Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00483 006387 14083025 na godz. na dobę w sumie
Środki zaskarżenia w postępowaniu cywilnym. Komentarz do art. 367-42412 KPC - ebook/pdf
Środki zaskarżenia w postępowaniu cywilnym. Komentarz do art. 367-42412 KPC - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 591
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-5770-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> wzory pism
Porównaj ceny (książka, ebook (-5%), audiobook).

Seria Komentarze & Linia orzecznicza to zbiór publikacji praktycznych - profesjonalnie, a jednocześnie w przystępny sposób - objaśniających stosowanie prawa materialnego i funkcjonowanie procedur sądowych.

Przygotowane przez praktyków komentarze z tej serii przekazują najważniejsze informacje związane z danym zagadnieniem prawnym, funkcjonowaniem danej instytucji prawnej czy przepisu, wyjaśniając ich zastosowanie w praktyce prawniczej.

Przede wszystkim jednak dostarczają wielu praktycznych wskazówek umożliwiających m.in. sporządzanie pisma procesowego, przygotowanie opinii prawnej, profesjonalne przygotowanie się do obrony klienta dzięki temu, że wzbogacane są o liczne przykłady, wskazówki „Ważne dla praktyki” oraz przegląd najnowszego orzecznictwa w prezentowanym zakresie, przyporządkowany zagadnieniom omawianym w każdym artykule.

Formuła komentarzowa pozwala na korzystanie z publikacji w codziennej praktyce oraz podczas zawodowych egzaminów prawniczych.

Seria ta szczególnie polecana jest dla: sędziów, prokuratorów, adwokatów, radców prawnych, notariuszy, referendarzy, komorników, aplikantów zawodów prawniczych, a także studentów kierunków prawniczych.

Komentarz prezentuje całościowo problematykę związaną z wnoszeniem i rozpoznaniem zwyczajnych i nadzwyczajnych środków zaskarżenia w postępowaniu cywilnym, koncentrując się na kwestiach praktycznych i analizie orzecznictwa.

W komentarzu szczegółowo omówiono: apelację, zażalenie, skargę kasacyjną, skargę na orzeczenie referendarza sądowego, wznowienie postępowania, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Prezentowany komentarz, dzięki praktyce prawniczej Autorki i dokonanej analizie orzecznictwa w tym zakresie pozwoli na przygotowanie się do sporządzenia środka zaskarżenia w postępowaniu cywilnym. Istotną zaletą publikacji jest skoncentrowanie się na aspektach praktycznych, takich jak: dopuszczalność, podstawy środka zaskarżenia, legitymacja procesowa, termin, wymagania formalne, skutki wniesienia danego środka,  które mają ułatwić jego skuteczne złożenie. Ogromne znaczenie praktyczne ma wybór orzecznictwa przyporządkowany zagadnieniom omawianym w każdym artykule. W komentarzu wyróżnione są istotne informacje z punktu widzenia praktyka, które zostały oznaczone jako „Ważne dla praktyki”. Formuła komentarzowa pozwala na korzystanie z publikacji w codziennej praktyce prawniczej oraz podczas zawodowych egzaminów prawniczych.

Prezentowana książka:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Agnieszka Góra-Błaszczykowska Ârodki zaskar˝enia w post´powaniu cywilnym Komentarz do art. 367–42412 KPC KOMENTARZE LINIA ORZECZNICZA KOMENTARZE LINIA ORZECZNICZA strGoraBlaszczykowska 11/18/13 10:31 AM Page 1 Agnieszka Góra-Błaszczykowska Ârodki zaskar˝enia w post´powaniu cywilnym Komentarz do art. 367–42412 KPC K O M E N T A R Z E L I N I A O R Z E C Z N I C Z A Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2014 Redakcja: Dorota Waleszkiewicz Wydawca: Joanna Ziemiecka Projekt okładki: GRAFOS © Wydawnictwo C.H.Beck 2014 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: GRAFOS Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-5769-0 ISBN e-book 978-83-255-5770-6 Spis treści Wykaz skrótów ................................................................................................................. VII Kodeks postępowania cywilnego Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze .......................................................... Księga pierwsza. Proces .............................................................................................. Tytuł VI. Postępowanie .................................................................................................. Dział V. Środki odwoławcze ........................................................................................... 1 1 1 1 Rozdział 1. Apelacja ....................................................................................................... 3 Art. 367. Dopuszczalność ............................................................................................... 3 Art. 368. Wymogi formalne ........................................................................................... 12 Art. 369. Termin ............................................................................................................. 24 Art. 370. Odrzucenie ..................................................................................................... 31 Art. 3701. (utracił moc) .................................................................................................... 37 Art. 371. Przedstawienie drugiej instancji .................................................................... 37 Art. 372. Odpowiedź na apelację ................................................................................. 38 Art. 373. Odrzucenie ..................................................................................................... 41 Art. 374. Posiedzenie niejawne .................................................................................... 46 Art. 375. Wyznaczenie rozprawy .................................................................................. 48 Art. 376. Niestawiennictwo stron .................................................................................. 49 Art. 377. Rozpoczęcie rozprawy .................................................................................. 50 Art. 378. Granice rozpoznania ...................................................................................... 52 Art. 379. Nieważność postępowania ........................................................................... 63 Art. 380. Rozpoznanie postanowień ............................................................................ 82 Art. 381. Podstawy rozstrzygnięcia .............................................................................. 92 Art. 382. Rozwinięcie ...................................................................................................... 101 Art. 383. Zmiana żądania ............................................................................................... 107 Art. 384. Zakaz orzekania na niekorzyść ....................................................................... 112 Art. 385. Oddalenie ......................................................................................................... 117 III Art. 386. Uwzględnienie apelacji .................................................................................... 120 Art. 387. Uzasadnienie .................................................................................................... 139 Art. 3871. Obowiązek informowania o zmianie miejsca pobytu ................................... 146 Art. 388. Wykonalność .................................................................................................... 148 Art. 389. Brak zaskarżenia ............................................................................................. 151 Art. 390. Pytanie prawne ................................................................................................ 151 Art. 391. Odesłanie; cofnięcie apelacji .......................................................................... 161 Rozdział 11 ....................................................................................................................... 169 Art. 392–39320 (uchylone) ............................................................................................... 169 Rozdział 2. Zażalenie ...................................................................................................... 169 Art. 394. Dopuszczalność; termin; treść; forma ........................................................... 169 Art. 3941. Dopuszczalność zażalenia do SN ................................................................. 182 Art. 3942. Zażalenie na postanowienie .......................................................................... 198 Art. 395. Działania sądu pierwszej instancji ................................................................. 200 Art. 396. Wstrzymanie wykonania ................................................................................. 206 Art. 397. Rozpoznanie zażalenia ................................................................................... 208 Art. 3971. Skład sądu rozpoznającego zażalenie ......................................................... 212 Art. 398. Zażalenia na zarządzenia ............................................................................... 213 Dział Va. Skarga kasacyjna ........................................................................................... 215 Art. 3981. Wniesienie skargi kasacyjnej ......................................................................... 217 Art. 3982. Niedopuszczalność wniesienia ........................................................................ 231 Art. 3983. Podstawy skargi kasacyjnej ......................................................................... 248 Art. 3984. Treść skargi ..................................................................................................... 270 Art. 3985. Właściwość sądu i terminy ............................................................................. 285 Art. 3986. Wezwanie do usunięcia braków; odrzucenie skargi .................................... 293 Art. 3987. Odpowiedź na skargę .................................................................................... 301 Art. 3988. Stanowisko Prokuratora Generalnego .......................................................... 304 Art. 3989. Postanowienie o przyjęciu lub odrzuceniu skargi ........................................ 306 Art. 39810. Skład orzekający ........................................................................................... 330 Art. 39811. Przebieg posiedzenia ................................................................................... 331 Art. 39812. Zawieszenie postępowania .......................................................................... 334 Art. 39813. Rozpoznanie w granicach zaskarżenia ....................................................... 335 Art. 39814. Oddalenie skargi ........................................................................................... 346 Art. 39815. Uchylenie zaskarżonego orzeczenia ........................................................... 348 Art. 39816. Orzeczenie co do istoty sprawy przez SN ................................................... 355 Art. 39817. Powiększenie składu orzekającego ............................................................ 358 Art. 39818. Koszty procesu .............................................................................................. 360 IV Spis treści Art. 39819. Przyczyny odrzucenia pozwu ....................................................................... 361 Art. 39820. Związanie sądu wykładnią SN ...................................................................... 362 Art. 39821. Odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji .......................................... 366 Dział Vb. Skarga na orzeczenie referendarza sądowego .......................................... 373 Art. 39822. Skutki wniesienia skargi ............................................................................... 373 Art. 39823. Skarga na postanowienie referendarza ....................................................... 381 Dział VI. Wznowienie postępowania ............................................................................ 385 Art. 399. Dopuszczalność ............................................................................................... 387 Art. 400. Zakaz ................................................................................................................ 403 Art. 401. Podstawy .......................................................................................................... 404 Art. 4011. Przyczyny wznowienia postępowania ........................................................... 421 Art. 402. (skreślony) ........................................................................................................ 424 Art. 403. Podstawy .......................................................................................................... 424 Art. 404. Rozwinięcie ...................................................................................................... 443 Art. 405. Właściwość sądu przy wznowieniu postępowania ....................................... 444 Art. 406. Odesłanie ........................................................................................................ 449 Art. 407. Termin wniesienia skargi ................................................................................. 453 Art. 408. Rozwinięcie ...................................................................................................... 460 Art. 409. Wymogi formalne ............................................................................................ 465 Art. 410. Badanie wstępne ............................................................................................. 469 Art. 411. (uchylony) ......................................................................................................... 478 Art. 412. Ponowne rozpoznanie ..................................................................................... 478 Art. 413. Wyłączenie sędziego ....................................................................................... 483 Art. 414. Wstrzymanie wykonania wyroku .................................................................... 485 Art. 415. Zwrot wyegzekwowanego świadczenia ........................................................... 487 Art. 416. Zakaz dalszego wznowienia ........................................................................... 491 Art. 4161. Dopuszczalność uchylenia postanowień ...................................................... 493 Dział VII. .......................................................................................................................... 495 Art. 417–424 (skreślone) ................................................................................................. 495 Dział VIII. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ....................................................................................................................... 495 Art. 4241. Dopuszczalność skargi .................................................................................. 497 Art. 4241a. Niedopuszczalność skargi .............................................................................. 524 Art. 4241b. Dochodzenie odszkodowania ..................................................................... 526 Art. 4242. Wniesienie przez Prokuratora Generalnego ................................................. 528 Art. 4243. Jedna skarga ................................................................................................. 530 V Spis treści Art. 4244. Podstawy skargi .............................................................................................. 532 Art. 4245. Treść skargi ..................................................................................................... 537 Art. 4246. Wezwanie do uzupełnienia braków ............................................................... 552 Art. 4247. Przedstawienie akt sprawy Sądowi Najwyższemu ........................................ 555 Art. 4248. Odrzucenie skargi .......................................................................................... 556 Art. 4249. Odmowa przyjęcia ......................................................................................... 559 Art. 42410. Związanie granicami zaskarżenia ................................................................ 562 Art. 42411. Oddalenie skargi ........................................................................................... 565 Art. 42412. Odpowiednie stosowanie przepisów o skardze kasacyjnej ....................... 568 Indeks rzeczowy .............................................................................................................. 573 VI Spis treści Wykaz skrótów Źródła prawa EKPC .............................. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) KC .................................. ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) KRO ................................ ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) Konstytucja RP ............... Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) KP ................................... ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) KPA ................................. ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267) KPC ................................. ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) KSCU .............................. ustawa z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywil- nych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) KSH ................................ ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030) RegSądR ......................... rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 23.2.2007 r. – Regu- lamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. Nr 38, poz. 249 ze zm.) SNU ................................ ustawa z 23.11.2002 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 499 ze zm.) Publikatory i czasopisma AUMCS ........................... Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska AUWr .............................. Acta Universitatis Wratislaviensis BSN ................................ Biuletyn Sądu Najwyższego Dz.U. .............................. Dziennik Ustaw VII Dz.Urz. ........................... Dziennik Urzędowy EPS ................................. Europejski Przegląd Sądowy GS ................................... Gazeta Sądowa GSP ................................. Gdańskie Studia Prawnicze KPP ................................. Kwartalnik Prawa Prywatnego M.P. ................................. Monitor Polski MoP ................................ Monitor Prawniczy MPP ................................ Monitor Prawa Pracy NP ................................... Nowe Prawo OSA ................................ Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego OSG ................................ Orzecznictwo w Sprawach Gospodarczych OSNAPiUS ...................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNC .............................. Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna OSNCP ............................ Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna oraz Izba Admi- nistracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNP .............................. Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Spo- łecznych i Spraw Publicznych OSP ................................. Orzecznictwo Sądów Polskich OSPiKA ........................... Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych OTK-A ............................. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Seria A Pal. ................................. Palestra PG .................................. Prawo Gospodarcze PiP .................................. Państwo i Prawo PiZS ............................... Praca i Zabezpieczenie Spoeczne PL ................................... Przegląd Legislacyjny PPC ................................ Przegląd Prawa Cywilnego PPE ................................. Przegląd Prawa Egzekucyjnego Pr. Sp. ............................. Prawo Spółek PS ................................... Przegląd Sądowy PPH ................................ Przegląd Prawa Handlowego Prok. i Pr. ........................ Prokuratura i Prawo Pr. Sp. ............................. Prawo Spółek PUG ................................ Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego Rej. ................................. Rejent RPEiS .............................. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny TPP ................................ Transformacje Prawa Prywatnego VIII Wykaz skrótów R. Pr. ............................... Radca Prawny Wok. ............................... Wokanda ZNIBPS ........................... Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego ZNUJ .............................. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego ZNUŁ .............................. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego Organy i instytucje ETPC .............................. Europejski Trybunał Praw Człowieka ETS ................................. Europejski Trybunał Sprawiedliwości FUS ................................. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych KIO ................................. Krajowa Izba Odwoławcza KRS ................................. Krajowy Rejestr Sądowy PG ................................... Prokurator Generalny RPD ................................ Rzecznik Praw Dziecka RPO ................................ Rzecznik Praw Obywatelskich SA ................................... Sąd Apelacyjny SN .................................. Sąd Najwyższy SN (7) ............................. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów TK ................................... Trybunał Konstytucyjny TSUE .............................. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ZUS ................................. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inne skróty art. .................................. artykuł n. .................................... następna (-e, -y) Nb .................................. numer brzegowy np. .................................. na przykład Nr ................................... numer orz. ................................. orzeczenie pkt .................................. punkt post. ............................... postanowienie poz. ................................. pozycja r. ..................................... rok s. .................................... strona t. ..................................... tom IX Wykaz skrótów t.j. ................................... tekst jednolity uchw. .............................. uchwała ust. .................................. ustęp w zw. .............................. w związku wyr. ................................ wyrok zarz. ............................... zarządzenie ze zm. ............................. ze zmianami zd. .................................. zdanie zob. ................................ zobacz X Wykaz skrótów KODEKS POSTĘPOWANIA CYWILNEGO z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) Część pierwsza Postępowanie rozpoznawcze Księga pierwsza Proces Tytuł VI Postępowanie Dział V. Środki odwoławcze Literatura: B. Bladowski, Glosa do uchw. SN(7) z 6.10.2000 r., III CZP 31/00, OSP 2001, Nr 4; tenże, Nowy system odwoławczy w postępowaniu cywilnym, Warszawa–Zielona Góra 1996; tenże, Przesłanki dopuszczalności rewizji cywilnej, Warszawa 1982; Ł. Błaszczak, Orzeczenia nieistniejące (sententia non existens) w sądowym postępowaniu cywilnym, w: Wo- kół problematyki orzeczeń (red. Ł. Błaszczak ), Toruń 2007; W. Broniewicz, Apelacja, kasacja i skarga kasacyjna w postępowaniu cywilnym (Problematyka terminologiczna), PiP 1999, Nr 3; tenże, Glosa do post. SN z 21.5.1998 r., III CKN 471/97, OSP 1999, Nr 4; tenże, Glosa do post. SN z 27.9.2000 r., V CKN 1465/00, OSP 2001, Nr 6; tenże, Glosa do uchw. SN(7) z 31.5.2000 r., III ZP 1/00, OSP 2001, Nr 5; tenże, Glosa do wyr. SN z 1.12.2000 r., V CKN 153/00, OSP 2002, Nr 5; tenże, Istota i rodzaje zażalenia w postępowaniu cywilnym, PS 2001, Nr 1; tenże, Kognicja sądu drugiej instancji w razie nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji lub nierozpoznania przez ten sąd istoty sprawy, PS 1997, Nr 4; tenże, Postępowanie cywilne w zarysie, Warszawa 1998; tenże, Uchylenie przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji wyroku sądu pierwszej instancji w procesie cywilnym, PS 2002, Nr 4; tenże, Umorzenie postępowania w procesie cywilnym, w: Księga pamiątkowa ku czci Kamila Stefki, Warszawa–Wrocław 1967; W. Berutowicz, Postępowanie cywilne w zarysie, Warszawa 1984; S. Cieślak, Zasada formalizmu przy wnoszeniu środków odwoławczych w postępowaniu cywilnym, PS 2001, Nr 4; S. Dmowski, Środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, MoP 1996, Nr 4; H. Dolecki, Ciężar dowodu z polskim procesie cywilnym, Warszawa 1998; T. Ereciński, Apelacja i kasacja w procesie cywilnym, Warszawa 1996; tenże, O nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego w ogólności, PS 1996, Nr 10; tenże, Kodeks postępowania 1 Dział V. Środki odwoławcze cywilnego. Komentarz. Postępowanie rozpoznawcze, t. II, (red. T. Ereciński), Warszawa 2012; A. Góra-Błaszczykowska, Środki odwoławcze, w: Kodeks postępowania cywilnego, Tom I, Komentarz, Art. 1–729 (red. A. Góra-Błaszczykowska), Warszawa 2013; taż, Nieistnienie orzeczenia – kilka uwag na temat praktycznych konsekwencji uznania orzeczenia za nieistnie- jące, w: Ewolucja polskiego postępowania cywilnego wobec przemian politycznych, społecz- nych i gospodarczych. Materiały konferencyjne Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr Postępowania Cywilnego, Szczecin–Niechorze 28–30.9.2007 r., Warszawa 2009; taż, Orzeczenia w proce- sie cywilnym. Art. 316–366. Komentarz, Warszawa 2003; taż, Początek biegu terminu do wniesienia apelacji od wyroku zaocznego w procesie cywilnym, Pal. 2002, Nr 5–6; taż, Po- stanowienia sądu pierwszej instancji w procesie cywilnym, Warszawa 2002; taż, Postano- wienia sądu podlegające rozpoznaniu przez sąd drugiej instancji w trybie art. 380 k.p.c., Pal. 1999, Nr 9–10; taż, Wezwanie do udziału w sprawie a sprostowanie oznaczenia strony po- zwanej, PS 2003, Nr 4; J. Gudowski, Pogląd na apelację, w: Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci profesora Tadeusza Erecińskiego, (red. J. Gudowski, K. Weitz), t. I, Warszawa 2011; S. Hanausek, Orzeczenie sądu rewizyjnego w procesie cywilnym, War- szawa 1966; tenże, Wady orzeczeń sądowych i ich przyczyny w postępowaniu cywilnym, w: Księga pamiątkowa ku czci Kamila Stefki, Warszawa–Wrocław 1967; J. Jaśkiewicz, Ape- lacja w postępowaniu uproszczonym, PS 2003, Nr 10; A. Kijowski, Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o przywrócenie do pracy, PS 1997, Nr 4; J. Klich-Rump, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia sądowego w procesie cywilnym, Warszawa 1977; K. Kołakowski, Środki odwoławcze po nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego z 2000 roku, Warszawa 2000; Z. Krzemiński, Apelacja, MoP 1999, Nr 8; tenże, Wnoszenie apelacji cywilnej, Warszawa 2001; tenże, Wnoszenie apelacji cywilnej, Warszawa 2007; W. Litewski, Rzymskie korzenie polskiej apelacji cywilnej, w: Symbolae Vitoldo Broniewicz dedicatae. Księga pamiątkowa ku czci Witolda Broniewicza (red. A. Marciniak), Łódź 1998; M. Łochowski, Uchybienia w po- stępowaniu przed sądem pierwszej instancji stanowiące przyczyny nieważności jako podstawy uwzględnienia kasacji, PS 1999, Nr 10; A. Marciniak, Cofnięcie apelacji w procesie cywilnym, w: Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci profesora Tadeusza Erecińskiego (red. J. Gudowski, K. Weitz ), t. I, Warszawa 2011; K. Markiewicz, M. Pilich, Glosa do wyr. TK z 20.5.2008 r., P 18/07, PS 2009, Nr 2; M. Michalska, Granice apelacji w postępowaniu cywilnym, w: Ewolucja polskiego postępowania cywilnego wobec przemian politycznych, społecznych i gospodarczych. Materiały konferencyjne Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr Postępowania Cywilnego Szczecin–Niechorze 28–30.9.2007 r. (red. H. Dolecki, K. Flaga­ -Gieruszyńskia), Warszawa 2009; W. Miszewski, Proces cywilny w zarysie, Część pierwsza, Warszawa–Łódź 1946; J. Niejadlik, Kontrola rewizyjna postanowień poprzedzających wy- danie wyroku w procesie cywilnym, Warszawa 1977; A. Oklejak, Apelacja w procesie cywil- nym, Kraków 1994; K. Piasecki, Postępowanie sporne rozpoznawcze, Warszawa 2004; tenże, Zakaz reformationis in peius w procesie cywilnym, Pal. 1967, Nr 9; M. Piekarski, Pozba- wienie strony możności obrony swych praw w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1964; M. Piotrowski, Orzeczenia sądu II instancji, MoP 2001, Nr 3; tenże, Wymogi apelacji, Zakres kognicji sądu II instancji – orzeczenie sądu II instancji, MoP 2001, Nr 2; P. Pogonowski, Zakaz reformationis in peius w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2004; S. Rudnicki, Nowy środek odwoławczy: apelacja, PS 1993, Nr 6; W. Siedlecki, Nieważność procesu cywil- nego, Warszawa 1965; tenże, Podstawy rewizji cywilnej, Warszawa 1959; tenże, Uchybienia procesowe w sądowym postępowaniu cywilnym, Warszawa 1971; J. Smólski, Glosa do post. SN z 11.8.1999 r., I CKN 367/99, PS 2000, Nr 9; tenże, Glosa do uchw. SN(7) SN z 31.5.2000 r., 2 Art. 367. III ZP 1/2000, PS 2001, Nr 5; A. Tomaszek, Wiążący charakter oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu II instancji a podstawy skierowania pytania prawnego, MoP 2010, Nr 23, dodatek; J. Turek, Glosa do uchw. SN z 29.5.2000 r., III CZP 6/00, GS 2000, Nr 11; M. Wali­ górski, Skarga apelacyjna, GS 1996, Nr 7, wkładka; tenże, Środki odwoławcze kodeksu po- stępowania cywilnego w oświetleniu materiałów Komisji Kodyfikacyjnej, NPC 1933, Nr 11; K. Weitz, Skutki naruszenia art. 321 § 1 k.p.c., w: P. Grzegorczyk, K. Knoppek, M. Walasik (red.), Proces cywilny. Nauka, kodyfikacja, praktyka. Księga jubileuszowa dedykowana Pro- fesorowi Feliksowi Zedlerowi (red. P. Grzegorczyk, K. Knoppek, M. Walasik), Warszawa 2012; tenże, Związanie sądu granicami żądania w procesie cywilnym, w: Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci profesora Tadeusza Erecińskiego (red. J. Gudowski, K. Weitz), t. I, Warszawa 2011; R. Więckowski, Cofnięcie apelacji i kasacji, PS 2002, Nr 7–8; tenże, Glosa do uchw. SN z 26.4.1996 r., III CZP 43/95, OSP 1996, Nr 5; T. Wiśniewski, Apelacja, w: System prawa procesowego cywilnego. Środki zaskarżenia, t. III cz. 1, Warszawa 2013; tenże, Ape- lacja i kasacja. Nowe środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1996; tenże, Przebieg procesu cywilnego, Warszawa 2013; tenże, W kwestii właściwej interpretacji art. 378 § 2 k.p.c., PS 1997, Nr 4; tenże, Wybrane problemy procesowe po majowej nowelizacji prze- pisów o postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym w sprawach cywilnych, R. Pr. 2000, Nr 6; M.P. Wójcik, Środki odwoławcze, w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, (red. A. Jakubecki), Warszawa 2012; T. Zembrzuski, Zakres kognicji sądu w postępowaniu apela- cyjnym (uwagi na tle uchw. SN z 31.1.2008 r., III CZP 49/07), PS 2008, Nr 6; A. Zieliński, Apelacja według noweli k.p.c. z 1995 roku, Pal. 1996, Nr 3–4; tenże, Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz (red. A. Zieliński), Warszawa 2012; tenże, Ustawa o kosztach sądo- wych w sprawach cywilnych. Komentarz, Warszawa 1999. Rozdział 1. Apelacja Art. 367. Dopuszczalność § 1. Od wyroku sądu pierwszej instancji przysługuje apelacja do sądu drugiej instancji. § 2. Apelację od wyroku sądu rejonowego rozpoznaje sąd okrę- gowy, a od wyroku sądu okręgowego jako pierwszej instancji – sąd apelacyjny. § 3. Rozpoznanie sprawy następuje w składzie trzech sędziów za- wodowych. Postanowienia dotyczące postępowania dowodowego na posiedzeniu niejawnym wydaje sąd w składzie jednego sędziego. § 4. Postanowienie o przyznaniu i cofnięciu zwolnienia od kosztów sądowych, o odmowie zwolnienia, o odrzuceniu wniosku o zwol- nienie oraz o nałożeniu na stronę obowiązku uiszczenia kosztów i skazaniu na grzywnę, jak również postanowienie o ustanowieniu, cofnięciu ustanowienia, o odrzuceniu wniosku o ustanowienie ad- wokata lub radcy prawnego oraz o skazaniu na grzywnę i nałożeniu na stronę obowiązku uiszczenia ich wynagrodzenia sąd może wy- dać na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. 3 Dział V. Środki odwoławcze Rozdział 1. Apelacja Spis treści I. Apelacja jako środek zaskarżenia – uwagi A. Komentarz ogólne A. Komentarz 1. Pojęcie apelacji 2. Funkcja apelacji 3. Apelacja pełna 4. Właściwość sądu 5. Przedmiot apelacji B. Linia orzecznicza 1. Przesłanki dopuszczalności apelacji 2. Orzeczenie nieistniejące 3. Niedopuszczalność apelacji 4. Podmiot uprawniony do wniesienia środka zaskarżenia 5. Terminy do wniesienia środków zaskarżenia 6. Braki formalne środków zaskarżenia II. Przesłanki dopuszczalności apelacji B. Linia orzecznicza I. Apelacja jako środek zaskarżenia – uwagi ogólne A. Komentarz 1. Pojęcie apelacji. Apelacja jest środkiem zaskarżenia zwyczajnym, czyli środkiem odwoławczym, służącym do zaskarżania merytorycznych orzeczeń sądu I instancji. Środki odwoławcze są to środki przysługujące od określo- nych czynności decyzyjnych organów sądowych, mających postać orzeczeń albo zarządzeń, i wywierające skutek suspensywny, który polega na wstrzyma- niu uprawomocnienia się wspomnianych czynności, oraz skutek dewolutywny, polegający na przeniesieniu sprawy, tj. przedmiotu rozpoznania sądowego, do sądu wyższej instancji (W. Broniewicz, Apelacja, kasacja i skarga kasacyjna w postępowaniu cywilnym (Problematyka terminologiczna), PiP 1999, Nr 3, s. 19; tenże, Postępowanie cywilne w zarysie, Warszawa 1998, s. 253). Podstawową, pierwotną funkcją procesową apelacji jest otwarcie postę- powania odwoławczego (apelacyjnego), co oznacza przeniesienie sprawy do sądu II instancji oraz przydanie mu uprawnień do rozpoznania sprawy. W granicach apelacji mieści się zatem także rozpoznanie wszystkich prawno- materialnych aspektów sprawy, niezależnie od przedstawionych zarzutów. Poję- cie granic apelacji wyznacza kompetencje i powinności jurysdykcyjne, albo szerzej – zakres władzy sędziowskiej na drugim szczeblu instancji [uchw. SN(7) z 31.1.2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, Nr 6, poz. 55]. 2. Funkcja apelacji. Funkcją apelacji jest ponowienie i uzupełnienie tego postępowania w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla wszechstronnego sprawdzenia zasadności oraz legalności zaskarżonego orzeczenia w granicach zaskarżenia dokonanego przez uprawniony podmiot (T. Ereciński, Apelacja i kasacja w procesie cywilnym, Warszawa 1996, s. 14). 4 Art. 367. Apelacja pełna, jaką przyjął kodeks polski, zdaniem M. Waligórskiego (Skarga apelacyjna, GS 1996, Nr 7, wkładka) służy naprawieniu błędów nie tylko sądu I instancji, ale i stron, równocześnie stwarza niebezpieczeństwo, że strony nie przytoczą w sądzie I instancji całego materiału, a uczynią to dopiero w II instancji. 3. Apelacja pełna. Przyjęta w polskim postępowaniu cywilnym apelacja jest apelacją pełną, sąd II instancji orzeka bowiem na podstawie materiału dowo- dowego zgromadzonego zarówno w postępowaniu przed sądem I instancji, jak i w postępowaniu apelacyjnym (art. 382 KPC). Sąd II instancji może jednak pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je przytoczyć w postępo- waniu przed sądem I instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później (art. 381 KPC). Unormowanie takie jest przejawem zasady koncen- tracji materiału procesowego. Ma ono na celu zapobieganie przewlekłości postępowania przez zdyscyplinowanie jego uczestników w kierunku przedsta- wienia przez nich całego znanego im materiału faktycznego i dowodowego już w postępowaniu przed sądem I instancji i nienadużywania postępowania apelacyjnego do przedstawiania tego materiału dopiero w jego toku (W. Bro­ niewicz, Postępowanie, s. 257–258). Kontrolując prawidłowość zaskarżonego orzeczenia sąd II instancji pełni również funkcję sądu merytorycznego, który w zasadzie może rozpoznać sprawę od początku, uzupełnić materiał dowodowy lub powtórzyć już prze- prowadzone dowody. Może brać z urzędu pod rozwagę naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, usuwając w postępowa- niu apelacyjnym braki wynikające z błędów popełnionych przez sąd I instancji (uzasadnienie uchw. SN z 9.2.2000 r., III CZP 38/99, OSNC 2000, Nr 7–8, poz. 126). Jak to trafnie ujął SN w wyroku z 7.5.2009 r. (IV CSK 513/08, Legalis), merytoryczny charakter postępowania apelacyjnego oznacza m.in., że sąd II instancji nie może poprzestać na ustosunkowaniu się do zarzutów skarżącego, lecz musi, niezależnie od ich treści, dokonać ponownie własnych ustaleń, a następnie poddać je ocenie pod kątem prawa mate- rialnego. Sąd II instancji posiada więc pełną swobodę jurysdykcyjną, ograniczoną jedynie granicami zaskarżenia. W konsekwencji może, a je- żeli je dostrzeże – powinien naprawić wszystkie naruszenia prawa mate- rialnego, w granicach apelacji. Apelacja nie przysługuje od uzasadnienia wyroku. W literaturze i orzecznictwie pojawiają się jednak postulaty 5  Ważne dla praktyki Dział V. Środki odwoławcze Rozdział 1. Apelacja dopuszczenia możliwości zaskarżenia apelacją wyroku, ze względu na treść jego uzasadnienia, na ten temat szczegółowo zob. J. Gudowski, Po- gląd na apelację, w: Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci profesora Tadeusza Erecińskiego (red. J. Gudowski, K. Weitz), t. I, Warszawa 2011, s. 268 i n.; 4. Właściwość sądu. Apelację rozpoznają sądy okręgowe albo apelacyjne, w zależności od tego, który sąd odpowiednio: rejonowy czy okręgowy, rozpo- znawał sprawę w I instancji. Określona w § 3 omawianego przepisu zasada, że rozpoznanie sprawy przez sąd II instancji w postępowaniu apelacyjnym następuje w składzie 3 sędziów zawodowych, nie doznaje wyjątków w postępowaniu wieczystoksięgowym, w którym omawiany przepis (art. 367 § 3 zd. 1 KPC) stosuje się na podstawie art. 13 § 2 KPC (zob. post. SN z 21.3.2007 r., I CSK 473/06, Legalis). 5. Przedmiot apelacji. Apelacja przysługuje od wszystkich wyroków sądu I instancji, co oznacza, że można ją wnieść od wyroku wstępnego, częściowego, końcowego, łącznego i uzupełniającego. Natomiast od wyroku zaocznego apelacja przysługuje wyłącznie powodowi, pozwany bowiem może wnieść jedynie sprzeciw od takiego wyroku. B. Linia orzecznicza Zaskarżenie postanowienia wstępnego w postępowaniu o dział spadku Od postanowienia wstępnego wydanego na podstawie art. 685 KPC, w którym nie rozstrzy- gnięto zgłoszonego w sprawie o dział spadku wniosku o zasiedzenie, uczestnikowi wnoszą- cemu o oddalenie tego wniosku przysługuje apelacja. Uchw. SN z 28.4.2010 r., III CZP 9/10, Legalis Przesłanki dopuszczalności zaskarżenia apelacją orzeczenia w części do- tyczącej umorzenia postępowania Dopuszczalne jest zaskarżenie apelacją zawartego w wyroku sądu pierwszej instancji orze- czenia o częściowym umorzeniu postępowania, jeżeli jednocześnie zostaje zaskarżone orze- czenie co do istoty sprawy. Post. SN z 31.8.2006 r., I CZ 64/06, Legalis 6 Art. 367. II. Przesłanki dopuszczalności apelacji A. Komentarz 1. Przesłanki dopuszczalności apelacji. Ogólne zasady dopuszczalności środków zaskarżenia pozwalają wyróżnić następujące przesłanki dopuszczal- ności apelacji: 1) istnienie zaskarżonego orzeczenia, 2) dopuszczalność środka odwoławczego, 3) legitymacja do wniesienia środka, 4) interes prawny skarżącego we wniesieniu środka, 5) wniesienie środka w przepisanym terminie, 6) uzupełnienie braków środka zaskarżenia przez stronę w wyznaczonym terminie (por. B. Broniewicz, Postępowanie, s. 255 i n.; B. Bladowski, Prze- słanki dopuszczalności rewizji cywilnej, Warszawa 1982, s. 23 i n.; S. Cieślak, Zasada formalizmu przy wnoszeniu środków odwoławczych w postępo- waniu cywilnym, PS 2001, Nr 4, s. 33 i n.). 2. Orzeczenie nieistniejące. Orzeczenie nie istnieje wtedy, gdy sąd w ogóle nie wydał orzeczenia, nie wydał orzeczenia w przedmiocie, którego dotyczy apelacja lub skarga kasacyjna, gdy sąd nie nadał orzeczeniu przepisanej formy tak, że nie stanowi ono żadnego, nawet pozornego zewnętrznego przejawu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd (B. Bladowski, Przesłanki, s. 29). Zaskarżenie nieistniejącego orzeczenia ma też miejsce w razie wniesienia apelacji lub skargi kasacyjnej co do przedmiotu, o którym sąd w ogóle nie rozstrzygnął, np. na skutek przeoczenia. W ostatniej sytuacji strona może wnosić o uzupełnienie wyroku (w terminie wskazanym w art. 351 § 1 KPC), albo wytoczyć nowe powództwo o roszczenie, o którym sąd nie orzekł w wyroku (post. SN z 10.11.2009 r., II PZ 19/09, Legalis; post. SN z 2.6.1964 r., I PR 10/63, OSNCP 1965, Nr 5, poz. 80; tak samo SA w Poznaniu w wyr. z 28.6.2006 r., I ACa 68/06, OSA 2007, Nr 10, poz. 31). Praktyczne problemy rodzi sytuacja, w której orzeczenie zostało sporzą- dzone, ale nie zostało ogłoszone lub też mimo sporządzenia sentencji, nie została ona podpisana. Według B. Bladowskiego (Przesłanki, s. 40 i n.) w takiej sytuacji orzeczenie nie istnieje. Również SN w postanowieniu z 21.2.2003 r. (III CZP 84/02, OSNC 2003, Nr 10, poz.140) stwierdził, że postanowienie o charakterze formalnym, podlegające zaskarżeniu, wydane na posiedzeniu nie- jawnym, skonstruowane w ten sposób, że jego sentencja wraz z uzasadnieniem 7 Dział V. Środki odwoławcze Rozdział 1. Apelacja stanowi jeden dokument, nie istnieje w znaczeniu procesowym w sytuacji, w której skład sądu podpisał tylko uzasadnienie, natomiast nie podpisał sen- tencji. Najczęstszym jednak przykładem zaskarżenia nieistniejącego orzecze- nia jest przedwczesne wniesienie apelacji lub zażalenia, tj. przed wydaniem orzeczenia, uczynione przez stronę niejako „na zapas” (szerzej na temat wyro- ków nieistniejących zob. A. Góra-Błaszczykowska, Orzeczenia w procesie cy- wilnym. Art. 316–366. Komentarz, Warszawa 2003, s. 55 i n.; taż, Nieistnienie orzeczenia – kilka uwag na temat praktycznych konsekwencji uznania orze- czenia za nieistniejące, w: Ewolucja polskiego postępowania cywilnego wobec przemian politycznych, społecznych i gospodarczych. Materiały konferencyjne Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr Postępowania Cywilnego, Szczecin–Niechorze 28–30.9.2007 r., Warszawa 2009, s. 183 i n.; Ł. Błaszczak, Orzeczenia nieist- niejące (sententia non existens) w sądowym postępowaniu cywilnym, w: Wokół problematyki orzeczeń (red. Ł. Błaszczak), Toruń 2007, s. 7 i n.). W szczegól- ności w myśl post. SN z 14.4.2011 r. (II UZ 7/11, Legalis), jeżeli sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, w sprawie o objęcie ubezpieczeniem społecznym, uwzględniając częściowo odwołanie ubezpieczonego, zmienił zaskarżoną de- cyzję organu rentowego i objął ubezpieczeniem inne niż wskazane w niej okresy, nie oddalając odwołania w pozostałym zakresie, apelacja wniesiona od nieistniejącego – w tej części – orzeczenia sądu I instancji, podlega odrzu- ceniu jako niedopuszczalna (art. 367 § 1 oraz art. 370 KPC). Należy opowiedzieć się za koncepcją, która wąsko ujmuje krąg orzeczeń nieistniejących. Orzeczeniem nieistniejącym jest orzeczenie, które nie zostało spisane (brak orzeczenia w ogóle) lub też w wydanym orzeczeniu brak roz- strzygnięcia o żądaniu, które zostało zgłoszone w pozwie lub przed zamknię- ciem rozprawy w sądzie I instancji, i co do którego strona następnie wnosi środek zaskarżenia (takie stanowisko zajął również np. SA w Warszawie w wyr. z 25.5.2010 r., I ACa 1/10, Legalis). 3. Niedopuszczalność apelacji. Wniesienie środka odwoławczego od orze- czenia sądu I instancji jest niedopuszczalne wtedy, gdy od danego orzeczenia w ogóle nie przysługuje środek zaskarżenia, albo przysługuje środek za- skarżenia inny niż ten, który złożyła strona, np. powodowi, na rzecz którego wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, nie przysługuje ża- den środek zaskarżenia od nakazu. Zgodnie z treścią uchwały SN z 27.2.2008 r. (III CZP 149/07, OSNC 2009, Nr 2, poz. 27) od postanowienia odwołującego i ustanawiającego innego zarządcę nieruchomości przysługuje apelacja. 8 Art. 367. 4. Podmiot uprawniony do wniesienia środka zaskarżenia. Uprawnionym do wniesienia środka zaskarżenia jest strona, interwenient uboczny, prokurator, RPO, RPD, organizacja pozarządowa, inspektor pracy, powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów i inne podmioty działające na zasadach takich jak prokurator, w sprawach wyraźnie wymienionych w przepisach szczególnych. Prokurator może wnieść apelację niezależnie od tego, czy brał udział w postę- powaniu przed sądem I instancji, na takiej samej zasadzie prawo to przysługuje RPD. Jak słusznie zauważa W. Litewski [Rzymskie korzenie polskiej apelacji cywilnej, w: Symbolae Vitoldo Broniewicz dedicatae. Księga pamiątkowa ku czci Witolda Broniewicza (red. A. Marciniak), Łódź 1998, s. 211], niedopusz- czalne jest wniesienie apelacji przez interwenienta głównego. Jak już zaznaczono, nie ma uprawnienia do wniesienia apelacji od wy- roku zaocznego pozwany, jak również interwenient uboczny i organizacja pozarządowa występująca po jego stronie. Podmioty te mogą skarżyć wyrok zaoczny jedynie sprzeciwem. Legitymację do wniesienia apelacji mają również następcy prawni stron. W wypadkach współuczestnictwa materialnego i formalnego legitymację do wniesienia środka odwoławczego ma samodzielnie każdy ze współuczest- ników. Dotyczy to także współuczestnictwa jednolitego, a nawet koniecznego, występującego po tej samej stronie procesowej. Współuczestnik sporu nigdy nie jest legitymowany do wniesienia apelacji przeciwko drugiemu współ- uczestnikowi, występującemu po tej samej stronie procesowej, choćby roz- strzygnięcie sądu odnoszące się do drugiego współuczestnika oddziaływało na jego prawa lub obowiązki. Sąd Najwyższy (wyr. z 5.11.1966 r., II CR 387/66, OSNCP 1967, Nr 7–8, poz. 133) stoi na stanowisku, że pozwany, będący jednym z dłużników solidar- nych nie może zaskarżyć wyroku w części oddalającej powództwo w stosunku do pozostałych dłużników ani kwestionować cofnięcia wobec nich pozwu i umo- rzenia w tej części postępowania. Współpozwanemu nie przysługuje też prawo zaskarżenia wyroku w części oddalającej powództwo w całości lub w części w stosunku do pozostałych pozwanych także wówczas, gdy uwzględnienie powództwa w stosunku do innych pozwanych mogłoby mieć wpływ na zakres odpowiedzialności tego skarżącego. Zaskarżenie wyroku w części oddalającej powództwo względem innych pozwanych może nastąpić tylko przez powoda (por. też wyr. SN: z 4.9.1967 r., I PR 245/67, OSNCP 1968, Nr 4, poz. 70, oraz z 26.2.1985 r., IV CR 49/85, OSNCP 1985, Nr 12, poz. 200). Osoba, na rzecz której prokurator wytoczył powództwo, może wnieść apelację, choćby nie występowała w postępowaniu przed sądem I instancji, gdyż jako strona rzeczywista (strona w znaczeniu materialnym) może ona 9
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Środki zaskarżenia w postępowaniu cywilnym. Komentarz do art. 367-42412 KPC
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: