Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00243 013877 11051777 na godz. na dobę w sumie
Smarty. Szablony w aplikacjach PHP - książka
Smarty. Szablony w aplikacjach PHP - książka
Autor: , , Liczba stron: 296
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 83-246-0647-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> webmasterstwo >> php - programowanie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Wykorzystaj nowoczesne narzędzia w swoich projektach internetowych

Współczesne witryny WWW to nie tylko prezentacje podstawowych informacji o firmach. W sieci można znaleźć setki sklepów internetowych, portali informacyjnych i innych serwisów będących samodzielnymi przedsięwzięciami. Coraz częściej strony WWW wykorzystywane są również jako interfejs użytkownika dla aplikacji. Tak rozbudowane projekty internetowe są realizowane przez zespoły składające się z programistów odpowiedzialnych za 'zaplecze' serwisu i projektantów, których zadaniem jest opracowanie wyglądu witryny. W takich przypadkach niezbędny jest mechanizm pozwalający na oddzielenie treści i logiki stron WWW od ich prezentacji. Do tego celu stosowane są narzędzia umożliwiające skonstruowanie warstwy prezentacyjnej serwisu WWW w oparciu o szablony. PHP, jeden z najpopularniejszych języków programowania wykorzystywany do tworzenia witryn i aplikacji internetowych, oferuje mechanizm szablonów noszący nazwę Smarty.

Książka 'Smarty. Szablony w aplikacjach PHP' to kompletny przewodnik po tej technologii. Zawiera zasady działania szablonów Smarty oraz możliwości wykorzystania ich w projektach internetowych. Czytając ją, dowiesz się, jak zainstalować i skonfigurować Smarty, jak zbudowane są witryny oparte o ten system oraz jak kreować własne szablony. Poznasz oferowane przez Smarty funkcje, metody i modyfikatory, które będziesz mógł wykorzystać podczas budowy złożonych projektów. Przeczytasz o buforowaniu, poprawie wydajności aplikacji, rozszerzeniu możliwości Smarty za pomocą wtyczek i tworzeniu aplikacji wielojęzycznych.

Poznaj sposoby tworzenia profesjonalnych aplikacji sieciowych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

IDZ DO IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ SPIS TREœCI SPIS TREœCI KATALOG KSI¥¯EK KATALOG KSI¥¯EK KATALOG ONLINE KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG TWÓJ KOSZYK TWÓJ KOSZYK DODAJ DO KOSZYKA DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE O NOWOœCIACH O NOWOœCIACH ZAMÓW CENNIK ZAMÓW CENNIK CZYTELNIA CZYTELNIA FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE Wydawnictwo Helion ul. Koœciuszki 1c 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl Smarty. Szablony w aplikacjach PHP Autorzy: H. Hayder, J. P. Maia, L. Gheorge T³umaczenie: Rados³aw Meryk (rozdz. 1, 2, 4 – 11), Robert Polañski (rozdz. 3) ISBN: 83-246-0647-5 Tytu³ orygina³u: Smarty PHP Template Programming and Applications Format: B5, stron: 296 Wykorzystaj nowoczesne narzêdzia w swoich projektach internetowych (cid:129) Projektuj w³asne szablony (cid:129) Twórz aplikacje wielojêzyczne (cid:129) Popraw wydajnoœæ witryn internetowych Wspó³czesne witryny WWW to nie tylko prezentacje podstawowych informacji o firmach. W sieci mo¿na znaleŸæ setki sklepów internetowych, portali informacyjnych i innych serwisów bêd¹cych samodzielnymi przedsiêwziêciami. Coraz czêœciej strony WWW wykorzystywane s¹ równie¿ jako interfejs u¿ytkownika dla aplikacji. Tak rozbudowane projekty internetowe s¹ realizowane przez zespo³y sk³adaj¹ce siê z programistów odpowiedzialnych za „zaplecze” serwisu i projektantów, których zadaniem jest opracowanie wygl¹du witryny. W takich przypadkach niezbêdny jest mechanizm pozwalaj¹cy na oddzielenie treœci i logiki stron WWW od ich prezentacji. Do tego celu stosowane s¹ narzêdzia umo¿liwiaj¹ce skonstruowanie warstwy prezentacyjnej serwisu WWW w oparciu o szablony. PHP, jeden z najpopularniejszych jêzyków programowania wykorzystywany do tworzenia witryn i aplikacji internetowych, oferuje mechanizm szablonów nosz¹cy nazwê Smarty. Ksi¹¿ka „Smarty. Szablony w aplikacjach PHP” to kompletny przewodnik po tej technologii. Zawiera zasady dzia³ania szablonów Smarty oraz mo¿liwoœci wykorzystania ich w projektach internetowych. Czytaj¹c j¹, dowiesz siê, jak zainstalowaæ i skonfigurowaæ Smarty, jak zbudowane s¹ witryny oparte o ten system oraz jak kreowaæ w³asne szablony. Poznasz oferowane przez Smarty funkcje, metody i modyfikatory, które bêdziesz móg³ wykorzystaæ podczas budowy z³o¿onych projektów. Przeczytasz o buforowaniu, poprawie wydajnoœci aplikacji, rozszerzeniu mo¿liwoœci Smarty za pomoc¹ wtyczek i tworzeniu aplikacji wielojêzycznych. (cid:129) Instalacja i konfiguracja systemu Smarty (cid:129) Struktura witryny opartej na szablonach Smarty (cid:129) Narzêdzia do projektowania szablonów (cid:129) Tworzenie prostych szablonów (cid:129) Korzystanie z modyfikatorów w szablonach (cid:129) Funkcje w szablonach (cid:129) Wykrywanie i usuwanie b³êdów (cid:129) Buforowanie stron i optymalizacja wydajnoœci witryn (cid:129) Rozbudowywanie Smarty za pomoc¹ wtyczek Poznaj sposoby tworzenia profesjonalnych aplikacji sieciowych O autorach O recenzencie Przedmowa Rozdział 1. Wprowadzenie do Smarty Systemy szablonów Po co stosuje się systemy szablonów? Inteligencja technologii Smarty Alternatywy dla technologii Smarty Krótki przewodnik po procesie projektowania oprogramowania Praca w zespole — warstwy i podział obszarów zainteresowań Smarty — podstawowy system obsługi szablonów dla języka PHP Czy aplikacje z szablonami Smarty są szybkie? Czy szablony Smarty są bezpieczne? Główne własności technologii Smarty Modyfikatory zmiennych Funkcje szablonów Debugowanie Wtyczki Filtry Wnętrze systemu Smarty Instalacja i konfiguracja systemu Smarty Krok 1. Zdobycie systemu Smarty Krok 2. Konfigurowanie PHP w sposób umożliwiający odnalezienie bibliotek Smarty Alternatywa kroku 2. Korzystanie z bibliotek Smarty w sytuacji, kiedy nie mamy pełnego dostępu do systemu Krok 3. Konfiguracja Smarty w aplikacji Krok 4. Sprawdzenie poprawności instalacji Wersja rozwojowa systemu Smarty w repozytorium CVS Aktualizacja witryny korzystającej z szablonów Smarty Podsumowanie 11 13 15 19 19 20 21 22 23 24 26 26 27 28 28 29 29 29 30 31 32 32 33 34 35 35 35 37 37 Smarty. Szablony w aplikacjach PHP Rozdział 2. Architektura witryn Smarty Rozdział pojęć Co to jest „pojęcie”? Perspektywa rozwiązywania problemu Pojęcia przecinające Osoby biorące udział w tworzeniu i utrzymywaniu witryny WWW Rozpoczęcie projektu Smarty Struktura katalogów Zabezpieczenia projektu Smarty Warstwa dostępu do danych Warstwa reguł biznesu Warstwa prezentacji Wynik Podsumowanie Smarty dla projektantów Rozdział 3. Co projektanci wiedzieć powinni? Kłopoty programistów — częste scenariusze Role projektanta szablonu i programisty Definicje i pojęcia dla projektantów Pojęcie komponentów wielokrotnego użycia Podział na komponenty Jak tworzyć szablony pozbawione tabel? Podręczne, wbudowane znaczniki Wybór edytora dla projektowania szablonów Współpraca z innymi projektantami Podsumowanie Rozdział 4. Tworzenie szablonów Zagadnienia projektowe — od kodu HTML do TPL Wprowadzenie do zmiennych Smarty Przystępujemy do tworzenia szablonów Tablice nieasocjacyjne Tablice asocjacyjne Przekazywanie tablic do szablonów Smarty i wykonywanie na nich operacji Proste szablony Warunki logiczne Pętle Szablony w praktyce Kalendarz Raport z bazy danych Formularze do wprowadzania danych Biuletyn przesyłany pocztą elektroniczną Uruchamianie kodu PHP wewnątrz szablonów Podsumowanie 4 39 40 40 41 41 42 43 43 44 44 47 48 50 52 53 53 54 55 57 59 61 64 65 66 67 69 69 73 75 75 75 76 78 78 80 84 84 87 91 95 98 99 Spis treści Rozdział 5. Szablony zaawansowane Smarty od środka Etapy kompilacji Filtry wstępne i końcowe Czym są modyfikatory Smarty? Zaawansowane zastosowania technologii Smarty Arkusz ocen uczniów Galeria zdjęć Dostępne modyfikatory capitalize count_characters cat count_paragraphs count_sentences count_words date_format default escape indent lower upper nl2br regex_replace replace spacify string_format strip strip_tags truncate wordwrap Łączenie modyfikatorów Pliki konfiguracyjne Podsumowanie Rozdział 6. Funkcje Smarty 101 101 103 104 104 104 104 108 111 111 111 112 113 113 113 114 116 117 118 118 118 119 120 120 121 121 122 123 123 124 125 125 127 129 Typy funkcji Smarty Funkcje w praktyce 129 130 Operacja — wielokrotne wykorzystywanie elementów strony za pomocą funkcji include 132 133 Objaśnienie 133 135 137 138 140 143 144 146 Umieszczanie elementów dynamicznych Przekazywanie zmiennych do włączanych szablonów Zapisywanie zmiennych w plikach konfiguracyjnych Tworzenie sekcji pliku konfiguracyjnego dla każdej ze stron Obsługa list w szablonach Usuwanie nadmiarowych spacji z szablonów Obsługa kodu JavaScript w szablonach Przetwarzanie zagnieżdżonych tablic 5 Smarty. Szablony w aplikacjach PHP Cykliczne przetwarzanie listy wartości Przeciwdziałanie automatom spamowym indeksującym witryny WWW Funkcje obsługi formularzy Więcej funkcji obsługi formularzy Podsumowanie Rozdział 7. Debugowanie dla projektantów Debugowanie szablonów Smarty Błędy semantyczne Częste błędy w szablonach Smarty Inne często popełniane błędy w szablonach Smarty Konsola debugowania Podsumowanie Smarty dla programistów Rozdział 8. Wbudowane zmienne i metody systemu Smarty Wbudowane zmienne systemu Smarty $template_dir $compile_dir $config_dir $plugins_dir $debugging $error_reporting $debug_tpl $debugging_ctrl $compile_check $force_compile $caching $cache_dir $cache_lifetime $cache_modified_check $php_handling $security $secure_dir $security_settings $trusted_dir $left_delimiter $right_delimiter $request_vars_order $request_use_auto_globals $compile_id $use_sub_dirs $default_modifiers $default_resource_type $cache_handler_func 6 150 151 152 155 157 159 159 161 163 170 171 172 173 175 175 175 175 176 176 176 176 176 177 177 177 177 178 178 178 178 179 179 179 180 180 180 180 180 180 181 181 181 Spis treści $autoload_filters $config_overwrite $config_booleanize $config_read_hidden $config_fix_newlines $default_template_handler_func $compiler_file $compiler_class $config_class Podręczna tabela wbudowanych zmiennych systemu Smarty Wbudowane metody Smarty assign assign_by_ref Przykład — działanie metod assign i assign_by_ref append append_by_ref clear_assign register_function unregister_function register_object unregister_object register_block unregister_block register_compiler_function unregister_compiler_function register_modifier unregister_modifier register_resource unregister_resource register_prefilter unregister_prefilter register_postfilter unregister_postfiIter register_outputfilter unregister_outputfilter load_filter clear_cache clear_all_cache is_cached clear_all_assign clear_compiled_tpl template_exists get_template_vars get_config_vars trigger_error display 181 181 182 182 182 182 182 182 182 183 187 187 187 188 190 191 191 192 192 193 193 193 194 194 195 195 195 195 196 196 196 197 197 197 198 198 198 199 199 199 199 200 200 200 200 201 7 Smarty. Szablony w aplikacjach PHP fetch config_load get_registered_object clear_config Podsumowanie Rozdział 9. Buforowanie i wydajność Buforowanie w systemie Smarty Dynamiczne buforowanie części szablonów Czyszczenie bufora Zaawansowane możliwości buforowania Zastosowanie grup buforów Czyszczenie grup buforów Blokowanie buforowania Tworzenie własnej procedury obsługi buforowania Optymalizacja aplikacji Smarty Profilowanie kodu PHP Projektowanie witryn zapewniających skuteczne buforowanie Nagłówki Last-Modified i ETag Nagłówek Expires Nagłówek Cache-Control Narzędzie — ApacheBench (ab) Narzędzie — Xdebug Narzędzie — WinCacheGrind Podsumowanie Rozdział 10. Rozszerzanie systemu Smarty za pomocą wtyczek Wyszukiwanie i instalacja wtyczek Przydatne wtyczki Listy HTML Formatowanie rozmiaru pliku Podświetlanie słów kluczowych w stylu Google Pisanie własnych wtyczek Typy wtyczek Funkcje Modyfikatory Funkcje blokowe Funkcje kompilatora Filtry wstępne, końcowe i wynikowe Zasoby Wstawki Rejestracja wtyczek Przykładowa wtyczka — kalendarz Przykładowa wtyczka — automatyczne łącza Podsumowanie 8 201 201 201 202 202 203 204 206 206 208 209 209 210 214 220 221 222 223 225 225 226 227 228 229 231 232 232 232 234 236 239 240 240 241 241 241 241 241 242 243 245 248 250 Spis treści Rozdział 11. Filtry Filtry wstępne Filtry końcowe Filtry wynikowe Tworzenie filtrów Rejestracja filtru w fazie wykonywania aplikacji Ręczne załadowanie filtra Automatyczne ładowanie filtrów Filtr #1 — usuwanie komentarzy HTML Filtr #2 — mierzenie wydajności aplikacji Filtr #3 — kompresja wyniku za pomocą gzip Filtr #4 — wyróżnianie wyszukiwanych słów kluczowych Podsumowanie Rozdział 12. Tworzenie aplikacji wielojęzycznych Infrastruktura tłumaczenia — Gettext Konfiguracja rozszerzenia Gettext w PHP Prosty przykład w PHP Konfiguracja plików Gettext Zastosowanie rozszerzenia Gettext wraz z systemem Smarty Generowanie plików PO Zaawansowane własności pakietu Smarty Gettext Podsumowanie Skorowidz 251 251 252 252 252 253 254 255 256 259 262 263 266 267 268 268 269 270 273 276 280 282 283 9 Współczesne witryny WWW daleko wykraczają poza poziom prezentacji sumarycznych da- nych i informacji kontaktowych dla firm i projektów. Internet przeszedł ewolucję, w wyniku której większość współczesnych witryn to samodzielne przedsięwzięcia, a nie prezentacje firm. Co więcej, projektanci złożonych aplikacji zaczęli wykorzystywać witryny WWW jako interfejs dla swoich programów. Od ponad dziesięciu lat PHP jako najbardziej kompletny język programowania aplikacji WWW o otwartym kodzie jest jedną z najlepszych technologii tworzenia witryn w internecie. Wraz ze wzrostem złożoności aplikacji PHP pojawił się nowy problem — w jaki sposób oddzielić kod pisany przez programistów (PHP) od kodu pisanego przez projektantów witryn (HTML) lub, posługując się bardziej precyzyjnymi sformułowaniami, jak oddzielić treść od jej prezentacji. Technologię Smarty — system szablonów dla języka PHP — opracowano po to, by rozwiązać ten problem. Podstawowa rola systemu szablonów polega na znalezieniu sposobu oddzielenia prezentacji od treści przy niewielkiej interakcji pomiędzy programistami a projektantami. Jako przykład przeanalizujmy witrynę WWW o układzie pokazanym na rysunku 1.1. Smarty. Szablony w aplikacjach PHP Rysunek 1.1. Przykładowy układ witryny WWW Projektanci tworzą wizerunek witryny WWW, wprowadzając ilustracje, style tekstu, tabelki itp. Tworzą szablony pokazujące, w jaki sposób będzie prezentowana treść na stronie. Jedyną informacją, jakiej potrzebują projektanci, jest to, w jaki sposób powinna wyglądać witryna oraz czy treść powinna być zaprezentowana w postaci aktualności, opisu produktu, żartów itp. Z kolei programiści tworzą kod aplikacji, którego zadaniem jest przetwarzanie występujących w niej danych (reguły biznesowe). Nie interesuje ich to, jak witryna WWW wygląda (kolory, ilustracje, style tekstu) lub jaki jest układ treści na stronie. Programiści muszą jedynie prze- kazać treść do szablonów, posługując się nazwami zmiennych uzgodnionymi z projektantami. Z grubsza w ten sposób działa system szablonów. Oprócz tej podstawowej funkcji każdy system szablonów zawiera zbiór własności funkcjonalnych, które jeśli są dobrze udokumentowane, ułatwiają posługiwanie się systemem przez projektantów i programistów. Celem niniejszej książki jest pokazanie optymalnego sposobu wykorzystania wszystkich wła- sności technologii Smarty. Po co stosuje się systemy szablonów? Tworzenie witryny WWW przypomina tworzenie oprogramowania. Można przystąpić do pracy natychmiast — po prostu zacząć pisać kod, a wszystkie problemy rozwiązywać po drodze — w takim przypadku efekt końcowy będzie trudny do przewidzenia. Można też wyróżnić kom- ponenty projektu, podzielić je na warstwy i stworzyć witrynę WWW, biorąc je pod uwagę. Drugie z podejść określa się terminem oprogramowania o architekturze wielowarstwowej lub wielo- poziomowej. W przypadku prostych witryn WWW, składających się z zaledwie kilku linijek kodu PHP, można zastosować podejście pierwsze. Wystarczy utworzyć kilka tabel w bazie danych i napisać kod w PHP: utworzyć kilka banerów, wygenerować kilka tabelek i spróbować go uruchomić po każdym etapie. Ta metoda ma wielu zwolenników — jest szybka i łatwa. 20 Rozdział 1. (cid:129) Wprowadzenie do Smarty W przypadku bardziej złożonych projektów internetowych, takich jak portale, witryny e-com- merce, systemy ERP itp. również można zastosować pierwszą opcję, ale w większości przy- padków, przystępując od razu do kodowania, niewiele się osiągnie. Co więcej, biorąc pod uwagę fakt, że na rynku jest bardzo wiele projektów internetowych, nasza witryna WWW będzie miała szanse tylko wtedy, gdy będzie miała doskonały układ, odpowiedni do tworzonego projektu, oraz oczywiście stabilny kod, przetestowany we wszystkich możliwych sytuacjach. Dlatego wła- śnie osoby zajmujące się tworzeniem witryn WWW specjalizują się w tworzeniu doskonałego układu witryn WWW (projektanci) albo w ich oprogramowywaniu (programiści). Niezbyt często spotyka się dobrych programistów witryn WWW tworzących doskonałe projekty lub dobrych projektantów, którzy piszą dobry, wolny od błędów kod. Firmy programistyczne zajmujące się tworzeniem witryn WWW, zazwyczaj mają wydział projektowy i wydział programowania. Nad większością średnich i dużych projektów interne- towych pracują zarówno programiści, jak i projektanci. Programiści stosują bardzo różne sposoby kodowania aplikacji. Gdyby posługiwali się wyłącznie językiem PHP, bez szablonów, projektanci musieliby znać wszystkie sposoby tworzenia kodu stosowanego przez programistów, nazywania zmiennych itp. Z kolei programiści musieliby rozumieć szablony projektantów i generować kod PHP, który wyświetla kod HTML w miejscu, w którym życzą sobie tego projektanci. Rozważmy następujący przykład: for ( $col = 1; $col $i; $col++ ) { print tr td $procesid[$col] /td td $data[$col] /td td $value[$col] /td /tr ; } Jest to kod PHP wyświetlający w tabelce wartości trzech tablic. Nawet w przypadku tak pro- stego przykładu jak ten, który pokazano powyżej, trudno rozmieścić informacje na stronie WWW dokładnie tak, jak oczekiwano. W przypadku technologii Smarty kod PHP nie zawiera instrukcji print. Zamiast tego pro- gramista przekazałby te trzy tablice do projektanta poprzez przypisanie ich do szablonów Smarty. Dalej to już zmartwienie projektanta, który, nie przejmując się kodem PHP, musi za- dbać o to, by tabelka dobrze wyglądała na stronie. Jest to jedna z wielkich zalet technologii Smarty. W tej książce dowiemy się, w jaki sposób ją uzyskano. Inteligencja technologii Smarty Technologia Smarty umożliwia bardziej efektywną współpracę pomiędzy programistami, a pro- jektantami bez zagłębiania się jednych w szczegóły działalności drugich. Projektant tworzy szablony stron WWW i pobiera dane ze skryptów PHP utworzonych przez programistów. Programista przekazuje dane do szablonów, nie przejmując się generowaniem kodu HTML. Dzięki temu wszyscy są zadowoleni i bardziej wydajni, ponieważ robią to, w czym są dobrzy. 21 Smarty. Szablony w aplikacjach PHP Przeanalizujmy przypadek witryny e-commerce zajmującej się sprzedażą laptopów. W bazie danych i na stronie WWW powinny się znaleźć takie dane jak nazwa producenta, numer modelu, jego charakterystyka i cena. Dzięki zastosowaniu technologii Smarty praca projektanta, a także programisty, jest bardzo prosta. Najważniejsze zadania, które wykonują, wymieniono poniżej: Zadania programisty: ■ ■ ■ Odczytać dane z bazy danych za pomocą prostego zapytania. Sprawdzić poprawność danych i przetworzyć je, stosując reguły biznesowe. Jeśli jest taka potrzeba, zmodyfikować metody dostępu do danych oraz implementację reguł biznesowych bez ingerencji w pracę projektanta. Na przykład migracja systemu z bazy danych MySQL do PostgreSQL nie powinna wymagać od projektanta żadnych zmian. Zadania projektanta: ■ Utworzyć projekt HTML, który nie będzie miał wpływu na kod PHP tworzony przez programistę. Jedynym zadaniem projektanta jest rozmieszczenie elementów danych w miejscach uzgodnionych z programistą. ■ ■ Wprowadzać zmiany w projekcie bez konieczności konsultacji z programistą i niewymagające od niego wprowadzania zmian. Przestać się martwić o techniczne modyfikacje w witrynie, które burzą sposób, w jaki jest ona prezentowana użytkownikom. W pokazanym powyżej przykładzie można zauważyć, że zadania przydzielone osobom biorącym udział w projekcie dotyczą części, nad którymi te osoby pracują — prezentacji, reguł bizne- sowych i dostępu do danych. W dalszej części rozdziału przeanalizujemy proces tworzenia aplikacji (w tym również inter- netowych) z zastosowaniem architektury wielowarstwowej. Alternatywy dla technologii Smarty Dla większości osób, którym jest potrzebny system obsługi szablonów w PHP, Smarty jest naturalnym wyborem ze względu na jego popularność. Jak łatwo się domyślić, Smarty nie jest jedynym dostępnym na rynku mechanizmem obsługi szablonów dla języka PHP. Jest jednak mechanizmem najbardziej kompletnym i niezawodnym. Spośród wielu innych mechanizmów obsługi szablonów dla języka PHP warto wymienić na- stępujące: ■ ■ ■ PHP Savant: http://phpsavant.com/yawiki/, PHPlib: http://phplib.sourceforge.net/, Yats: http://yats.sourceforge.net/, 22 Rozdział 1. (cid:129) Wprowadzenie do Smarty ■ ■ ■ ■ FastTemplate: http://www.thewebmasters.net/php/FastTemplate.phtml, SimpleTemplate: http://simplet.sourceforge.net/, Yapter: http://yapter.sourceforge.net/, patTemplate: http://www.php-tools.de/site.php?file=/patTemplate/overview.xml. Większość z wymienionych systemów obsługi szablonów ma przewagę nad technologią Smarty polegającą głównie na większej szybkości działania i łatwości korzystania. Wynika to z faktu, iż systemy te nie są tak złożone jak Smarty. Smarty ma jednak znacznie więcej własności od większości systemów konkurencji, a przy odpowiedniej konfiguracji zapewnia przyzwoitą szybkość działania. Moim zdaniem prawdziwą konkurencją dla technologii Smarty jest PHP Savant, który jest łatwym w użyciu obiektowym systemem obsługi szablonów dla języka PHP o rozbudowanych możliwościach. System Savant ma wiele własności technologii Smarty. Jest jednak jedna duża różnica pomiędzy systemem Smarty i Savant, którą w zależności od punktu widzenia można postrzegać jako wielką zaletę lub wielką wadę systemu Savant. Różnica ta polega na tym, że szablony w systemie Savant są napisane w PHP, a nie w innym języku, tak jak w przypadku technologii Smarty. Własność tę można uznać za: ■ ■ Zaletę systemu Savant — projektanci pracują z PHP jako językiem szablonów. Nie muszą uczyć się innych języków. Wadę systemu Savant i wielką zaletę systemu Smarty jeśli chodzi o bezpieczeństwo. W systemie Savant szablony nie są kompilowane do PHP, ponieważ same są plikami PHP. Dzięki temu projektanci mają dostęp do pełnych możliwości języka PHP. Jeśli nie ufamy projektantowi, zastosowanie systemu Savant nie wchodzi w rachubę. W takim przypadku lepiej stosować technologię Smarty. W większości przypadków ufanie projektantom w zakresie udzielenia im dostępu do systemu, w którym działają strony WWW, jest ryzykowne, dlatego Smarty jest w dalszym ciągu najlepszym systemem obsługi szablonów dla języka PHP. System Savant jest przyjemny, jednak jest niemal całkowicie pozbawiony mechanizmów bezpieczeństwa. Z kolei inne systemy obsługi szablonów mają tylko niewielki zbiór własności funkcjonalnych dostępnych w systemie Smarty. Proces tworzenia witryny internetowej obejmuje kilka czynności, które w różnych projektach mogą być różne, choć w większości przypadków są do siebie podobne. Najpierw trzeba określić potrzeby klienta, dla którego tworzymy bazę danych. Potrzeby te należy później uzgodnić. Można to zrobić ustnie, ale znacznie lepiej sporządzić odpowiedni doku- ment. W takim dokumencie powinien znaleźć się opis planowanych własności funkcjonalnych 23 Smarty. Szablony w aplikacjach PHP oprogramowania, a także definicje tabel bazy danych wraz z opisem poszczególnych kolumn. Po uzgodnieniu tego dokumentu z klientem oraz ewentualnym wprowadzeniu zmian można przystąpić do właściwego procesu tworzenia witryny internetowej. Jeśli piszemy aplikację sami dla siebie, nie musimy sporządzać wspomnianego wyżej doku- mentu. W pozostałych przypadkach gorąco zalecam, aby to zrobić. W jednym z moich pierw- szych projektów zaniedbałem etap jego tworzenia, co spowodowało, że projekt zakończył się całkowitym fiaskiem. Klient chciał coraz więcej funkcji, za które nie chciał płacić, a gdyby istniał dokument, nie miałby innego wyjścia. Następna czynność polega na utworzeniu i zaprezentowaniu klientowi kilku ekranów. To za- danie należy do projektanta. Powinien on wspólnie z klientem opracować układ witryny, który spodoba się klientowi. Po uzgodnieniu projektu rozpoczyna się właściwy proces tworzenia witryny WWW. Po zakończeniu projektu, klient ma pewien czas na testowanie, w którym wpro- wadza się kilka modyfikacji i usuwa znalezione błędy. Na tym projekt się kończy. Wszystko wygląda pięknie w teorii, jednak w rzeczywistości programiści posługują się takimi językami jak PHP i SQL, natomiast projektanci — HTML i CSS. W związku z tym pomiędzy nimi często występują różnice. Praca w zespole — warstwy i podział obszarów zainteresowań W przypadku, gdy istnieje zagrożenie niepowodzeniem interakcji pomiędzy ludźmi, trzeba jak najbardziej rozdzielić ich zadania. Można to zrobić, stosując architekturę wielowarstwową oprogramowania. Najczęściej spotyka się architekturę trójwarstwową. Należą do niej następujące warstwy: ■ ■ ■ warstwa prezentacji, warstwa reguł biznesu, warstwa dostępu do danych. Rozdzielenie tych warstw na etapie projektowania aplikacji pozwala na osiągnięcie szybkiego tempa tworzenia aplikacji przy zachowaniu łatwości zarządzania projektem. Interakcje pomiędzy warstwami w architekturze trójwarstwowej pokazano na rysunku 1.2. Na samym dole, w warstwie dostępu do danych, znajdują się dane, które chcemy zaprezen- tować użytkownikom, oraz sposoby ich uzyskiwania. Warstwa dostępu do danych może się składać z następujących elementów: 24 Rozdział 1. (cid:129) Wprowadzenie do Smarty Rysunek 1.2. Trójwarstwowa architektura aplikacji ■ ■ ■ bazy danych (MySQL, PostgreSQL, MSSQL itp.) oraz języka SQL służącego do wydobywania danych z bazy danych, plików, w których są zapisane dane i funkcji w PHP (lub innych językach), które przetwarzają te pliki, oprogramowania do zbierania danych (na przykład programu obsługi termometru podłączonego do portu równoległego). Teraz, kiedy pobraliśmy dane, możemy je przetworzyć w celu uzyskania wyników do wyświe- tlenia. Przetwarzanie danych i sprawdzanie ich poprawności odbywa się w warstwie reguł biznesu, która może zawierać następujące elementy: ■ ■ ■ mechanizmy sprawdzania poprawności danych na podstawie obowiązujących reguł (na przykład wyświetlanie tylko tych towarów, które są w magazynie), przetwarzanie danych zgodnie z obowiązującymi regułami (na przykład rabaty, wyprzedaże itp.), funkcje i formuły służące do obliczania takich danych, jak koszty wysyłki itp. Warstwa prezentacji to miejsce, w którym definiuje się układ strony WWW — sposób wy- świetlania danych z warstwy reguł biznesu na stronie WWW. Wykonuje się to za pomocą na- stępujących mechanizmów: ■ ■ ■ szablonów stron WWW, arkuszy stylów CSS, ilustracji, banerów i menu. Bez mechanizmu obsługi szablonów w warstwie prezentacji znalazłby się kod HTML i PHP tworzący układ strony — byłby to zarówno czysty HTML, jak HTML generowany za pomocą kodu PHP. W takim przypadku nie można mówić o dwóch oddzielnych warstwach: prezentacji i reguł biznesu. W związku z tym, w przypadku złożonych projektów programistycznych współpraca projektantów z programistami byłaby bardzo trudna. W tej sytuacji z pomocą przychodzi technologia Smarty. 25 Smarty. Szablony w aplikacjach PHP Teraz, kiedy zdecydowaliśmy, że ułatwimy sobie życie dzięki zastosowaniu wielowarstwowej architektury naszej witryny WWW, przyjrzymy się temu, co można osiągnąć za pomocą tech- nologii Smarty, a także temu, czego osiągnąć nie można. Smarty nie służy do oddzielania kodu HTML od PHP. Podstawowym celem tej technologii jest natomiast oddzielenie logiki aplikacji od logiki jej prezentacji. Gdyby celem technologii Smarty było rozdzielenie kodu PHP od HTML, warstwa prezentacji nie zawierałaby żadnej logiki. Szablony Smarty mogą jednak zawierać logikę, o ile wykorzystuje się ją wyłącznie do celów prezentacji. Choć może to wyglądać na złamanie sztywnych reguł separacji pomiędzy warstwami i zadaniami, są ku temu ważne powody praktyczne. Przeanalizujmy prosty przykład witryny e-commerce z produktami wyświetlanymi w czterech kolumnach: ■ Bez technologii Smarty: jeśli w warstwie prezentacji nie ma zaszytej logiki, wyświetlenie produktów w czterech tablicach wymaga modyfikacji kodu reguł biznesu. ■ Z technologią Smarty: dzięki logice zaszytej w szablonach programista jedynie przekazuje produkty do szablonów w postaci pojedynczej tablicy, a projektant rozmieszcza produkty na stronie tak, jak chce. Szablony Smarty zapewniają interfejs niemal do wszystkich elementów PHP, a zatem można włączać kod PHP w szablonach. Zaleca się jednak, aby kod PHP był umieszczany przede wszystkim w warstwie reguł biznesu. Na szczęście logika stosowana w szablonach Smarty jest, ogólnie rzecz biorąc, znacznie prostsza niż w skryptach PHP. Dzięki temu projektanci nie muszą wcielać się w rolę programistów tylko po to, by stworzyć logikę prezentacji w pro- jektach Smarty. Czy aplikacje z szablonami Smarty są szybkie? Systemy obsługi szablonów wprowadzają dodatkowy poziom przetwarzania do aplikacji, a zatem można przypuszczać, że aplikacje, w których zastosowano technologię Smarty, będą działały wolniej od ich odpowiedników napisanych w czystym kodzie PHP. Ogólnie rzecz biorąc, we- wnątrz języka skryptowego (PHP) stosuje się nowy język pseudoskryptowy (znaczniki mecha- nizmu obsługi szablonów). Technologia Smarty jest niezwykle szybka dzięki tzw. kompilacji szablonów. Oznacza to, że szablony są odczytywane, na ich podstawie są tworzone skrypty PHP i dołączane do aplikacji. W ten sposób powstaje jeden skrypt PHP, który po skompilowaniu przez mechanizm obsługi PHP działa dość szybko. Siła tego procesu polega na tym, że szablony są przetwarzane tylko 26 Rozdział 1. (cid:129) Wprowadzenie do Smarty raz przez mechanizm Smarty, a ponownej kompilacji podlegają jedynie te szablony, które zo- staną zmodyfikowane. System Smarty wykonuje to automatycznie. W efekcie mechanizm PHP tworzy szybko działającą aplikację, a dodatkowe koszty związane z zastosowaniem technologii Smarty są nikłe. Dodatkowo dobrą wiadomością dla osób szczególnie zatroskanych wydajnością witryny jest fakt, iż system Smarty posiada wbudowaną obsługę buforowania, która jeszcze bardziej przy- spiesza aplikację. W szczególności dotyczy to witryn WWW z zawartością, która nie zmienia się zbyt często. W buforze można umieścić całą zawartość witryny WWW bądź tylko jej część i określić czas, przez jaki system Smarty będzie utrzymywał zawartość strony w buforze. Proces ten omówimy bardziej szczegółowo w rozdziale 9. Ponieważ w wyniku kompilacji szablonów Smarty powstają skrypty PHP, nie ma powodu, by zaniechać stosowania technologii buforowania skryptów PHP takich jak PHP Accelerator lub Zend Cache. Mechanizmy PHP Accelerator oraz Zend Cache bez problemu obsługują wyniki działania systemu Smarty i bardzo dobrze buforują skrypty PHP generowane przez Smarty. Z tego po- wodu, jeśli wydajność aplikacji jest dla nas priorytetowa, powinniśmy zastosować jedno z wy- mienionych rozwiązań buforowania w połączeniu z wbudowanym mechanizmem buforowania systemu Smarty. Czy szablony Smarty są bezpieczne? A zatem doszliśmy do wniosku, że technologia Smarty jest szybka. Warto się jeszcze przekonać, czy jest bezpieczna. Moim zdaniem bezpieczeństwo witryny WWW jest najważniejszą cechą każdej witryny internetowej. Ogólnie rzecz biorąc, zastosowanie technologii Smarty nie zmienia poziomu bezpieczeństwa aplikacji PHP. Oznacza to, że zastosowanie szablonów Smarty nie zmniejsza poziomu bezpie- czeństwa aplikacji. Co więcej niektóre własności szablonów Smarty zwiększają poziom bez- pieczeństwa aplikacji. Kiedy zespół składający się z projektantów i programistów tworzy aplikację bez użycia tech- nologii Smarty, projektanci mają dostęp do aplikacji i mogą modyfikować wszystkie skrypty PHP. Nie jest to sytuacja dobra z punktu widzenia bezpieczeństwa, ponieważ projektant o złych zamiarach, mając do dyspozycji wszystkie możliwości języka PHP, łatwo może naruszyć bez- pieczeństwo witryny. Szablony Smarty mają wbudowane własności zabezpieczeń obsługujące sytuacje, w których szablony edytują osoby, którym nie można ufać. W przypadku zastosowania tych mechanizmów projektanci, którzy modyfikują szablony za pośrednictwem niezabezpieczonych połączeń (na przykład FTP), nie mogą uzyskać dostępu do systemu. 27 Smarty. Szablony w aplikacjach PHP Wykorzystując własności zabezpieczeń systemu Smarty, można: ■ ■ zezwalać bądź zabraniać używania kodu PHP w szablonach, zezwalać na wykorzystanie tylko podzbioru funkcji PHP jako modyfikatorów zmiennych, definiować foldery, z których można włączać szablony, definiować foldery, z których szablony mogą pobierać lokalne pliki. ■ ■ Gorąco zachęcam do tego, aby podczas projektowania zawsze pamiętać o bezpieczeństwie. Zastanówmy się, co by się stało, gdyby aplikacja wykorzystywała bazę danych informacji doty- czących kart kredytowych, a projektant włączyłby na stronie WWW niezabezpieczony kod PHP? Dla naszej firmy oznaczałoby to katastrofę. System Smarty oferuje narzędzia do optymalizacji pracy zarówno projektantom, jak i progra- mistom. Podczas lektury tej książki poznamy wszystkie te doskonałe własności, co pozwoli nam się przekonać, jak doskonałym narzędziem jest Smarty. Spróbujmy dokonać przeglądu niektórych spośród tych własności i przeanalizować powody, dla których należy je wykorzystywać, oraz te, dla których lepiej z nich zrezygnować. Modyfikatory zmiennych Podczas wyświetlania zawartości w witrynie WWW niektóre jej fragmenty mogą się zmieniać w zależności od czasu przeglądania witryny oraz tego, skąd pochodzi odwiedzający. Na przykład, w niektórych sytuacjach chcemy wyświetlać daty w różnych formatach. Jeśli wykorzystamy technologię Smarty, zastosowanie różnych formatów wyświetlania daty nie wymaga interwencji programisty. Wystarczy, jeśli programista przekaże do szablonu datę za pomocą odpowiedniej zmiennej, a projektant będzie mógł ją sformatować tak, jak chce. Projektant może również wyświetlić zmienną wielkimi bądź małymi literami, obciąć blok tekstu, wprowadzić spacje pomiędzy znakami itp. Stosując system Smarty, wszystko to można uzyskać na etapie wyświetlania strony. Rozważmy sytuację, w której chcielibyśmy wyświetlić nazwę kategorii produktów w postaci niewielkiego tytułu pisanego wielkimi literami ze spacjami pomiędzy znakami (na przykład P O J A Z D Y). W bazie danych we właściwej kolumnie jest słowo pojazdy. W przypadku użycia technologii Smarty nie trzeba prosić programisty o zmianę tej nazwy na P O J A Z D Y. Po przekazaniu zmiennej do szablonu można ją sformatować za pomocą modyfikatorów zmien- nych w fazie wyświetlania. Co więcej, późniejsza modyfikacja sposobu wyświetlania kategorii produktów (na przykład do postaci Pojazdy), również nie wymaga interwencji programisty. Więcej informacji na temat modyfikatorów zmiennych można znaleźć w rozdziale 5. 28 Rozdział 1. (cid:129) Wprowadzenie do Smarty Funkcje szablonów Analizując składnię szablonów Smarty, odkryjemy inny doskonały element — funkcje szablonów. Rozważmy przypadek projektowania rozbudowanego formularza z wieloma rozwijanymi menu HTML. Stary sposób polega na napisaniu znaczników dla każdego menu rozwijanego. W przy- padku zastosowania technologii Smarty wystarczy napisać funkcję dla rozwijanych menu i wy- wołać ją za każdym razem, kiedy chcemy wyświetlić menu. Jest to sposób prostszy i szybszy. To był tylko nieskomplikowany przykład, jednak dzięki pisaniu funkcji wyświetlających za- wartość w sposób, który często powtarza się na stronie, można zaoszczędzić dużo czasu. Więcej informacji na temat funkcji szablonów można znaleźć w rozdziale 6. Debugowanie Na każdym etapie tworzenia aplikacji, programiści i projektanci muszą wykonać debugowanie po to, by w łatwy sposób poprawić swoją pracę. Zastanówmy się, ile czasu możemy stracić, jeśli popełnimy literówkę w nazwie zmiennej i nie dysponujemy narzędziami do debugowania. Z mojego doświadczenia w pracy w charakterze programisty wynika, że jest to najgorszy scenariusz. Jeszcze gorszy od sytuacji, w której po- pełnia się błędy w algorytmie. Chociaż funkcja debugowania w czystym PHP jest dostępna, system Smarty jest wyposażony w konsolę debugowania umożliwiającą poprawianie błędów związanych z szablonami Smarty. Jest to bardzo rozbudowane narzędzie, które dostarcza informacji o wszystkich włączonych szablonach, przypisanych zmiennych oraz zmiennych pliku konfiguracyjnego dla bieżącego szablonu. Dzięki zastosowaniu technologii Smarty można zmodyfikować format konsoli debugowania. Pozwala to na wyróżnienie elementów, które w debugowaniu są ważne. Co więcej, korzystając z funkcji Smarty w szablonie, można zrzucić zawartość konsoli debugowania na stronę. Po- nieważ jednak funkcje Smarty wykonują się w fazie działania aplikacji, można zobaczyć jedynie użyte zmienne, a nie włączone szablony. Więcej informacji na temat debugowania w systemie Smarty można znaleźć w rozdziale 7. Wtyczki Jedną z najistotniejszych własności dla firmy zajmującej się tworzeniem oprogramowania jest możliwość wielokrotnego wykorzystywania kodu. W ten sposób można zaoszczędzić czas i pie- niądze. Tworząc nowe projekty zawierające własności funkcjonalne związane z projektami tworzonymi wcześniej, można wykorzystać kod z poprzednich projektów. Własność ta jest jednym z czynników, które powodują, że przedsiębiorstwa programistyczne przynoszą zyski. 29 Smarty. Szablony w aplikacjach PHP Wykorzystywanie kodu z innych aplikacji za pomocą techniki kopiowania i wklejania wymaga modyfikowania zmiennych, nazw funkcji, testowania oraz uważnej integracji z nową aplikacją, ale jest to sposób szybszy w porównaniu z pisaniem kodu od początku. Jest jednak lepsza metoda wielokrotnego wykorzystywania kodu — wtyczki (ang. plug-ins). Podczas tworzenia witryny warto wyodrębnić własności, które można wykorzystać wielokrot- nie nawet w tym samym projekcie i utworzyć z nich wtyczki. W ten sposób, po utworzeniu kilku witryn, będziemy dysponowali zbiorem dobrze działających wtyczek, które można włą- czać do nowych projektów bez żadnych modyfikacji. To oczywiście pozwala na zaoszczędze- nie mnóstwa czasu i pracy. Aby można było skorzystać z tego sposobu, oprogramowanie wy- korzystywane do tworzenia projektu musi obsługiwać wtyczki. System Smarty posiada architekturę wtyczek, którą można wykorzystać w celu dostosowania systemu do indywidualnych potrzeb. W systemie Smarty można napisać wtyczki dla funkcji, funkcji kompilatora, funkcji blokowych, modyfikatorów, zasobów, operacji wstawiania, a także filtrów wstępnych, końcowych i wynikowych. Wiele programów wykorzystujących architekturę wtyczek ładuje wszystkie wtyczki przed kompilacją. Nie zawsze jest to złe, jednak projektanci systemu Smarty pamiętali o wydajności i zaprojektowali system w ten sposób, że wtyczki ładują się dopiero wtedy, gdy są wywoływane w szablonie. Co więcej, wtyczka raz wywołana w szablonie ładuje się w nim tylko raz. Nawet wtedy, gdy większa liczba egzemplarzy szablonu Smarty żąda tej samej wtyczki. Na przykład w aplikacji e-commerce można utworzyć wtyczkę dla własności koszyka na zakupy lub filtrów konwersji waluty. Można je później wykorzystać w innych projektach e-commerce. Choć nie musimy pisać kodu jeszcze raz, możemy uzyskać za niego podobną zapłatę. Więcej informacji na temat wtyczek można znaleźć w rozdziale 10. Filtry Zdyscyplinowani projektanci piszą wiele komentarzy w swoich szablonach, co powoduje, że pliki wynikowe po kompilacji mają dużą objętość. Twórcy systemu Smarty pomyśleli o tym i stworzyli zbiór filtrów pozwalających na rozwiązanie tego problemu. W systemie Smarty są dostępne filtry wstępne (ang. prefilters) — są to funkcje PHP, które przetwarzają szablony Smarty przed ich skompilowaniem. Dzięki filtrom wstępnym można zmodyfikować w szablonach dowolne elementy jeszcze przed kompilacją szablonu. Na przykład, stosując filtry wstępne, można z łatwością usunąć z szablonu wszystkie komentarze. Jeśli jednak chcemy wprowadzić jakieś komentarze do skompilowanych szablonów, możemy to zrobić, stosując filtry końcowe (ang. postfilters). Filtry końcowe w systemie Smarty to funkcje PHP, które przetwarzają szablony Smarty po ich skompilowaniu. 30 Rozdział 1. (cid:129) Wprowadzenie do Smarty Zawartość szablonów można również filtrować za pomocą filtrów wynikowych (ang. output filters) — funkcji PHP służących do filtrowania wyniku szablonu w czasie jego działania. Dzięki temu mechanizmowi można na przykład, zastąpić zakazane słowa znakiem *, ukryć adresy e-mail itp. Dzięki rozbudowanym filtrom programista ma pełną kontrolę nad szablonami. Więcej informacji na temat filtrów wstępnych, końcowych i wynikowych można znaleźć w rozdziale 11. Z punktu widzenia projektantów Smarty jest nowym, prostym systemem skryptowym o roz- budowanych możliwościach, który można używać razem z HTML w celu usprawnienia pracy z programistami. Nowy język skryptowy, który system Smarty udostępnia projektantom, za- pewnia sposoby ułatwienia ich pracy. Dobrą ilustracją do wcześniejszego zdania jest następujący fragment kodu: select name= Employee {HTML_options options=$names} /select Pierwszy i ostatni wiersz jest napisany w języku HTML, natomiast wiersz środkowy to Smarty. Jego działanie polega na wybraniu wierszy z wartościami z tablicy $names otrzymanej od pro- gramisty. Dzięki temu projektant musi jedynie poprosić programistę, aby ten przekazał na- zwiska pracowników w tablicy $names (minimum interakcji). Zamiast wielokrotnego pisania znaczników option /option projektant wykorzystuje funkcję Smarty, która upraszcza jego pracę. Zamiast umieszczania kodu pokazanego w powyższym przykładzie w pliku HTML projektant umieszcza go w pliku z rozszerzeniem .tpl i przekazuje programiście pełną nazwę pliku z sza- blonem (.tpl). Jedną z części tej książki zatytułowano „Smarty dla projektantów”. Projektanci nauczą się z niej języka skryptowego wraz z przydatnymi przykładami, wskazówkami i sztuczkami za- czerpniętymi z doświadczeń autora. Z punktu widzenia programisty Smarty jest rozbudowaną klasą PHP zawierającą zmienne i metody. Nazwa klasy to Smarty, a zatem w celu przypisania zmiennej obiektu klasy Smarty programista musi napisać następujący kod: $smarty = new Smarty; 31 Smarty. Szablony w aplikacjach PHP Klasa Smarty zapewnia programistom lepszy sposób interakcji z projektantami. Załóżmy, na przykład, że projektant poprosił o nazwiska wszystkich pracowników w zmiennej $names. Po wydobyciu nazwisk z bazy danych w postaci tablicy, programista przekazuje ją do projektanta. Można to zrobić, wpisując następujący kod: $smarty- assign( names , $names_array); Dla programistów jedną z największych zalet technologii Smarty jest brak konieczności umiesz- czania kodu HTML w skryptach PHP. Kod HTML znajduje się w plikach .tpl, które są wy- świetlane za pomocą metod klasy Smarty: $smarty- display( index.tpl ); Drugą część tej książki zatytułowano Smarty dla programistów. Po jej przestudiowaniu pro- gramiści zapoznają się z klasą Smarty oraz najlepszymi sposobami jej wykorzystywania. System Smarty jest rozprowadzany zgodnie z licencją GNU Lesser General Public License, która stanowi kontynuację licencji GNU Library General Public License. Różnica pomiędzy nową licencją Lesser GPL i starą Library GPL polega na tym, że programy z licencją Lesser GPL są w mniejszym stopniu chronione. Oznacza to, że biblioteki rozprowadzane zgodnie z tą licencją są darmowe i można je wykorzystać do tworzenia oprogramowania komercyjnego. Stara licencja Library GPL pozwala na wykorzystywanie oprogramowania rozprowadzanego na jej prawach wyłącznie do tworzenia darmowego oprogramowania. Istotne jest to, że Smarty jest narzędziem darmowym, które można wykorzystać do tworzenia oprogramowania komercyjnego bez konieczności wnoszenia opłat. Czytelnicy, którzy chcą się przekonać, czy postępują w 100 zgodnie z prawem, powinni prze- czytać całą licencję Lesser GPL dostępną pod adresem http://www.gnu.org/copyleft/lesser.html. Krok 1. Zdobycie systemu Smarty Najnowszą stabilną wersję kodu źródłowego systemu Smarty można pobrać z witryny WWW systemu Smarty pod adresem http://smarty.php.net/download.php. Zawsze należy pamiętać, aby pobrać najnowszą wersję systemu, ponieważ zawiera ona poprawki błędów wszystkich wersji wcześniejszych. Ściśle rzecz biorąc, Smarty jest biblioteką PHP, a jej wymagania są bardzo proste: serwer WWW z obsługą PHP w wersji 4.0.6 lub nowszej. Jako serwer WWW można wykorzystać Apache, ze względu na jego popularność, ale nie jest to jedyny możliwy wybór. Instrukcja insta- lacji serwera Apache jest dostępna pod adresem http://www.apache.org. 32 Rozdział 1. (cid:129) Wprowadzenie do Smarty Po pobraniu systemu Smarty z serwera i rozpakowaniu archiwum tworzy się folder z dystry- bucją systemu Smarty. W głównym folderze dystrybucji znajduje się folder libs zawierający następujące pliki i foldery: ■ ■ ■ ■ ■ ■ smarty.class.php, smarty_Compiler.c1ass.php, config_File.class.php, debug.tpl, internals, p1ug-ins. Wszystkie te pliki są wymagane do działania aplikacji Smarty. Skryptów PHP nie należy mo- dyfikować. Krok 2. Konfigurowanie PHP w sposób umożliwiający odnalezienie bibliotek Smarty Metoda instalacji systemu Smarty jest prosta — należy dodać folder libs do ścieżki include w pliku php.ini. W systemie Windows Oto bardzo prosta, a jednocześnie skuteczna metoda konfiguracji bibliotek Smarty: najpierw należy utworzyć folder, na przykład mycode w głównym katalogu dokumentów instalacji serwera Apache. Następnie trzeba skopiować folder libs z dystrybucji Smarty do folderu mycode (na przy- kład c:apachehtdocsmycodelibs). Po wykonaniu tej czynności, należy wyedytować plik php.ini i wprowadzić do niego zapis include_path = .;c:apachehtdocsmycodelibs , gdzie c:apachehtdocsmycodelibs reprezentuje lokalizację folderu libs. W systemie Linux Załóżmy, że dystrybucję Smarty pobraną z internetu rozpakowaliśmy w katalogu /usr/local/Smarty. Należy wyedytować plik php.ini i wprowadzić doń zapis include_path = .:/usr/local/ Smarty/libs . To wszystko. Aby uniknąć edycji pliku php.ini, można również skopiować folder libs do dowolnej lokalizacji w ramach ścieżki include_path ustawionej w tym pliku. Jest to najłatwiejszy sposób instalacji bibliotek Smarty. W każdym skrypcie PHP, który ma ko- rzystać z szablonów Smarty, należy załadować skrypt Smarty.class.php. Zatem jeżeli plik ten znajduje się w folderze ścieżki include języka PHP, utworzenie egzemplarza klasy Smarty wymaga wprowadzenia następującego kodu: 33 Smarty. Szablony w aplikacjach PHP ?php require( Smarty.class.php ); $smarty = new smarty; ? Po skonfigurowaniu środowiska należy zmienić uprawnienia do folderu templates_c znajdują- cego się w ścieżce skryptów. Oznacza to, że folder, w którym znajduje się kod, oraz templates_c muszą być zapisane w tym samym katalogu. Wykorzystując FTP, można zmienić uprawnienia do folderu templates_c na 777 (rwxrwxrwx). Operację tę można wykonać za pomocą następującego polecenia powłoki: chmod -R 0777 templates_c Alternatywa kroku 2. Korzystanie z bibliotek Smarty w sytuacji, kiedy nie mamy pełnego dostępu do systemu Jeśli nie mamy uprawnień do modyfikacji pliku php.ini lub skopiowania katalogu libs biblio- teki Smarty do jednego z folderów w ramach ścieżki include_path, w dalszym ciągu możemy używać biblioteki Smarty. W tym celu wystarczy umieścić katalog libs w katalogu, w którym znajdują się skrypty wykorzystujące szablony Smarty. System Smarty korzysta ze stałej PHP o nazwie SMARTY_DIR, której nie trzeba ustawiać w przy- padku korzystania z pierwszego sposobu instalacji polegającego na edycji pliku php.ini. Można jednak ręcznie ustawić stałą SMARTY_DIR w taki sposób, aby wskazywała na ten sam katalog, w którym znajduje się katalog libs. ■ W systemie Windows: ?php define( SMARTY_DIR , C:apachehtdocsmycodelibs’); require(SMARTY_DIR . Smarty.class.php ); $smarty = new Smarty; ? ■ W systemie Linux: ?php define( SMARTY_DIR , /usr/local/smarty/libs ); require(SMARTY_DIR . Smarty.class.php ); $smarty = new Smarty; ? W związku z wieloma możliwościami korzystania z technologii Smarty w niniejszej książce przyjęto założenie, że folder libs skopiowano z głównego katalogu dystrybucji systemu Smarty do folderu mycode w obrębie głównego katalogu dokumentów systemu Apache i dodano tę lokalizację do pliku php.ini. W przypadku sys- temu Linux dodatkowo założono, że uprawnienia do folderu templates_c ustawiono na 777 (rwxrwxrwx). 34 Rozdział 1. (cid:129) Wprowadzenie do Smarty Krok 3. Konfiguracja Smarty w aplikacji Kiedy już mamy pewność, że system odnajdzie plik Smarty.class.php, powinniśmy skonfigurować foldery wykorzystywane w aplikacji. Każda aplikacja korzystająca z szablonów Smarty wymaga czterech folderów, które domyślnie mają nazwy templates, templates_c, configs oraz cache. Każdy z tych folderów definiuje się za pomocą właściwości klasy Smarty: $template_dir, $com- pile_dir, $config_dir i $cache_dir. Każda aplikacja Smarty powinna używać własnych folderów. W systemie Linux biblioteka Smarty wymaga uprawnień zapisu do katalogów $compile_dir i $cache_dir, a zatem trzeba ustawić takie uprawnienia dla użytkowników serwera WWW. Należy otworzyć plik httpd.conf (plik konfiguracyjny serwera Apache) i odczytać z niego użytkownika i grupę wykorzystywaną do uruchomienia serwera. Zazwyczaj wykorzystuje się użytkownika i grupę nobody, zatem podobnie zrobię w moim przykładzie. Załóżmy, że główny katalog dokumentów serwera WWW to /www/htdocs. Aby udzielić uprawnień do zapisu użytkownikowi nobody, trzeba ustawić uprawnienia do plików /www/htdocs/templates_c i /www/htdocs/cache. chown nobody:nobody /www/htdocs/templates_c chown nobody:nobody /www/htdocs/cache chmod 770 /www/hdocs/templates_c chmod 770 /www/htdocs/cache Krok 4. Sprawdzenie poprawności instalacji Aby się upewnić, że instalację wykonano prawidłowo, należy skopiować folder demo z dystrybucji Smarty do głównego katalogu dokumentów serwera WWW (na przykład c:Apache2htdocs), sprawdzić, czy w pliku index.php jest instrukcja require( Smarty.class.php );, i wpisać http://localhost/demo/index.php w polu adresu w przeglądarce. Powinna wyświetlić się strona demonstracyjna (rysunek 1.3) z informacjami o możliwościach biblioteki Smarty oraz konsolą debugowania. Należy pamiętać, aby w przeglądarce włączyć wyświetlanie wyskakujących okien. Wersja rozwojowa systemu Smarty w repozytorium CVS Jeśli ktoś chce zapoznać się z własnościami systemu Smarty, które są przedmiotem pracy pro- gramistów i są planowane do wdrożenia w przyszłych wersjach systemu, może pobrać naj- nowszą wersję systemu (niestabilną) i większość poprzednich wydań z serwera CVS PHP. System CVS można pobrać pod adresem http://ccvs.cvshome.org/servlets/projectDocumentList. Aby pobrać Smarty z serwera PHP CVS, najpierw należy zalogować się na serwerze za pomocą następującego polecenia: cvs -d :pserver:cvsread@cvs.php.net:/repository login wykorzystując ciąg phpfi jako hasło. 35 Smarty. Szablony w aplikacjach PHP Rysunek 1.3. Strona demonstracyjna systemu Smarty Aby pobrać bieżące drzewo CVS systemu Smarty, wystarczy wpisać: cvs -d :pserver:cvsread@cvs.php.net:/repository co smarty Można również pobrać wskazaną stabilną wersję systemu Smarty za pomocą następującego polecenia: cvs -d :pserver:cvsread@cvs.php.nets/repository co -r smarty_X_Y_Z smarty przy czym X_Y_Z oznacza numer wersji. Na przykład wpisanie smarty_2_6_10 w wierszu po- lecenia powyżej spowoduje pobranie wersji 2.6.10 systemu Smarty do folderu smarty. Użycie bieżącej dystrybucji systemu Smarty pobranej z serwera CVS PHP w aplikacjach „produkcyjnych” nie jest zalecane. Jest to wersja niestabilna, nad którą trwają prace. Do tworzenia witryn WWW wykorzy- stywanych w praktyce należy używać najnowszej stabilnej wersji systemu Smarty. 36 Rozdział 1. (cid:129) Wprowadzenie do Smarty System Smarty jest zgodny wstecz, a zatem jeśli wystąpi potrzeba aktualizacji witryny Smarty, wystarczy wykonać następujące czynności: ■ ■ ■ Pobrać najnowszą dystrybucję systemu Smarty zgodnie z opisem zamieszczonym w kroku 1. Zastąpić starą zawartość folderu libs, w którym zainstalowano system Smarty, zawartością folderu libs z nowego głównego katalogu dystrybucji. Upewnić się, że w żadnym z katalogów wchodzących w skład ścieżki include interpretera PHP nie ma starego pliku Smarty.class.php. Z rozdziału dowiedzieliśmy się, że stosowanie wielowarstwowej architektury oprogramowania ułatwia życie. Celem stosowania systemu Smarty jest oddzielenie logiki warstwy reguł bizne- sowych od logiki prezentacji. Smarty to system szybki i bezpieczny. Wynika to ze sposobu przetwarzania szablonów — kompilacji. W systemie Smarty występują filtry wstępne, końcowe i wynikowe, które gwarantują programiście pełną kontrolę nad wynikami generowanymi przez szablon i ich zawartością. Utworzenie uchwytów do zasobów umożliwia korzystanie z szablonów z dowolnego kodu źródłowego, do którego jest dostęp z PHP. System Smarty posiada architek- turę wtyczek, którą można wykorzystać w celu dostosowania systemu do indywidualnych po- trzeb. Jest również wyposażony w rozbudowane narzędzia debugowania. Z rozdziału dowiedzie- liśmy się również, w jaki sposób instaluje się bibliotekę Smarty w systemach Windows i Linux. 37
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Smarty. Szablony w aplikacjach PHP
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: