Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00353 005354 15692055 na godz. na dobę w sumie
Spółka osobowa prawa handlowego. Aspekty prawno-podatkowe, optymalizacja podatkowa - ebook/pdf
Spółka osobowa prawa handlowego. Aspekty prawno-podatkowe, optymalizacja podatkowa - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 372
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-3572-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> gospodarcze i handlowe
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W książce zaprezentowano:


Adresaci:
Publikacja przeznaczona jest dla doradców podatkowych, radców prawnych, biegłych rewidentów, menedżerów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Prof. dr hab. Stephan kudert* SłoWo WSTęPnE Opodatkowanie.spółek.osobowych.stanowi.interesujący.przedmiot.badań. podatkowych,.mający.jednocześnie.istotne.znaczenie.praktyczne..Niniej- sza. monografia. w.równej. mierze. powinna. zainteresować. naukowców. i.praktyków..życzę.Autorom.jej.szerokiego.rozpowszechnienia. Prawo. polskie. traktuje. spółki. osobowe. hybrydowo,. z.czego. wynika. szereg.problemów.metodycznych..Spółka.osobowa.nie.posiada.osobowości. prawnej.oraz.podmiotowości.podatkowej.w.zakresie.opodatkowania.do- chodów,.zatem.podatnikami.są.wspólnicy.spółki.osobowej.–.osoby.fizyczne. lub.osoby.prawne.(zasada.transparencji.podatkowej)..jednocześnie.spółka. osobowa.prawa.handlowego.może.zawierać.skuteczne.umowy.cywilnopraw- ne,.w.tym.ze.swoimi.wspólnikami,.zatem.posiada.zdolność.prawną. W.polskim.prawie.podatkowym.zastosowanie.znajduje.teoria „wie- lości przedsiębiorców”. (niem.. Bilanzbündeltheorie).. Spółkę. osobową. uznaje.się.więc.dla.celów.podatku.dochodowego.za.nieistniejącą,.i.trak- tuje. raczej. jako. zgrupowanie. przedsiębiorców. indywidualnych.. Z.tego. wynikają.liczne.problemy,.np..w.zakresie.rozliczania.podatkowego.umów. ze.wspólnikami,.spłaty.udziału.kapitałowego.występującemu.wspólnikowi. czy.przystępowania.nowego.wspólnika.do.spółki,.o.których.między.inny- mi.szczegółowo.traktuje.niniejsza.monografia. W.Niemczech.już.w.latach.siedemdziesiątych.ubiegłego.wieku.nastą- piła.zmiana.podejścia,.z.uwagi.przede.wszystkim.na.problemy.praktyczne. powstające.przy.stosowaniu.teorii.„wielości.przedsiębiorców”..W.ramach. przyjętej.wtedy.teorii „udziału”.(niem..Beitragsheorie).spółkę.osobową. traktuje.się.najpierw.(na.pierwszym.poziomie).jako.odrębny.fikcyjny.pod- miot.podatku.dochodowego.(ale.niepodlegający.opodatkowaniu),.który. może.nawiązywać.stosunki.zobowiązaniowe.ze.swoimi.wspólnikami.uzna- *.Prof..dr.hab..Stephan.Kudert.jest.profesorem.zwyczajnym.oraz.kierownikiem. Katedry. Ekonomiki. Opodatkowania. Przedsiębiorstw. i.Audytu. na. Uniwersytecie. Europejskim.Viadrina.we.Frankfurcie.nad.Odrą..„Słowo.wstępne”.w.tłumaczeniu. autora.książki. 16 SŁOWO.WSTęPNE wane.dla.celów.podatkowych,.a.następnie.(na.drugim.poziomie).nastę- puje.opodatkowanie.na.poziomie.wspólników,.stosownie.do.posiadanych. przez.nich.udziałów.w.zysku. Problemy.wynikające.z.„teorii.wielości.przedsiębiorców”.stosowanej. w.Polsce.można.rozwiązać.za.pomocą.teorii.„udziału”..Poniżej.przedsta- wiono.krótko.założenia.niemieckiej.teorii.„udziału”,.aby.dać.mały.przy- czynek.do.badań.nad.opodatkowaniem.spółek.osobowych. zasada miarodajności punktem wyjścia W.przypadku.przedsiębiorców.ustalenie.dochodu.do.opodatkowania.na- stępuje.zasadniczo.w.oparciu.o.bilans.oraz.rachunek.zysków.i.strat..Po- nieważ.przedsiębiorcy.są.co.do.zasady.zobowiązani.na.podstawie.prawa. handlowego.do.prowadzenia.ksiąg,.to.ustalenie.dochodu.podatkowego. można.oprzeć.na.wartościach.wynikających.z.ksiąg.handlowych..jedynie. przedsiębiorcy. prowadzący. samodzielnie. działalność. gospodarczą,. u.których.w.dwóch.następujących.po.sobie.latach.przychody.netto.ze.sprze- daży. nie. przekroczyły. 500.000. euro,. a.zyski. 50.000. euro,. są. zwolnieni. z.obowiązku.prowadzenia.ksiąg.handlowych..Prowadzą.oni.uproszczoną. ewidencję.przychodów.i.wydatków. Bilans.handlowy.spółki.osobowej.jest.zatem.zasadniczo.miarodajny. dla.jej.bilansu.podatkowego.(stąd.zasada.miarodajności.w.myśl.§.5.ust..1. niemieckiej.ustawy.o.podatku.dochodowym.od.osób.fizycznych.–.dalej. w.skrócie:. EStG-D).. Wyłącznie. w.przypadku. gdy. ustawa. podatkowa.. (w.§.5–7.EStG-D).wyraźnie.przewiduje.odmienne.ujęcie,.dochodzi.do. korekty.wartości.wykazanych.w.bilansie.handlowym.oraz.rachunku.zysków. i.strat..Przykładowo,.wynagrodzenia.należne.wspólnikom.za.świadczenia. wykonane.na.rzecz.spółki.osobowej.ujmuje.się.jako.koszty.zarówno.dla. celów.rachunkowych,.jak.i.podatkowych. Stosunki zobowiązaniowe między spółką a wspólnikami Spółki.osobowe.prawa.niemieckiego.nie.posiadają.osobowości.prawnej,. jednak.zasadniczo.mają.zdolność.do.czynności.prawnych..Dlatego.niekie- SŁOWO.WSTęPNE 17 dy.mowa.jest.o.quasi-zdolności.prawnej.spółek.osobowych..Spółki.oso- bowe.mogą.nawiązywać.stosunki.zobowiązaniowe.ze.swoimi.wspólnikami.. Dlatego.ustawodawca.podatkowy.w.odniesieniu.do.wspólników.ustanowił. szczególną.regulację.w.§.15.ust..1.pkt.2.zd..1.EStG-D..Wspólnicy.mają. opodatkować.jako.dochody.z.działalności.gospodarczej:. •. posiadane.udziały w zyskach.spółki.osobowej.oraz •. wynagrodzenia.z.tytułu.pracy.na.rzecz.spółki.osobowej,.udzielonych. pożyczek. lub. przekazanych. do. używania. składników. majątkowych. (przekwalifikowanie.dochodów). Inaczej.niż.w.Polsce,.wynagrodzeń.otrzymywanych.przez.wspólnika.nie. kwalifikuje.się.do.odrębnych.(szczególnych).źródeł.dochodów,.lecz.opodatko- wuje.również.jako.dochody.z.działalności.gospodarczej..Ustawodawca.odwo- łuje.się.tym.samym.zarówno.do.wyniku.w.działalności.gospodarczej.spółki. osobowej,.jak.i.do.(szczególnych).wyników.poszczególnych.wspólników.. Ponieważ.ustawodawca.nie.dookreślił.wielu.kwestii.bilansowych,.to. orzecznictwu.Federalnego.Sądu.Administracyjnego.(niem..Bundesfinanz- hof.–.BFh).należy.przypisać.istotne.znaczenie.prawotwórcze..Na.podsta- wie.orzeczeń.BFh.zapadłych.na.gruncie.§.15.ust..1.nr.2.EStG-D.powstał. kompleksowy.system.opodatkowania.spółek.osobowych..Zasady.opodat- kowania.wypracowane.w.orzecznictwie.podsumowano.w.tzw..wytycznych. w.sprawie. współprzedsiębiorców. (niem.. Mitunernehmererlass. –. pismo. Federalnego.Ministra.Finansów.z.20.grudnia.1977.r.,.BStBl..I.1978,.s..8.i.n.). w.sposób.niemalże.podręcznikowy. Bundesfinanzhof.wyprowadził.z.§.15.ust..1.nr.2.zd..1.EStG-D.dwustop- niową budowę.bilansu.podatkowego.oraz.podatkowego.rachunku.zysków. i.strat..W.bilansie.niepodzielnej.ręki.(tj..bilansie podatkowym I stopnia). są.wykazane.wszelkie.składniki.należące.do.majątku.spółki.osobowej,.a.więc. łączne.aktywa.oraz.łączne.długi,.a.tym.samym.jako.wielkość.netto.–.kapitał. własny.wspólników..W.tym.zakresie.bilans.podatkowy.niemieckiej.spółki. osobowej.nie.różni.się.istotnie.od.bilansu.polskiej.spółki.osobowej. Bundesfinanzhof. dokonał. wykładni. §.15. ust..1. nr.2. zd.. 1. EStG-D. w.taki.sposób,.że.poza.bilansem.niepodzielnej.ręki.każdy.wspólnik.spo- rządza.dodatkowo.(!).szczególny bilans,.jeżeli.posiada.składniki.mająt- kowe. stanowiące. jego. własność. i.służące. działalności. spółki. osobowej,. a.więc.przez.nią.wykorzystywane.(szczególny majątek przedsiębiorstwa I),. albo.niewykorzystywane.przez.spółkę.osobową,.ale.bezpośrednio.służące. 18 SŁOWO.WSTęPNE zachowaniu.lub.wzmocnieniu.udziału.wspólnika,.a.więc.pozostające.w.bez- pośrednim.związku.gospodarczym.z.kapitałem.własnym.wspólnika.(szcze- gólny majątek przedsiębiorstwa II). Połączenie.bilansu.podatkowego.I.stopnia.oraz.szczególnego.bilansu. stanowi.tzw..bilans podatkowy II stopnia,.na.podstawie.którego.okreś- la.się.wspólnika.z.działalności.gospodarczej. Szczególny majątek przedsiębiorstwa I Przykładowo,.jeżeli.wspólnik.y.wynajmie.budynek.biurowy.na.rzecz.spółki. osobowej,.to.musi.sporządzić.szczególny.bilans,.w.którym.wykaże.szcze- gólny.majątek.przedsiębiorstwa.I,.tj..udział.w.gruncie.oraz.budynek..Poza. tym. ma. on. sporządzić. podatkowy. szczególny. rachunek. zysków. i.strat,. w.którym.jako.szczególne.przychody.oraz.koszty.podatkowe.ujmie.przy- chody.i.koszty.związane.z.korzystaniem.lub.zbyciem.składników.szczegól- nego.majątku.przedsiębiorstwa. Ponieważ. budynek. biurowy,. będący. przedmiotem. najmu. na. rzecz. spółki,.podlega.amortyzacji.liniowej,.to.y.zestawia.koszty.amortyzacji. (szczególne.koszty.podatkowe).z.czynszem.najmu.(szczególne.przychody. podatkowe). w.ramach. swojego. szczególnego. rachunku. zysków. i.strat;. różnica.stanowi.jego.dochód.wynikający.ze.stosunku.zobowiązaniowego. łączącego.go.ze.spółką.osobową..W.rachunku.zysku.i.strat.niepodzielnej. ręki.(tj..w.podatkowym.rachunku.zysków.i.strat.I.stopnia).czynsz.najmu. ujmowany.jest.w.sposób.korespondujący.jako.koszt.podatkowy. Tym.samym.dochody.wspólnika.z.działalności.gospodarczej.określa.się. na.dwóch.płaszczyznach..Na.poziomie.spółki.osobowej.stosunek.zobowiąza- niowy.traktuje.się.jak.zawarty.między.podmiotami.niezależnymi.oraz.ustala. dochód,.który.dzieli.się.między.wspólników.(jednolite.ustalanie.dochodu).. Następnie.ustala.się.szczególny.dochód.podatkowy.wspólnika.na.podstawie. jego.szczególnego.rachunku.zysków.i.strat.(odrębne.ustalanie.zysku)..Zsu- mowanie.obu.wyników.daje.dochód.wspólnika.z.działalności.gospodarczej. jeżeli.wspólnik.wykonuje.odpłatnie.pracę.na.rzecz.spółki.osobowej,. sytuacja.przedstawia.się.podobnie..Koszty.wynagrodzeń.uwzględnia.się. w.pełnej.wysokości.na.poziomie.spółki.osobowej,.a.wspólnik.wykazuje. w.swoim.szczególnym.rachunku.zysków.i.strat.przychód.z.tytułu.wynagro- dzenia..Dla.wspólnika.uzyskane.wynagrodzenie.nie.stanowi.tym.samym. SŁOWO.WSTęPNE 19 dochodu.z.pracy.najemnej,.lecz.dochód.z.działalności.gospodarczej.–.§.15. ust..1. nr.2. zd.. 1. EStG-D. prowadzi. do. zmiany. kwalifikacji. dochodów. wspólnika.. Ponadto. nie. powstaje,. inaczej. niż. przy. zastosowaniu. teorii. „wielości.przedsiębiorców”,.problem.częściowo.niepotrącalnych.kosztów. uzyskania.przychodów. Szczególny.bilans.wspólnika.może.również.uwzględniać.sposób.finan- sowania.składników.majątku.będących.przedmiotem.najmu.na.rzecz.spół- ki.osobowej,.np..zaciągnięcia.kredytu.bankowego.przez.y.w.celu.sfinanso- wania. nabycia. budynku. biurowego.. W.takim. przypadku. y. powinien. w.swoim.szczególnym.bilansie.wykazać.kredyt.jako.kapitał.obcy..Odpo- wiednio.odsetki.od.kredytu.zostaną.wykazane.przez.y.jako.szczególne. przychody.podatkowe.w.szczególnym.rachunku.zysków.i.strat. Przykład X-y.spółka.jawna.prawa.niemieckiego.(OhG).prowadząca.działalność.gospodarczą.wyka- zuje.na.dzień.1.stycznia.kapitał.własny.w.wysokości.1.900.000.euro.(udziały.po.50 ).oraz. kredyt.bankowy.w.wysokości.3.000.000.euro,.oprocentowane.w.wysokości.10 .w.stosunku. rocznym..Suma.aktywów.wynosi.4.900.000.euro..W.ciągu.roku.OhG.uzyskuje.przychody. netto.ze.sprzedaży.w.wysokości.500.000.euro.oraz.ponosi.koszty.w.wysokości.180.000.euro. (powiększone.o.koszty.odsetkowe.w.wysokości.300.000.euro)..W.dniu.1.stycznia.OhG.za- ciąga.od.wspólnika.X.pożyczkę.w.wysokości.100.000.euro,.z.tytułu.której.odsetki.(10 ). zapłaci.na.początku.kolejnego.roku..X.sfinansował.pożyczkę.ze.środków.własnych. Dokonując.oceny.podatkowej,.należy.wyjść.od.bilansu.podatkowego.I.stopnia.i.stosunki. zobowiązaniowe.ze.wspólnikami.potraktować.jak.zawarte.z.podmiotami.niezależnymi.. W.rachunku.zysków.i.strat.I.stopnia.zostaną.zestawione.ze.sobą.przychody.ze.sprzedaży. oraz.koszty.spółki.jawnej..Ze.względu.na.zasadę.memoriału.ujęcie.odsetek.w.kosztach. podatkowych,.inaczej.niż.w.Polsce,.nie.zależy.od.momentu.ich.zapłaty..Koszty.podatko- we.wynoszą.więc.490.000.euro,.a.tym.samym.w.danym.roku.podatkowym.wypracowano. dochód.w.wysokości.10.000.euro,.który.przypada.na.każdego.wspólnika.w.stosunku.do. posiadanego.udziału.(50 )..Dochód.spółki.jawnej.wykazany.w.RZiS.I.stopnia.zwiększa. proporcjonalnie.kapitał.własny.wspólników..Poza.tym.w.bilansie.podatkowym.I.stopnia. należy.ująć.w.pasywach.zobowiązania.z.tytułu.kredytu.oraz.pożyczki.(3.100.000.euro). oraz.zobowiązania.z.tytułu.odsetek.(10.000.euro). Aktywa. aktywa.. .. . .. . .. . .. . . . .. .. .. .. ......Bilans.I.stopnia.na.dzień.31.12.. 5.020.000... .. . .. . . .. 5.020.000... kapitał.własny.X.(950+5). kapitał.własny.y.(950+5). kredyty.i.pożyczki. odsetki. . .. .. . . . . Pasywa 955.000 955.000 3.100.000 10.000 5.020.000 . . . . . . . 20 SŁOWO.WSTęPNE .....RZiS.I.stopnia.na.dzień.31.12. przychody.ze.sprzedaży. Przychody 500.000 . Koszty.. koszty.odsetkowe. 310.000.. 180.000 pozostałe.koszty.. .10.000 nadwyżka... .. .. .. 500.000.. . . . 500.000 Następnie. sporządza. się. szczególny. bilans. oraz. szczególny. RZiS. wspólnika.. I.w.tym. przypadku.stosunek.zobowiązaniowy.ze.wspólnikiem.traktuje.się.jak.zawarty.z.podmio- tem.niezależnym..W.szczególnym.bilansie.X.ujmuje.się.w.aktywach.należność.z.tytułu. pożyczki. oraz. odsetek. względem. OhG.. Kapitał. własny. wynosi. zatem. 110.000. euro.. W.szczególnym.RZiS.wykazuje.on.przychody.odsetkowe.i.tym.samym.nadwyżkę.w.wy- sokości.10.000.euro. Aktywa.. . pożyczka. . .. odsetki. . . . . Koszty.. nadwyżka.. . . . ......Szczególny.bilans.X.na.dzień.31.12.. 100.000.. .10.000 110.000.. kapitał.własny.. . . . ......Szczególny.RZiS.X.na.dzień.31.12.. 10.000.. 10.000. . przychody.odsetkowe. . . . . . Pasywa 110.000 110.000 Przychody 10.000 10.000 Wspólnik.opodatkowuje.udział.w.zyskach.spółki.osobowej,.jak.i.wynagrodzenia.z.tytułu. pracy.na.rzecz.spółki.osobowej,.udzielonych.pożyczek.lub.przekazanych.do.używania. składników.majątkowych,.jako.dochód.z.działalności.gospodarczej..X.musi.zadeklarować. dla.celów.podatkowych.udział.w.zyskach.w.wysokości.5.000.euro.oraz.nadwyżkę.w.wy- sokości. 10.000. euro.. jego. dochód. z.działalności. gospodarczej. wynosi. zatem. 15.000. euro. Szczególny majątek przedsiębiorstwa II Szczególny.majątek.przedsiębiorstwa.II.musi.również.zostać.ujęty.w.szcze- gólnym. bilansie.. Standardowym. przykładem. składnika. tego. rodzaju. majątku.jest.kredyt.zaciągnięty.przez.wspólnika.w.celu.wniesienia.albo. zwiększenia.kapitału.własnego.w.spółce..Inny.przykład.może.dotyczyć.Sp.. z.o.o..Sp..k..(Gmbh. .Co..KG),.w.której.przedsiębiorca.uczestniczy.jako. komandytariusz,.a.jednocześnie.jest.udziałowcem.spółki.z.o.o..(Gmbh),. która.jest.komplementariuszem..W.orzecznictwie.BFh.utrwalił.się.pogląd,. że.udziały.w.spółce.z.o.o..stanowią.szczególny.majątek.przedsiębiorstwa.II. wspólnika,.ponieważ.służą.one.wzmocnieniu.jego.uczestnictwa.w.spółce. SŁOWO.WSTęPNE 21 komandytowej..Dywidendy.otrzymane.ze.spółki.z.o.o..stanowiłyby.odpo- wiednio.szczególne.przychody.podatkowe.wspólnika. Ustalanie dochodu podatkowego W.uproszczeniu,.schemat.ustalania.dochodu.podatkowego.przedsiębior- ców.można.przedstawić.w.sposób.następujący: zysk.spółki.według.bilansu.handlowego ...dochód.według.bilansu.podatkowego.I.stopnia ...= . udział.w.zyskach.wspólnika ...+./.-. wynika.na.podstawie.szczególnego.RZiS.wspólnika ...=. +./.-....korekty.w.myśl.§.5.do.7.EStG-D =. . . . Dochody.z.działalności.gospodarczej.łączy.się.ewentualnie.z.docho- dami.z.innych.źródeł,.otrzymując.w.ten.sposób.„sumę.dochodów”..Na- stępnie.dokonuje.się.odliczeń.z.tytułu.ulg.osobistych.(w.szczególności.tzw.. wydatków.szczególnych.oraz.obciążeń.nadzwyczajnych),.a.do.różnicy.sta- nowiącej.„dochód.do.opodatkowania”.stosuje.się.skalę.podatkową. dochód.z.działalności.gospodarczej PRzEDMoWa jedną.z.form.organizacyjno-prawnych.prowadzenia.działalności.gospo- darczej.jest.spółka.osobowa.prawa.handlowego..Spółki.osobowe.cieszą. się.stale.wzrastającym.zainteresowaniem.ze.strony.przedsiębiorców..Przy. wyborze.formy.prawnej.prowadzenia.działalności.gospodarczej.aspekty. podatkowe. mają. istotne. znaczenie,. bo. wpływają. na. wielkość. zysku. po. opodatkowaniu,.a.tym.samym.osiągnięcie.przewagi.konkurencyjnej. Poruszane.w.książce.zagadnienia.opodatkowania.spółek.osobowych. są.ze.swej.natury.wielowątkowe.i.skomplikowane,.dotykają.wielu.obszarów. prawa.i.obrotu.gospodarczego..Czytelnik.znajdzie.w.niej.odpowiedź.na. wiele.praktycznych.problemów.podatkowych,.pojawiających.się.zarówno. przy. tworzeniu,. funkcjonowaniu,. jak. i.rozwiązaniu. spółek. osobowych.. Książka.zawiera.również.przykłady.z.praktyki.oraz.wskazówki.optymali- zujące.obciążenia.podatkowe. Przedmiotem.książki.jest.całokształt.zagadnień.prawno-podatkowych. związanych. ze. spółką. osobową. prawa. handlowego.. Celem. pracy. jest. przede.wszystkim.syntetyczne.przedstawienie.opodatkowania.bieżących. dochodów. oraz. dochodów. wynikających. ze. zdarzeń. nieperiodycznych.. Książka.powinna.okazać.się.pomocna.w.pogłębieniu.i.usystematyzowaniu. wiedzy.podatkowej.na.temat.spółki.osobowej,.rozwiązywaniu.problemów. związanych.z.opodatkowaniem.spółki.osobowej.oraz.planowaniu.podat- kowym..W.miarę.postępującej.globalizacji.przedsięwzięć.oraz.liberaliza- cji.prawa.działalności.gospodarczej.powstaje.w.Polsce.coraz.więcej.spółek. osobowych.z.udziałem.kapitału.zagranicznego,.ale.także.–.za.granicą.z.udzia- łem.polskich.rezydentów..Dlatego.książka.traktuje.również.o.zasadach. opodatkowania. dochodów. nierezydentów. z.udziału. w.spółce. osobowej. założonej.w.Polsce,.a.z.drugiej.strony.–.rezydentów.z.udziału.w.spółce. osobowej.utworzonej.za.granicą..Monografia.odnosi.się.do.powstających. kolizji.na.tle.uznawania.spółki.osobowej.za.podmiot.podatku.oraz.przy- pisania.przychodów.uzyskiwanych.przez.wspólnika.spółki.osobowej.do. określonych.źródeł.przychodów,.mających.przede.wszystkim.przyczynę. 24 PRZEDMOWA w.różnicach.wynikających.z.wewnętrznego.prawa.podatkowego.państw- stron.umowy.o.unikaniu.podwójnego.opodatkowania. Książka.składa.się.z.ośmiu.rozdziałów..Pierwszy.rozdział.opisuje.ro- dzaje.spółek.osobowych,.a.także.innych.wybranych.jednostek.organiza- cyjnych.niemających.osobowości.prawnej..Układ.dalszych.czterech.roz- działów. książki. oparto. na. fazach. życia. przedsiębiorstwa. –. tworzeniu. (rozdział.2),.następnie.funkcjonowaniu.spółki.osobowej,.ze.szczególnym. uwzględnieniem.umów.zawieranych.przez.wspólników.ze.spółką.(rozdział. 3.i.4).oraz.zakończeniu.jej.działalności.(rozdział.5)..Odrębnie.przedsta- wiono.zasady.opodatkowania.dochodów.nierezydenta.z.udziału.w.spółce. osobowej.zarejestrowanej.w.Polsce.(rozdział.6),.a.także.–.dochodów.re- zydenta.z.udziału.w.spółce.osobowej.utworzonej.za.granicą.(rozdział.7).. W.ostatnim.ósmym.rozdziale.przedstawiono.wykorzystanie.spółki.osobo- wej.jako.narzędzia.optymalizacji.podatkowej.. Książka. powstała. w.efekcie. studiów. nad. doktryną,. orzecznictwem. sądów. administracyjnych. oraz. interpretacjami. organów. podatkowych,. a.także.doświadczeń.wyniesionych.przez.autorów.z.praktyki.gospodarczej.. Prezentowane.poglądy,.zwłaszcza.w.kontrowersyjnych.kwestiach,.mogą. znaleźć.zwolenników.i.przeciwników..Pomimo.starań.nie.zawsze.można. ustrzec.się.błędów.lub.pomyłek..Będziemy.wdzięczni.za.wszelkie.uwagi.oraz. krytykę,.które.prosimy.kierować.na.adres:.marcin.jamrozy@sgh.waw.pl. Dziękujemy.pani.Annie.Główce.za.pomoc.w.pracach.redakcyjnych.. Autorzy Rozdział 1 TyPologIa SPółEk oSoboWyCh 1. Rodzaje spółek osobowych Do.spółek.osobowych.przepisy.polskiego.prawa.zaliczają: a). spółkę.prawa.cywilnego.(spółkę.cywilną).oraz. b). spółki. prawa. handlowego:. spółkę. jawną,. spółkę. partnerską,. spółkę. komandytową.i.spółkę.komandytowo-akcyjną.. Podział.ten.opiera.się.na.charakterze.przepisów.normujących.dany. rodzaj.spółki1,.tj..regulacji.normatywnego.typu.spółki.cywilnej.zawartej. w.przepisach.ustawy.z.23.kwietnia.1964.r..–.Kodeks.cywilny2.i.regulacji. pozostałych.typów.spółek.osobowych.–.w.ustawie.z.15.września.2000.r.. –.Kodeks.spółek.handlowych3. W.doktrynie.wyróżnia.się.ponadto,.obok.spółki.cywilnej.i.spółek.oso- bowych.prawa.handlowego,.trzecią.kategorię.spółek.osobowych.–.euro- pejskie. zgrupowanie. interesów. gospodarczych. (EZIG). uregulowane. w.rozporządzeniu.Rady.(EWG).nr.2137/85.z.25.lipca.1985.r..w.sprawie. europejskiego. ugrupowania. interesów. gospodarczych. (EUIG)4. oraz. w.akcie.wykonawczym.do.tego.rozporządzenia,.to.jest.ustawie.z.4.marca. 2005.r.. o.europejskim. zgrupowaniu. interesów. gospodarczych. i.spółce. europejskiej5..Przepisy.powyższych.aktów,.w.sprawach.w.nich.nieuregu- lowanych,.odsyłają.do.odpowiedniego.stosowania.do.EUIG.przepisów. o.spółce.jawnej. 1.Zob..System prawa prywatnego,.t..XVI,.Prawo spółek osobowych,.red..A..Szaj- kowski,.Warszawa.2008,.s..52.. 2.Dz..U..Nr.16,.poz..93.z.późn..zm. 3.Dz..U..Nr.94,.poz..1037.z.późn..zm.. 4.Dz..Urz..UE.L.199,.s..1. 5.Dz..U..Nr.62,.poz..551.z.późn..zm. 26 ROZDZIAŁ.1 Swoboda. w.zakresie. wyboru. formy. spółki. jest. ograniczona. zasadą. numerus clausus.normatywnych.typów.spółek,.co.oznacza,.iż.poza.wyżej. wskazanymi.typami.spółek,.których.ramy.prawne.zostały.określone.prze- pisami.kodeksu.cywilnego,.kodeksu.spółek.handlowych.czy.innych.ustaw,. nie.można.tworzyć.innych.typów.spółek,.nawet.powołując.się.na.zasadę. swobody.wolności.umów.wynikającą.z.przepisu.art..3531.k.c. Kształt.ustroju.prawnego.wyżej.wskazanych.kategorii.spółek.wyzna- czają.klauzule.generalne.prawa.(np..wynikające.z.przepisu.art..58.k.c.),. jak.również.normy.bezwzględnie.obowiązujące6.i.normy.semiimperatyw- ne7.usytuowane.w.kodeksie.spółek.handlowych.. W.praktyce.obrotu.gospodarczego.wyróżnia.się.ponadto.konstrukcje. odbiegające.od.klasycznych.typów.spółek,.zwane.spółkami.atypowymi.lub. quasi.spółkami.(np..spółka.cicha,.spółka.komandytowa.z.udziałem.spół- ki.z.ograniczoną.odpowiedzialnością.jako.komplementariuszem,.spółka. piramidalna)8. 2. Spółki osobowe prawa handlowego 2.1. ogólna charakterystyka spółek osobowych Tworzenie,.organizację,.funkcjonowanie,.rozwiązywanie,.łączenie,.podział. i.przekształcanie.spółek.prawa.handlowego,.a.więc.i.spółek.osobowych. prawa.handlowego,.reguluje.kodeks.spółek.handlowych..Postanowienia. wspólne.dla.spółek.osobowych.i.spółek.kapitałowych.zawierają.przepisy. art..1–7.k.s.h.,.a.postanowienia.wspólne.tylko.dla.spółek.osobowych.prze- pisy.art..8–10.k.s.h..W.kodeksie.spółek.handlowych.zostały.uregulowane. poszczególne.typy.spółek.osobowych.prawa.handlowego,.tj.: 1). spółka.jawna,.w.skrócie.„sp.j.”.(art..22–85.k.s.h.),. 2). spółka.partnerska,.w.skrócie.„sp.p.”.(art..86–101.k.s.h.),. 6. Normy,. których. dyspozycje. nie. mogą. być. wyłączone. ani. ograniczone. wolą. stron. 7.Normy,.których.dyspozycje.mogą.zostać.wyłączone.lub.modyfikowane.wolą. stron,.ale.tylko.w.celu.przyjęcia.korzystniejszego.uregulowania.dla.strony.wskazanej. w.tych.normach. 8.Szerzej.zob..A..Kidyba,.Atypowe spółki handlowe,.Kraków.2006. TyPOLOGIA.SPóŁEK.OSOBOWyCh 27 3). spółka.komandytowa,.w.skrócie.„sp.k.”.(art..102–124.k.s.h.),. 4). spółka.komandytowo-akcyjna,.w.skrócie.„S.K.A.”.(art..125–150.k.s.h.).. W.kwestiach.bezpośrednio.nieuregulowanych.do.spółki.partnerskiej,. komandytowej.i.komandytowo-akcyjnej.zastosowanie.znajdą.odpowiednio. przepisy.o.spółce.jawnej.(art..89,.103,.art..126.§.1.pkt.1.k.s.h.)..Ponadto. w.przypadku.spółki.komandytowo-akcyjnej.stosuje.się.odpowiednio.prze- pisy.dotyczące.spółki.akcyjnej,.a.w.szczególności.przepisy.dotyczące.ka- pitału. zakładowego,. wkładów. akcjonariuszy,. akcji,. rady. nadzorczej. i.walnego.zgromadzenia.(art..126.§.1.pkt.2.k.s.h.).. W.przypadku.zagadnień.dotyczących.spółek.handlowych,.w.tym.spółek. osobowych,.a.odnoszących.się.do.czynności.prawnych.i.ich.nieważności,. zdolności.prawnej,.praw.rzeczowych,.zbywalności.praw.majątkowych.czy.też. firmy.przepisy.kodeksu.spółek.handlowych.odsyłają.do.bezpośredniego.lub. odpowiedniego.stosowania.przepisów.kodeksu.cywilnego.(art..2.k.s.h.). Zarówno.przepisy.kodeksu.spółek.handlowych,.jak.i.przepisy.kodeksu. cywilnego.nie.podają.definicji.legalnej.spółki.osobowej.prawa.handlowe- go..Przepisy.kodeksu.spółek.handlowych.określają.jedynie.pojęcie.umowy. spółki.handlowej.(art..3.k.s.h.):.„przez.umowę.spółki.handlowej.wspólni- cy. albo. akcjonariusze. zobowiązują. się. dążyć. do. wspólnego. celu. przez. wniesienie.wkładów.oraz,.jeżeli.umowa.lub.statut.spółki.tak.stanowi,.przez. współdziałanie.w.inny.określony.sposób”..W.wyniku.zawarcia.umowy.spół- ki.handlowej.określonego.typu.powstaje.między.stronami.umowy.stosunek. prawny.spółki.danego.typu.oraz.ma.miejsce.powstanie.spółki.jako.jed- nostki.organizacyjnej.mającej.zdolność.prawną,.o.podmiotowości.odręb- nej.od.podmiotowości.uczestników.spółki9.. Posiadanie.podmiotowości.prawnej.przez.spółki.osobowe.prawa.hand- lowego.odróżnia.je.od.spółek.prawa.cywilnego..Podmiotowość.prawną.spółek. osobowych.prawa.handlowego,.czyli.zdolność.bycia.podmiotem.stosunków. prawnych,.potwierdzają.przepisy.art..8.k.s.h..oraz.art..331.k.c..Na.mocy.prze- pisu.art..8.k.s.h..obowiązującego.od.chwili.wejścia.w.życie.kodeksu.spółek. handlowych.w.roku.2001,.przyznano.spółkom.osobowym.prawa.handlowego. zdolność.prawną,.będącą.podstawowym.atrybutem.podmiotowości.prawnej,. stanowiąc,.iż:.„spółka.osobowa.może.we.własnym.imieniu.nabywać.prawa,. w.tym.własność.nieruchomości.i.inne.prawa.rzeczowe,.zaciągać.zobowiązania,. 9.Szerzej.na.ten.temat.zob..System prawa prywatnego,.t..XVI,.Prawo spółek…,.. s..119. 28 ROZDZIAŁ.1 pozywać. i.być. pozywana”.. Natomiast. art..331. k.c.. stanowi. normatywną. podstawę.dla.uznania.podmiotowości.prawnej.spółek.osobowych.prawa. handlowego.jako.jednostek.organizacyjnych.posiadających.zdolność.praw- ną10..Wobec.tego.spółki.osobowe.prawa.handlowego.są.zaliczane.do.kręgu. uczestników.obrotu.cywilnoprawnego,.obok.osób.fizycznych.i.osób.praw- nych.(art..1.k.c.)..Z.kolei.spółki.cywilne.cechuje.nie.tylko.brak.osobowości. prawnej,.ale.i.zdolności.prawnej,.co.w.konsekwencji.nie.pozwala.na.uznanie. ich.za.posiadające.podmiotowość.prawną11.. Odrębną.podmiotowość.prawną.spółek.osobowych.prawa.handlowe- go. potwierdza. przepis. art..4. §.1. ustawy. z.2. lipca. 2004.r.. o.swobodzie. działalności.gospodarczej12,.zgodnie.z.którym.przedsiębiorcami.są.obok. osób.fizycznych,.osób.prawnych,.również.jednostki.organizacyjne.niebę- dące. osobami. prawnymi,. którym. odrębna. ustawa. przyznaje. zdolność. prawną.–.wykonujące.we.własnym.imieniu.działalność.gospodarczą. Podmiotowość.spółek.osobowych.prawa.handlowego.powstaje.z.mo- mentem. ich. wpisu. do. właściwego. rejestru. (tj.. do. Krajowego. Rejestru. Sądowego);.wpis.ten.ma.charakter.konstytutywny13..Od.momentu.wpisu. funkcjonują.one.pod.własną.firmą,.która.jest.ich.oznaczeniem.jako.pod- miotu. prawa. –. w.przeciwieństwie. do. spółki. cywilnej,. która,. nie. będąc. przedsiębiorcą,.nie.może.posiadać.firmy.(art..432.k.c.)14. Spółka.osobowa.prawa.handlowego.ma.zdolność.prawną.w.zakresie. prawa.materialnego.i.zdolność.sądową.(procesową)15..Kategorią.pochod- 10.W.doktrynie.postuluje.się,.aby.jednostki.organizacyjne,.których.podmiotowość. prawna.wynika.z.art..331.k.c.,.a.więc.i.spółki.osobowe.prawa.handlowego,.określać. mianem. „podmiotów. ustawowych”. i.uznawać. je. za. trzecią. kategorię. podmiotów. prawa.cywilnego..Zob..A..Kidyba,.Niektóre skutki dla obrotu.handlowego wprowa- dzenia trzeciej kategorii podmiotowej,.PPh.2004,.nr.12,.s..11–12. 11.Zob..j..Lic,.Skutki braku podmiotowości spółki cywilnej prowadzącej działalność gospodarczą,.PPh.2006,.nr.1,.s..49. 12.Tekst.jedn.:.Dz..U..z.2007.r..Nr.155,.poz..1095.z.późn..zm. 13.Zob..art..251.(spółka.jawna),.art..94.(spółka.partnerska),.art..109.(spółka.ko- mandytowa),.art..134.k.s.h..(spółka.komandytowo-akcyjna). 14.W.przypadku.spółki.cywilnej.to.wspólnicy.są.odrębnymi.podmiotami.prawa. posiadającymi.własne.firmy,.stąd.można.mówić.o.nazwie.spółki.cywilnej.jako.ozna- czeniu. indywidualizującym. wspólne. przedsiębiorstwo. wspólników. spółki. cywilnej. (art..551.pkt.1.k.c.). 15.Zob..postanowienie.SN.z.10.listopada.2005.r.,.II.CK.320/05;.postanowienie.SN. z.21.lipca.2006.r.,.III.CSK.164/06..Miejsca.publikacji.orzeczeń.sądów.wskazane.są. w.wykazie.znajdującym.się.na.końcu.książki.[przyp..red.]. TyPOLOGIA.SPóŁEK.OSOBOWyCh 29 ną. od. zdolności. prawnej. jest. zdolność. do. czynności. prawnych,. której. istotą.jest.możliwość.dokonywania.wszelkich.dopuszczalnych.przez.prawo. czynności.mających.na.celu.nabycie.lub.rozporządzenie.prawem.lub.za- ciąganie.zobowiązań..Zdolność.prawna.i.zdolność.sądowa.to.najważniej- sze.atrybuty.podmiotowości.prawnej.spółki.osobowej.prawa.handlowego,. przesądzające.o.jej.odrębności.jako.podmiotu.prawa.od.jej.wspólników,. w.przeciwieństwie.do.spółki.cywilnej,.która.nie.ma.własnej.podmiotowo- ści.i.występuje.w.obrocie,.w.tym.także.w.procesie,.poprzez.wspólników. takiej.spółki16. Spółki. osobowe. prawa. handlowego. mogą. nabywać. wszelkie. prawa. majątkowe.i.niemajątkowe..Z.art..8.§.1.k.s.h..wyraźnie.wynika,.iż.podmio- tem.tych.praw.jest.sama.spółka,.a.nie.jej.wspólnicy17..Zasada.nabywania. praw. przez. spółkę. nie. wyłącza. zasady. subsydiarnej. odpowiedzialności. wspólników.za.zobowiązania.spółki. Przykład Spółka.jawna.działająca.przez.wspólników.nabyła.od.osoby.fizycznej.użytkowanie.wie- czyste. gruntu.. W.księdze. wieczystej. jako. nabywca. użytkowania.wieczystego.zostanie. wpisana.spółka.jawna,.a.nie.jej.wspólnicy. Konsekwencją. przyznania. spółkom. osobowym. prawa. handlowego. zdolności.prawnej.jest.posiadanie.przez.nie.własnego.majątku18..Majątek. spółki.stanowi.wszelkie.mienie.wniesione.jako.wkład.lub.nabyte.przez. spółkę. w.czasie. jej. istnienia.. Spółka. może. powiększać. swój. majątek,. ponieważ.ma.zdolność.do.nabywania.praw.majątkowych.(art..8.k.s.h.).. Natomiast.w.przypadku.spółki.cywilnej.mamy.do.czynienia.z.majątkiem. wspólnym.wspólników,.a.nie.majątkiem.spółki;.w.tym.przypadku.wystę- puje.ustrój.majątkowy.tzw..wspólności.łącznej.(do.niepodzielnej.ręki). Istotnym.atrybutem.podmiotowości.prawnej.spółek.osobowych.prawa. handlowego. jest. zdolność. sądowa19.. Regułą. –. nie. bez. wyjątków. –. jest. przysługiwanie.zdolności.sądowej.tym.podmiotom,.które.mają.zdolność. prawną.i.odwrotnie:.zdolność.prawną.mają.z.reguły.te.podmioty,.które. 16.Zob..postanowienie.SN.z.8.lipca.2003.r.,.IV.CK.13/03. 17.Zob..wyrok.WSA.z.25.lutego.2009.r.,.I.SA/GL.1045/08. 18.Zob..wyrok.NSA.w.Warszawie.z.11.października.2007.r.,.II.FSK.1138/06. 19.Zob..art..64.§.11.k.p.c. 30 ROZDZIAŁ.1 mają.zdolność.sądową..Posiadanie.przez.daną.jednostkę.organizacyjną. zdolności. prawnej. warunkuje. posiadanie. przez. nią. zdolności. sądowej,. a.posiadanie.przez.określony.podmiot.zdolności.sądowej.jest.wyrazem. posiadania.przez.ten.podmiot.zdolności.prawnej20..Spółki.osobowe.mogą. pozywać,.jak.i.być.pozywane.w.procesie,.co.oznacza,.że.zostały.one.wy- posażone.w.bierną.i.czynną.legitymację.procesową..Wykreślenie.spółki. osobowej.prawa.handlowego.z.rejestru.przedsiębiorców.powoduje.utratę. przez.nią.zdolności.sądowej21. Przykład Spółka.z.o.o..wniosła.pozew.przeciwko.spółce.komandytowej,.wskazując.jednocześnie. jako. pozwanych. jej. komplementariuszy.. Postępowanie. będzie. się. toczyć. przeciwko. spółce.komandytowej,.a.nie.przeciwko.jej.wspólnikom,.choć.spółkę.komandytową.re- prezentować.będą.wspólnicy.będący.przedstawicielami.ustawowymi.spółki. Innym.przejawem.podmiotowości.prawnej.osobowej.spółki.handlowej. jest.okoliczność,.iż.może.być.ona.uznana.za.upadłą.w.rozumieniu.Prawa. upadłościowego.i.naprawczego22,.co.nie.oznacza.jednakże.automatycznej. upadłości.wspólników23.. Podmiotowości.prawnej.nie.należy.utożsamiać.z.pojęciem.„osobowo- ści.prawnej”,.której.nie.posiadają.ani.handlowe.spółki.osobowe.ani.tym. bardziej. spółka. cywilna.. Osobowość. prawna. określająca. zdolność. do. bycia.podmiotem.praw.i.obowiązków.oraz.do.dokonywania.we.własnym. imieniu.czynności.prawnych,.może.zostać.przyznana.wyłącznie.na.mocy. przepisów.ustawy..Na.mocy.k.s.h..przyznano.osobowość.prawną.spółkom. kapitałowym,. a.więc. spółce. z.ograniczoną. odpowiedzialnością. i.spółce. akcyjnej,.wraz.z.momentem.wpisu.do.właściwego.rejestru.(art..11.i.12.k.s.h.).. W.przeciwieństwie.do.osób.prawnych,.w.tym.spółek.kapitałowych,.które. działają.przez.swoje.organy.w.sposób.określony.w.ustawie.i.opartym.na. niej.statucie.(art..38.k.c.),.handlowe.spółki.osobowe.zasadniczo.działają. przez.wspólników.mających.charakter.przedstawicieli.ustawowych.spółek. 20.Zob..uchwała.SN.z.14.grudnia.1990.r.,.III.CZP.62/90.. 21.Zob..postanowienie.SN.z.10.listopada.2005.r.,.II.CK.320/05. 22.Zob..ustawa.z.28.lutego.2003.r..–.Prawo.upadłościowe.i.naprawcze.(tekst.jedn.:. Dz..U..z.2009.r..Nr.175,.poz..1361.z.późn..zm.). 23.Zob..postanowienie.SN.z.7.stycznia.2009.r.,.II.CSK.411/08. TyPOLOGIA.SPóŁEK.OSOBOWyCh 31 (wspólnicy.spółki.jawnej,.partnerzy.w.spółce.partnerskiej,.komplementa- riusze. w.spółce. komandytowej. i.komandytowo-akcyjnej).. Działają. one. przez.swoje.organy.tylko.w.przypadkach.wskazanych.ustawowo,.np..w.spół- ce.komandytowo-akcyjnej,.poprzez.radę.nadzorczą. W.przeciwieństwie.do.spółek.kapitałowych,.w.których.udziałowcy.nie. odpowiadają.za.zobowiązania.spółki24,.za.zobowiązania.spółki.osobowej. prawa.handlowego.jako.jednostki.organizacyjnej.posiadającej.zdolność. prawną.odpowiedzialność.subsydiarną.ponoszą.jej.wspólnicy..Odpowie- dzialność. subsydiarna. powstaje. z.chwilą,. gdy. jednostka. organizacyjna. staje.się.niewypłacalna.(art..331.§.2.k.c.)..O.niewypłacalności.można.mó- wić,.gdy.majątek.jednostki.organizacyjnej.nie.wystarcza.na.wykonanie. zobowiązania25..Zasada.subsydiarnej.odpowiedzialności.jest.modyfiko- wana.przez.przepisy.szczególne.dotyczące.poszczególnych.spółek.osobo- wych.prawa.handlowego26. 2.2. Spółka jawna Spółka.jawna.stanowi.swoistego.rodzaju.model.dla.innych.spółek.osobo- wych.prawa.handlowego.(art..22–85.k.s.h.)..Tym.można.tłumaczyć.odpo- wiednie.odesłania.w.kodeksie.spółek.handlowych.przy.poszczególnych. rodzajach.spółek.do.regulacji.dotyczącej.spółki.jawnej..Podobnie.jak.inne. spółki.osobowe,.spółka.jawna.powstaje.w.wyniku.zawarcia.przez.wspól- ników. aktu. erekcyjnego. (umowy. spółki. jawnej). oraz. konstytutywnego. wpisu.do.właściwego.rejestru.(KRS)27..Stronami.spółki.jawnej.mogą.być. osoby. fizyczne,. osoby. prawne. oraz. jednostki. organizacyjne. niemające. osobowości.prawnej,.ale.posiadające.zdolność.prawną,.w.tym.spółki.oso- bowe.prawa.handlowego..Spółka.jawna.może.również.zostać.utworzona. w.ramach. wspólności. łącznej. pomiędzy. małżonkami. czy. wspólnikami. spółki.cywilnej.. 24.Zob..art..151.§.4,.art..301.§.5.k.s.h. 25.Zob..S..Dmowski,.S..Rudnicki,.Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga pierw- sza. Część ogólna,.wyd..IX,.Warszawa.2009,.s..151. 26.Zob..art..22.§.1,.art..31,.95,.102,.111,.112,.113,.125,.132.k.s.h. 27.W.odniesieniu.do.tzw..pierwotnego.powstania.spółki.jawnej.zob..rozdział.2. pkt.1.1. 32 ROZDZIAŁ.1 Do.powstania.spółki.jawnej.konieczne.jest.współdziałanie.co.najmniej. dwóch.wspólników28..Cechą.charakterystyczną.spółki.jawnej,.podobnie. jak.innych.spółek.osobowych.prawa.handlowego,.jest.prowadzenie.przed- siębiorstwa.pod.własną.firmą.tej.spółki,.a.nie.wspólników29,.przy.czym. przez. prowadzenie. przedsiębiorstwa. należy. rozumieć. prowadzenie. we. własnym.imieniu,.zarobkowo.lub.w.innym.celu.oraz.w.sposób.zorganizo- wany.i.ciągły.działalności.gospodarczej30..Prowadzeniem.spraw.spółki.oraz. jej.reprezentacją.zajmują.się.sami.wspólnicy..Kodeks.spółek.handlowych. przewiduje. bezwzględny. zakaz. prowadzenia. spraw. spółki. przez. osoby. trzecie.z.wyłączeniem.wspólników.(art..38.§.1.k.s.h.). Wspólnicy.spółki.jawnej.odpowiadają.za.zobowiązania.spółki.wobec. wierzycieli..Odpowiedzialność.ta.jest: a). solidarna.–.wspólnicy.odpowiadają.wraz.z.pozostałymi.wspólnikami. i.spółką.(art..22.§.2.k.s.h.),.co.oznacza,.że.wierzyciel.może.dochodzić. wierzytelności.od.jednego.ze.wspólników,.tylko.niektórych.z.nich.lub. wszystkich; b). subsydiarna.–.wierzyciel.spółki.może.prowadzić.egzekucję.z.majątku. wspólnika.dopiero.wtedy,.gdy.egzekucja.z.majątku.spółki.okaże.się. bezskuteczna.(art..31.§.1.k.s.h.)31,.przy.czym.zasada.subsydiarnej.od- powiedzialności.ma.pierwszeństwo.przed.solidarnością32; c). osobista.–.obejmuje.również.majątek.osobisty.wspólnika.bez.ograniczeń. (art..22.§.2.k.s.h.); 28. Zgodnie. z.definicją. spółki. jednoosobowej. zamieszczoną. w.kodeksie. spółek. handlowych.spółką.jednoosobową.może.być.wyłącznie.spółka.kapitałowa.(art..4.§.1. pkt.3.k.s.h.). 29.Zob..art..22.§.1,.art..86.§.1,.art..102,.art..125.k.s.h.. 30.Zob..System prawa prywatnego,.t..XVI, Prawo spółek…,.s..783. 31.Zasada.ta.nie.stanowi.jednak.przeszkody.do.wniesienia.powództwa.przeciwko. wspólnikowi,.zanim.egzekucja.z.majątku.spółki.okaże.się.bezskuteczna.(art..31.§.2. k.s.h.)..Co.więcej,.nie.jest.konieczne.wnoszenie.dwóch.powództw.(przeciwko.spółce. i.przeciwko. wspólnikowi). w.celu. prowadzenia. egzekucji. z.majątku. wspólników.. Wynika. to. z.przepisu. art..7781. k.p.c.,. zgodnie. z.którym. tytułowi. egzekucyjnemu. wydanemu.przeciwko.spółce.jawnej,.spółce.partnerskiej,.spółce.komandytowej.lub. spółce.komandytowo-akcyjnej.sąd.nadaje.klauzulę.wykonalności.przeciwko.wspól- nikowi.ponoszącemu.odpowiedzialność.bez.ograniczenia.całym.swoim.majątkiem. za.zobowiązania.spółki,.jeżeli.egzekucja.przeciwko.spółce.okaże.się.bezskuteczna,. jak.również.wtedy,.gdy.jest.oczywiste,.że.egzekucja.ta.będzie.bezskuteczna. 32.Zob..wyrok.SN.z.16.czerwca.2010.r.,.I.CSK.453/09. TyPOLOGIA.SPóŁEK.OSOBOWyCh 33 d). nieograniczona.–.nie.można.w.stosunkach.zewnętrznych.(wobec.wie- rzycieli). ograniczać. tej. odpowiedzialności,. możliwe. jest. natomiast. wewnętrzne.ograniczenie.tej.odpowiedzialności.w.stosunkach.pomię- dzy.wspólnikami.(art..22.§.2.w.zw..z.art..34.k.s.h.). Wspólnik.pozwany.z.tytułu.odpowiedzialności.za.zobowiązania.spółki. może.przedstawić.wierzycielowi.zarzuty.przysługujące.spółce.wobec.wie- rzyciela.(art..35.k.s.h.)33..jeżeli.zarzut.wymaga.złożenia.oświadczenia.woli. przez.spółkę.celem.uchylenia.się.od.skutków.prawnych.oświadczenia.wo- li,.potrącenia.lub.w.innych.podobnych.przypadkach,.wspólnik.może.od- mówić.zaspokojenia.wierzyciela,.dopóki.spółka.nie.złoży.takiego.oświad- czenia..Wierzyciel.może.wyznaczyć.spółce.dwutygodniowy.termin.do.zło- żenia.oświadczenia.woli,.po.którego.bezskutecznym.upływie.wspólnik.lub. wierzyciel.może.wykonać.służące.mu.uprawnienie. Przykład Wspólnik.spółki.jawnej.został.pozwany.przez.wierzyciela.tej.spółki..Wspólnik.ten.może. bronić.się.wobec.wierzyciela.zarzutami.przysługującymi.spółce.wobec.tego.wierzyciela,. np..zarzutem.potrącenia.lub.zarzutem.przedawnienia..Podniesienie.zarzutu.potrącenia. czy.przedawnienia.wymaga.jednak.złożenia.oświadczenia.woli.przez.spółkę..W.przypad- ku. gdy. wierzyciel. wyznaczył. spółce. dwutygodniowy. termin. na. złożenie. powyższych. oświadczeń,.a.spółka.nie.złożyła.takich.oświadczeń,.to.wspólnik.może.złożyć.przedmio- towe.oświadczenia.o.potrąceniu.lub.przedawnieniu.za.spółkę.i.wskazywać.na.nie.w.po- stępowaniu.sądowym. Spółka.jawna.posiada.swój.majątek,.odrębny.od.majątku.wspólników.. jej. majątek. stanowi. wszelkie. mienie. wniesione. jako. wkład. lub. nabyte. przez.spółkę.w.czasie.jej.istnienia.(art..28.k.s.h.)..W.czasie.trwania.spółki. wspólnik.nie.może.żądać.od.dłużnika.zapłaty.przypadającego.na.niego. udziału.w.wierzytelności.spółki.ani.przedstawić.do.potrącenia.wierzytel- ności.spółki.swojemu.wierzycielowi.(art..36.k.s.h.)..Dłużnik.spółki.nie. może.też.przedstawić.spółce.do.potrącenia.wierzytelności,.jaka.mu.służy. wobec.jednego.ze.wspólników. 33.Zob..wyrok.SN.z.9.lipca.2008.r.,.V.CSK.72/08. 34 ROZDZIAŁ.1 2.3. Spółka partnerska Spółka.partnerska.to.spółka.osobowa.prawa.handlowego,.utworzona.przez. wspólników.(partnerów).w.celu.wykonywania.wolnego.zawodu.w.spółce. prowadzącej.przedsiębiorstwo.pod.własną.firmą.(art..86.k.s.h.)..Spółka. może. być. zawiązana. w.celu. wykonywania. więcej. niż. jednego. wolnego. zawodu,.chyba.że.odrębna.ustawa.stanowi.inaczej34..Zobowiązanie.wspól- ników. do. wykonywania. wolnego. zawodu. jako. istotny. element. spółki. partnerskiej.odróżnia.spółkę.partnerską.od.spółki.jawnej35. Partnerami.w.spółce.mogą.być.wyłącznie.osoby.fizyczne,.uprawnione. do.wykonywania.wolnych.zawodów.określonych.w.art..88.k.s.h.,.tj..adwo- kata,.aptekarza,.architekta,.inżyniera.budownictwa,.biegłego.rewidenta,. brokera.ubezpieczeniowego,.doradcy.podatkowego,.maklera.papierów. wartościowych,. doradcy. inwestycyjnego,. księgowego,. lekarza,. lekarza. dentysty,. lekarza. weterynarii,. notariusza,. pielęgniarki,. położnej,. radcy. prawnego,.rzecznika.patentowego,.rzeczoznawcy.majątkowego.i.tłumacza. przysięgłego36..Wykonywanie.wolnego.zawodu.w.spółce.może.być.uzależ- nione.od.spełnienia.dodatkowych.wymagań.przewidzianych.w.odrębnych. ustawach.(art..87.k.s.h.)37. 34.Tytułem.przykładu,.zgodnie.z.art..4.ustawy.z.14.lutego.1991.r..–.Prawo.o.nota- riacie.(tekst.jedn.:.Dz..U..z.2008.r..Nr.189,.poz..1158).notariusze.mogą.wykonywać. swój.zawód.tylko.wspólnie.z.innymi.notariuszami.. 35.W.kwestiach.nieunormowanych.w.dziale.dotyczącym.spółki.partnerskiej.sto- suje.się.odpowiednio.przepisy.o.spółce.jawnej,.chyba.że.ustawa.stanowi.inaczej.(art..89. k.s.h.)..Termin.„ustawa”.oznacza.przepisy.art..86–101.k.s.h.,.a.także.przepisy.odręb- nych. ustaw. regulujących. wykonywanie. wolnych. zawodów.. W.przypadku. spółki. partnerskiej.posiadającej.zarząd.będą.mieć.zastosowanie.przepisy.kodeksu.spółek. handlowych.o.spółce.z.ograniczoną.odpowiedzialnością.(art..96.k.s.h.). 36.Art..87.§.1.k.s.h..przewiduje.wyraźnie.możliwość.uzupełnienia.katalogu.wolnych. zawodów.przez.późniejsze.ustawy. 37.Na.podstawie.art..8.ust..1.ustawy.z.6.lipca.1982.r..o.radcach.prawnych.(tekst. jedn.:. Dz.. U.. z.2010.r.. Nr.10,. poz.. 65). radca. prawny. wykonuje. zawód. w.ramach. stosunku.pracy,.na.podstawie.umowy.cywilnoprawnej,.w.kancelarii.radcy.prawnego. oraz. w.spółce. partnerskiej,. w.której. partnerami. są. radcowie. prawni,. adwokaci,. rzecznicy.patentowi,.doradcy.podatkowi.lub.prawnicy.zagraniczni.wykonujący.stałą. praktykę.na.podstawie.przepisów.ustawy.z.5.lipca.2002.r..o.świadczeniu.przez.praw- ników. zagranicznych. pomocy. prawnej. w.Rzeczypospolitej. Polskiej;. na. podstawie. art..27.ust..2.ustawy.z.5.lipca.1996.r..o.doradztwie.podatkowym.(tekst.jedn.:.Dz..U.. z.2008.r..Nr.73,.poz..443).doradcy.podatkowi.mogą.wykonywać.swój.zawód,.uczest- nicząc.w.spółce.partnerskiej,.pod.warunkiem.że.wspólnikami.są.wyłącznie.doradcy.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Spółka osobowa prawa handlowego. Aspekty prawno-podatkowe, optymalizacja podatkowa
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: