Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00312 007139 10186828 na godz. na dobę w sumie
Sprawozdawczość finansowa i niefinansowa przedsiębiorstwa - w kierunku integracji - ebook/pdf
Sprawozdawczość finansowa i niefinansowa przedsiębiorstwa - w kierunku integracji - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 198
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3808-8560-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> finanse
Porównaj ceny (książka, ebook (-50%), audiobook).

Publikacja stanowi głos w dyskusji toczącej się wśród reprezentantów nauk o zarządzaniu, finansach i rachunkowości na temat możliwych kierunków ewolucji współczesnej sprawozdawczości finansowej i niefinansowej przedsiębiorstw. Jest rezultatem kolejnego etapu badań prowadzonych przez pracowników Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego oraz Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Autorzy podjęli bardzo aktualne zagadnienie dotyczące raportowania korporacyjnego, w którym zachodzą dynamiczne zmiany spowodowane zapotrzebowaniem na informacje o działalności firm. Dokonali analizy sprawozdawczości finansowej i niefinansowej jako narzędzia komunikacji przedsiębiorstw z otoczeniem, a także wskazali trudności związane z jej dopasowaniem do zróżnicowanych potrzeb informacyjnych użytkowników.

„Autorzy monografii poruszają nie tylko aktualne zagadnienia związane z szeroko pojętą sprawozdawczością [...\. Prezentują holistyczne koncepcje zintegrowanej sprawozdawczości, kreśląc wizjonerskie scenariusze oraz kierunki ewolucyjnych zmian. Umiejętność spojrzenia retrospektywnego, prezentacji ewolucji sposobu sprawozdawania, argumentacji przy prowadzonym dialogu naukowym [...\ to zaleta publikacji. Aktualność poruszanej problematyki poparta została przykładami będącymi efektem badań empirycznych oraz bieżącego monitorowania projektowanych zmian w zakresie sprawozdawania zarówno w kraju, jak i za granicą. Wnioski sformułowane w formie postulatywnej inspirują czytelnika do dalszych badań w obszarze szeroko pojętej sprawozdawczości zintegrowanej, nakierowanej na zaspokojenie potrzeb informacyjnych różnych grup interesariuszy”.

Z recenzji prof. nadzw. dr. hab. Waldemara Dotkusia

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Sprawozdawczość finansowa i niefinansowa przedsiębiorstwa - w kierunku integracji WYDAWNICTWO UNIWER5YTETU ŁóDZKIEGO Finanse Sprawozdawczość finansowa i niefinansowa przedsiębiorstwa - w kierunku integracji Ewa Walińska, Bogusława Bek-Gaik, Jacek Gad .... ~ WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU ŁÓDZKIEGO ŁÓDŹ 2016 Ewa Walińska, Jacek Gad - Uniwersytet Łódzki, Wydział Zarządzania, Katedra Rachunkowości 90-237 Łódź, ul. Matejki 22/26 Bogusława Bek-Gaik - AGH Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Zarządzania Katedra Ekonomii, Finansów i Zarządzania Środowiskiem 30-067 Kraków, ul. A. Gramatyka 10 RECENZENT Waldemar Dotkuś REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk OPRACOWANIE REDAKCYJNE Katarzyna Zajqczkowska SKŁAD I ŁAMANIE Katarzyna Zajqczkowska KOREKTA TECHNICZNA Leonora Wojciechowska PROJEKT OKŁADKI Stiimpjli Polska Sp. z 0.0. Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Shutterstock.com Wydrukowano z gotowych materiałów dostarczonych do Wydawnictwa UŁ © Copyright © Copyright by Authors, Łódź 2016 for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07869.17.0.K Ark. druk. 12,375 ISBN 978-83-8088-559-2 e-ISBN 978-83-8088-560-8 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 Spis treści WSTĘP ROZDZIAŁ 1 SPRAWOZDANIE FINANSOWE JAKO FUNDAMENT SPRAWOZDAWCZOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA 1.1. Istota, cele i elementy sprawozdania finansowego 1.2. Krytyka modelu sprawozdania 1.3. Sprawozdanie finansowe Grupy ORLEN - analiza i ocena tinansowego i kierunki jego ewolucji ROZDZIAŁ 2 SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI JAKO PODSTAWOWY RAPORT NIEFINANSOWY 2.1. Istota, cel oraz priorytetowi użytkownicy raportu zarządu 2.2. Zakres raportu zarządu w świetle regulacji polskich i międzynarodowych 2.3. Komentarz zarządu oraz inne raporty niefinansowe w prak1yce spółek publicznych 2.4. Raport zarządu Grupy ORLEN - analiza i ocena ROZDZIAŁ3 RAPORT ZINTEGROWANY JAKO KOMUNIKA T O WARTOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA 3.1. Geneza, 3.2. Fundamentalne 3.3. Ocena zintegrowanego 3.4. Zintegrowane raportowanie Grupy ORLEN - analiza i ocena raportowania w świetle badań - wady i zalety koncepcje zintegrowanego raportowania istota i cele raportowania zintegrowanego ROZDZIAŁ4 SPRAWOZDANIE FINANSOWE A RAPORTOWANIE KORPORACYJNE 4.1. Sprawozdanie 4.2. Sprawozdanie 4.3. Sprawozdanie 4.4. Sprawozdanie finansowe a raport tinansowy finansowe a raport biznesowy finansowe a raport zintegrowany finansowe a raportowanie korporacyjne w spółkach publicznych w Polsce - analiza i ocena 7 11 II 22 30 51 51 51 60 73 89 103 103 114 121 129 143 143 149 154 162 6 Spis treści ROZDZIAŁ5 STRUKTURA I RELACJE MIĘDZY ELEMENTAMI MODELU SPRAWOZDA WCZEGO SPÓŁKI PUBLICZNEJ - ANALIZA I OCENA 5.1. Struklura modelu sprawozdawczego Grupy ORLEN 5.2. Relacje między sprawozdaniem finansowym i raportem zarządu Grupy ORLEN 5.3. Relacje między raportem rocznym a raportem zintegrowanym w Grupie ORLEN ZAKOŃCZENIE BIBLIOGRAFIA 173 173 176 180 185 189 Wstęp przedsiębiorstwa, Podstawowym elementem polityki okre- działającego w globalnym otoczeniu, ślana także mianem raportowania korporacyjnegol . W ostatnich latach bardzo intensywnie rozwijają się różne jej koncepcje widoczne zarówno w obszarze raportowania informacji fmansowych, jak i niefinansowych. Ze szczególnie i różnorodnością informacyjnej jest jego sprawozdawczość, nowych rozwiąza1 l dużą dynamiką sprawozdawczością przedsiębiorstwa. Problematykę generowanej 2008, biznesowym. Interesariusze, konkurencyjność, finansowej Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości Na lamach literatury przedmiotu w ostatnich latach w Polsce trwa dyskusja nad sze- tę poruszali roko rozumianą m.in. E. Walillska, A. Jurewicz, Jakość informacji przez system rachunkowości, t. 44, nr 100, s. 101-113; E. Walińska, A. Jurewicz, Ujawnienie informacji w raporciefinansowym - czy potrzebne są ramy konceptualne?, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicz- nego we Wrocławiu 2013, nr 314, s. 217-235; G.K. Świderska (red.), Wpływ zakresu ujawnianych informacji na zaufanie do rynków kapitałowych i organizacji gospodar- czych, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 20 II; P. Roszkowska, Rewolucja w ra- portowaniu społeczna odpowiedzial- ność, Oifin, Warszawa 2011; 1. Gad, Rachunkowość w procesie nadzoru w spółkach publicznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2011; 1. Samelak, Zinte- growane sprawozdanie przedsiębiorstwa społecznie odpowiedzialnego, Wydawnic- two Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznllll 2013; A. Karmllllska, The Imperative ofSustainable Growth and Reporting Integration Three Eras in the Cor- porate Reporting Development, Journal of Finance Accounting 2014, vol. 3, isso 1, S. 73-82; 1. Gad, Sprawozdanie z działalności we współczesnym modelu raportowania - praktyka sprawozdawcza spółek publicznych notowanych na GPW, Zarządzanie and Finance 2015, vol. 13, teorii agencji, no. I, s. 79-90; 1. Gad, Sprawozdawczość ,.Zarządzanie l, S. 1() 37;E. Walińska, B. Bek-Gaik, Restructuring statement as a re- sponse to the challenges ofglobal market, [w:] Borowiecki R., Siuta-Tokarska B. (ed.), Restructuring in Economy, Oeplllt- ment of Economics Organization of Enterprises, Cracow University, Cracow 2015, niefinansowe w sprawozdawczości spólek, S. 53-62; Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków 2014. as the Imperative of Developmental Changes i Finanse. Journal ofManagement i Finanse. Journal of Management and Finance 2013, vol. 2, nr J. Krasodomska, Informacje biznesowa wobec założetl Copernican of.financial 8 Wstęp mamy do czynienia w przypadku raportowania niefinansowego. Poja- wiające się propozycje w zakresie jego standaryzacji, zwłaszcza koncep- cja zintegrowanego raportowania, skłaniają do zadania fundamentalnych pyt811.Jakie będzie miejsce sprawozdania finansowego i komentarza za- rządu w zintegrowanym rapOltowaniu? Czy pozostaną one istotnymi, wy- odrębnionymi elementami rapOltowania korporacyjnego czy też zostaną wyparte przez zintegrowany raport? Jak będzie rozumiana integracja in- formacji finansowych i niefinansowych? W związku z tak postawionymi pytaniami, celem badawczym podjętym przez autorów w niniejszej mono- grafii jest identyfikacja relacji zachodzących między zintegrowanym ra- portem, będącym reprezentantem nurtu sprawozdawczości niefinansowej, a sprawozdaniem finansowym i komentarzem zarządu, stanowiącym pod- stawę sprawozdawczości finansowej przedsiębiorstwa. W publikacji za- stosowano - adekwatne do jej celów - metody badawcze: deskryptywne, obserwacji, dedukcyjne, analizy dokumentów, logicznego myślenia, po- równań w czasie i przestrzeni. - finansowej Zintegrowane raportowanie, będące odpowiedzią na krytykę spra- wozdania finansowego, miało stać się koncepcją porządkującą i godzącą interesy dwóch nurtów sprawozdawczości i niefinansowej. Jest to bardzo trudne zadanie, ponieważ w ostatnich latach znaczna część informacji niefinansowych została uregulowana przez organy odpowie- dzialne za sprawozdawczość finansową2. Oznacza to, że określone dane st81lOwiąobszar wspólnego zainteresowania dwóch l1lutów raportowania korporacyjnego - finansowego i niefinansowego. Powstaje zatem pyta- nie, jak ostatecznie ukształtują się relacje między nimi. Z jednej strony mamy do czynienia ze sprawozdawczością się przez długie lata, z drugiej - z poszukującym własnych rozwiązail rapor- towaniem niefinansowym3, który znajduje się dopiero na etapie fonnu- łowania ram koncepcyjnych, w opracowanie których włączyło się wiele finansową kształtującą - 2 Na poziomie międzynarodowym chodzi głównie o Radę Międzynarodowych Stan- IASB (International Accounting Standards Board). dardów Rachunkowości W związku ze wzrostem znaczenia raportowania niefinansowego w obszarze zainte- resowań tych organów znalazło się również rozszerzenie finansowych o informacje niefinansowe, co jest widoczne m.in. w komentarzu zarządu (por. IFRS Practice Statement Management Commentary. A Framework for Presentation, IA5B, London 2010). informacji 3 A. Karmańska wskazuje cztely główne etapy rozwoju rapOltowania korporacyjnego: finansowe, druga era - zintegrowane trzecia czynni- atrybutów pierwsza era - zintegrowane sprawozdanie era - zintegrowane ków ryzyka., rozszerzone o infonnacje na temat zasobów, kompetencji, finansowe zorientowane na identyfikację czynników ryzyka, na identyfikację finansowe zorientowane sprawozdanie sprawozdanie międzynarodowych o znaczącej randze4• organizacji, instytucji, środowisk biznesowych Wstęp 9 W związku z zasadniczym celem niniejszej monografii, kontynuację badań autorów nad sprawozdawczością nansową5, jakim jest finansowym i sprawozdawczością trzy kluczowe elementy sprawozdawczości korporacyjnej nie finansowe, komentarz zarządu oraz raport zintegrowany. stanowiącej finansową i niefi- identyfikacja zależności pomiędzy sprawozdaniem niefmansową, przedstawiono w niej - sprawozda- Niniejsza publikacja składa się z pięciu rozdziałów. Pierwszy obejmuje problematykę sprawozdania finansowego i jego ewolucji. Kolejny doty- czy specjalnego raportu, jakim jest sprawozdanie z działalności (komen- tarz zarządu), który w przyszłości może odegrać bardzo ważną rolę w pro- cesie integracj i raportowania finansowego i niefinansowego. W rozdziale trzecim przedstawiono koncepcję zintegrowanego raportu, jego genezę i podstawowe elementy, a także przegląd badań związanych z raporto- waniem zintegrowanym. Ostatnie dwa rozdziały poświęcono relacji po- między sprawozdaniem finansowym, komentarzem zarządu i raportem zintegrowanym. W każdej z pięciu części, zilustrowano sposób implementacji wymo- gów sformułowanych pod adresem sprawozdawczości spółek do praktyki polskiego rynku kapitałowego, opierając się na publikowanych raportach rocznych spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych (GPW) w Warszawie. W szczególności wykorzystano raporty Grupy PKN ORLEN za rok 2015. W rozdziale pierwszym dokonano analizy i oceny jej sprawozdania finansowego, w drugim - komentarza zarządu, natomiast w trzecim - zintegrowanego rapOltu. W rozdziale czwartym, w którym rozważane są relacje między sprawozdaniem finansowym a in- raportami na gnmcie literatury przedmiotu, przedstawiono wy- nymi brane zagadnienia związane z tym problemem w praktyce wybranych spółek publicznych notowanych na GPW w Warszawie. Rozdział piąty 4 zintegrowane ma infonnować sprawoz· rozwoju (por. A. Kar· i inne raporty dotyczące zrównoważonego nieujawnionych w sprawozdaniu finansowym, czwarta era - zintegrowane danie finansowa mańska, op. cit., s. 77-g0). o zdolności organizacji do tworzenia Raportowanie średnim i długim okresie, a jego celem jest i utrzymywania wartości w krótkim, podmiotów uwzględniających wprowadzenie (finansowe, materialne i niematerialne). Naj- wszystkie aspekty tworzenia wartości ważniejszą instytucją zajmującą się obecnie zintegrowanym raportowaniem jest or· ganizacja lIRe (International zmian do procesów sprawozdawczych Integrated Reporting Council). 5 Wyniki tych badań były prezentowane m.in. w monografii E. Walińska, B. Bek· jako narzędzie i niefinansowy, Wydawnictwo Unio ·Gaik, J. Gad, B. Rymkiewicz, Sprawozdawczość komunikacji wersytetu Łódzkiego, Łódź 2015. z otoczeniem. Wymiar finansowy przedsiębiorstwa 10 Wstęp stanowi podsumowanie zagadnień poruszanych w monografii. Wykorzy- stując rozwiązania zastosowane przez Grupę ORLEN w sprawozdaw- czości korporacyjnej za rok 2015, podjęto próbę oceny relacji pomiędzy sprawozdaniem finansowym a sprawozdaniem z działalności, jak rów- nież między rocznym rapOltem Grupy ORLEN i jej zintegrowanym ra- pOliem za rok 2015. Przedstawione rozważania dowodzą, że problematyka sprawozdaw- czości, zwłaszcza niefinansowej, wymaga dziś uporządkowania wyraża- jącego się w dążeniu do porównywalności, a przede wszystkim do respektowania zasady istotności. Zbyt wiele infonnacji, da- nych zarówno w sprawozdawczości finansowej, jak i niefinansowej, nie służy uczestnikom rynku, prowadzi do chaosu, nadmiaru infonnacj i przy jednoczesnym ich powtarzaniu i tym samym braku użyteczności w podej- mowaniu decyzji ekonomicznych. przejrzystości, literaturowych, Podjęte w monografii wyżej wspomniane kwestie wymagają dal- szych studiów zarówno koncepcyjnych, jak i empil) cz- nych. Stwarzają ogromne możliwości dla prowadzenia różnego rodzaju analiz ilościowych i jakościowych, których wyniki mogą zadecydować o ostatecznym kształcie sprawozdawczości przedsiębiorstwa w wymia- rze finansowym i niefinansowym. Niewątpliwie finansowe i niefinansowe powinny być zintegrowane, nie tylko połączone w jed- nym raporcie, ponieważ jedynie wtedy mogą służyć lepszemu zrozumie- niu i ocenie działalności organizacji. infonnacje Rozdział 1 Sprawozdanie finansowe jako fundament sprawozdawczości przedsiębiorstwa 1 1.1. Istota, cele i elementy sprawozdania finansowego Sprawozdanie finansowe stanowi integralną część systemu rachunkowo- ści. Jest jego produktem końcowym, mającym na celu dostarczać infonna- cji interesariuszom przedsiębiorstwa. Odzwierciedla zewnętrzny wymiar systemu rachunkowości, którego istotę i sens ekonomiczny, w sposób nie- zwykle pełny i ponadczasowy, oddaje definicja rachunkowości opraco- wana przez E. Burzym. Rachunkowość to (... ) uniwersalny, elastyczny, podmiotowy, zdetenninowany metodą bilansową - a zorientowany na potrzeby racjonalnego odpowiedzialności - system infonnacyjno-kontrolny, którego przedmiotem są skierowane retrospektywnie i prospektywnie identyfikacja, pomiar, analiza zjawisk gospodarczych i komunikowanie o tych zjawiskach oraz występujących między nimi relacjach, w zakresie całokształtu wartościowo wymiemej działalności gospodarczej podmiotu, tj. realizowanych przez ten podmiot - w powiązaniu z otoczeniem - procesów obejmujących: powstawanie, przepływ i podział wartości materialnych oraz wynikające stąd rozra- chunki z innymi podmiotami gospodarczymi 2. i rozrachunku zarządzania W zacytowanej definicji podkreślono, że rachunkowość ma dostar- czać infonnacji zarówno na potrzeby racjonalnego zarządzania przedsię- jak i rozrachunku z odpowiedzialności. Taki podział zadań biorstwem, rachunkowości stał się podstawą wyodrębniania jej dwóch podsystemów W niniejszym rozdziale wykorzystano fragmenty monografii: E. Walińska, B. Bek- -Gaik, J. Gad, B. Rymkiewicz, op. cit., rozdział 1, Współczesne modele sprawozda- niajinansowego E. Burzym, Rola i funkcje chunkowości rachunkowości w roku 2000, Zeszyty Teoretyczne Ra- 2008, nr 45 (10 1), s. 33. ijego krytyka, s. 9-31. 2 12 Sprawozdawczość fmansowa i niefmansowa ... finansowej - rachunkowości i zarządczej, nie zmienia to jednak faktu, że rachunkowość pozostaje jednym zintegrowanym systemem informacyj- nym. Jej efektem końcowym są raporty zarządcze, służące wewnętrznym użytkownikom oraz sprawozdania finansowe, będące narzędziem komu- nikacji z otoczeniem. Te ostatnie pehlią szczególną rolę w rozrachunku z odpowiedzialności, w którym realizuje się funkcja rozliczeniowa ra- chunkowości, będąca obok informacyjnej i atestacyjnej3, jedną z funda- mentalnych systemu rachunkowości. Funkcja rozliczeniowa oznacza, że zarząd stojący na czele przedsiębiorstwa jest zobowiązany rozliczyć się interesariuszami4 ze swoich działall. przed inwestorami oraz pozostałymi Aby sprawozdanie finansowe pozwoliło rozliczać działalność gospodar- czą w aspekcie ekonomicznym i społecznym, na przestrzeni lat, wielo- krotnie rozszerzano jego zakres i modyfikowano jego fonnę5. finansowe/, Ogólny model sprawozdania fmansowego może być rozpatrywany nie- zależnie od regulacji sprawozdawczości ponieważ system rachunkowości ma odzwierciedlać działalność gospodarczą i prezentować jej dwa kluczowe obszary - dokonania i sytuację finansową. W związku z powyższym - niezależnie od regulacji rachunkowości - mamy do czy- nienia z dwoma kluczowymi składnikami modelu sprawozdawczego - bi- lansem oraz rachunkiem zysków i strat, które są najważniejszymi i naj- bardziej okresowymi wchodzącymi w skład sprawozdawczości zewnętrznej przedsiębiorstwa (... ). Pozostałe sprawozdaniami syntetycznymi 3 4 5 6 problemy do gospodarki J. Skowroński, Strukturalne ifunkcjonalne rachunkowości, A. Jarugowa, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica 1985, nr 45, s. 42; A. Jarugowa, Kierunki zmian funkcji rachunkowości w procesie przechodzenia ryn- kowej, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica 1993, nr 127, s. 6; A. Ja- ruga, Wprowadzenie do rachunkowości zarzqdczej, [w:] Jaruga A., SobaI1ska L, Kop- czy6ska L., Szychta A., Rachunkowość dla menedżerów, RaFiB, Łódź 1996,s. 8-9. A. Jarugowa, Rachunek kosztów w zarzqdzaniu przedsiębiorstwem, PWE, Warszawa 1986,s. 27. ponieważ coraz bardziej zyskują na zna- Dziś takie zmiany sąjuż niewystarczające, czeniu infonnacje zawarte w raportach towarzyszących sprawozdaniom finansowym - komentarzu zarządu (sprawozdaniu z działalności) oraz innych raportach zarówno finansowych, należy umiej- Analizując regulacyjnej, ponieważ - mimo tej samej scowić go w konkretnej bazy merytorycznej, systemach prawno-ekonomicznych może różnić się co do przyjętych rozwiązań. W niniejszym sprawozdaw- opracowaniu wykorzystywany jest międzynarodowy czości finansowej, Finan- sowej (MSSFIMSR). szczegółowo części składowe modelu sprawozdawczego, Standardy Sprawozdawczości jakim są Międzynarodowe jak i niefinansowych. - w poszczególnych system regulacji rzeczywistości jaką jest teoria rachunkowości Rozdział 1. Sprawozdaniefinansowejako fundament.. . 13 sprawozdania mogą być traktowane jako załączniki zwiększające odpo- wiednio stopień szczegółowości, a tym samym wartość poznawczą infor- macji wynikających z bilansu,,7 (por. rysunek l.l). Rysunek 1.1. Elementy sprawozdawczości zewnętrznej przedsiębiorstwa SPRAWOZDAWCZOŚĆ ZEWNĘTRZNA I BILANS RACHUNEK WYNIKÓW POZOSTAŁE SPRAWOZDANIA (ZAŁĄCZNIKI) Zwiększają stopień szczegółowości (wartość poznawczą) informacji wynikających z bilansu Źródło: opracowanie własne na podstawie E. Burzym, Rachunkowość przedsiębiorstw ... , s. 395. syntetyczne, Fundamentem sprawozdawczości finansowej jest bilans będący świa- systemu rachunkowości. Bilans - bez względu na dectwem doskonałości - to usystematyzo- jego formę określoną w regulacjach rachunkowości wane, dwustronne, sporządzone na określony moment, ze- stawienie wartości środków gospodarczych znajdujących się w dyspozy- cji przedsiębiorstwa. Dwustronne ujęcie tych środków w bilansie wynika z zastosowania dwóch różnych przekrojów: rzeczowego i finansowego. Przekrój rzeczowy w aktywach bilansu polega na ugrupowaniu środków gospodarczych według postaci ich występowania oraz funkcji, jaką speł- niają. Natomiast przekrój finansowy w pasywach bilansu przedstawia wartość tych środków według źródeł ich fmansowania, określanych mia- nem funduszów. Bezwzględna, środków leżąca u podstaw równowagi bilansowej oznacza, że środki i funduszów, gospodarcze są rzeczowym ucieleśnieniem funduszów, zaś - finansowym odpowiednikiem konkretnych środków gospodarczych 8. obustronna współzależność fundusze 7 8 E. BurzY111,Rachunkowość przedsiębiorstw i instytucji, PWE, Warszawa 1980, s. 395. Ibidem. 14 Sprawozdawczość fmansowa i niefmansowa... Przywołana definicja bilansu - jakże doskonała, uniwersalna, ogólna a zarazem precyzyjna - oddaje w pełni jego ekonomiczne sedno. Drugim bardzo ważnym sprawozdaniem finansowym jest rachunek wyników, gdyż dane w nim zawarte ,,(... ) infonnują o strukturze wyka- zanego w bilansie wyniku finansowego oraz o źródłach jego powstania. Rachunek wyników stanowi zatem niezbędne uzupehlienie bilansu ma- jątkowego, w bilansie bowiem wykazany jest osiągnięty wynik działal- ności jako ostateczny rezultat fmansowy, w rachunku wyników zaś re- zultat ten jest przedstawiony w postaci rozwiniętej 9. Jak podkreślała E. Burzym istotę i treść ekonomiczną sprawozdań finansowych określa system rachunkowości, a tylko z uwagi na ich zna- czenie dla obrotu gospodarczego konieczne stało się opracowanie odpo- wiednich regulacji, które określają ich układ formalny, treść pozycji sprawozdawczych oraz terminy sporządzania sprawozdaJ1 finansowych. finansowymi są bilans i rachunek wyni- Podstawowymi ków, k-tórewraz z innymi sprawozdaniami zewnętrznymi i wewnętrznymi tworzą zintegrowaną i komplementarną, tak jak system rachunkowości, z którego pochodzą, sprawozdawczość finansową przedsiębiorstwa. sprawozdaniami Bilans stanowi syntezę działalności przedsiębiorstwa - w nim znajdują się zbiorcze infonnacje na temat skutków różnych decyzji ekonomicz- nych, które zostały szczegółowo przedstawione w innych składnikach mo- delu sprawozdawczego: l) aspekt zarządzania zyskiem - w rachunku zysków i strat, 2) aspekt pieniężny - w rachunku przepływów pieniężnych, 3) aspekt właścicielski Składniki wchodzące w skład modelu sprawozdania finansowego są zintegrowane ze sobą w sposób naturalny, gdyż mely10rycznie wzajenmie się uzupełniają. Przez lata ich zakres infonnacyjny był rozszerzany, głów- nie o takie dane, k-tóremialy na celu objaśniać syntetyczne pozycje w nich prezentowane. Efektem tego było pojawienie się informacji dodatkowej. - w zestawieniu zmian w kapitale własnym. Obecnie model ten jest bardzo rozbudowany i ujawnia nie tylko dane finansowe, ale również ich objaśnienia w fonnie informacj i dodatkowej (not). Jego podstawowym składnikiem pozostaje wciąż bilans, którego kluczowe kategorie - środki pieniężne i kapitał własny oraz wynik finan- sowy, są objaśniane w odrębnych składnikach modelu sprawozdania fi- nansowego: środki pieniężne - w rachunku przepływów pieniężnych, - - kapitał własny - w zestawieniu zmian w kapitale własnym, - wynik finansowy okresu - w rachunku zysków i strat (por. ry- sunek 1.2). 9 Ibidem, s. 415. Rozdział 1. Sprawozdanie finansowejako fundament... 15 Rysunek 1.2. Model prezentacji informacji w sprawozdaniu finansowym - stan obecny Aspekt właścicielski Bilans r Zestawienie zmian w kapitale własnym Rachllllek zysków istrat Aspekt zarządzania zyskiem Ri/ails KAPITAŁ WŁASNY Wynik finansowy netto AKTYWA V Nadwyżka! niedobór środków pieniężnych ZOBOWIĄZANIA I Informacja dodatkowa I Źródło: opracowanie własne. Rachllllek przepływów pietlięillych WPŁYWY WYDATKI I Aspekt zarządzania środkami pieniężnymi Przedstawiona na rysunku 1.2 struktura infonnacyjna modelu sprawoz- dania fmansowego może być uszczegółowiona zgodnie z określonymi re- gulacjami rachunkowości, którymi na potrzeby niniejszej monografii są regulacje międzynarodowe (MSSF). Problem modelu sprawozdawczego porusza głównie MSR 1 Prezentacja sprawozdall finansowych , w któ- rym określono zakres sprawozdania finansowego, jego cella oraz nad- rzędne zasady rachunkowości, które kierownictwo powinno wybrać, aby 10 Celem sprawozdania finansowego według MSR ł jest dostarczenie informacji o sy- i przepływach dokonaniach pieniężnych w przedsiębiorstwie, tuacji finansowej, kióre to infonnacje są użyteczne dla szerokiego grona użytkowników podejmują- cych decyzje oraz pokazania wyników pełnionej przez kierownictwo podmiotu funk- cji powierniczej nad przekazanymi mu zasobami. Standard uszczegóławia cel spra- i prezentacji wozdań finansowych zawarty w Ramach Koncepcyjnych Jest nim dostarczenie informacji, która stanowi pomoc dla sprawozdań finansowych. użytkownika w przewidywaniu Por. Ramy sprawozdań finansowych, Project Concep- Koncepcyjne tual Framework Draft Discussion Paper Presentation and Disclosure, StaffPaper, IASB Meeting, March 2013, www.ifrs.org.[dostęp:17.l1.2016]. zwane dalej Ramy Konceptualne przyszłych przepływów pieniężnych. sporządzania sporządzania i prezentacji IASB.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Sprawozdawczość finansowa i niefinansowa przedsiębiorstwa - w kierunku integracji
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: