Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00103 009825 7505977 na godz. na dobę w sumie
Słownik matematyczny dla klas IV-VI szkoły podstawowej - ebook/pdf
Słownik matematyczny dla klas IV-VI szkoły podstawowej - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 177
Wydawca: SBM Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8059-036-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> dla dzieci i młodzieży
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Słownik matematyczny dla klas IV-VI szkoły podstawowej to książka, w której zawarto wiadomości z matematyki zarówno obowiązkowe dla uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej, jak i dodatkowe. Słownik został ułożony tematycznie. Będzie on nieocenioną pomocą podczas poznawania nowych zagadnień, a także podczas powtarzania materiału. Można go czytać rozdział po rozdziale, jak podręcznik, na wyrywki.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

177 51 + 18 = 69 Halina Żółtek dla klas IV–VI szkoły podstawowej WSTĘPSŁOWNIK MATEMATYCZNY SŁOWNIK SŁOWNIK SŁOWNIK SŁOWNIK SŁOWNIK SŁOWNIK MATEMATYCZNY MATEMATYCZNY MATEMATYCZNY MATEMATYCZNY MATEMATYCZNY MATEMATYCZNY dla klas IV-VI szkoły podstawowej Halina Żółtek SŁOWNIK SŁOWNIK SŁOWNIK SŁOWNIK SŁOWNIK SŁOWNIK MATEMATYCZNY MATEMATYCZNY MATEMATYCZNY MATEMATYCZNY MATEMATYCZNY MATEMATYCZNY dla klas IV-VI szkoły podstawowej 4 Słownik matematyczny Tekst: Halina Żółtek Konsultacja: Katarzyna Kabzińska Ilustracje: Blanka Jakubowska, Wojciech Górski Redakcja: Aleksandra Pawlińska Korekta: Elżbieta Wójcik, Katarzyna Juszyńska Opracowanie graficzne, skład, przygotowanie do druku i projekt okładki: TYPO 2 Jolanta Ugorowska Zdjęcie na okładce: © Poznyakov / Shutterstock.com Copyright © SBM Sp. z o.o., Warszawa 2015 Copyright © for the illustrations by SBM Sp. z o.o., 2015 Wydanie I Wydrukowano w Polsce WSTĘP 5 Drodzy Uczniowie! W książce znajdziecie wiadomości z matematyki zarówno obowiązkowe dla uczniów klas 4–6 szkoły podstawowej, jak i dodatkowe. Słownik został ułożony tematycznie. Korzystanie z niego ułatwi zamieszczony na końcu książki spis treści. Słownik może być pomocny podczas opanowywania nowych zagadnień, ale także ułatwić powtarzanie materiału. Można go czytać rozdział po rozdziale, jak podręcznik, lub na wyrywki, kiedy będziecie musieli opanować konkretne pojęcia. Na końcu znajduje się spis treści oraz alfabetyczny spis nazw wraz z numerami stron. Dzięki niemu łatwo odnajdziecie interesujące Was zagadnienia. Słownik warto zatrzymać po ukończeniu 6. klasy. Zamieszczone w nim informacje z pewnością przydadzą się Wam w dalszej nauce. Życzę miłej nauki, Autorka 66 Szanowni Rodzice i Nauczyciele! W trosce o to, aby książka była przystępna dla uczniów, umieszczono w niej mnóstwo humorystycznych ilustracji. Niektóre ćwiczenia mają formę rebusów bądź łamigłówek, co uatrakcyjni naukę. Słownik przyda się zarówno uczniom słabym, jak i bardzo dobrym, a nawet celującym. Ujęcie treści w książce jest nieco inne niż w podręcznikach. Oprócz definicji pojęć zamieszczono również poglądowe objaśnienia, łatwe do zrozumienia. W słowniku znalazły się także hasła wykraczające poza podstawę programową. Dzięki nim dzieci będą mogły poszerzyć swoją wiedzę. Warto korzystać ze słownika, przygotowując się do powtórki materiału, np. przed sprawdzianami (również przed tym kończącym klasę szóstą), odpowiedziami ustnymi i konkursami matematycznymi. Pomoże on też przy uzupełnianiu zaległości, np. związanych z nieobecnością na lekcjach. Najczęściej jednak książka ta znajdzie swoje zastosowanie jako słownik. Dzieci będą po nią sięgać, aby w skorowidzu matematycznych nazw sprawnie wyszukać pojęcia i zagadnienia potrzebne w danym momencie. Autorka Słownik matematyczny PODSTAWOWE WIADOMOŚCI 7 Podstawowe wiadomości MATEMATYKA to nauka o liczbach, rachunkach, figurach geometrycznych i wielu innych rachunkach, figurach geometrycznych i wielu innych ciekawych zagadnieniach. Matematykę stosujemy codziennie, często nawet o tym nie wiedząc! Polski matematyk Hugo Steinhaus, żyjący na przełomie XIX i XX wieku, powiedział: „Kraj bez matematyki nie wytrzyma współzawodnictwa z tymi, którzy uprawiają matematykę.” To prawda! Bez niej nie powstałyby samochody, samoloty, komputery i mnóstwo innych rzeczy. Gdyby nie matematyka, trudno by nam było gospodarować pieniędzmi, robić zakupy czy planować wyjazdy. Dlatego matematykę nazywamy KRÓLOWĄ NAUK. 8 Słownik matematyczny W matematyce wyróżniamy działy (części), które noszą własne nazwy. W matematyce wyróżniamy działy (części), które noszą własne nazwy. Działy matematyki Najbardziej znane to: ARYTMETYKA ARYTMETYKA ALGEBRA GEOMETRIA GEOMETRIA STATYSTYKA STATYSTYKA ARYTMETYKA – to głównie nauka o liczbach i liczeniu (rachunkach). – to głównie nauka o liczbach i liczeniu (rachunkach). ALGEBRA – to taki dział matematyki, w którym w rachunkach – to taki dział matematyki, w którym w rachunkach możesz zobaczyć litery. GEOMETRIA – to przede wszystkim nauka o figurach geometrycznych i związkach między nimi. STATYSTYKA – to dział matematyki zajmujący się badaniem zjawisk masowych, czyli takich, gdzie mamy do czynienia z bardzo dużą liczbą elementów. Dzięki niej możemy na przykład sprawdzić, jak zmienia się liczba mieszkańców danego państwa. W nauce statystyki pomocne są tabele, diagramy i wykresy. Zobacz też: geometria – s. 73, tabela, diagram, wykres – s. 108–111. ARYTMETYKA 9 Arytmetyka LICZBY I CYFRY Co to jest cyfra? Rodzaje cyfr W dawnych czasach ludzie dostrzegli potrzebę zapisywania, ile ktoś ma np. kóz czy owiec. Początkowo ostrym narzędziem rysowali kreski na kościach: jedno zwierzę – jedna kreska. Zwierząt było mnóstwo, a kości stanowiły materiał trudny w obróbce. Były twarde i ciężko się na nich cokolwiek rysowało. Ludzie zaczęli się zastanawiać, jak by sobie uprościć to zapisywanie. I wymyślili cyfry. Najczęściej używamy cyfr arabskich. CYFRY ARABSKIE to znaki służące do zapisywania liczb (cyfr jest dziesięć): 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 A to ciekawe… A to ciekawe… Cyfr arabskich jest dziesięć, ponieważ tyle palców u obu rąk Cyfr arabskich jest dziesięć, ponieważ tyle palców u obu rąk mają ludzie. Chociaż prawdopodobnie wymyślili je Hindusi, to rozpowszechnili Arabowie – stąd nazwa „arabskie”. 10 Słownik matematyczny Jako cyfry wykorzystujemy czasem niektóre litery. I to nie tylko w szyfrach! CYFRY RZYMSKIE to poniższe znaki służące do zapisywania liczb: I, V, X, L, C, D, M Cyfr rzymskich jest 7. To po prostu duże litery, którym przypisano wartość liczbową. cyfra rzymska wartość liczbowa w zapisie arabskim zapis słowny I V X L C D M 1 5 10 50 100 500 1000 jeden pięć dziesięć pięćdziesiąt sto pięćset tysiąc tysiąc Cyfr rzymskich używamy dziś głównie do zapisu używamy dziś głównie do zapisu miesięcy w datach i numerów pięter. miesięcy w datach i numerów pięter. ARYTMETYKA 11 Co to jest liczba? Liczbami są wyniki wszystkich obliczeń i pomiarów. Liczby zapisujemy za pomocą cyfr lub słów. Przykłady tych zapisów znajdziesz na stronach 14–16. W domu, w sklepie, w szkole, w zakładach pracy często trzeba coś liczyć (ludzi, zwierzęta, pieniądze, lata) lub mierzyć (wysokość, długość itd.). Bez obliczeń i pomiarów nie zbudujemy domu, nie skonstruujemy samochodu, samolotu, komputera. Liczby naturalne Liczby naturalne to takie, za pomocą których można np. policzyć, ilu jest uczniów w klasie, ile na Ziemi żyje ludzi, zwierząt, ile jest ziaren piasku czy gwiazd w Kosmosie. W życiu codziennym najczęściej używamy liczb naturalnych. Z liczb naturalnych najmniejsze jest zero.* 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15… A to ciekawe… A to ciekawe… Nie można wypisać wszystkich liczb naturalnych, ponieważ Nie można wypisać wszystkich liczb naturalnych, ponieważ zawsze do każdej liczby, na której skończyliśmy, da się dodać 1. Wtedy otrzymamy następną! Ułożone kolejno liczby naturalne tworzą ciąg. Trzy kropki na końcu zapisu oznaczają, że ciąg liczb naturalnych jest nieskończony – nigdy się nie skończy. * Niektórzy matematycy nie uważają zera za liczbę naturalną. 12 Słownik matematyczny Systemy liczenia i zapisywania liczb Najprostszy system liczenia i zapisywania liczb to jedynkowy system liczbowy. Występuje w nim jedna cyfra – najczęściej pionowa kreska: | (rzadziej znak: 1). dwa pięć || ||||| Niestety, odczytanie dużych liczb w tej postaci jest pracochłonne, łatwo też o pomyłkę. Dawno temu ludzie zauważyli, że do liczenia wygodnie jest wykorzystywać palce. Dlatego ważną rolę odgrywały liczby „pięć” i „dziesięć”. A to ciekawe… A to ciekawe… A to ciekawe… Ciekawy system wymyśliło dawno temu Ciekawy system wymyśliło dawno temu Ciekawy system wymyśliło dawno temu indiańskie plemię Majów. Liczby zapisywano indiańskie za pomocą kropek i kresek. za pomocą kropek i kresek. – taki symbol oznaczał zero. Zapisywanie dużych liczb w tym systemie jest trudne. dużych liczb w tym systemie jest trudne. jeden dwa pięć sześć siedem dziesięć Dziesiątkowy system pozycyjny Dziesiątkowy system pozycyjny Najczęściej posługujemy się dziesiątkowym systemem liczenia (zobacz na przykładzie złotych): jedna jedność (jeden złoty): 1 dziesięć jedności to jedna dziesiątka: 10 = ARYTMETYKA 13 = dziesięć dziesiątek to jedna setka: 100 dziesięć setek to jeden tysiąc : 1000 dziesięć tysięcy to jedna dziesiątka tysięcy: 10 000 10 dziesiątek tysięcy to jedna setka tysięcy: 100 000 10 setek tysięcy to jeden milion : 1 000 000 itd. Następną wielką liczbą, która posiada własną nazwę, jest miliard : 1 000 000 000 Na pieniądzach liczby zapisane są cyframi arabskimi. Podczas zapisywania dużych liczb w tym systemie często grupujemy cyfry po trzy (zaczynając od prawej strony), by uprościć ich odczytywanie. Patrząc na banknoty (papierowe pieniądze) i monety (metalowe pieniądze), łatwo zrozumieć, jak zapisujemy inne liczby wielocyfrowe: 1 1 (jedenaście) Niebieska jedynka oznacza jedną dziesiątkę, a czerwona – jedną jedność. Ta sama cyfra (w zależności od miejsca – pozycji, na której stoi) ma inną wartość. Taki system zapisywania liczb nazywamy pozycyjnym. 2 3 4 (dwieście trzydzieści cztery) dwie setki, trzy dziesiątki, cztery jedności W powyższej liczbie kolorem czerwonym zaznaczono rząd jedności (zawsze na końcu po prawej stronie), niebieskim – rząd dziesiątek, zielonym – rząd setek. 14 Na początku liczb wielocyfrowych nie piszemy 0 (dopuszczalne jest to tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. w niektórych zapisach dat), mimo że 05 = 5 itp. Napiszemy zatem 05.01.2015 r. – piąty stycznia dwa tysiące piętnastego roku. Rzymski system zapisywania liczb W systemie rzymskim liczby wielocyfrowe tworzymy, zapisując różne znaki obok siebie. Zasady zapisywania liczb w systemie rzymskim: • gdy cyfry obok siebie są jednakowe lub występują w kolejności od największej do najmniejszej, to liczba jest sumą ich wartości, np. rzymski arabski (z rachunkiem) Zapis liczby III VI XVI 1+1+1 = 3 5+1 = 6 10+5+1 = 16 słowny trzy sześć szesnaście • gdy cyfra o mniejszej wartości stoi przed większą, to te dwie cyfry tworzą liczbę równą ich różnicy, np. rzymski arabski (z rachunkiem) Zapis liczby IV IX XIV 5 – 1 = 4 10 – 1 = 9 10+(5 – 1) = 10+4 = 14 słowny cztery dziewięć czternaście • obok siebie mogą występować dwie lub trzy jednakowe cyfry I, X, C, M, nie wolno pisać obok siebie znaków V, L, D. Rozwiąż zadania: Zad.1: Zapisz w systemie rzymskim liczbę 28. Zad.2: Zapisz cyframi arabskimi liczbę XIX. Słownik matematyczny ARYTMETYKA 15 Zapisywanie liczb słowami i ich odczytywanie Zapis liczby Zapis liczby arabski Słowny arabski s łowny 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 30 40 zero jeden dwa trzy cztery pięć sześć siedem osiem dziewięć dziesięć jedenaście dwanaście trzynaście czternaście piętnaście szesnaście siedemnaście osiemnaście dziewiętnaście dwadzieścia trzydzieści czterdzieści 50 pięćdziesiąt 60 sześćdziesiąt 70 siedemdziesiąt 80 osiemdziesiąt 90 dziewięćdziesiąt 100 sto 200 dwieście 300 trzysta 400 czterysta 500 pięćset 600 sześćset 700 siedemset 800 osiemset 900 dziewięćset 1000 jeden tysiąc 2000 dwa tysiące 5000 pięć tysięcy 10 000 dziesięć tysięcy 100 000 sto tysięcy 1 000 000 jeden milion 10 000 000 dziesięć milionów 100 000 000 sto milionów 1 000 000 000 miliard 16 Pozostałe liczby większe od 20, a mniejsze od miliarda, zapiszemy, korzystając z tabeli na poprzedniej stronie, np. arabski 21 34 95 103 119 156 190 211 547 806 960 1 005 2 390 15 011 309 000 2 500 003 13 006 000 99 000 000 405 000 600 Zapis liczby słowny dwadzieścia jeden trzydzieści cztery dziewięćdziesiąt pięć sto trzy sto dziewiętnaście sto pięćdziesiąt sześć sto dziewięćdziesiąt dwieście jedenaście pięćset czterdzieści siedem osiemset sześć dziewięćset sześćdziesiąt jeden tysiąc pięć dwa tysiące trzysta dziewięćdziesiąt piętnaście tysięcy jedenaście trzysta dziewięć tysięcy dwa miliony pięćset tysięcy trzy trzynaście milionów sześć tysięcy dziewięćdziesiąt dziewięć milionów czterysta pięć milionów sześćset Jeśli do zapisu liczby potrzebujemy dwóch lub więcej wyrazów z tabeli na poprzedniej stronie, każde słowo piszemy osobno. Słownik matematyczny ARYTMETYKA 17 Porównywanie liczb naturalnych Porównywanie liczb to ustalanie, czy jedna z dwóch liczb jest większa czy mniejsza od drugiej, czy też obie są takie same. Na razie porównujemy tylko liczby naturalne. Popatrz na ceny żelków. Które opakowanie jest tańsze? Mniejsza jest ta liczba, która oznacza niższą cenę (tańsze opakowanie). 5 zł 3 zł 3 zł 5 zł Liczba 3 jest mniejsza od liczby 5. Matematycy wymyślili symbol zastępujący zwrot „jest mniejsza od”: Znak wygląda jak dach przewróconego domu: Bogaty człowiek ma więcej pieniędzy – zwykle mieszka w domu. Biedny ma mniej pieniędzy – nie stać go na kupno domu. Większą liczbę zapisujemy „pod dachem” (w domu): Piszemy: 3 5. Czytamy: Liczba 3 jest mniejsza od liczby 5. Piszemy: 5 3. Czytamy: Liczba 5 jest większa od liczby 3.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Słownik matematyczny dla klas IV-VI szkoły podstawowej
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: