się z Rużomberka na południe, drogą w stronę Bańskiej Bystrzycy wzdłuż doliny Revúcy (oddzielającej na tym odcinku Wielką Fatrę od Niżnych Tatr), warto zatrzymać się w niewielkiej osadzie podsucha, by podejść do naj- większego w Niżnych Tatrach wodospadu, jakim jest Brankovský vodopád, spadający 55-metrową kaskadą z olbrzymiej Skały Kuruckiej (szlak zielony, 20 min). Skręcając w Liptovskej Osadzie w lewo dojedziemy do miejscowo- ści Liptovská Lúžna, gdzie zachowało się sporo tradycyjnego, drewnianego budownictwa. Dalej na południe, 1,5 km w na wschód (w lewo) od głównej szosy, w śródgórskiej kotlince rozłożyło się najwyżej położone na Słowacji uzdrowisko Korytnica-KúpeLe. Tutejsze wody mineralne (szczawy wodoro- węglanowo-wapienno-żelaziste) znane były już w XVI w., a rozkwit uzdrowi- ska przypadł na XIX w. Park zdrojowy otoczony jest ładnymi, XIX-wiecznymi domami uzdrowiskowymi, wśród których zwracają uwagę „Hygiea”, pod- czas Słowackiego Powstania Narodowego mieszcząca szpital polowy oraz drewniana kaplica św. Andrzeja. Wody możemy spróbować z jednego z kilku ocembrowanych ujęć. Na granicy Liptowa, na przełęczy łączącej Wielką Fatrę z Niżnymi Tatrami, w miejscowości donovaLy, rozlokowany jest jeden z największych na Słowacji ośrodków narciarsko-turystycznych ParkSnow Donovaly, (tel.: +421 48 4199881–2, e-mail: info@parksnow.sk, http://www.parksnow.sk). Na jego tere- nie znajdują się liczne trasy narciarskie, a w zimie odbywają się wyścigi psich zaprzęgów i działają liczne wyciągi. Latem stoki Novej Holi są natomiast ulu- bionym miejscem startów paralotniarzy (szkoła paralotniarska ma swoją sie- dzibę przy kempingu Kamzík: PEGAS paragliding, Ján Jagoš, tel.: +421 905321360, e-mail: gallasr@ustr.slposta.sk; 7-dniowy kurs kosztuje 6500 Sk, lot w tande- mie z instruktorem 1000 Sk). Na widokowy grzbiet Novej Holi można dostać się wyciągiem krzesełkowym. Organizowane są także wycieczki rowerowe po okolicy (od 150 Sk za godz. przy 3 osobach do 200 Sk przy 5 osobach; kontakt: p. Zdenko Longauer, tel.: +421 907819659, e-mail: zlongauer@orangemail.sk). Wysoko położone Donovaly, ze swoją bogatą bazą noclegową, mogą być dla turystów górskich doskonałym punktem wyjścia w okoliczne masywy. 132 133
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Słowacja. 1001 pomysłów na weekend. Wydanie 1
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: