Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00066 005888 13604241 na godz. na dobę w sumie
Stanisław Przybyszewski w kulturze rosyjskiej końca XIX - początku XX wieku - ebook/pdf
Stanisław Przybyszewski w kulturze rosyjskiej końca XIX - początku XX wieku - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-235-3110-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> literaturoznawstwo, językoznawstwo
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka Andrieja Moskwina ma szansę wypełnić istotną lukę w polskiej nauce o literaturze i zwrócić uwagę na konieczność badań nad recepcją pisarzy polskich w Rosji.

Jest to monografia ważna, potrzebna, rzetelnie napisana i oczekiwana zarówno przez rusycystów, jak i polonistów. Podjęty temat został opracowany w sposób wyczerpujący.

Autor, doskonale orientujący się w twórczości Przybyszewskiego, dotarł do niepublikowanych wcześniej materiałów archiwalnych oraz wielu tytułów prasowych z przełomu XIX i XX wieku, niedostępnych w Polsce. Spenetrował rosyjskie zasoby archiwalne i cytuje dokumenty nigdy jeszcze niepublikowane. Na podstawie zebranych materiałów udało mu się pokazać swoistą perspektywę, w jakiej czytano i interpretowano Przybyszewskiego w Rosji, zestawiając jego utwory z Dostojewskim i ważniejszymi dziełami europejskiej tradycji literackiej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wprowadzenie Pionierami polskich badań rosyjskiej recepcji twórczości Stanisła­ wa Przybyszewskiego są m.in. Paweł Ettinger i Zbigniew Barański. W opublikowanym w 1926 roku na łamach pisma „Wiadomości Li­ terackie” tekście Przybyszewski w literaturze rosyjskiej pierwszy z nich zastanawiał się nad przyczynami sławy i popularności młodopolskie­ go pisarza w Rosji i rozpatrywał niektóre aspekty jego twórczości. Zauważył, że wielkie powodzenie polskiego modernisty w Rosji nie da się wytłumaczyć jedynie oryginalnością talentu. Jego powieści stanowiły bowiem dla inteligencji rosyjskiej „dojrzałą i świetną zara­ zem inkarnację haseł modernizmu”. U schyłku XIX wieku moder­ nizm rosyjski nie dysponował jeszcze dziełem, które prezentowałoby w pełnej i zwartej formie kodeks estetyczny nowej sztuki. „W każdym razie – kończył rozważania Ettinger – powieść tego rodzaju i formy, co Homo sapiens, była istną rewelacją dla czytelnika rosyjskiego. Był to świeży powiew Europy i na przestrzeni kilku lat Przybyszewski wraz z Knutem Hamsunem należeli w Rosji do autorów najbardziej poczytnych”1. Praca Barańskiego Literatura polska w Rosji na przełomie XIX i XX wieku opublikowana w 1962 roku przez dłuższy czas stanowiła pod­ stawowe źródło wiedzy o percepcji dzieł Przybyszewskiego w Rosji na początku XX wieku. Badacz przywołał w niej opinie Aleksandra Błoka, Konstantina Balmonta, Siergieja Dawydowa, Władimira Ko­ rolenki, Wacława Worowskiego, Piotra Kogana, Jewgienija Degiena, Aleksandra Wiergieżskiego oraz Marii Morawskiej. Na kluczowe py­ tania: „Gdzie należy szukać przyczyn zawrotnej kariery Przybyszew­ skiego w Rosji? Czym pociągał modernistów rosyjskich?” badacz od­ powiada: „Przybyszewski reprezentował na gruncie rosyjskim nową sztukę najpełniej. Z buntowniczą siłą głosił hasło sztuki wolnej od bezpośredniego służenia społeczeństwu [...] Bronił spirytualizmu   P. Ettinger, Przybyszewski w literaturze rosyjskiej, „Wiadomości Literackie” 1926, nr 31, s. 3. 12 Wprowadzenie młodego pokolenia, głosił teorię «nagiej duszy». Hasła te były bliskie modernizmowi rosyjskiemu”. Zachwycano się Falkiem, bohaterem Homo sapiens, który jako głosiciel haseł skrajnego indywidualizmu, burzyciel znienawidzonego mieszczańskiego ładu życia stał się dla modernistów rosyjskich ucieleśnieniem buntu przeciwko krępowaniu wolności jednostki i podporządkowaniu jej społeczeństwu. Ogromne znaczenie miał wówczas kult silnego człowieka, odrzucającego wszyst­ kie „tak” i „nie” oraz nieuznającego żadnych praw moralnych i spo­ łecznych. Jak słusznie zauważa Barański, w literaturze rosyjskiej podobny bohater, Sanin, stworzony przez Michała Arcybaszewa, po­ jawił się dopiero w 1906 roku. Powiązaniom twórczości Przybyszewskiego z dziełami Dostojew­ skiego poświęciła swoje badania Hanna Galska. Wspólne cechy ich pisarstwa zaznaczyły się – jej zdaniem – przede wszystkim w moty­ wach cierpienia i samotności człowieka, w zainteresowaniu psycho­ logią jednostki. „Psychologizm, metoda obnażania tajników duszy ludzkiej” – to cechy, które pociągały Przybyszewskiego w Dostojew­ skim. Badaczka wskazała także na zbieżność poglądów obu pisarzy. Podkreśliła, iż współcześnie powiązania między dziełami obu twór­ ców przekładają się na paralelność sfery terminologicznej. Funkcjonuje bowiem zarówno termin „dostojewszczyzna”, jak i „przybyszewszczy­ zna”. Fakt ten w pewien sposób nie tyle przywraca Przybyszewskiemu sławę pisarza, ile „zwraca uwagę na niego jako osobowość twórczą i pobudza do refleksji nad jego rolą w procesie kulturotwórczym mi­ nionej epoki”3. Lektura dostępnej korespondencji pisarza oraz jego wspomnień, zebranych pod wspólnym tytułem Moi współcześni, po­ zwoliła Galskiej ukazać jego zainteresowanie nie tylko Dostojewskim, lecz także innymi twórcami literatury rosyjskiej (badaczka przytoczy­ ła wypowiedzi Przybyszewskiego na temat twórczości Wsiewołoda Garszyna, Fiodora Tiutczewa, Dmitrija Mereżkowskiego i Lwa Toł­ stoja). Opinie o Przybyszewskim przedstawiciela „młodszych symbo­ listów”, Andrzeja Biełego omówił Jan Orłowski4. Kwestią wpływu Przybyszewskiego na rosyjską powieść moderni­ styczną zajął się Jan Zieliński5. Jego zdaniem, uwzględnienie takich   Z. Barański, Literatura polska w Rosji na przełomie XIX i XX wieku, Wrocław 1962, s. 124.   H. Galska, Przybyszewski i literatura rosyjska, „Przegląd Humanistyczny” 1972, nr 4, s. 89.   J. Orłowski, Przybyszewski w listach Andrzeja Biełego, „Przegląd Rusycystyczny” 1980, rozdz. III, s. 71–74.   J. Zieliński, Wpływ Przybyszewskiego na rosyjską powieść modernistyczną, w: Stanisław Przybyszewski. W 50-lecie zgonu pisarza, Wrocław i in. 1982, s. 141–150. Wprowadzenie 13 przyczyn popularności autora Homo sapiens w Rosji jak kult silnego człowieka, postulat sztuki nieutylitarnej, obrona spirytualizmu za­ warta w teorii „nagiej duszy” okazuje się zupełnie nieprzydatne przy badaniu jego oddziaływania na poszczególnych pisarzy rosyjskich. Nie jest ono bowiem proste i bezpośrednie, lecz osobliwe i skompliko­ wane. Tezę tę autor omawia szczegółowo na przykładzie dwóch wy­ branych powieści modernistów rosyjskich: Mały bies Fiodora Sołogu­ ba i Sanin Michała Arcybaszewa, analizując niektóre wątki wspólne z powieściami Przybyszewskiego lub wskazując na ich źródła. Zieliń­ ski dostrzega analogię między elementami konstruującymi przedsta­ wiony świat analizowanych powieści, podkreślając zwłaszcza zbieżne funkcje śmiechu, gestu, paralelizm obrazu i przeżyć bohaterów. Fascynacji Meyerholda dramaturgiczną twórczością Przybyszew­ skiego poświęciła swoją kolejną pracę wspomniana już Hanna Gal­ ska6. W Polsce była to pierwsza próba zbadania roli i znaczenia auto­ ra Śniegu dla reformatorskiej działalności teatralnej oraz poszukiwań teoretycznych Meyerholda. Temat ten badaczka osadziła w znacznie szerszym – polskim i europejskim kontekście. Słusznie zauważyła, że Przybyszewski był inspiratorem formalnych eksperymentów teatral­ nych rosyjskiego reżysera i wywarł wpływ na jego poglądy artystycz­ ne. Szkoda tylko, że wnioski te zostały oparte nie na analizie po­ szczególnych spektakli, lecz na pracy radzieckiego historyka teatru Konstantina Rudnickiego. W polskiej literaturze naukowej można odnaleźć także inne pub­ likacje, które zawierają wzmianki na temat więzi Przybyszewskiego z Rosją. Zazwyczaj występują one w podręcznikach i leksykonach7. Zainteresowanie literackim dorobkiem Przybyszewskiego oraz ba­ danie recepcji jego twórczości w Rosji przez radzieckich literaturo­ znawców rozpoczęło się w latach siedemdziesiątych XX wieku. Lo­ sem utworów scenicznych autora Śniegu w Rosji jako pierwsza zajęła się Irina Tichomirowa. W artykule Dramaty Stanisława Przybyszew- skiego na scenie rosyjskiej8 przedstawia bogate życie sceniczne sztuk   H. Galska, Teatr Przybyszewskiego – jako pierwszy etap reformatorskiej działal- ności teatralnej Meyerholda – teatr poszukiwań, w: Słowianie w świecie antynorm Sta- nisława Przybyszewskiego, Wrocław i in. 1981, s. 153–181.   Por.: M. Jakóbiec, Literatura lat 1896–1917. Stosunki literackie polsko-rosyjskie w latach 1896–1917, w: Literatura rosyjska. Podręcznik, red. M. Jakóbiec, t. II, War­ szawa 1971; B. Mucha, Historia literatury rosyjskiej: od początków do czasów najnow- szych, Wrocław­Warszawa­Kraków 2002; Historia literatury rosyjskiej XX wieku, red. A. Drawicz, Warszawa 1997.   I. Tichomirowa, Dramaty Stanisława Przybyszewskiego na scenie rosyjskiej, w: Materiały Międzynarodowej Sesji Naukowej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 14 Wprowadzenie polskiego modernisty, przytaczając sporo interesujących cytatów z te­ atralnych i literackich recenzji powstałych na początku wieku. Pracę nad tym tematem kontynuowała Tamara Agapkina, starając się po­ kazać rolę i miejsce inscenizacji dramatów „meteora Młodej Polski” w życiu kulturalnym Rosji. Autorka przytacza kilka nieznanych do­ tychczas listów Przybyszewskiego, m.in. do Wiery Komisarżewskiej, Aleksandra Wozniesienskiego i Anatolija Łunaczarskiego. Zwraca uwagę na drukowane, ale mało znane badaczom, pamiętniki aktorki Wiery Jurieniewej, która grała w sztukach Przybyszewskiego9. Recepcja dorobku pisarza przez krytyków o różnych poglądach estetycznych została zanalizowana w pracach Jeleny Cybienko10. Ba­ daczka poruszyła także kwestię wpływu twórczości prozatorskiej pol­ skiego pisarza na niektórych autorów rosyjskich tego okresu, m.in. Walerego Briusowa, Michała Arcybaszewa i Andrzeja Biełego. Krótka charakterystyka twórczości autora Homo sapiens oraz obiektywna analiza niektórych jego dzieł została dokonana po raz pierwszy przez badaczkę Instytutu Bałkanistyki i Słowianoznawstwa Rosyjskiej Akademii Nauk Wiwianę Witt11. Nieco później, ukazując analogie i paralele pomiędzy Dziećmi szatana Przybyszewskiego i Bie- sami Dostojewskiego na płaszczyźnie rozwiązań estetycznych, ba­ daczka ta ukazała również istniejące między twórcami rozbieżności. Przybyszewski twierdził, że czytał Biesy już po napisaniu Dzieci sza- tana, ale zawsze uznawał Dostojewskiego za pisarza najwyższej mia­ ry, nazywając go nawet „Szekspirem powieści”12. 1976, s. 63–83. W pracy tej badaczka popełniła kilka błędów rzeczowych. M.in. myl­ nie stwierdziła, że większość edycji dzieł Przybyszewskiego w przekładzie na język rosyjski ukazała się w wydawnictwie „Skorpion” (s. 66); pierwszym utworem, który ukazał się w przekładzie na język rosyjski, był dramat Goście. Błędnie podała nazwiska reżyserów: zamiast Padarin – Nazarin, Płaton – Płatonow. Pisząc o dramacie Odwiecz- na baśń w reżyserii Meyerholda, powołała się na tendencyjną opinię Konstantina Rud­ nickiego.   T. Agapkina, Rosyjskie kontakty Stanisława Przybyszewskiego, w: Stanisław Przy- byszewski. W 50-lecie zgonu pisarza, Wrocław i in. 1982, s. 163–212. 0  E.Z. Cybienko, Pol skaja litieratura rubieża XIX i XX wiekow w Rossiji, w: Rus- skaja i pol skaja litieratura konca XIX – naczała XX wieka, Moskwa 1981, s. 246–253; H. Cybienko, Dyskusje o twórczości Stanisława Przybyszewskiego w Rosji, w: Słowianie w świecie antynorm…, s. 121–144; E.Z. Cybienko, Stanisław Przybyszewskij i russka- ja modernistskaja proza, w: Studia Polonica. K 70-lietiju Wiktora Alieksandrowicza Choriewa, Moskwa 1992, s. 217–228.   W. Witt, Litieratura 1890–1918 godow, w: Istorija pol skoj litieratury, Moskwa 1969, s. 13–16.   W. Witt, Przybyszewski a Dostojewski (jeszcze raz o „Biesach” i „Dzieciach sza- tana”), w: Stanisław Przybyszewski. W 50-lecie zgonu pisarza, op. cit., s. 151–161. Wprowadzenie 15 Jednak temat recepcji twórczości Przybyszewskiego w Rosji nie został wyczerpany. Autorki wymienionych prac odwoływały się do poszczególnych artykułów i recenzji, nie tworząc pełnego zarysu problemu. Swoją uwagę skoncentrowały na kilku negatywnych i po­ zytywnych opiniach, nie dostrzegając złożoności w odbiorze twór­ czości polskiego modernisty. Niewyjaśnione pozostały przyczyny tak szybkiego spadku popu­ larności Przybyszewskiego. Przemilczano kwestię podobieństwa jego sztuk do dramatu rosyjskiego. Zagadnienie inscenizacji dramatów autora Śniegu na deskach teatrów rosyjskich rozpatrywano na ogół w oderwaniu od rozwoju sztuki teatralnej w Rosji początku XX wie­ ku i bez uwzględnienia oryginalności koncepcji danego reżysera czy aktora. Niektóre z już opisanych kwestii, jak na przykład podróże Przybyszewskiego do Rosji, wymagają dopełnienia i poprawek. Zamierzeniem niniejszej pracy jest nie tylko uzupełnienie wspo­ mnianych braków, ale przede wszystkim wszechstronne, możliwie pełne ukazanie wpływu twórczości Stanisława Przybyszewskiego na życie kulturalne przedrewolucyjnej Rosji, zbadanie fenomenu jego popularności na przełomie XIX i XX wieku. Jest to próba rekon­ strukcji rzeczywistego oddziaływania pisarza na ówczesną kulturę rosyjską (programy estetyczne, literaturę, teatr, kinematografia). Pro­ wadzone w tym zakresie badania dotyczą okresu, którego początkiem jest rok 1894 – moment publikacji artykułu Hieronima Jasińskiego, w którym po raz pierwszy pojawiła się wzmianka o twórczości pisa­ rza, a końcem – rok 1918, kiedy po wprowadzeniu cenzury politycz­ nej jego nazwisko zniknęło z rosyjskiego życia artystycznego. W mojej pracy staram się prześledzić poszczególne fazy recepcji twórczości Przybyszewskiego w Rosji na przełomie wieków i po­ kazać, jak zmieniał się stosunek do najgłośniejszego polskiego mo­ dernisty. Wykorzystując bogate materiały powstałe w Rosji w oma­ wianym okresie oraz materiały archiwalne, ukazuję, jakie czynniki sprzyjały wzrostowi, a następnie wpływały na spadek popularności pisarza. Szczególną uwagę poświęcam ożywionej dyskusji toczącej się wo­ kół trylogii Homo sapiens oraz dramatu Śnieg. W osobnych rozdzia­ łach zwracam uwagę na opinie rosyjskiej cenzury o twórczości Przy­ byszewskiego oraz analizuję trzy podróże pisarza do Imperium Rosyjskiego (styczeń 1903 – Sankt Petersburg, styczeń 1904 – Kijów, październik­grudzień 1904 – Odessa, Chersoń, Kiszyniów i Tyra­ spol), które przyczyniły się do popularności polskiego modernisty. Badając ekranizacje jego utworów w latach 1915–1917, dokonuję ana­ lizy języka kina oraz używanych w nim środków wyrazu. 16 Wprowadzenie Dwa rozdziały poświęcone są roli prozatorskiej twórczości auto­ ra Homo sapiens w kształtowaniu rosyjskiej literatury popularnej oraz zbieżnościom jego dramaturgii z rosyjskim dramatem naturali­ styczno­symbolicznym. W obrębie powieściopisarstwa paralele są dostrzegalne w dokonaniach całej grupy twórców literatury popular­ nej, usiłujących połączyć realizm z modernizmem; należały do niej m.in. Nina Piotrowska (zbiór opowiadań Sanctus Amor), Anastazja Wierbicka (powieść Klucze szczęścia), Anastazja Krandijewska (po­ wieść Tajemnica radości), Jewdokija Nagrodska (powieść Gniew Dio- nizosa), Augusta Damańska (Opowiadania) i Anna Mar (zbiory opo­ wiadań Miniatury, Krew i pierścienie i powieść Kobieta na krzyżu). W dziedzinie dramaturgii śledzę podobieństwa pomiędzy natura­ listyczno­symbolicznymi utworami scenicznymi polskiego pisa­ rza a twórczością Michała Arcybaszewa (Zazdrość i Prawo dzikusa), Anatolija Kamienskiego (Leda i Jeżeli to możliwe), Władimira Win­ niczenko (Kłamstwo), O. Mirtowa (Mała kobietka i Drapieżnica), Aleksandra Wozniesienskiego (Chichot i Łzy) i Piotra Jarcewa (Przy klasztorze). Podobieństwa te ukazuję poprzez porównanie dramatis personae analizowanych przez mnie sztuk i występujących w nich konfliktów, konstrukcji, a także stosowanych chwytów dramaturgicznych. Prze­ prowadzam również analizę niektórych epizodów i poszczególnych scen oraz uwypuklam znaczenie cyklu Przybyszewskiego Taniec mi- łości i śmierci dla kształtowania się dramatu rosyjskiego. Jeden z rozdziałów pracy przedstawia znaczenie twórczości dra­ maturgicznej autora Śniegu dla kształtowania nowego oblicza teatru rosyjskiego początku XX wieku, między innymi dla praktyki reży­ serskiej i techniki aktorskiej. Zagadnienie to ilustruję przykładami eksperymentów, prowadzonych przez wybitnych twórców sceny ro­ syjskiej: Wsiewołoda Meyerholda i Aleksandra Tairowa oraz reżyse­ rów Moskiewskiego Teatru Małego – Nikołaja Padarina, Iwana Pła­ tona i Siemiona Broniewskiego. Na podstawie zachowanych w archiwach dokumentów oraz recenzji prasowych dokonuję opisu i analizy przedstawień, które przeszły do historii teatru rosyjskiego, między innymi Śniegu i Odwiecznej baśni w reżyserii Meyerholda oraz Dla szczęścia w reżyserii Tairowa. Jeśli chodzi o aktorów, zasłu­ guje na uwagę działalność Wiery Komissarżewskiej i Wiery Jurienie­ wej; w ich dorobku artystycznym znalazło się kilka ról z dramatów polskiego modernisty. Wskażę na wielki wkład tych aktorek w popu­ laryzację zarówno dorobku autora Śniegu, jak i „nowego dramatu”. Podczas zbierania materiałów przestudiowałem niemal wszystkie opublikowane w rosyjskiej prasie w interesującym mnie okresie arty­ Wprowadzenie 17 kuły, recenzje, wzmianki i notatki o Przybyszewskim13. Formułując wnioski, opieram się głównie na badaniach dokumentów źródłowych, przechowywanych w Rosyjskim Państwowym Archiwum Literatury i Sztuki (Moskwa), Centralnym Państwowym Archiwum Historycznym (Sankt Petersburg), Centralnym Państwowym Archiwum Muzeum im. Bachruszyna (Moskwa), dziale rękopisów Instytutu Literatury Rosyjskiej i Biblioteki Teatralnej (Sankt Petersburg), Rosyjskiej Pań­ stwowej Biblioteki im. Lenina, archiwach Teatru Małego, Teatru Wachtangowa i Moskiewskiego Teatru Artystycznego (MChT) oraz Filmotece Narodowej (Moskwa). Powołując się na te źródła, zacho­ wuję oryginalne oznaczenia poszczególnych oddziałów (f. – fond), teczek (op. – opis albo k. – karton) i dokumentów (jed. chr. – jedinica chranienija), wykorzystywane w wyżej wymienionych archiwach do katalogowania materiałów. Czynię to z nadzieją, iż taki zabieg ułatwi osobom zainteresowanym dotarcie do konkretnych dokumentów. Znaczną część źródeł stanowią rosyjskojęzyczne publikacje praso­ we, których specyfika polega między innymi na tym, że ich autorzy w większości posługiwali się pseudonimami artystycznymi lub inicja­ łami. W niektórych przypadkach odnalezienie prawdziwego nazwiska autora było możliwe (szczególnie, jeśli autorem był znany i popularny krytyk) i wówczas w przypisach podawałem zarówno nazwisko, jak i pseudonim. W sytuacjach, gdy dotarcie do prawdziwych nazwisk okazywało się niemożliwe, zachowywałem jedynie pseudonimy. Po­ dobnie było z inicjałami. Najczęściej autorzy podpisywali się inicja­ łem imienia i nazwiskiem. W kilku przypadkach nie udało mi się dotrzeć do pełnego brzmienia imienia badacza i wówczas zachowałem podpis w takiej formie. Rosyjskie nazwiska i tytuły zapisywałem łacińską czcionką we­ dług obowiązujących zasad transkrypcji. Jedyny wyjątek od tej regu­ ły stanowi nazwisko Przybyszewskiego, którego transkrypcja (Pszy- byszewskij) wydawała mi się zbyt rażąca. Znaczna część odnalezionych przeze mnie materiałów, znajdują­ cych się w wymienionych wyżej instytucjach, nie była jeszcze nigdy opisana i zbadana. Dostęp do niektórych źródeł często był utrudnio­ ny. Prace poszukiwawcze komplikował zły stan oraz brak skatalogo­ wania materiałów, a także nieufność i niechęć niektórych pracowni­ ków tych placówek.   Część danych bibliograficznych ukazała się pod hasłem Stanisław Przybyszewski w publikacji: I. Kurant, Polska literatura piękna od XVI w. do początku XX w. w wy- dawnictwach rosyjskich i radzieckich. Bibliografia przekładów oraz literatury krytycznej w języku rosyjskim, wydawanych w latach 1711–1975, t. IV, Wrocław 1995. 1 Wprowadzenie Opublikowałem czternaście prac naukowych na temat Przyby­ szewskiego14. Niniejsza praca, rzecz jasna, nie wyczerpuje problemu. Stanowi jedynie kolejny głos w dyskusji i otwiera drogę ku dalszym badaniom i uzupełnieniom. Praca ta została napisana jako dysertacja doktorska w 1998 roku w Instytucie Kultury Polskiej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Jej powstanie nie byłoby możliwe bez pomocy, wspar­ cia i opieki ze strony mego promotora, prof. Romana Taborskiego. Cennych uwag i komentarzy dostarczyli także recenzenci pracy – prof. Andrzej Mencwel, prof. Tadeusz Klimowicz oraz dr Maria Prus­ sak. Pragnę im jeszcze raz złożyć serdeczne podziękowania; ich od­ danie i porady na zawsze pozostaną w mej wdzięcznej pamięci. Publikację tej pracy zawdzięczam zaś prof. Janowi Koźbiałowi, memu przełożonemu, który przez ostatnie lata inspirował mnie i stwarzał możliwości rozwoju. Za to oraz za okazane wsparcie ser­ decznie Mu dziękuję.   „Snieg” Stanisława Przybyszewskogo w russkich pieriewodach i kritikie, w: Aktual nyje problemy sławianskoj fiłołogiji, Moskwa 1993, s. 115–117; Stanisław Przy- byszewski i rosyjski dramat modernistyczny początku dwudziestego wieku, „Litteraria”, t. XXVII, Wrocław 1996, s. 179–190; Stanisław Przybyszewski i Piotr Jarcew. Powią- zania twórczości, w: Słowo. Tekst. Czas, Szczecin 1997, s. 57–63; Stanisław Przyby- szewski i rosyjska literatura popularna początku wieku, „Acta Polono­Ruthenica”, t. II, Olsztyn 1997, s. 373–384; Stanisław Przybyszewski jako „rewolucjonista w dziedzinie ducha ludzkiego”. (Recepcja twórczości S. Przybyszewskiego przez Ninę Piotrowską), w: Literatura i języki słowian wschodnich. Stan obecny i tendencje rozwojowe, t. I, Opole 1997, s. 209–212; Stanisław Przybyszewski w kinematografii rosyjskiej, „Kwartalnik Filmowy” 1997, nr 17, s. 141–150; Recepcja dramatów Stanisława Przybyszewskiego w teatrze rosyjskim początku XX wieku, „Pamiętnik Teatralny” 1998, nr 3/4, s. 410– 450; Recepcja twórczości Stanisława Przybyszewskiego przez rosyjską prasę moderni- styczną: „Wiesy” i „Złote Runo”, „Białostocki Przegląd Kresowy” 1998, nr 6, s. 111– 126; Twórczość Stanisława Przybyszewskiego przez pryzmat cenzury rosyjskiej końca XIX i początku XX wieku, „Pamiętnik Literacki” 1998, nr 2, s. 165–173; Dzieje sce- niczne dramatu „Śnieg” Stanisława Przybyszewskiego w Rosji początku XX wieku, „Przegląd Humanistyczny” 1998 nr 3, s. 133–147; „O dramacie i scenie” Stanisława Przybyszewskiego na tle dyskusji o dramaturgii i teatrze rosyjskim początku XX wieku, w: Słowo. Tekst. Czas. II, Szczecin 1998, s. 123–126; Stanisław Przybyszewski’s influ- ence and reputation in early 0th century Russia, w: From Norwid to Kantor: essays on Polish Modernizm dedicated to Professor G. M. Hyde, ed. by G. Bystydzieńska and E. Harris, Warszawa 1999, s. 95–103; Kontakty Stanisława Przybyszewskiego z Rosją, „Rocznik Kasprowiczowski”, t. IX, Inowrocław 2000, s. 58–86; Recepcja „meteora Młodej Polski” – Stanisława Przybyszewskiego – w Rosji na przełomie XIX i XX w., „Recepcja. Transfer. Przekład” 2004, nr 2, s. 21–27. Wprowadzenie 1 W pracy wykorzystano skróty: CGAMB – Centralne Państwowe Archiwum Muzeum im. Bachru­ szyna (Central’nyj Gosudarstwiennyj Archiw Muzieja im. Bachruszyna) CGIA – Centralne Państwowe Archiwum Historyczne (Cen­ tral’nyj Gosudarstwiennyj Istoriczeskij Archiw) – Moskiewski Teatr Artystyczny (Moskowskij Chudoże­ MChT RGALI RGBiL stwiennyj Tieatr) – Rosyjskie Państwowe Archiwum Literatury i Sztuki (Rossijskij Gosudarstwiennyj Archiw Litieratury i Iskus­ stwa) – Rosyjska Państwowa Biblioteka im. Lenina (Rossijskaja Gosudarstwiennaja Bibliotieka im. Lienina)
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Stanisław Przybyszewski w kulturze rosyjskiej końca XIX - początku XX wieku
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: